III SA/Łd 706/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska po rozpoznaniu w dniu 9 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. w Ł. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. w Ł. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. A. w Ł. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu. W skardze tej skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji narazi skarżącego na niebezpieczeństwo wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków w postaci braku środków na wypłatę wynagrodzeń pracowniczych, co zagrozi podstawom bytowym licznej grupy pracowników, a skarżącego narazi na powstanie dodatkowych wydatków w postaci odsetek od zaległych wynagrodzeń. Nadto skarżący może zostać pozbawiony środków potrzebnych do prawidłowej organizacji nowego sezonu artystycznego (aktualnie trwają kosztowne prace nad przygotowaniem kostiumów i scenografii do jesiennej premiery). Skarżący nie posiada żadnych rezerw finansowych, zabezpieczających konieczność zwrotu dotacji. Wykonanie zaskarżonej decyzji będzie się wiązało z wydatkowaniem środków zabezpieczonych w konkretnej wysokości na ściśle zaplanowane wydatki (w tym zwłaszcza wynagrodzenia pracowników i koszty przygotowania spektakli w ramach nowego sezonu artystycznego). Szkoda poniesiona przez skarżącego, jego pracowników i kontrahentów nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia. Nie będzie też możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek pozytywnych warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podstawową przesłanką zastosowania instytucji ochrony tymczasowej jest zatem istniejące realnie niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego z uwagi na utratę przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub poniesie on straty na życiu lub zdrowiu (por. postanowienia NSA: z 25 października 2005 r., I OZ 1074/05; z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki to z kolei skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Omawiana instytucja ma więc na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. W orzecznictwie i literaturze konsekwentnie podkreśla się, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie danego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne (por. postanowienia NSA: z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07; z 29 maja 2009 r., I FZ 148/09; z 10 grudnia 2010 r., II FZ 536/10; z 1 marca 2011 r., II FZ 17/11; z 8 października 2013 r., II OZ 839/13; z 13 sierpnia 2009 r., I OZ 779/09; z 3 grudnia 2009 r., I OZ 1101/09; z 6 maja 2014 r., I OZ 341/14; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 4, Wolters Kluwer 2011, s. 229). Zdaniem sądu wniosek skarżącego jest uzasadniony. Faktem powszechnie znanym jest, że podstawowym zadaniem skarżącego jest prowadzenie działalności artystycznej w dziedzinie opery, baletu i innych form muzycznych. Skarżący jest samorządową instytucją kultury, a jego organizatorem jest Samorząd Województwa [...]. Skarżący, będący instytucją artystyczną, która jest instytucją kultury, powołaną do prowadzenia działalności artystycznej w dziedzinie teatru, muzyki, tańca z udziałem twórców i wykonawców (art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej – tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 406 z późn. zm.), niewątpliwie prowadzi działalność kulturalną polegającą na tworzeniu, upowszechnianiu i ochronie kultury. Jak wynika z art. 3 ust. 1 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, tego rodzaju działalność kulturalna nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu odrębnych przepisów. Działalność kulturalna instytucji artystycznej organizowana jest w oparciu o sezony artystyczne, na które ustala się plany repertuarowe. Sezon artystyczny rozpoczyna się w dniu 1 września a kończy w dniu 31 sierpnia następnego roku (art. 11a ust. 1 i 2 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej). Środki niezbędne do rozpoczęcia i prowadzenia działalności kulturalnej oraz utrzymywania obiektu, w którym ta działalność jest prowadzona, zapewnia instytucji kultury organizator, o czym stanowi art. 12 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Zdaniem sądu skarżący uprawdopodobnił w wystarczającym stopniu wystąpienie okoliczności wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wysokość kwoty, do zwrotu której zobowiązany został skarżący jest znaczna – wynosi 321 440,62 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Przedstawiona przez skarżącego argumentacja jest wystarczająca do uznania, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować brak środków na wypłatę wynagrodzeń dla pracowników i prawidłową organizację nowego sezonu artystycznego, a więc realizację podstawowego zadania skarżącego wynikającego z ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Wykonanie zaskarżonej decyzji przed skontrolowaniem przez sąd administracyjny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji mogłoby się zatem wiązać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, a także trudnych do odwrócenia skutków. Dodać w tym miejscu należy, że prowadzenie działalności kulturalnej jest zadaniem własnym jednostek samorządu terytorialnego o charakterze obowiązkowym (art. 9 ust. 2 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej). Zgodnie zaś z art. 61 § 6 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem: wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę (pkt 1); uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę (pkt 2). Wobec powyższego sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. e.o.