III SA/Łd 580/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Alberciak po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. P. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 października 2014 r. w sprawie ze skargi B. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej na 2013 r. postanawia: - przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 24 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę B. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy przyznania jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej na 2013 r. W dniu 31 października 2014 r. skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku. W dniu 11 grudnia 2014 r. doręczono skarżącemu odpis wyroku wraz z uzasadnieniem. W dniu 8 stycznia 2015 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2015 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. W dniu 14 stycznia 2015 r. Okręgowa Rada Adwokacka w Łodzi wyznaczyła pełnomocnikiem skarżącego adwokata M. M.. W dniu 13 lutego 2015 r. pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną od wyroku z dnia 24 października 2014 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. W uzasadnieniu wniosku adwokat M. M. podniósł, że w dniu 19 stycznia 2015 r. został powiadomiony o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu skarżącego. W dniu 23 stycznia 2015 r. pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy i wykonał ich fotokopie. Z uwagi na brak innego niż listowny kontaktu ze skarżącym, w dniu 26 stycznia 2015 r. pełnomocnik wysłał do skarżącego pismo z prośbą o pilny kontakt. W dniu 5 lutego 2015 r. skarżący skontaktował się z pełnomocnikiem, zaś w dniu 6 lutego 2015 r. spotkał się w nim w celu omówienia sprawy. Na skutek "uwag i preferencji" skarżącego, co do wniesienia skargi kasacyjnej, w dniu 10 lutego 2015 r. pełnomocnik ponownie zapoznał się z aktami sprawy oraz złożył wniosek o wydanie kopii płyty CD znajdującej się w aktach sprawy. Skarżący w sposób prawidłowy zgłosił wniosek o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku i w terminie do złożenia skargi kasacyjnej złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Skarga kasacyjna nie została wniesiona w terminie z uwagi na okoliczności, za które skarżący nie ponosi odpowiedzialności. Postanowienie przyznające prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu oraz zawiadomienie pełnomocnika o jego wyznaczeniu nastąpiło już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Uchybienie terminowi nastąpiło w wyniku okoliczności, za które skarżący nie ponosi winy. Do dnia spotkania ze skarżącym oraz ponownego zapoznania się z aktami sprawy, pełnomocnik nie miał możliwości sporządzenia skargi kasacyjnej. Dopiero po zapoznaniu się z aktami sprawy, orzecznictwem, literaturą, licznymi aktami prawnymi, stanowiskiem skarżącego, jak również zweryfikowaniu jego stanowiska w sprawie, z uwagi na sformalizowany charakter oraz skomplikowany charakter sprawy, możliwe było sporządzenie skargi kasacyjnej. Pełnomocnik podkreślił, że został wyznaczony pełnomocnikiem skarżącego w dwóch sprawach, co było dodatkowym utrudnieniem w sporządzeniu tego środka. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Wobec doręczenia skarżącemu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem w dniu 11 grudnia 2014 r., termin ten upłynął w dniu 12 stycznia 2015 r. (w poniedziałek). Stosownie do treści art. 175 § 1 p.p.s.a. zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, iż skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Przepis ten wprowadza w stosunku do skargi kasacyjnej, która jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia przysługującym od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, tzw. przymus adwokacko – radcowski. Wyjątki od tej zasady zostały wskazane w art. 175 § 2 i 3 p.p.s.a. Z treści tych przepisów wynika, że wymogu sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego nie stosuje się, jeżeli skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Skarga kasacyjna może być też sporządzona przez doradcę podatkowego i rzecznika patentowego, ale tylko w określonych kategoriach spraw, tj. przez doradcę podatkowego – w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami, natomiast przez rzecznika patentowego – w sprawach własności przemysłowej. Skarżący nie należy natomiast do kręgu osób wskazanych w treści art. 175 § 1 – 3 p.p.s.a. Nie posiadał zatem uprawnień do samodzielnego sporządzenia skargi kasacyjnej. Wniosek pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu wraz ze skargą kasacyjną został wniesiony w dniu 13 lutego 2015 r., czyli już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który zakończył swój bieg w dniu 12 stycznia 2015 r. Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wnosząc o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że przyjęcie stanowiska, iż termin do dokonania czynności, której uchybiono, przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, powinien zawsze zamykać się w ciągu siedmiu dni od daty, w której ustała przyczyna uchybienia terminu – prowadziłoby do ograniczenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu terminu do sporządzenia skargi kasacyjnej do siedmiu dni, liczonego od momentu, w którym mógł on zaznajomić się ze sprawą – co z kolei mogłoby w praktyce uniemożliwić sporządzenie prawidłowo skonstruowanej skargi kasacyjnej. Ponadto stawiałoby to w uprzywilejowanej sytuacji pełnomocników ustanowionych w drodze wyboru, którzy teoretycznie na sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej dysponują trzydziestoma dniami (art. 177 § 1 p.p.s.a.). Tego typu zróżnicowanie sytuacji prawnej pełnomocników jest niczym nieuzasadnione i nie powinno mieć miejsca. Dlatego, należy przyjąć, że w wypadku ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w trybie art. 244 p.p.s.a. – dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 87 § 1 p.p.s.a.), jest dzień, w którym adwokat, radca prawny, doradca podatkowy, rzecznik patentowy miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (zob. postanowienia NSA: z 8 czerwca 2006 r., I FZ 198/06; z 5 sierpnia 2009 r., II FZ 273/09; z 14 maja 2009 r., II FZ 125 i 126/09; z 7 stycznia 2010 r., II GZ 319/09; z 29 października 2010 r., I FZ 324/10; z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt II GZ 243/11; z dnia 8 czerwca 2005 r., sygn. akt I FZ 198/06; z dnia 15 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 253/05). W niniejszej sprawie skarżący przed upływem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. We wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącego wskazał, że został poinformowany o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącego w dniu 19 stycznia 2015 r. Z aktami sprawy pełnomocnik skarżącego zapoznał się w dniach 23 stycznia i 10 lutego 2015 r., zaś dopiero w dniu 6 lutego 2015 r. miał możliwość zapoznania się ze stanowiskiem skarżącego. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został złożony w dniu 13 lutego 2015 r. Wniosek ten został zatem wniesiony przed upływem trzydziestu dni od dnia zawiadomienia pełnomocnika o wyznaczeniu go do reprezentowania skarżącego w sprawie. Tym samym w świetle przedstawionych wyżej uwag uznać należy, że wniosek ten zasługuje na uwzględnienie, gdyż wystąpiła przesłanka z art. 87 § 2 p.p.s.a. Uchybienie terminu nastąpiło bowiem z przyczyn niezależnych od skarżącego i jego pełnomocnika. Z tych też względów, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu.