III SA/Łd 676/14
WyrokWSA w Łodzi2014-09-19
Skład orzekający: Ewa Alberciak, Monika Krzyżaniak, Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy, która ocenia działalność samorządową radnego i wzywa go do określonego zachowania, stanowi akt podlegający kontroli sądu administracyjnego i czy jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy, która ocenia działalność samorządową radnego i wzywa go do określonego zachowania, narusza zasadę wolnego mandatu radnego, ograniczając jego swobodę w wykonywaniu obowiązków. Taki akt, nawet jeśli nazwany 'stanowiskiem', podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, a jego podjęcie z naruszeniem prawa skutkuje stwierdzeniem nieważności.Stan faktyczny
Klub Radnych złożył skargę na działalność radnej H. S., zarzucając jej ataki na organy gminy, przedstawianie gminy w negatywnym świetle oraz naruszanie zasad praworządności. Rada Gminy M. uznała skargę za zasadną i podjęła uchwałę (nazwaną 'stanowiskiem'), która oceniała działalność radnej i wzywała ją do przestrzegania określonych zasad. Wojewoda zaskarżył tę uchwałę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie art. 23 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. WSA początkowo odrzucił skargę, ale NSA uchylił to postanowienie, uznając uchwałę za zaskarżalną.Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały Rady Gminy M.; orzeka, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; zasądza od Gminy M. na rzecz Wojewody kwotę 420 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 września 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), , Protokolant Sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2014 roku sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy M. z dnia [...] r. w przedmiocie rozpatrzenia skargi Klubu Radnych "Z." z dnia 21 czerwca 2012 roku na działalność samorządową radnej H. S. 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2. orzeka, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Gminy M. na rzecz Wojewody [...] kwotę 420 (czterysta dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Klub Radnych A Rady Gminy M. w piśmie z dnia 21 czerwca 2012r. zatytułowanym "skarga na działalność samorządową Radnej H. S." skierowanym do Rady Gminy M. wyraził stanowczy protest wobec działalności radnej – H. S. wskazując, że prowadzona przez radną działalność skupia się jedynie na ciągłych i nieustających atakach skierowanych wobec Wójta Gminy M., Przewodniczącego Rady Gminy M., pozostałych radnych, którzy w zdecydowanej większości spraw mają odmienne zdanie od radnej oraz innych instytucji i placówek oświatowo-kulturalnych funkcjonujących na terenie Gminy M. Radna – H. S. w negatywnym świetle przedstawia Radę Gminy, Wójta oraz całą Gminę M., podważając dokonania organów gminy, prowadzoną działalność finansową gminy i przeprowadzone wielomilionowe inwestycje. Działalność radnej stawia Gminę M. w niekorzystnym świetle co może spowodować utratę zaufania do organów przez mieszkańców, wykonawców inwestycji oraz przez inne współpracujące z gminą podmioty. Działania radnej są niezgodne ze statutem Gminy M., który stanowi, że każdy radny powinien kierować się przede wszystkim dobrem całej gminy, działać zawsze zgodnie z prawem oraz interesami gminy i jej mieszkańców. Radna – H. S. reprezentuje natomiast tylko wąską grupę osób, która za wszelką cenę pragnie realizować własne cele polityczne, nie zważając na potrzeby mieszkańców gminy.
Mając na uwadze dotychczasową działalność radnej Klub Radnych A zwrócił się do Rady Gminy M. z wnioskiem o "uznanie skargi za uzasadnioną i wydanie przez radę stanowiska, zwracającego uwagę radnej H. S. na jej niestosowne, niekulturalne i nieuczciwe zachowanie w stosunku do Rady Gminy, Wójta Gminy i mieszkańców Gminy M."
W dniu [...] na XXIII sesji Rady Gminy M., po zapoznaniu się ze skargą Klubu Radnych A i wysłuchaniu argumentacji radnej, rada gminy uznała skargę za zasadną i wydała "stanowisko" w sprawie. Rada Gminy M. wezwała radną – H. S., aby w dalszej działalności samorządowej kierowała się przede wszystkim:
> dobrem Gminy M. i jej mieszkańców;
> zasadą praworządności, bezstronności, obiektywizmem, uczciwością i rzetelnością;
> dobrymi relacjami z radnymi oraz dobrą współpracą z wójtem;
> dbałością o dobre imię samorządu, który reprezentuje.
Rada Gminy M. zobowiązała Przewodniczącego Rady Gminy M. – D. K do przekazania przedmiotowego stanowiska Przewodniczącemu Klubu Radnych A oraz radnej H. S.
Zawiadomieniem z dnia 21 lutego 2014r. (doręczonym radzie gminy w dniu 26 lutego 2014r.) Wojewoda [...] działając na podstawie art. 91 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.)- dale u.s.g. w zw. z art. 61 § 1 i 4 K.p.a. poinformował Radę Gminy M. o wszczęciu z urzędu postępowania w celu kontroli legalności uchwały Rady Gminy M. z dnia [...]w sprawie rozpatrzenie skargi Klubu Radnych A z dnia 21 czerwca 2012r. na działalność samorządową radnej – H. S., określonej jako " Stanowisko", która wpłynęła do organu nadzoru w dniu 10 lutego 2013r.
W uzasadnieniu organ nadzoru wskazał, że w wyniku kontroli ww. uchwały powziął wątpliwości co do jej zgodności z prawem. Z przepisów dotyczących sprawowania mandatu radnego, a w szczególności art. 23 ust. 1 u.s.g. wynika bowiem zakaz ograniczania swobody radnego w wykonywaniu jego mandatu. Mandat radnego gminy jest mandatem wolnym. Radny reprezentuje całą wspólnotę samorządową, tzn. wszystkich mieszkańców gminy, a mieszkańcy nie mogą zmusić radnego do ściśle wyznaczonych działań. Jeżeli więc wyborcy nie mogą ograniczać swobody radnego w wykonywaniu jego mandatu, to tym bardziej, bez wyraźnej podstawy ustawowej nie może czynić tego rada gminy. W szczególności nie wolno radzie stosować wobec radnego żadnych środków dyscyplinujących. Powyższe stanowisko dotyczy co prawda środków dyscyplinujących przewidzianych w statucie gminy ale jest ono również aktualne w odniesieniu do niniejszej sprawy. Tymczasem z treści ww. uchwały jednoznacznie wynika, że ma ona charakter dyscyplinujący. Rada Gminy uznając skargę Klubu Radnych A za zasadną, przedmiotową uchwałą wezwała radną H. S. do tego aby w dalszej działalności samorządowej kierowała się przede wszystkim dobrem Gminy M. i jej mieszkańców; zasadą praworządności, bezstronności, obiektywizmem, uczciwością i rzetelnością, dobrymi relacjami z radnymi oraz dobrą współpracą z wójtem; dbałością o dobre imię samorządu, który reprezentuje.
Powyższe jednoznacznie wskazuje, że Rada Gminy M. ww. uchwałą ogranicza swobodę radnej – H. S. w wykonywaniu mandatu radnego.
W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania Rada Gminy złożyła w dniu 27 lutego 2014r. (data wpływu pisma do organu nadzoru) wyjaśnienia wskazując, że dokument wydany przez Radę Gminy M. w dniu [...]nie jest uchwałą. Jak wskazuje jego nazwa i treść jest to stanowisko wydane przez Radę Gminy M. Statut Gminy M. stanowiący załącznik do uchwały Rady Gminy M. nr VII/27/07 z dnia 28 marca 2007 roku, wyraźnie wskazuje w § 41 ust. 2 pkt. 3 i 4 , że rada oprócz uchwał może podejmować również oświadczenia zawierające stanowisko rady w określonej sprawie oraz opinie zawierające oświadczenia wiedzy i oceny. Stanowisko Rady Gminy M. z dnia [...]w żaden sposób nie ogranicza swobody radnej, która wynika z posiadania przez nią wolnego mandatu. W dokumencie z dnia [...]Rada Gminy M. wyraziła jedynie swoją opinię na temat sposobu działalności publicznej, którą prowadzi radna, a która była przedmiotem skargi wniesionej w dniu 21 czerwca 201r. przez Klub Radnych A. Rada Gminy M. po obiektywnym rozpatrzeniu skargi skierowanej na działalność samorządową jednego z jej radnych oraz wysłuchaniu opinii skarżonej stwierdziła jedynie, że skarga jest uzasadniona. Dodatkowo w piśmie tym wezwała radną – H. S. i przypomniała jej o podstawowych wartościach którymi powinna się kierować w dalszej działalności samorządowej. Stanowisko wyrażone przez Radę Gminy M. nie było środkiem ograniczającym swobodę radnej w związku z wykonywaniem przez nią wolnego mandatu.
W dniu 17 kwietnia 2014r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga Wojewody [...] na stanowisko Rady Gminy M. z dnia [...] w sprawie rozpatrzenia skargi Klubu Radnych A z dnia 21 czerwca 2012r. na działalność samorządową radnej H. S. Wojewoda wskazał, że skarży uchwałę Rady Gminy M. określoną jako "stanowisko", której zarzucił istotne naruszenie prawa, polegające na obrazie art. 7 Konstytucji RP oraz art. 23 ust. 1 u.s.g. Wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały, ewentualnie o stwierdzenie jej niezgodności z prawem. W uzasadnieniu skargi Wojewoda [...]podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania podkreślił, że o charakterze akty decyduje to od jakiego organu pochodzi i jaka jest jego treść, a nie nazwa. Rada gminy jako organ władzy publicznej zobowiązana jest do działania na podstawie i granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP). Akty, o których mowa w § 41 ust. 2 pkt 3 i 5 statutu gminu nie mogą mieć charakteru wiążącego i naruszać przepisów prawa powszechnie obowiązującego.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy M. wniosła o jej odrzucenie wskazując, że rozpatrując skargę Klubu Radnych A na działalność samorządową, rada gminy wyraziła swoją wolę w formie oświadczenia – zawierającego stanowisko w określonej sprawie na podstawie § 41 ust. 2 pkt 3 Statutu Rady Gminy M. Na taką formę wyrażenia woli przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Ewentualnie rada wniosła o oddalenie skargi podnosząc, że stanowisko rady gminy z dnia [...] nie ma charakteru dyscyplinującego, ponieważ nie zostało podane do publicznej wiadomości, a zawarte w nim sformułowania nie nakładają na radną żadnych dodatkowych obowiązków, są zgodne z art. 23 ust. 1 u.s.g. oraz przepisami Europejskiego Kodeksu Postępowania dotyczącego politycznej uczciwości wybieranych reprezentantów lokalnych i regionalnych, stanowiącego załącznik do rekomendacji 60 (1999).
Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2014r., sygn. akt III SA/Łd 348/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę Wojewody [...]na stanowisko Rady Gminy M. w sprawie rozpatrzenia skargi Klubu Radnych A z dnia 21 czerwca 2012r. na działalność samorządową radnej H. S. W uzasadnieniu postanowienie sąd stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie mieści się w żadnym z wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 20002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) –dalej p.p.s.a. katalogów czynności czy bezczynności, na które nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Zdaniem sądu stanowisko wyrażone przez Radę Gminy M. w dniu [...] nie jest również aktem prawa miejscowego. Brak jest legalnej definicji aktu prawa miejscowego, ale w orzecznictwie i doktrynie ugruntował się pogląd, że aktem prawa miejscowego jest akt, który kierowany jest do podmiotów zewnętrznych wobec gminy i zawiera postanowienia o charakterze generalnym i abstrakcyjnym. Podniósł ponadto, że oceniając uchwałę jako akt generalny o mocy wiążącej należy mieć na uwadze wskazany w art. 88 ust. 1 Konstytucji wymóg jej ogłoszenia. Wobec powyższego warunkiem wejścia w życie aktu prawa miejscowego jest jego ogłoszenie w wojewódzkim dzienniku urzędowym, a brak ogłoszenia powoduje, że dany akt nie wywołuje zamierzonych skutków prawnych.
W ocenie sądu zaskarżone stanowisko nie wypełnia również przesłanek do uznania, jest to akt organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inny niż akty prawa miejscowego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Zaskarżone stanowisko nie jest aktem z zakresu administracji publicznej.
Na powyższe postanowienie Wojewoda [...] złożył skargę kasacyjną.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rada Gminy M. wniosła o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie na rzecz strony przeciwnej kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W piśmie procesowym z dnia 16 lipca 2014r. Rzecznik Praw Obywatelskich zgłosił swój udział w postępowaniu ze skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 kwietnia 2014r., sygn. akt III SA/Łd 348/14. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości jako wydanego z naruszeniem przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszeniem art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., poprzez jego zastosowanie i odrzucenie skargi Wojewody [...] w sytuacji, gdy podlega ona kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 3 tej ustawy w zw. z art. 93 ust. 1 zd. drugie w zw. z art. 91 ust. 1 zd. pierwsze ustawy o samorządzie gminnym.
Postanowieniem z dnia 22 lipca 2014r., sygn. akt II OSK 1850/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 kwietnia 2014r., sygn. akt III SA/Łd 384/14. W uzasadnieniu postanowienia NSA w pierwszej kolejności uznał, że w niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest uchwała Rady Gminy M. z dnia[...], której celem było rozpoznanie skargi na działalność radnej H. S. Skargę uznano za "zasadną" i w wyniku głosowania Rada Gminy M. przyjęła ww. "stanowisko". Powołane wyżej okoliczności, choć nie zostały powołane jako podstawa jej wydania żadne przepisy powszechnie obowiązującego prawa, pozwalają zdaniem NSA przyjąć, że uchwała zapadła w trybie rozdziału 2 działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego i stąd nie można podzielić stanowiska sądu I instancji. Powołując się na treść art. 93 u.s.g., który w ust. 1 stanowi, że po upływie terminu trzydziestu dni od dnia doręczenia uchwały, organ nadzoru – nie mogąc już we własnym zakresie stwierdzić nieważności sprzecznej z prawem uchwały rady gminy – może zaskarżyć przedmiotowy akt do sądu administracyjnego NSA zaznaczył, że w przepisie tym, w przeciwieństwie do art. 101 ust. 1 u.s.g., zakres przedmiotowy aktów, których zaskarżenie do sądu administracyjnego jest dopuszczalne, nie został zawężony o spraw z zakresu administracji publicznej. Zatem zasadnym jest przyjęcie, że bez względu na przedmiot wydanego przez organ gminy aktu, możliwe jest jego zaskarżenie przez organ nadzoru do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Odmienna interpretacja art. 93 ust. 1 u.s.g. prowadziłaby zdaniem NSA do sytuacji, w których znaczna część aktów organów gminy, pozostawałaby poza jakąkolwiek kontrolą sądową, co byłoby sprzeczne z zasadą praworządności.
Biorąc zatem pod uwagę, że wskazana w cytowanym art. 93 ust. 1 u.s.g. możliwość zaskarżania uchwał, czy zarządzeń organów gmin przez organ nadzoru, ma na celu, bez względu na przedmiot tych aktów, kontrolę ich legalności, tj. kontrolę legalności przedmiotowych form działania tych organów, NSA nie podzielił stanowiska sądu I instancji, że przedmiotowa sprawa nie należy do kognicji sądu administracyjnego.
Uczestnik postępowania H. S. poparła skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz.2702 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie.
W myśl art. 3 § 1 pkt 5, 6 i 7 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego
Stosownie natomiast do treści art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa była już rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z dnia 22 lipca 2014r. w spr. II OSK 1850/14 uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o odrzuceniu skargi. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia NSA podniósł, że przedmiotem skargi jest uchwała Rady Gminy M. z dnia [...] zapadła w trybie rozdziału VIII Kodeksu postępowania administracyjnego. Podstawą prawną skargi stanowi przepis art.93 ustawy o samorządzie gminnym. W ocenie NSA w przepisie tym zakres przedmiotowy aktów, których zaskarżenie do sądu administracyjnego jest dopuszczalne nie został zawężony do spraw z zakresu administracji publicznej. W związku z czym bez względu na przedmiot wydanego przez organ gminy aktu, możliwie jest jego zaskarżenie przez organ nadzoru do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zdaniem NSA zaskarżony akt jest uchwałą organu gminy i sprawa ta podlega kognicji sądu administracyjnego.
Zgodnie z treścią art.190 p.p.s.a. sąd któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W niniejszej sprawie sąd jest związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA w postanowieniu z 22 lipca 2014r. W związku z czym należało uznać, że zaskarżony akt jest uchwałą organu gminy, która podlega zaskarżeniu przez organ nadzoru na podstawie art.93 ust.1 u.s.g. zaś sprawa podlega kognicji sądu administracyjnego.
Przedmiotem zaskarżonej uchwały jest rozpoznanie skargi Klubu Radnych A na działalność samorządową H. S.
Zgodnie z treścią art.23 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013r. poz. 594 ze zm.) radny obowiązany jest kierować się dobrem wspólnoty samorządowej gminy. Radny utrzymuje stałą więź z mieszkańcami oraz ich organizacjami, a w szczególności przyjmuje zgłaszane przez mieszkańców gminy postulaty i przedstawia je organom gminy do rozpatrzenia, nie jest jednak związany instrukcjami wyborców.
W orzecznictwie i w doktrynie jest powszechnie przyjęty pogląd, że mandat radnego jest mandatem wolnym. Oznacza to w szczególności, że radny reprezentuje całą wspólnotę samorządową, tzn. wszystkich mieszkańców gminy, a nie tylko swój komitet bądź swoich wyborców. Mieszkańcy nie mogą zmusić radnego do ściśle wyznaczonych działań (por. Tomasz Mordel: "Poradnik dla radnych. Uprawnienia i obowiązki radnego", Warszawa 2002, s. 2). Za wyniki zgodnych z prawem działań wynikających z wykonywania mandatu radny ponosi przed wyborcami jedynie odpowiedzialność polityczną, która jest weryfikowana podczas wyborów do rady następnej kadencji. Mieszkańcy nie mają bowiem możliwości odwołania poszczególnych radnych przed upływem kadencji. Skoro wyborcy nie mogą ograniczać swobody radnego w wykonywaniu jego mandatu to tym bardziej rada gminy nie może dodatkowo krępować radnego. W szczególności nie wolno radzie stosować wobec radnego żadnych środków dyscyplinujących. Żaden przepis prawa nie upoważnia rady do stosowania takich środków w stosunku do radnego. Jedynym środkiem, mogącym wpływać na swobodę wykonywania mandatu przez radnego są potrącenia z diet i zwrotu kosztów podróży na zasadach ustalonych przez radę gminy. Pogląd taki wyraził NSA w wyrokach z 14 listopada 2003r. w spr. II SA 2197/03, z 17 listopada 1995r. w spr. SA/Wr 2515/95 i z 6 listopada 2002r. w spr. II SA 1968-1974/02, WSA w Krakowie w wyroku z 24 października 2007r. w spr. III SA/Kr 625/07 i WSA w Kielcach w wyroku z 22 sierpnia 2013r. w spr. II SA/Ke 449/13. Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w wymienionych orzeczeniach.
W niniejszej sprawie zaskarżona uchwała składa się z dwóch części: pierwsza oceniająca zasadność skargi klubu Radnych A na działalność samorządową H. S. oraz druga wzywająca radną H. S. do określonego zachowania.
Jeżeli chodzi o pierwszą część uchwały to rada gminy uznała za zasadną skargę Klubu Radnych A z dnia 21 czerwca 2012r.
Należy zaznaczyć, że w wymienionej skardze zarzucono H. S. ciągłe i nieustanne ataki na Wójta Gminy M., Przewodniczącego Rady Gminy i pozostałych radnych którzy mają inne zdanie. Podniesiono, że radna w negatywnym świetle przedstawia radę, wójta oraz całą gminę M. podważając ich dokonania. Kwestionuje także przyjęte przez radę uchwały i stanowiska. Zarzucono również H. S. niekulturalne i nieuczciwe zachowanie wobec rady, wójta i mieszkańców gminy oraz naruszanie zasad praworządności, bezstronności, obiektywności, uczciwości, rzetelności oraz odpowiedzialności za dobro gminy i jej mieszkańców.
W zaskarżonej uchwale Rada Gminy M. zgodziła się z wszystkimi zarzutami podniesionymi w skardze Klubu Radnych A i uznała, że są one zasadne. Tym samym zaakceptowała treść wszystkich zarzutów uznając, je za wiarygodne i uzasadnione. Podkreślić należy, że zarzuty postawione H. S. są jednymi z najcięższych jakie można postawić działalności samorządowej radnego gdyż dotyczą braku rzetelności, nieuczciwości, braku obiektywizmu, działalna na szkodę własnej gminy czy niekulturalnego zachowania. W ocenie sądu rada gminy nie jest uprawniona do podejmowania uchwały, której przedmiotem jest negatywna ocena działalności samorządowej radnego. Rada gminy nie ma prawa oceniać działalności samorządowej radnego gdyż w ten sposób wpływa na jego swobodę w wykonywaniu mandatu. Nie ulega wątpliwości, że zdecydowanie negatywna ocena działalności samorządowej radnego, a taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, ma wpływ na jego niezależność w wykonywaniu mandatu. Za wykonywanie działalności samorządowej radny ponosi odpowiedzialność jedynie przed wyborcami a weryfikacja tej odpowiedzialności następuje podczas kolejnych wyborów. Brak jest przepisu prawa uprawniającego radę gminy do wydawania uchwały oceniającej działalność samorządową radnego. Skoro brak jest takiego przepisu to zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem prawa.
W drugiej części zaskarżonej uchwały rada gminy wezwała H. S. aby dalszą działalność samorządową wykonywała w sposób określony w uchwale.. Podkreślić należy, że sposób wykonywania mandatu radnego został określony w art.23 ust.1 u.s.g. zaś przed przystąpieniem do wykonywania mandatu radny składa ślubowanie, którego treść określono w art.23a ust.1 u.s.g. Rada gminy nie może wzywać radnego do wykonywania działalności samorządowej w sposób określony w uchwale. Jest to bowiem wpływanie na sposób wykonywania mandatu przez radnego oraz ograniczenie swobody wykonywania przez niego mandatu. Jest to pewnego rodzaju krępowanie radnego i rada gminy nie jest do tego uprawniona. W zaskarżonej uchwale rada gminy nie była zatem uprawniona do wzywania H. S. aby wykonywała ona działalność samorządową w sposób określony w uchwale.
Reasumując sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. W zaskarżonej uchwale rada gminy nie była uprawniona do oceny dotychczasowej działalności samorządowej H. S. ani do wzywania jej aby dalszą działalność wykonywała w sposób określony w uchwale. Ma to bowiem wpływ na swobodę wykonywania mandatu przez radnego oraz stanowi ograniczenie w wykonywaniu wolnej działalności samorządowej. Zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa. W związku z czym, na podstawie art.147 § 1 p.p.s.a., sąd stwierdził jej nieważność.
Stwierdzeniu nieważności zaskarżonej uchwały nie stał na przeszkodzie fakt, że upłynął rok od jej podjęcia.
Zgodnie z treścią art.94 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego.
W niniejszej sprawie zaskarżona uchwała nie została przedstawiona wojewodzie w terminie określonym w art.90 ust.1 u.s.g. Przedłożono ją organowi nadzoru dopiero w dniu 10 lutego 2014r. W sytuacji gdy Wójt Gminy M. uchybił obowiązkowi przedłożenia zaskarżonej uchwały w terminie, o którym mowa w art.90 ust.1 u.s.g. to roczny termin określony w art.94 ust.1 u.s.g. nie stanowił przeszkody do stwierdzenia jej nieważności.
Wobec tego, iż skarga została uwzględniona, na podstawie art.152 p.p.s.a., sąd stwierdził, iż zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
Z uwagi na to, iż skarga została uwzględniona, na podstawie art.200 ustawy z 30 sierpnia 200r. w związku z § 14 ust.2 pkt.1c.) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. nr 163 poz.1349 z późn. zm.) sąd zasądził od Gminy M. na rzecz strony skarżącej kwotę 420 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
k.ż.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło