III SA/Łd 66/20
WyrokWSA w Łodzi2020-03-11
Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Irena Krzemieniewska, Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy określająca skład, zadania, cele oraz sposób współpracy zespołu interdyscyplinarnego do spraw przeciwdziałania przemocy w rodzinie, wykraczająca poza zakres upoważnienia ustawowego zawartego w art. 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, podlega stwierdzeniu nieważności?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy, która w sposób wykraczający poza zakres upoważnienia ustawowego określa skład, zadania, cele oraz sposób współpracy zespołu interdyscyplinarnego do spraw przeciwdziałania przemocy w rodzinie, stanowi istotne naruszenie prawa i podlega stwierdzeniu nieważności w całości. Organ stanowiący gminy może jedynie określić tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania, a nie regulować materię już uregulowaną ustawą lub wykraczającą poza przyznaną kompetencję.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Wieluniu wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy w Łubnicach z dnia 18 maja 2011 r. w sprawie Regulaminu Zespołu Interdyscyplinarnego do spraw Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie. Zarzucono naruszenie przepisów ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie poprzez przekroczenie upoważnienia ustawowego i nieuprawnione regulacje dotyczące składu, częstotliwości spotkań, kierowania pracami zespołu oraz zadań zespołu. Rada Gminy w Łubnicach częściowo uznała zarzuty, ale wniosła o oddalenie skargi w pozostałym zakresie.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w całości.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 marca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Lubasińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2020 roku sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Wieluniu na uchwałę Rady Gminy w Łubnicach z dnia 18 maja 2011 roku nr VII/26/2011 w przedmiocie Regulaminu Zespołu Interdyscyplinarnego do spraw Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości.
III SA/Łd 66/20
UZASADNIENIE
W dniu 18 grudnia 2019 r. Prokurator Rejonowy w Wieluniu działając na podstawie art. 8, art. 50 § 1, art. 52 § 1 i §2 w zw. z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) – dalej: p.p.s.a. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na uchwałę Rady Gminy w Łubnicach z dnia 18 maja 2011 r., nr VII/26/2011 w sprawie Regulaminu Zespołu Interdyscyplinarnego ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie. Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie:
1. art. 9a ust. 15 w zw. z art. 9a ust. 2-5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. z. 2005 r. Nr 180 poz. 1493 ze zm.), dalej zwaną ustawą, poprzez przekroczenie upoważnienia ustawowego i wskazanie w § 2 ust. 2 załącznika do zaskarżonej uchwały, iż w skład zespołu wchodzą przedstawiciele różnych grup zawodowych reprezentujący instytucje publiczne i niepubliczne, odpowiedzialne za realizację zadań;
2. art. 9a ust. 15 w zw. z art. 9a ust. 7 ustawy, poprzez powtórzenie i modyfikację zapisów ustawowych poprzez wskazanie w § 3 ust. 2 załącznika do uchwały, że spotkania zespołu odbywają się systematycznie raz na trzy miesiące, a także w przypadku zgłoszeń osób lub rodzin mających trudności lub wykazujących potrzebę wsparcia w rozwiązaniu sytuacji kryzysowych;
3. art. 9a ust. 15 ustawy w zw. z art. 9a ust.6 ustawy poprzez przekroczenie upoważnienia ustawowego i wskazanie w § 3 ust. 7 załącznika do uchwały, że pracami zespołu kieruje kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Łubnicach;
4. art. 9a ust. 15 ustawy w zw. z art. 9b ust.1 i 2 ustawy poprzez przekroczenie upoważnienia ustawowego i wskazanie w § 5 regulaminu, iż do zadań zespołu interdyscyplinarnego należeć będzie w szczególności: kompleksowe zajmowanie się rodzinami, w których dochodzi do przemocy, podejmowanie interwencji w przypadku przemocy w środowisku i uruchomienia procedur mających na celu jej powstrzymanie, opracowanie adekwatnych strategii postępowania w przypadku rozpoznania i zgłoszenia przemocy, monitorowanie sytuacji rodzinnych, w których dochodzi do przemocy, a w szczególności organizowanie współpracy służb, zbieranie i przekazywania informacji na temat skali zjawiska przemocy w rodzinie i gminie, gromadzenie informacji na temat miejsc, osób możliwości udzielenia pomocy w środowisku lokalnym, wspieranie już istniejący placówek, opracowanie i realizacja programów ochrony ofiar przemocy w rodzinie, inicjowanie działań zmierzających do podniesienia kwalifikacji osób mających w swej pracy kontakt z ofiarami i sprawcami przemocy - organizowanie szkoleń, konferencji itp.
Z uwagi na powyższe naruszenia Prokurator Rejonowy w Wieluniu wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w skarżonej części.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy w Łubnicach wniosła o oddalenie skargi w zakresie jej pkt 1, 3 i 4 oraz oświadczyła, iż uznaje za uzasadniony zarzut zawarty w pkt 2 skargi.
W zakresie wniosku o oddalenie skargi Rada Gminy w Siemkowice podniosła, iż kwestionowany zapis § 2 ust. 2 załącznika do uchwały stanowi uzupełninie regulacji zawartej w art. 9a ust. 5 ustawy i jako taki nie narusza prawa. Również dookreśleniem ustawowej regulacji, a co za tym nie naruszającym prawa, jest zawarty w § 3 ust. 2 załącznika do zaskarżonej uchwały, zgodnie z którym spotkania zespołu odbywają się systematycznie raz na trzy miesiące, a także w przypadku zgłoszeń osób lub rodzin mających trudności lub wykazujących potrzebę wsparcia w rozwiązaniu sytuacji kryzysowych. Za zgodny z prawem Rada Gminy w Łubnicach uznała także zapis § 5 załącznika do zaskarżonej uchwały, w którym zamieściła otwarty katalog zadań Zespołu Interdyscyplinarnego, o również w ocenie Rady stanowiło uzupełnienie ustawowej regulacji art. 9b ust. 1 i ust. 2 ustawy.
Rada wskazała nadto, że uznaje za w pełni zasadny zawarty w pkt 3 skargi zarzut, co do naruszenia art. 9a ust. 15 w zw. z art. 9a ust. 7 ustawy poprzez zawarcie w § 3 ust. 7 zapisu, zgodnie z którym pracami zespołu kieruje kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Łubnicach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości – między innymi – poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.).
Z wymienionych przepisów wynika zatem, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Natomiast w myśl art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo twierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że powyżej powołany przepis nie określa rodzaju naruszenia prawa, którego następstwem byłoby zastosowanie uregulowanej w nim sankcji nieważności. Kwestii powyższej nie rozstrzyga również ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst. jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 506) – dalej: u.s.g., w treści której ustawodawca przewidział dwa rodzaje naruszeń prawa – istotne lub nieistotne – mogące być wywołane przez ustanowienie aktów uchwalanych przez organy gminy (art. 91 u.s.g.). Brak ustawowych definicji w/w rodzajów naruszeń, czyni niezbędnym odwołanie się w tym zakresie do ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych, zgodnie z którym za "istotne" naruszenie prawa zarówno prawa ustrojowego, materialnego, jak i proceduralnego uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Za przejaw istotnego naruszenia prawa uznaje się miedzy innymi podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały. Co więcej stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Nie jest zaś konieczne rażące naruszenie, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji czy postanowienia, o jakim mowa w przepisie art. 156 § 1 k.p.a. Natomiast w przypadku nieistotnego naruszenia prawa nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1459/97; z dnia 8 lutego 1996 r., sygn. akt SA/Gd 327/95; www.cbois.sa.gov.pl).
W niniejszej sprawie kontroli przedmiotem wniesionej skargi Prokurator Rejonowy w Wieluniu uczynił uchwałę Rady Gminy w Łubnicach z dnia 18 maja 2011 r., nr VII/26/2011 w sprawie Regulaminu Zespołu Interdyscyplinarnego ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie, w części dotyczącej: § 2 ust. 2, § 3 ust. 2, ust. 7, § 5 załącznika do uchwały, którym strona skarżąca zarzuca istotne naruszenie art. 9a ust. 2-7, ust. 15 i art. 9b ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przemocy w rodzinie (Dz. U. z. 2005 r. Nr 180 poz. 1493 ze zm.) - dalej: ustawa, poprzez przekroczenie uchwalenie zakwestionowanych zapisów z naruszeniem zakresu przysługującej Radzie delegacji ustawowej oraz nieuprawnione powtórzenie w akcie prawa miejscowego regulacji ustawowych.
Na wstępie niniejszych rozważań wskazać należy, iż zgodnie z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej organy władzy publicznej działają w granicach i na podstawie prawa. Natomiast jak wynika z treści art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa.
Z treści powyższych przepisów wynika, iż każda norma kompetencyjna musi być realizowana w taki sposób, aby nie naruszała innych przepisów ustawy. Zakres upoważnienia musi być zawsze ustalony przez pryzmat zasad demokratycznego państwa prawnego, działania w granicach i na podstawie prawa. Realizując kompetencję organ musi uwzględniać treść normy ustawowej. Odstąpienie od tej zasady z reguły stanowi istotne naruszenia prawa. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie, ugruntował się pogląd dotyczący dyrektyw wykładni norm o charakterze kompetencyjnym. Naczelną zasadą prawa administracyjnego jest zakaz domniemania kompetencji. Ponadto należy podkreślić, że normy upoważniające powinny być interpretowane w sposób ścisły, literalny. Jednocześnie zakazuje się dokonywania wykładni rozszerzającej przepisów kompetencyjnych oraz wyprowadzania kompetencji w drodze analogii (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 lutego 2010 r., sygn. akt IV SA/Wr 593/09, LEX 646458). Wskazać również należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, zgodnie z którym powtarzanie w uchwałach organów gminy całych uregulowań ustawowych, jak i ich części, czy też nieprecyzyjne powtarzanie przepisów zawartych w ustawie delegującej (upoważniającej) stanowi istotne naruszenie prawa. Uchwała rady gminy nie może bowiem regulować jeszcze raz tego, co jest już zawarte w obowiązującej ustawie, gdyż mogłoby to prowadzić do sytuacji, w której powtórzony przepis będzie interpretowany w kontekście uchwały, w której go powtórzono, co mogłoby skutkować całkowitą lub częściową zmianą intencji prawodawcy. Podkreślenia wymaga również, że w orzecznictwie dopuszcza się w drodze wyjątku możliwość powtarzania w akcie prawa miejscowego zapisów ustawowych, o ile takie powtórzenie ma charakter dosłowny i jeżeli jest to uzasadnione względami zapewnienia komunikatywności tekstu prawnego, stanowiąc określenie materii, która jest regulowana aktem prawa miejscowego, jednakże i w takich sytuacjach winno się raczej poprzestać na odesłaniu do odpowiednich uregulowań ustawowych, celem uniknięcia ewentualnych istotnych wątpliwości interpretacyjnych co do tego, w jakim brzmieniu dana norma prawna (przytoczonym czy następnie zmienionym) obowiązuje na gruncie danego aktu prawa miejscowego. (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 4 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Go 132/18, wyroki WSA w Poznaniu z: 22 kwietnia 2015 r., IV SA/Po 1284/14; 3 lutego 2015r., IV SA/PO 582/14; z 14 czerwca 2018 r. , IV SA/Po 431/18; wyrok NSA z 5 kwietnia 2013 r., II GSK 2114/11; www.cbois.nsa.gov.pl).
Stosownie do treści art. 9a ust. 1-5 ustawy gmina podejmuje działania na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie, w szczególności w ramach pracy w zespole interdyscyplinarnym. Zespół interdyscyplinarny powołuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. W skład zespołu interdyscyplinarnego wchodzą przedstawiciele: 1) jednostek organizacyjnych pomocy społecznej; 2) gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych; 3) Policji; 4) oświaty; 5) ochrony zdrowia; 6) organizacji pozarządowych; a nadto kuratorzy sądowi. Ponadto w skład zespołu interdyscyplinarnego mogą wchodzić także prokuratorzy oraz przedstawiciele innych podmiotów, działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie. W art. 9a ust. 6-14 ustawy ustawodawca uregulował kwestie związane z wyborem przewodniczącego zespołu interdyscyplinarnego, podstaw jego działania, obsługi organizacyjno-technicznej, terminu zwoływania posiedzeń zespołu, możliwości tworzenia w ramach zespołu grup roboczych oraz ich skład. Natomiast jak wynika z treści art. 9a ust. 15 ustawy określenie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków następuje w drodze uchwały rady gminy.
Mając powyższe na uwadze, jak również treść zakwestionowanych przez stronę skarżącą poszczególnych jednostek redakcyjnych uchwały Rady Gminy w Łubnicach z dnia 18 maja 2011 r., nr VII/26/2011 Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.
Odnośnie zaskarżonego § 2 ust. 2 załącznika do uchwały, myśl którego w skład Zespołu wchodzą przedstawiciele rożnych grup zawodowych reprezentujący instytucje publiczne i niepubliczne, odpowiedzialne za realizacje zadań, Sąd podziela stanowisko strony skarżącej, iż zapis powyższy wydany został z przekroczeniem upoważnienia ustawowego przyznanego organowi stanowiącemu gminy, na podstawie art. 9a ust. 15 ustawy. Jak już bowiem wcześniej wskazano skład zespołu interdyscyplinarnego regulują przepisy art. 9a ust. 3- 5 ustawy, przy czym w ust. 4 i ust. 4 ustawodawca wskazał na podmioty, których "obecność" w zespole jest obligatoryjna, natomiast ust. 5 przywołanego przepisu wskazuje na fakultatywną możliwość wejścia do składu zespołu podmiotów w nim wymienionych. Powyższe oznacza, że o składzie zespołu interdyscyplinarnego stanowi sama ustawa określając podmioty, których przedstawiciele obligatoryjnie oraz fakultatywnie wchodzą w jego skład, a przepis art. 9a pkt 15, jak i żaden inny przepis nie upoważnia rady gminy do kształtowania katalogu podmiotów, które tworzą zespół interdyscyplinarny. Tym samym samodzielne wskazanie przez radę gminy podmiotów wchodzących w skład zespołu, pomimo braku takiej kompetencji stanowi istotne naruszenie prawa skutkujące koniecznością stwierdzenia nieważności takiego przepisu (por. wyrok WSA w Olsztynie z 6 listopada 2019 r. , II SA/Ol 857/19; wyrok WSA w Łodzi z 29 października 2019 r., III SA/Łd 712/19; www.cbois.nsa.gov.).
Za uzasadniony Sąd uznał również zarzut skargi, co do naruszenia art. 9a ust. 15 w zw. z art. 9a ust. 7 ustawy poprzez nieuprawnione powtórzenie oraz nieuprawnioną modyfikację regulacji ustawowej, poprzez uchwalenie w § 3 ust. 2 załącznika do uchwały, że spotkania Zespołu odbywają się raz na trzy miesiące, a także w przypadku zgłoszeń osób lub rodzin mających trudności lub wykazujących potrzebę wsparcia w rozwiązaniu sytuacji kryzysowych. Tymczasem art. 9a ust. 7 ustawy stanowi, że posiedzenia zespołu interdyscyplinarnego odbywają się w zależności od potrzeb, jednak nie rzadziej niż raz na trzy miesiące. O ile zatem użyty w kwestionowany zapisie złącznika do uchwały zwrot "raz na trzy miesiące" można byłoby uznać za powtórzenie ustawowego zwrotu "nie rzadziej niż raz na trzy miesiące", to już pozostała treść § 3 ust. 2, ż której wynika, że posiedzenia odbywają się "także w przypadku zgłoszeń osób lub rodzin mających trudności lub wykazujących potrzebę wsparcia w rozwiązaniu sytuacji kryzysowych", niewątpliwie stanowi nieuprawnioną modyfikację art. 9 ust. 7a ustawy. Co więcej treść zakwestionowanego przepisu uchwalona została z naruszeniem przyznanego radzie gminy zakresu upoważnienia ustawowego bowiem jak z art. 9a ust. 7 ustawy posiedzenia zespołu odbywają się w zależności od potrzeb, a żaden z przepisów tej ustawy, nie upoważnia organu stanowiącego do określania, czy też konkretyzowania ustawowego terminu "w zależności od potrzeb".
Zasadnym zdaniem Sąd pozostaje także zarzut skargi, co od naruszenia art. 9b ust. 1 i ust. 2 poprzez uchwalenie przez Radę Gminy w Łubnicach w § 5 załącznika do zaskarżonej uchwały otwartego katalogu zadań Zespołu Interdyscyplinarnego, sposobu realizacji tych zadań, jak również sposobu kontaktu członków zespołu oraz powoływanych podzespołów. Odnośnie powyższej kwestii wskazać należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, w pełni akceptowany przez Sąd rozpoznający niniejszą skargę, zgodnie z którym przepis art. 9a ust. 15 ustawy nie przyznaje radzie gminy kompetencji do określania zadań zespołu interdyscyplinarnego, a jedynie do określenia trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania. Natomiast każda regulacja wykraczająca poza granice wskazanego powyżej ustawowego upoważnienia musi zostać oceniona jako istotne naruszenie prawa skutkujące nieważnością uchwały (por. wyroki WSA w Gdańsku z 30 stycznia 2020 r., III SA/Gd 768/19 i z 19 grudnia 2019 r., III SA/Łd 708/19; wyrok WSA w Olsztynie z 28 listopada 2019 r., II SA/Ol 862/19; www.cbois.nsa.gov.pl). Zarówno zakres zadań zespołu oraz tworzonych przezeń grup roboczych, sposób ich określania, jak i realizacji ustawodawca uregulował w art. 9b ustawy, nie przewidując w tym przedmiocie jakichkolwiek możliwości ingerencji przez organ stanowiący gminy. Wskazać należy również, że użyty przez Radę Gminy w Łubnicach termin "podzespół" nie jest terminem znanym ustawie o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, która posługuje się terminem "grupy roboczej". Co więcej jak wynika z treści art. 9a ust. 10 ustawy uprawnienie tworzenia grup roboczych przysługuje zespołowi interdyscyplinarnemu, a nie organowi gminy.
Ponadto odnosząc się do wszystkich trzech stwierdzonych powyżej naruszeń Sąd za nieuprawnioną uznał argumentację Rady Gminy w Łubnicach, że zakwestionowane § 2 ust. 2, § 3 ust. 2, § 5 załącznika do uchwały stanowi dookreślenie, czy też uzupełninie przepisów ustawy. Po raz kolejny w tym miejscu przywołać należy art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa. Z treści powołanego przepisu wynika zatem, że zakres uprawnienia Rady Gminy w Łubnicach do podjęcia uchwały dotyczącej powołania zespołu interdyscyplinarnego, wynikał ściśle z treści art. 9a ust. 15 ustawy, który upoważnia radę gminy jedynie do określenia trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania. Żaden przepis powołanej ustawy nie upoważnia natomiast organu stanowiącego gminy do dookreślania, czy też uzupełniania ustawowych regulacji stanowionych przez organy ustawodawcze Państwa.
Natomiast, co do zarzutu naruszenia art. 9a ust. 15 w zw. z art. 9a ust. 6 ustawy poprzez przyznanie w § 3 ust. 7 załącznika do zaskarżonej uchwały prawa do kierowania pracami zespołu kierownikowi Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Łubnicach, wobec uznania przez Radę zarzutu za uzasadniony, Sąd ogranicza się do stwierdzenia, iż zarzut powyższy uznaje za zasadny.
Sąd działając w ramach wynikających z art. 134 p.p.s.a. uprawnień zakwestionował nadto zgodność z prawem § 4, § 6 oraz § 7 załącznika do zaskarżonej uchwały.
W ocenie Sądu § 4 załącznika do uchwały regulujący zasadnicze cele Zespołu Interdyscyplinarnego, tak jak powołany wcześniej § 5 załącznika, wykracza poza ustawowy zakres delegacji przyznany radzie gminy, który został ograniczony jedynie do określenia trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania. Natomiast cele zespołu oraz zakres jego zadań ustawodawca wskazał w art. 9b ustawy. Z tych samych przyczyn, co powyżej Sąd za naruszający prawo uznał treść §7 załącznika do zaskarżonej uchwały, która w sposób wykraczający poza ustawowe upoważnienie nakazuje członkom Zespołu Interdyscyplinarnego ścisłą współpracę z wymienionymi w nim służbami i instytucjami. Podkreślić należy, że z treści art. 9b ust. 2 ustawy wynika wprost, że zadaniem zespołu interdyscyplinarnego jest integrowanie i koordynowanie działań podmiotów, o których mowa w art. 9a ust. 3 i ust. oraz specjalistów w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Tym samym kwestia "zakresu podmiotów" z którymi współpracuje zespół interdyscyplinarny został określony w ustawie, a co więcej ustawa nie upoważnia rady gminy do dookreślania, czy też precyzowania kręgu tych podmiotów.
Za uchwalony z naruszeniem ustawowego upoważnienia Sąd uznał także § 6 załącznika do zaskarżonej uchwały nałożony na członków zespołu obowiązek posiadania w zakresie rozpoznawania i uruchamiania procedur związanych z przeciwdziałaniem przemocy oraz udziału w szkoleniach i konferencjach tematycznych. Sąd stwierdza, iż obowiązujące przepisy ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie nie upoważniają organu stanowiącego gminy do uchwalania przepisów regulujących funkcjonowanie zespołów interdyscyplinarnych, o treści, które w tak daleki sposób ingerują w uprawnienia innych organów i podmiotów wymienionych w ustawie, którzy kierują swoich przedstawicieli do zespołu interdyscyplinarnego. To w gestii tych organów pozostaje dobór podmiotu desygnowanego do zespołu jako ich przedstawiciel, w tym ocena posiadanych przez ten podmiot wykształcenia, przeszkolenia, ukończonych kursów, czy też odpowiedniego doświadczenia w tematyce przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Natomiast z art. 9a ust. 2 ustawy wynika, iż zespół interdyscyplinarny powołuje wójt (burmistrz, prezydent), w skład tego zespołu wchodzą przedstawiciele podmiotów, o których mowa w ust. 3 i 5 powołanego przepisu oraz na mocy ust. 4 kuratorzy sądowi. Z powyższego wynika, ze ustawodawca nie przyznał, zarówno organowi stanowiącemu gminy, jak i organowi wykonawczemu gminy jakiegokolwiek uprawnienia do przeprowadzania weryfikacji podmiotów wchodzących w skład zespołu interdyscyplinarnego, ja również do nakładania na te podmioty obowiązku podnoszenia swoich kwalifikacji.
Z powyższych przyczyn Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości.
a.l.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło