III SA/Łd 428/11

WyrokWSA w Łodzi2011-07-13

Skład orzekający: Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia NSA Teresa Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej są związane oceną prawną wyrażoną przez sąd administracyjny w poprzednim orzeczeniu dotyczącym tej samej sprawy, w szczególności w kwestii charakteru prawnego terminu procesowego?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej są związane oceną prawną wyrażoną przez sąd administracyjny w poprzednim orzeczeniu dotyczącym tej samej sprawy, zgodnie z art. 153 PPSA. W sytuacji, gdy sąd w poprzednim wyroku uznał termin za instrukcyjny, organy nie mogą samodzielnie dokonywać odmiennej oceny prawnej tego terminu, nawet powołując się na inne orzecznictwo, gdyż stanowi to naruszenie art. 153 PPSA i może skutkować uchyleniem ich decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego A. D. z powodu niezłożenia w terminie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia. Organ I instancji odmówił przywrócenia terminu, a organ II instancji utrzymał w mocy decyzję o wstrzymaniu płatności. Wcześniejszy wyrok WSA w Łodzi (II SA/Łd 245/10) uznał termin na złożenie oświadczenia za instrukcyjny, jednak organy administracji w kolejnym postępowaniu zignorowały tę ocenę prawną. Skarżący podnosił, że organy nie zastosowały się do zaleceń sądu z poprzedniego wyroku.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. na rzecz A. D. kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie: Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędzia NSA Teresa Rutkowska Protokolant: Asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2011 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z [...] nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz A. D. kwotę 457,- (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...], Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. przyznał A. D. płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. W dniu 11 lipca 2008 roku A. D. złożył w siedzibie organu I instancji oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku z dnia 28 lutego 2005 roku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego wraz kopią umowy kupna prosiąt zawartą w dniu 22 grudnia 2007 roku. Decyzją z dnia [...], nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. roku wstrzymał płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5 z uwagi na niezłożenie przez A. D. oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia w terminie siedmiodniowym przewidzianym prawem dla tego typu czynności. Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień. W odpowiedzi skarżący oświadczył, iż jego pismo z dnia 10 marca 2009 należy traktować jako odwołanie oraz prośbę o przywrócenie terminu. Jednocześnie w dniu 30 października 2009 roku złożył osobnym pismem wniosek o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia wraz z oświadczeniem. Skarżący argumentował ponownie, że to choroba żony uniemożliwiła mu złożenia oświadczenie w terminie. Postanowieniem z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. odmówił stronie przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia oświadczenia, bowiem choroba małżonki nie wykluczała możliwości nadania dokumentów na poczcie bądź przez domownika. Zdaniem organu skarżący nie dochował należytej staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Ponadto organ stwierdził, że skarżący prośbę o przywrócenie terminu również złożył z uchybieniem terminu. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. po rozpatrzeniu zażalenia A. D. od postanowienia z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Na powyższe postanowienie A. D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wyrokiem z dnia 28 lipca 2010 rok, sygn. akt II SA/Łd 245/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. D. na postanowienie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu. W uzasadnieniu podniesiono, iż termin z § 8 ust.2 rozporządzenia z 7 grudnia 2004r. ma charakter wyłącznie instrukcyjny, którego niezachowanie nie pociąga za sobą niekorzystnych dla stron skutków. W sytuacji gdy beneficjent złożył oświadczenie z opóźnieniem to organ administracji winien przede wszystkim zbadać czy zobowiązanie w trzecim roku zostało wykonane w terminie oraz ustalić czy beneficjent złożył wraz z oświadczeniem wszystkie wymagane dokumenty a następnie rozstrzygnąć bądź o wypłacie kolejnej transzy pomocy bądź o jej wstrzymaniu. W ocenie Sądu uchybienie przez beneficjenta terminowi, o którym mowa w § 8 ust.2 nie może się wiązać z wyciągnięciem wobec niego jakichkolwiek sankcji i nie może skutkować wydaniem decyzji o wstrzymaniu płatności. Odnośnie wniosku o przywrócenie terminu to skoro strona złożyła taki wniosek to organ administracji musiał go rozstrzygnąć a nie mógł umorzyć postępowania. Stosownie bowiem do przepisu art.126 kpa przepisu art.105 § 1 kpa nie ma zastosowania do postanowień. Rozstrzygnięcie o odmowie przywrócenia terminu co do zasady odpowiada prawu. Decyzją z dnia [...], nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K., działając na postawie art. 104, art. 58 i art. 59 k.p.a., art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) oraz § 13 ust. 1 w związku z § 9 ust. 1 i § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 286, poz. 2870 ze zm.), wstrzymał A. D. płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5 z powodu nie złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć w wymaganym terminie. Od powyższej decyzji A. D. złożył odwołanie, w którym zarzucił organowi I instancji dowolność w interpretacji i stosowaniu terminu, o którym mowa w § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 roku, a także naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 i art. 8 k.p.a. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu strona podniosła, iż wbrew stanowisku zawartym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 lipca 2010 roku, sygn. akt II SA/Łd 245/10 w kwestii dotyczącej charakteru terminu, o którym mowa w § 8 ust. 2 cytowanego rozporządzenia, orzekający w sprawie organ administracji nie zastosował się do zaleceń zawartych we wskazanym wyroku wskazując, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny wyszedł poza granice skargi, co oznacza, iż w kwestii spornego terminu organ administracji nie jest związany oceną prawną wyrażoną we wskazanym wyroku. Kwestia natomiast charakteru terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia nie została jednoznacznie rozstrzygnięta zarówno w samym akcie prawnym, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych. Decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 roku. płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny: 1) zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu oraz 2) złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (ust. 1). Oświadczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt. 2, składa się na formularzu udostępnionym przez Agencję, w terminie 7 dni od dnia, w którym upłynął termin określony w ust. 1 pkt. 1 (§ 8 ust. 2). Zgodnie natomiast z dyspozycją § 9 ust. 1 tegoż rozporządzenia płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w czwartym i piątym roku jej wypłaty, jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 2. Z treści cytowanych przepisów, zdaniem organu administracji, wynika zatem, że jeśli przedmiotowe oświadczenie nie zostanie złożone we wskazanym terminie to stosownie do treści § 9 ust. 1 płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku podlega wstrzymaniu. Odwołując się do poglądów wyrażonych w orzecznictwie sądów administracyjnych, organ odwoławczy podniósł, że uchybienie terminu, określonego w § 8 ust. 2 rozporządzenia jest uchybieniem terminu procesowego, w konsekwencji czego strona uprawniona jest do złożenia wniosku o jego przywrócenie w trybie art. 58 k.p.a. (por wyrok WSA w Katowicach dnia 8 stycznia 2009 roku, sygn. akt II SA/Ke 718/08). W niniejszej sprawie bezsporne jest, że wypłaty trzeciej raty płatności dokonano beneficjentowi w dniu 27 grudnia 2008 roku. Planowana data zakończenia realizacji przedsięwzięć (czyli 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej raty) przypadła na dzień 27 czerwca 2009 roku, uwzględniając zaś 7 - dniowy termin, o którym mowa w ust 2 § 8 rozporządzenia ostatecznym terminem do złożenia oświadczenia był dzień 4 lipca 2009 roku. Z analizy dokumentów zgromadzonych w toku postępowania wynika, że skarżący nie wywiązał się z powyższego obowiązku, bowiem przedmiotowe oświadczenia złożył w dniu 11 lipca 2009 roku, a zatem po upływie określonego terminu. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, iż skarżący jako przyczynę niezłożenia oświadczenia w terminie podał trudną sytuację rodzinną spowodowaną chorobą jego żony i związaną z tym konieczność sprawowania nad nią opieki. Na potwierdzenie powyższych okoliczności przedłożył dokumentację medyczną w postaci kopii kart choroby pacjenta oraz wyniki badań. Na podstawie przedłożonej dokumentacji nie można ustalić, czy karta leczenia pacjenta dotyczy żony skarżącego bowiem nie jest opatrzona żadnymi danymi osobowymi, Wskazując na zawiązanie organów administracji stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wyrażonym w wyroku, jaki zapadł w sprawie sygn. akt II SA/Łd 245/10, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż charakter terminu nie był jednym z zarzutów podniesionych w skardze, a tym samym nie powinien stanowić podstaw do rozważań Sądu. Organ podkreślił, iż nie kwestionuje trudnej sytuacji życiowej, w jakiej skarżący się znalazł w związku z chorobą żony, jednakże to na wnioskodawcy ciąży obowiązek spełnienia określonych przesłanek, a choroba jego żony nie może stanowić usprawiedliwienia dla dokonanych przez niego uchybień. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. D. w całości podtrzymał zarzuty i argumentację przedstawioną w odwołaniu. Ponownie podniósł, iż organy administracji zignorowały zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 lipca 2010r. w spr. II SA/Łd 245/10. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga A. D. jest uzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 powoływanej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [dalej p.p.s.a.], sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd ocenia czy orzeczenie organu jest zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie organy administracji naruszyły przepis art.153 ustawy z 30 sierpnia 2002r. i naruszenie to miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Zgodnie z treścią wymienionego przepisu ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Z wymienionego przepisu wynika, iż zarówno organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia jak i sąd są związani oceną prawną wyrażoną w poprzednim orzeczeniu sądu w tej sprawie. Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i ich stosowania w konkretnej sprawie administracyjnej. Oznacza to, iż zarówno organ administracji jak i sąd ponownie rozpoznający sprawę winny zająć stanowisko odpowiadające ocenie prawnej wyrażonej w poprzednim orzeczeniu sądu. Nie można zatem formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z wyrażonym wcześniej poglądem. Związanie oceną prawną oznacza obowiązek podporządkowania się w pełnym zakresie poglądowi wyrażonemu przez sąd w poprzednim zakresie. Związanie to dotyczy zarówno sentencji orzeczenia jak i uzasadnienia, w którym sąd wyraził ocenę prawną. Pogląd taki jest powszechnie przyjęty w orzecznictwie sądów administracyjnych jak i w piśmiennictwie. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 4 czerwca 2009r. w spr. I OSK 426/08 (system Legalis), z 15 lutego 2007r. w spr. II FSK 274/06 (system Legalis), z 2 kwietnia 2008r. w spr. I OSK 886/07 (system Legalis), z 19 października 2007r. w spr. II FSK 1128/06 (system Legalis) i z 5 lutego 2008r. w spr. II FSK 1649/06 (system Legalis). Pogląd taki jest również wyrażony w Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz pod red. Romana Hausera i Marka Wierzbowskiego (wyd. C.H.Beck Warszawa 2011r. str.544-546) i w Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz J.P.Tarno (wyd. LexisNexis Warszawa 2010r. str.355-360). W rozpoznawanej sprawie zasadnicze znaczenie ma kwestia charakteru prawnego terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia zadeklarowanego we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, o którym mowa w § 8 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 286, poz. 2870 ze zm.). Zgodnie z treścią § 8 ust.1 wymienionego rozporządzenia. płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny: 1) zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu oraz 2) złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (ust. 1). W myśl zaś § 8 ust.2 cytowanego rozporządzenia oświadczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt. 2, składa się na formularzu udostępnionym przez Agencję, w terminie 7 dni od dnia, w którym upłynął termin określony w ust. 1 pkt. 1. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż skarżącemu wstrzymano płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty z uwagi na przekroczenie terminu, o którym mowa w § 8 ust.2 rozporządzenia z 7 grudnia 2004r. Wypłata płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu rozwoju gospodarstwa miała miejsce w dniu 27 grudnia 2007r. Termin zakończenia realizacji przedsięwzięcia upływał w dniu 27 czerwca 2008r. zaś oświadczenie winno być złożone do dnia 4 lipca 2008r. A. D. złożył takie oświadczenie dopiero w dniu 11 lipca 2008r. czyli po upływie wymaganego terminu. W związku z uchybieniem tego terminu organy administracji wstrzymały skarżącemu wypłatę płatności dla jego gospodarstwa. Należy zaznaczyć, iż kwestia charakteru prawnego terminu, o którym mowa w § 8 ust.2 rozporządzenia z 7 grudnia 2004r. była już przedmiotem rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w wyroku z dnia 29 lipca 2010r. w spr. II SA/Łd 245/10. W wyroku tym Sąd uznał, iż termin ten ma charakter wyłącznie instrukcyjny, którego niezachowanie nie pociąga za sobą niekorzystnych dla stron skutków. W sytuacji gdy beneficjent złożył oświadczenie z opóźnieniem to organ administracji winien przede wszystkim zbadać czy zobowiązanie w trzecim roku zostało wykonane w terminie oraz ustalić czy beneficjent złożył wraz z oświadczeniem wszystkie wymagane dokumenty a następnie rozstrzygnąć bądź o wypłacie kolejnej transzy pomocy bądź o jej wstrzymaniu. W ocenie Sądu w spr. II SA/Łd 245/10 uchybienie przez beneficjenta terminowi, o którym mowa w § 8 ust.2 nie może się wiązać z wyciągnięciem wobec niego jakichkolwiek sankcji i nie może skutkować wydaniem decyzji o wstrzymaniu płatności. W wyroku w spr. II SA/Łd 245/10 Sąd dokonał oceny charakteru prawnego terminu wymienionego w § 8 ust.2 rozporządzenia z 7 grudnia 2004r. i ocena ta jest wiążąca zarówno dla organów administracji jak i Sądu w niniejszej sprawie. Organy administracji obu instancji wbrew tej ocenie same sformułowały własną ocenę charakteru prawnego 7-dniowego terminu. Uznały one, iż termin ten jest terminem procesowym, zawitym i jego uchybienie skutkuje koniecznością wstrzymania płatności kolejnej transzy pomocy. Powołały się przy tym na orzecznictwo różnych sądów administracyjnych. Ocena to jest sprzeczna z oceną terminu wyrażoną w wyroku w sprawie II SA/Łd 245/10. Organy administracji obu instancji nie podporządkowały się zatem poglądowi wyrażonemu przez Sąd w poprzedniej sprawie. Stanowi to naruszenie przepisu art.153 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Sąd nie podzielił poglądu podniesionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż organy administracji nie były związane wyrokiem z dnia 28 lipca 2010r. gdyż charakter terminu, o którym mowa w § 8 ust.2, nie był zarzutem podniesionym w skardze a tym samym nie powinien być przedmiotem rozważań Sądu. W ocenie organów przepis art.134 § 1 p.p.s.a. nie dawał Sądowi podstaw do wychodzenia poza granice sprawy. W związku z czym organy administracji nie były związane ustaleniami Sądu wychodzącymi poza granice danej sprawy. W przekonaniu Sądu orzekającego w niniejszej sprawie pogląd ten jest błędny. Należy zaznaczyć, iż przedmiotem postępowania w sprawie II SA/Łd 245/10 była odmowa przywrócenia skarżącemu terminu, o którym mowa w § 8 ust.2 rozporządzenia z 7 grudnia 2004r. W sprawie tej obowiązkiem Sądu była ocena charakteru prawnego tego terminu gdyż instytucja przywrócenia terminu (art.58 kpa) dotyczy jedynie terminów zawitych, których niezachowanie powoduje bezskuteczność czynności procesowej. Nie ma natomiast ona zastosowania do terminów instrukcyjnych, których uchybienie nie pociąga za sobą takich skutków. W sprawie II SA/Łd 245/10 Sąd dokonał takiej oceny i uznał, że termin wymieniony w § 8 ust.2 ma charakter instrukcyjny. Nie ma znaczenia okoliczność, iż zarzut taki nie został podniesiony w skardze. W myśl bowiem art.134 § 1 p.p.s.a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Wbrew stanowisku organów administracji ocena charakteru prawnego terminu nie stanowiła także wyjścia poza granice sprawy. Kwestia jaki charakter prawny ma termin z § 8 ust.2 rozporządzenia z 7 grudnia 2004r. mieści się bowiem w granicach sprawy o przywrócenie tego terminu. Bez przeprowadzenia takiej oceny nie można było prawidłowo rozpoznać sprawy wniosku, o którym mowa w art.58 § 1 kpa. Dokonanie takiej oceny stanowi wręcz przesłankę rozpatrzenia wniosku. Zarzut organu administracji, iż w sprawie II SA/Łd 245/10 Sąd wyszedł poza granicę sprawy ustalając, że termin z § 8 ust.2 jest terminem instrukcyjnym, nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał, iż sprawa II SA/Łd 245/10 oraz niniejsza sprawa są tą samą sprawą w rozumieniu art.153 p.p.s.a. W przepisie tym użyto bowiem sformułowania "w sprawie" co oznacza, iż chodzi o tożsamość poprzedniej i obecnej sprawy. Sprawa II SA/Łd 245/10 dotyczyła odmowy przywrócenia skarżącemu terminu określonego w § 8 ust.2 rozporządzenia z 7 grudnia 2004r. zaś przedmiotem niniejszej sprawy jest wstrzymanie A. D. kolejnej transzy pomocy z powodu uchybienia przez niego tego terminu. Pojęcie "w sprawie" użyte w art.153 p.p.s.a. obejmuje szeroko rozumianą sprawę administracyjną. Tak rozumianą sprawą jest płatność dla gospodarstwa niskotowarowego skarżącego. W ramach tej sprawy rozpatrywana była sprawa o przywrócenie terminu, o którym w § 8 ust.2, jako przesłanka przyznania dalszej transzy płatności. Można więc uznać, iż sprawa przywrócenia terminu mieściła się w szeroko rozumianej sprawie o przyznanie skarżącemu dalszej płatności do gospodarstwa. W tym znaczeniu poprzednia i i obecna sprawa są tymi samymi sprawami w rozumieniu art.153 p.p.s.a. i ocena charakteru terminu z § 8 ust.2 wyrażona w sprawie II SA/Łd 245/10 jest wiążąca w niniejszej sprawie. Sądowi w obecnym składzie znane jest orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące charakteru prawnego terminu określonego w § 8 ust.2 rozporządzenia z 7 grudnia 2004r. W szeregu orzeczeniach NSA uznał, iż jest to termin procesowy, do którego mają zastosowanie przepisy art.58-59 kpa. (wyrok z 20 stycznia 2011r. w spr. II GSK 81/10, z 2 marca 2011r. w spr. II GSK 289/10 i z 11 marca 2011r. w spr. II GSK 342/10). Niemniej w niniejszej sprawie Sąd w obecnym składzie jest związany oceną prawną wyrażoną w wyroku z 28 lipca 2010r., iż jest to termin instrukcyjny, którego uchybienie nie wywołuje negatywnych skutków dla strony. Ocena ta jest również wiążąca dla organów administracji. Z uwagi na treść art.153 p.p.s.a. niedopuszczalne jest aby organy administracji same dokonywały oceny prawnej 7-dniowego terminu w sposób sprzeczny z oceną wyrażoną przez Sąd w sprawie II SA/Łd 245/10. Dodać należy, iż dopiero w bieżącym roku ukształtowało się jednolite orzecznictwo w przedmiocie charakteru prawnego terminu określonego w § 8 ust.2 rozporządzenia z 7 grudnia 2004r. We wcześniejszym okresie istniała rozbieżność w tej kwestii i wojewódzkie sądy administracyjne na terenie całego kraju różnie interpretowały przepis § 8 ust.2 W tym czasie wydany został wyrok w sprawie II SA/Łd 245/10 wyrażający pogląd składu orzekającego co do charakteru prawnego terminu z § 8 ust.2. Ocena prawna wyrażona w tym wyroku jest jednak wiążąca zarówno dla organów administracji jak i Sądu w niniejszej sprawie. Reasumując Sąd uznał, iż skarga A. D. jest uzasadniona. W wyroku w sprawie II SA/Łd 245/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny z Łodzi dokonał oceny prawnej terminu, o którym mowa w § 8 ust.2 i ocena ta jest wiążąca dla organów administracji. Organy dokonały jednak własnej oceny charakteru prawnego tego terminu w sposób sprzeczny z poglądem wyrażonym we wcześniejszym wyroku czym naruszyły przepis art.153 p.p.s.a. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt.1c.) ustawy z 30 sierpnia 2002r., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...]. Wobec tego, iż skarga została uwzględniona, na podstawie art.152 p.p.s.a., Sąd orzekł, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Z uwagi na to, iż skarga została uwzględniona, na podstawie art.200 ustawy z 30 sierpnia 200r. w związku z § 18 ust.1 pkt.1c.) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu (Dz.U. nr 163 poz.1348 z późn. zm.) Sąd zasądził od organu administracji na rzecz skarżącego kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na ogólną sumę kosztów złożyło się: 200 zł – wpis sądowy, 240 zł – wynagrodzenie pełnomocnika i 17 zł – opłata skarbowa od pełnomocnictwa. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu oraz ocenę prawną co do charakteru terminu, o którym mowa w § 8 ust.2 rozporządzenia z 7 grudnia 2004r., wyrażoną w sprawie II SA/Łd 245/10. Następnie należy podjąć dalsze decyzje w sprawie. a.ł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło