III SA/Łd 705/14

Dnia 9 października 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w Wydziale III w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak po rozpoznaniu w dniu 9 października 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A Z o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Z na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł z dnia [...] nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za wrzesień 2012 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu A Z przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z 17 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił A Z przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł z [...] r. określającą mu zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za wrzesień 2012 r. W uzasadnieniu wskazano, że z wniosku o przyznanie prawa pomocy, dodatkowych dokumentów i informacji udzielonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że wnioskodawca wspólnie z rodzicami prowadzi gospodarstwo domowe, którego miesięczne dochody zamykają się kwotą ok. 4.700 zł. W roku 2013 prowadzona przez wnioskodawcę działalność gospodarcza przyniosła dochód w wysokości 19.744 zł. W okresie od stycznia do sierpnia 2014r. przychód z prowadzonej działalności gospodarczej zamknął się dla skarżącego kwotą 2.687.082 zł przy kosztach w wysokości 2.705.752 zł w efekcie działalność ta przyniosła stratę w wysokości ok. 18.600 zł. Skarżący zamieszkuje w domu będącym własnością jego rodziców, wykazane koszty jego utrzymania zamykają się kwotą ok. 154 zł miesięcznie (opłata za prąd i wodę). Wnioskodawca oraz z jego z matką są właścicielami stacji paliw, na której swoją działalność gospodarczą prowadzi skarżący. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że miesięczny obrót firmy wnioskodawcy wniósł w maju 2014r. 339.775 zł, czerwcu 330.927 zł, w lipcu 433.098 zł, zaś w sierpniu 405.373 zł. Wnioskodawca posiada dwa kredyty obrotowe w kwocie 400.000 i 200.000 zł, miesięczne koszty ich obsługi kształtują się na poziomie ok. 5.000 zł. Z nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą wynika, że skarżący posiada także rachunek prywatny, na który w dniu 28 sierpnia br. przelał kwotę 10.000 zł z rachunku firmowego w banku WBK, jednak jego posiadania nie ujawnił w formularzu PPF ani w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego w przedmiocie prawa pomocy. Wielkość obrotów prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej przeczy jego twierdzeniom o braku jakichkolwiek środków, z których mogłyby zostać pokryte koszty sądowe w sprawie. Skarżący w ramach prowadzonej działalności obraca co miesiąc kwotami wielokrotnie przewyższającymi wysokość wszystkich wpisów od skarg w sprawach zawisłych przed tutejszym sądem. Powyższe wskazuje, że część środków pieniężnych przeznaczonych na finansowanie swojej działalności gospodarczej może wygospodarować na pokrycie kosztów obecnego procesu. Oceny takiej nie zmienia okoliczność, iż działalność ta w chwili obecnej przynosi stratę. Dla oceny przedmiotowego wniosku nie bez znaczenia pozostaje także fakt, że skarżący co miesiąc reguluje swoje zobowiązania prywatnoprawne z tytułu posiadanych kredytów obrotowych w granicach 5.000 zł, a przyznania prawa pomocy nie może uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań, preferencyjnie traktowanych przez skarżącego. Wreszcie, nieujawnienie posiadanego prywatnego rachunku bankowego, na który wnioskodawca 28 sierpnia br. przelał kwotę 10.000 zł nie pozwala na pełną ocenę możliwości finansowania kosztów postępowania przez stronę i musi zostać potraktowana jako niewykazanie obiektywnego baku środków na pokrycie kosztów procesu. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 stycznia 2015 r. sygn. I GZ 595/14 oddalił zażalenia skarżącego na powyższe rozstrzygnięcie. Wyrokiem z 8 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę strony na decyzję Dyrektora Izby Celnej z [...] r. w przedmiocie podatku akcyzowego za wrzesień 2012 r. W dniu 16 lipca 2015 r. skarżący wystąpił ze skargą kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 750 zł ponownie wystąpił z wnioskiem o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych tj. od wpisu od skargi kasacyjnej. Ze złożonego na formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów wynika, że skarżący wspólnie z matką prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są dochody z działalności gospodarczej prowadzonej przez wnioskodawcę pod nazwą "A" w zakresie sprzedaży paliw w wysokości 2.165 zł miesięcznie oraz dochody z dzierżawy uzyskiwane przez jego matkę w wysokość 1.220 zł miesięcznie. Z nadesłanej kopi deklaracji podatkowej za rok 2014 wynika, że działalność gospodarcza podatnika w roku ubiegłym wygenerowała przychód na poziomie 3.980.553 zł koszty w wysokości 3.959.427 zł i w efekcie przyniosła dochód w wysokości 21.126 zł. W okresie od stycznia do lipca br. przychód z prowadzonej działalności gospodarczej zamknął się dla skarżącego kwotą 1.978.765 zł przy kosztach w wysokości 2.049.923 zł w efekcie działalność ta w chwili obecnej przynosi stratę w wysokości ok. 71.160 zł. Skarżący jest właścicielem w ½ nieruchomości rolnej o powierzchni 5,3 ha oraz ½ nieruchomości o powierzchni 1 ha. Koszty utrzymania skarżący oszacował na kwotę około 170 zł. Wnioskodawca jest właścicielem samochodu ciężarowego MAN. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że miesięczny obrót firmy wnioskodawcy wniósł w maju br. 303.286 zł, czerwcu 300.888 zł, w lipcu 337.752 zł. Wnioskodawca posiada kredyt obrotowy w rachunku bieżącym w kwocie 400.000 zł, miesięczne obciążenia związane z jego obsługa kształtują się na poziomie 2.750 zł. Wnioskodawca nie nadesłał wyciągu z prywatnego rachunku bankowego na dzień 16 lipca br., a więc na dzień występowania ze skargą kasacyjną w przedmiotowej sprawie. Z nadesłanego wyciągu za okres od 22 lipca do 21 sierpnia br. wynika zaś, że na dzień występowania z wnioskiem o prawo pomocy tj. 30 lipca br. na rachunku tym skarżący posiadał środki w wysokości przekraczającej kwotę 10.000 zł Postanowieniem z dnia 15 września 2015 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprzeciwie skarżący wskazał, że źródłem jego dochodu jest dochód uzyskiwany z działalności gospodarczej, który miesięcznie w 2014 r. wyniósł ok. 2.165 zł oraz dochód matki z tytułu zawartej umowy dzierżawy w wysokości 1.200 zł. Skarżący podniósł, że koszty jakie ponosi celem dalszego utrzymania działalności są bardzo wysokie (koszty zakupy paliwa, podatek VAT, remonty budynków, opłaty za telefony, energię elektryczną, wynagrodzenie pracowników). Wskazał, że posiada kredyty, których spłata miesięcznie wynosi ok. 2.750 zł. Ponadto podał, że ponosi koszty utrzymania gospodarstwa domowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem z dnia 17 lipca 2014 r. tutejszy Sąd odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów, wskazując, że sytuacja majątkowa skarżącego pozwala na uiszczenie kosztów sądowych. Sąd wskazał, że skarżący niewątpliwie prowadzi przedsiębiorstwo o dużych rozmiarach, o czym świadczą osiągane obroty z działalności gospodarczej, dochodzące prawie do 4.000.000 zł. Ponadto Sąd podkreślił, że skarżący regularnie spłaca zobowiązania cywilnoprawne z tytułu zaciągniętych kredytów. W ocenie Sądu uiszczenie kosztów sądowych nie będzie stanowiło dla skarżącego znacznego uszczerbku. Ocenę tę podzielił również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu sygn. I GZ 595/14. Ponownie składając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 750 zł. Wskazał, że miesięczny dochód jego gospodarstwa domowego wynosi około 3.400 zł (dochód z działalności gospodarczej i matki). Podkreślił, że całość dochodu przeznacza na bieżące utrzymanie i dodatkowo spłaca zobowiązanie z tytułu zaciągniętego kredytu. Wobec powyższego rozpoznanie kolejnego wniosku strony winno nastąpić w kontekście art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych p.p.s.a. W tym miejscu wskazać należy, że jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2008 r., II OZ 654/08; z dnia 31 maja 2005 r., II OZ 408/05). Reasumując, przesłanką do uwzględnienia kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy może być jedynie uznanie, że od chwili wydania poprzedniego orzeczenia w tym przedmiocie uległa zmianie (na niekorzyść) sytuacja finansowa strony wnioskującej. Co więcej, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 27 sierpnia 2013 r. sygn. I OZ 712/13, Sąd nie ma obowiązku przy kolejnym wniosku zajmować się w ogóle ponownie oceną tych samych okoliczności i argumentów przedstawionych już we wcześniejszym wniosku. To na stronie skarżącej ciąży obowiązek wykazania, które ze zmienionych okoliczności uzasadniały obecnie przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie taki warunek nie został spełniony, bowiem okoliczności, na które obecnie powołał się skarżący są zasadniczo tożsame z tymi, które podnosił już w pierwotnym wniosku o przyznanie prawa pomocy. Należy zauważyć, że obecnie skarżący zlikwidował jeden z posiadanych rachunków bankowych oraz spłacił kredyt obrotowy na kwotę 200.000 zł. Skarżący nadal prowadzi działalność gospodarczą i opłaca kredyt obrotowy na kwotę 400.000 zł (miesięcznie ok. 2.750 zł). Warto podkreślić, że z przedstawionych dokumentów (zeznań podatkowych i deklaracji VAT-7) wynika, że miesięczny przychód skarżącego w 2015 r. wynosi około 300.000 zł, przy stracie około 70.000 zł. W roku 2013 prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza przyniosła dochód w wysokości 19.744 zł, natomiast w roku 2014 r. - ok. 21.000 zł. Zatem dochód jest nieco wyższy, w stosunku do poprzedniego. Świadczy to o podobnej kondycji finansowej do ocenionej poprzednio. Znamienna jest okoliczność, że na jednym z rachunków bankowych skarżącego, na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, znajdowała się kwota przekraczająca 10.000 zł. W tej sytuacji, Sąd uznał, że skarżący dysponuje środkami pieniężnymi na pokrycie kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi kasacyjnej i że nie jest to kwota, której uiszczenie spowoduje popadnięcie w stan zubożenia. Skarżący nie przedstawił żadnych nowych okoliczności, które stanowiłoby podstawę do uznania, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest zasadny. Podkreślić trzeba także, że subiektywne przekonanie skarżącego o konieczności przyznania mu prawa pomocy, o ile nie zostanie poparte odpowiednimi dokumentami i oświadczeniami, nie jest dla Sądu wystarczającą przesłanką do dokonania rozstrzygnięcia zgodnego z oczekiwaniami skarżącego. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 165 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu. k.p.