III SA/Łd 771/24

Dnia 27 lutego 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia WSA Paweł Dańczak, , Protokolant asystent sędziego Krystyna Adamczewska-Reguła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2025 roku sprawy ze skargi M. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 sierpnia 2024 roku nr UP-577/2024 w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od zaległych składek uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 czerwca 2024 r., numer 1252/2024. Decyzją z dnia 14 sierpnia 2024 r. nr UP-577/2024 Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), dalej k.p.a., w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 497) - po rozpoznaniu wniosku M. J. o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr 1252/2024 z dnia 13 czerwca 2024 r. o odmowie umorzenia odsetek od zaległych składek, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny. Spadkodawca – T. J. prowadził działalność gospodarczą i z tego tytułu podlegał obowiązkowi opłacania składek. Na jego koncie, jako płatnika składek, powstały zaległości, ponieważ nie wywiązywał się z tego obowiązku. T. J. zmarł 28 kwietnia 2014 r. Postanowieniem z dnia 13 lipca 2017 r. Sąd Rejonowy w K. I Cywilny sygn. akt [...] orzekł, że spadek po zmarłym T. J. na podstawie ustawy nabyła żona M. J., która ponosi odpowiedzialność za całość zadłużenia na dzień otwarcia spadku, ponieważ nabyła spadek wprost. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Łodzi decyzją z 23 listopada 2017 r. nr 2017-RED-DS/12 przeniósł na M. J. odpowiedzialność za zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek po zmarłym mężu T. J.. Decyzja jest prawomocna. 9 kwietnia 2024 r. spadkobierca M. J. zwróciła się do ZUS z prośbą o umorzenie odsetek od nieopłaconych składek wynikających z decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania zmarłego męża. W uzasadnieniu wniosku powołała się na swoją trudną sytuację życiową, finansową oraz zdrowotną. ZUS po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia 13 czerwca 2024 r. odmówił umorzenia odsetek liczonych na 9 kwietnia 2024 r. od zaległych składek za zatrudnionych pracowników oraz za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w łącznej kwocie 76 981 zł oraz odmówił umorzenia odsetek liczonych na 9 kwietnia 2024 r. od zaległych składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą (ubezpieczonego będącego jednocześnie płatnikiem składek) w łącznej kwocie 53 671 zł. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wnioskodawczyni wskazała, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z synową K. J., gdyż od 7 lat zamieszkuje ona pod innym adresem. Zaznaczyła, że mąż dostał udaru i zmarł. Dług powstał przez dłużników, który nie zapłacili pieniędzy za towar. Stwierdziła, że przez całe życie prawidłowo rozliczali się z ZUS i Urzędem Skarbowym, a teraz po śmierci męża została ze wszystkim sama. Zlicytowany został dom, jednak zabrakło na zapłatę odsetek. Poinformowała, że ma rodzinę tylko na papierze. Uznała również, że organ może zlicytować posiadaną łąkę na poczet zaległości. Emeryturę przeznacza na zakup leków i życie. Zaskarżoną decyzją Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że z przedłożonego do akt sprawy oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności gospodarczej z 9 kwietnia 2024 r. wynika, że strona jest wdową, nie pracuje zarobkowo, pobiera z KRUS świadczenie emerytalne w wysokości 1 480,00 zł netto miesięcznie, nie posiada dochodów z innych źródeł, nie pobiera zasiłków/świadczeń z Urzędu Pracy, nie korzysta z pomocy społecznej oraz innych form pomocy. Wnioskodawczyni stałe wydatki związane z utrzymaniem oszacowała na 200 zł, co stanowi wysokości ponoszonych opłat eksploatacyjnych. Ponadto ponosi koszty związane z leczeniem w kwocie 480,00 zł miesięcznie. Wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z synową K. J., która osiąga dochód w kwocie 2 900,00 zł netto miesięcznie. Natomiast we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wyjaśniła, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa z synową i mieszka ona od siedmiu lat pod innym adresem. Organ wskazał, że strona nie posiada innych zobowiązań pieniężnych, posiada dom, który został zlicytowany przez komornika, nie posiada praw majątkowych, nie posiada maszyn, urządzeń i środków transportu, nie posiada innych składników mienia ruchomego, nie posiada wierzytelności. Ma chory kręgosłup, wysokie ciśnienie słabe krążenie. Organ ponownie wskazał, że ZUS decyzją z 23 listopada 2017 r. nr 2017-RED-DS/12 przeniósł na wnioskodawczynię odpowiedzialność za zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek po zmarłym mężu – T. J.. Strona posiada dochód z pobieranego z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego świadczenia emerytalnego w kwocie 1 780,96, tj. 1 591,71 zł netto, była właścicielem nieruchomości gruntowej działki zabudowanej o powierzchni 0,0553 ha położonej w K. przy ul. [...], dla której Sąd Rejonowy w K. prowadzi księgę wieczystą nr [...], na której ZUS posiadał zabezpieczenie hipoteczne na udziale zmarłego T. J.. Nieruchomość ta została zlicytowana. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w K. J. K. 22 lutego 2024 r. przekazała do ZUS kwotę z licytacji w wysokości 209 765,19 zł, która częściowo pokryła zadłużenie figurujące na koncie płatnika. M.J. jest właścicielką, na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, nieruchomości gruntowej łąki o powierzchni 0,3500 ha położonej w K. przy ul. [...], dla której Sąd Rejonowy w K. prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Na nieruchomości tej ZUS dokonał zabezpieczenia w postaci wpisu do hipoteki na kwotę 5 636,01 zł. Nie posiada majątku ruchomego. Ma czterech synów: R. J. (57 lat), S.J.(54 lata), R. J. (49 lat) oraz S. J. (44 lata). Wnioskodawczyni 9 sierpnia 2019 r. zawarła z ZUS umowę ratalną numer 287/2019/210600/1. Prezes ZUS uznał, że w decyzji z 13 czerwca 2024 r. ZUS prawidłowo stwierdził, że należności są wymagalne i nie uległy przedawnieniu. Odnosząc się do treści art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Prezes ZUS wyjaśnił, że przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. nie wystąpiła z oczywistych przyczyn. Przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4, 4b u.s.u.s. nie mają zastosowania w niniejszej sprawie - wobec faktu, że wniosek dotyczy zaległości, za które odpowiada strona za zobowiązania spadkodawcy. Zdaniem organu przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. nie zachodzi, gdyż Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Łodzi decyzją z 23 listopada 2017 r. nr 2017-RED-DS/12 przeniósł na stronę odpowiedzialność za zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek po zmarłym mężu. Ponadto organ wskazał, że wnioskodawczyni posiada dochód z pobieranego świadczenia emerytalnego, jest właścicielką na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej nieruchomości, na której ZUS dokonał zabezpieczenia hipotecznego oraz posiada następców prawnych - czterech synów. W ocenie ZUS przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. nie zachodzi, ponieważ wysokość nieopłaconych składek, o których umorzenie strona wnosi przekracza kwotę kosztów upomnienia. Organ wskazał także, że przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. nie zachodzi dlatego, Naczelnik Urzędu Skarbowego lub Komornik Sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Podobnie zdaniem organu, przesłanka opisana w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. nie zachodzi, ponieważ nie jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Dyrektor Oddziału ZUS w Łodzi nie prowadzi obecnie wobec strony postępowania egzekucyjnego w celu wyegzekwowania należności po zmarłym mężu. Na obecną chwilę nie został ustalony brak możliwości dochodzenia egzekucyjnego przez uprawnione w tym zakresie organy. Organ odwołał się także do art. 28 ust. 3a w związku z art. 32 u.s.u.s. i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności ztytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365). W zakresie wystąpienia przesłanki wymienionej w § 3 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia organ uznał, że powstanie zadłużenia nie było wynikiem klęski żywiołowej lub szczególnego zdarzenia. Za takie zdarzenie nie może być uznane powstanie odpowiedzialności za długi spadkowe, jak również określenie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych zakresu odpowiedzialności strony, gdyż takie działanie organu wynika z przepisów prawa (art. 100 oraz art. 97 § 1, art . 98 § 1 i 2 o.p. oraz art. 31 i 32 u. s. u. s.). Organ odwołał się do pojęcia ważnego interesu po stronie zobowiązanego. Zdaniem organu wystąpienie przesłanki, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia dotyczącej stanu zdrowia uwarunkowane jest nie tylko istnieniem przewlekłej choroby zobowiązanego lub członka jego rodziny, ale także skutkiem choroby w postaci pozbawienia takiej osoby możliwości uzyskania dochodu. Wnioskodawczymi powołała się na swoje problemy zdrowotne - problemy z kręgosłupem, słabe krążenie, wysokie ciśnienie. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. 18 kwietnia 2024 r. uznał stronę na stałe za osobę niepełnosprawną w stopniu znacznym. Organ podkreślił, że stan zdrowia lub fakt pozostawania w stałym leczeniu nie jest samoistną przesłaną do umorzenia należności w oparciu o obowiązujące przepisy. Przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny może stanowić przesłankę umorzenia należności z tytułu składek tylko wtedy, gdy pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Natomiast w przypadku strony przesłanka nie zachodzi. Wnioskodawczyni dysponuje świadczeniem emerytalnym, które jest niezależne od aktywności zawodowej, w tym również od stanu zdrowia. Powołana przesłanka odnosi się natomiast do niemożności uzyskiwania dochodu na skutek przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny. Zdaniem organu skoro strona dysponuje dochodem w postaci pobieranej emerytury, której wymagalność - inaczej niż wynagrodzenia za pracę, nie jest uzależniona od aktywności zawodowej zdeterminowanej stanem zdrowia, przesłanka umorzenia nie może zostać spełniona. W sprawie nie odnotowano faktu konieczności opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny. Odnosząc się do ograniczonych możliwości płatniczych, podnoszonych jako jeden z głównych argumentów, zdaniem organu nie mogą być uznane za przesłankę wystarczającą do umorzenia zaległości we wnioskowanym zakresie. Przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia nie odnosi się do subiektywnego odczucia dłużnika o dolegliwości z powodu konieczności zapłacenia zaległych należności, lecz oznacza obiektywną, wyjątkową sytuację, która zagraża podstawowemu bytowi zobowiązanego lub jego rodziny. Nie odnosi się więc ona do kłopotów finansowych, z uwagi na to, że każdy człowiek indywidualnie, w ramach przysługującej mu samodzielności podejmowania decyzji, organizuje swoje sprawy zawodowe i osobiste. Każda osoba przejściowo może wykazać, że znajduje się w trudnej sytuacji, lecz ZUS jest obowiązany w sposób dokładny i racjonalny ocenić sytuację i podjąć decyzję, czy uznaje ją za przesłankę do zastosowania umorzenia należności, czy też nie. Organ wskazał, że wnioskodawczyni oświadczyła, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a jedynym źródłem dochodu jest pobierane świadczenie emerytalne, które aktualnie wynosi 1 591,71 zł netto miesięcznie. Na uwagę zasługuje również fakt, że państwo polskie wspiera w ostatnich latach finansowo emerytów przyznając im dodatkowe świadczenia pieniężne w postaci trzynastej i czternastej emerytury, co z pewnością ma pozytywny wpływ na poziom zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych. Stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem strona oszacowała na kwotę 200,00 zł. Strona ponosi także koszty związane z leczeniem w kwocie 480,00 zł miesięcznie. Zdaniem organu wskazane wydatki nie są nadzwyczajnymi kosztami jakie musi ponosić. Nie można też uznać, że opłaty za energię, gaz, czy wodę są nadzwyczajnymi, nieprzewidzianymi wydatki, lecz są to wydatki ponoszone przez ogół społeczeństwa. Dodatkowo podniesione przez stronę okoliczności w istotny sposób nie odróżniają się od realiów finansowych osób, które również borykają się z trudnościami finansowymi. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie może umarzać należności każdej osobie, która ponosi koszty związane z utrzymaniem. Zdaniem ZUS strona nie wskazała na posiadanie zobowiązań pieniężnych wobec innych wierzycieli niż ZUS, zatem budżet nie jest dodatkowo obciążony Organ wyjaśnił, że opracowane 28 czerwca 2024 r. przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych minimum socjalne w I kwartale 2024 r. wskazuje w przypadku 1-osobowego gospodarstwa emerytalnego kwotę 1 746,80 zł, natomiast minimum egzystencji w 2023 r. opracowane 6 kwietnia 2024 r. przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych wskazuje dla 1-osobowego gospodarstwa emeryckiego kwotę 854,08 zł. Aktualny dochód w gospodarstwie domowym strony wynosi 1 591,71 zł netto (dochód z tytułu pobieranego świadczenia emerytalnego). Kształtuje się on na poziomie niższym od ustalonego minimum socjalnego, natomiast wyższym od ustalonego minimum egzystencji. W niniejszej sprawie niewątpliwie nie można stwierdzić zaistnienia sytuacji ubóstwa. Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że posiadany przez zobowiązaną miesięczny dochód w całości wystarcza na pokrycie wykazanych kosztów związanych z utrzymaniem. Zdaniem ZUS, pomimo powołanej bardzo ciężkiej sytuacji materialnej, strona nie wykazała konieczności korzystania z żadnych form wsparcia socjalnego skierowanego do osób znajdujących się w niedostatku, poprzez uzyskanie zasiłków celowych, stałych bądź okresowych, np. na zakup opału, opłat za media lub zakup żywności. Powyższe prowadzi do wniosku, że niezbędne potrzeby bytowe wnioskodawczyni są zaspokojone. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że strona ma czterech dorosłych synów. Rodzice i dzieci powinni wspierać się wzajemnie, co wynika nie tylko z powodów moralnych i norm przyjętych przez społeczeństwo, ale i z przepisów prawa. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2809) zawiera przepisy, z których wynika, że rodzice i dzieci obowiązani są wspierać się wzajemnie. Przez wzajemne wsparcie należy rozumieć pomoc materialną oraz wsparcie w chorobie. Organ wyjaśnił ponadto, że po licytacji nieruchomości gruntowej nr KW [...][, ZUS otrzymał kwotę z licytacji 209 765,19 zł, która częściowo pokryła zadłużenie figurujące na koncie płatnika. Wnioskodawczyni jest także właścicielką na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej nieruchomości gruntowej nr KW [...] , na której ZUS dokonał zabezpieczenia hipotecznego. Analizując aktualną sytuację finansową strony organ wziął pod uwagę posiadany przez nią majątek. Majątek ten nie ma wpływu na wysokość uzyskiwanego w gospodarstwie domowym miesięcznego dochodu. Natomiast z uwagi na posiadany majątek nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności, a to z kolei nie wyklucza możliwości odzyskania należności w drodze postępowania egzekucyjnego. W skardze M. J. szczegółowo opisała swoją sytuację osobistą i majątkową, podnosząc, że jest ona bardzo trudna. Zobowiązania powstały w wyniku niepłacenia przez kontrahentów firmy, a ona i mąż nie mieli żadnych oszczędności. Z powodu tych kłopotów mąż dostał udaru. Wskazała, że po wykupieniu lekarstw zostaje jej 800 zł na życie. ZUS odmówił jej sprzedaży łąki i umorzenia odsetek. Powtórzyła argumentację z postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 sierpnia 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 czerwca 2024 r. o odmowie umorzenia M. J. odsetek od składek. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie. Organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu który mógł mieć wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji. Na wstępie wskazać należy, że w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. ustalona została zasada, zgodnie z którą należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Stosownie zaś do art. 28 ust. 3 u.s.u.s. całkowita nieściągalność tych składek zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie, 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze, 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej, 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję, 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Jednakże w uzasadnionych przypadkach należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być umarzane, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności według zasad określonych w rozporządzeniu (art. 28 ust. 3a u.s.u.s.). Wskazać przy tym należy, że przedstawione powyżej reżimy prawne umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, o których mowa w art. 28 ust. 2 i art. 28 ust. 3a u.s.u.s., nie są od siebie niezależne i oderwane. W przepisie art. 28 ust. 2-3 u.s.u.s. uregulowane zostały podstawowe kwestie w zakresie umorzenia należności z tytułu tych składek oraz przypadki ich całkowitej nieściągalności. Art. 28 ust. 3a u.s.u.s. dotyczy kwestii umarzania należności ubezpieczonych, będących równocześnie płatnikami składek na ubezpieczenie społeczne. Oba reżimy prawne umarzania należności z tytułu tych składek nawiązują jednak do siebie, co wynika z takich sformułowań, jak "z zastrzeżeniem ust. 3a" oraz (...) mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności". Przypadki całkowitej nieściągalności uregulowane zostały wyczerpująco w powołanym wyżej art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Z uwagi zatem na użyty w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. zwrot pomimo braku ich całkowitej nieściągalności uzależnienie umorzenia należności z tytułu składek od ich całkowitej nieściągalności dotyczy także ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na ubezpieczenie społeczne. W konsekwencji oznacza to zatem, że przy umarzaniu nieopłaconych przez te podmioty należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne zastosowanie będzie miał wymóg wystąpienia precyzyjnie określonych przesłanek całkowitej nieściągalności, a w sytuacji ich niewystąpienia sytuacja majątkowa i rodzinna wnioskodawcy podlegać będzie ocenie organu z punktu widzenia przesłanek określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, wydanym na podstawie art. 28 ust. 3b u.s.u.s. Zgodnie z treścią § 3 ww. rozporządzenia, zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Z powołanych regulacji wynika, że rozstrzygnięcia wydawane w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, mimo braku ich całkowitej nieściągalności podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza użyty w powołanym wyżej art. 28 ust. 3a u.s.u.s. zwrot "należności z tytułu składek (...) mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane". Oznacza to zatem, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, przy czym wybór ten może być swobodny, ale nie dowolny (por. wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2007 r., sygn. akt II GSK 141/07, Lex nr 368197, a także wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 584/09, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić przy tym należy, że proces podejmowania decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, w tym także ubezpieczenie zdrowotne, ma charakter dwuetapowy. Najpierw organ, ustalając istotne okoliczności faktyczne sprawy związane przede wszystkim z sytuacją majątkową, osobistą i rodzinną wnioskodawcy, ocenia czy okoliczności te odpowiadają choćby jednej z przesłanek określonych w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. lub w § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia. Stwierdzenie, że okoliczności ustalone w sprawie nie odpowiadają żadnej z przesłanek umorzenia zaległości wyklucza możliwość pozytywnego rozstrzygnięcia dla ubezpieczonego. Z kolei drugi etap ma miejsce jedynie wówczas, gdy organ stwierdzi, że przesłanki te przemawiają za umorzeniem ww. należności. Jednak nawet pozytywna ocena występowania tych przesłanek nie obliguje organu do skorzystania z instytucji umorzenia należności z tytułu tych składek. Odmawiając w takiej sytuacji umorzenia zaległości organ działa w zakresie przyznanego mu uznania administracyjnego. W kontekście przesłanek określonych w powołanym wyżej § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia szczególne znaczenie ma wnikliwe wyjaśnienie sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy. A zatem strona w treści złożonego wniosku o umorzenie należności, a następnie w toku postępowania powinna wskazać takie konkretne okoliczności, które będą przemawiały za zastosowaniem wobec niej instytucji umorzenia. Także i Zakład Ubezpieczeń Społecznych w toku postępowania, powinien wnikliwie ustalić istnienie (lub brak) takich okoliczności, podejmując w tym zakresie, o ile jest to możliwe, działania z urzędu, niezależnie od informacji uzyskanych od wnioskodawcy, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a. i zasadą zupełności postępowania dowodowego, o której stanowi art. 77 § 1 tej ustawy. Oczywiste jest jednak, że w toku takiego postępowania, to głównie na stronie spoczywa ciężar udowodnienia zaistnienia przesłanek do umorzenia, świadczy bowiem o tym użyty przez ustawodawcę w § 3 ust. 1 rozporządzenia zwrot "jeżeli zobowiązany wykaże". Wszakże to wnioskodawca, a nie organ, ma pełną wiedzę o swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej, osobistej i o przeszkodach w spłacie zadłużenia. Jeżeli jednak strona nie wskazuje wszystkich istotnych okoliczności organ powinien wezwać stronę do wyjaśnienia istotnych faktów, a dopiero później dokonywać oceny całokształtu materiału. Uznaniowy charakter decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne na podstawie art. 28 ust. 3a w związku z § 3 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia nie odnosi się do ustalania przesłanek warunkujących umorzenie należności. W tym zakresie Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie działa na podstawie uznania administracyjnego. Ustalając stan faktyczny sprawy w toku postępowania dowodowego i następnie porównując ten stan do hipotezy normy zezwalającej na umorzenie tych należności organ jest związany określonymi w k.p.a. zasadami, zwłaszcza wskazanymi wyżej oraz regułami logiki. Postępowanie organu w tym zakresie podlega kontroli sądu administracyjnego, a więc sąd ocenia, czy został w sprawie zebrany kompletny materiał dowodowy, czy w procesie oceny dowodów nie naruszono reguł logiki i czy zastosowano właściwe przepisy do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Uznanie administracyjne odnosi się natomiast do wyboru konsekwencji prawnych (umorzyć należności lub odmówić ich umorzenia) w razie prawidłowego ustalenia, że zastosowanie instytucji umorzenia jest możliwe, bowiem przemawiają za tym przesłanki wskazane w § 3 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia. Wybór tej konsekwencji prawnej, to właśnie drugi etap postępowania organu w procesie wydawania decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Rozpoznając sprawę w tak określonym zakresie kognicji, Sąd uznał, że dokonana w przedmiotowej sprawie ocena organu, co do nieistnienia przesłanek do zastosowania uznania administracyjnego, została dokonana pobieżnie. Organ nie przeprowadził bowiem dogłębnej analizy stanu faktycznego sprawy i przedstawionej przez skarżącą sytuacji zdrowotnej i materialnej. Organ nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego sprawy, co uniemożliwiło rzetelną ocenę przesłanek pozwalających na umorzenie odsetek od należności składkowych. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżąca pobiera świadczenie emerytalne z KRUS w kwocie 1 591,71 zł miesięcznie netto i nie ma dochodów z innych źródeł, nie korzysta z pomocy społecznej. Strona comiesięczne wydatki oszacowała na kwotę 680 zł (leczenie i opłaty eksploatacyjne). Skarżąca nie ma innych zobowiązań i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. W ocenie Sądu w sprawie nie została właściwie rozważona przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r., związana z istnieniem przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Znamienne jest to, że skarżąca w toku postępowania administracyjnego przedstawiła orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z 18 kwietnia 2024 r. nr [...], na mocy którego zaliczono skarżącą do znacznego stopnia niepełnosprawności od 6 lutego 2024 r. (zatem już w trakcie trwania postępowania administracyjnego). We wskazaniach ustalono, że skarżąca wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz uznano, że wymaga korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej (...). W orzeczeniu wyjaśniono, że schorzenia nie rokują poprawy, wobec czego orzeczony stopień ma charakter trwały i orzeczenie wydano na stałe. ZUS odnosząc się do powyższego uznał, że przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r. nie zachodzi, bowiem skarżąca ma emeryturę oraz nie sprawuje opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny. Powyższa ocena ma charakter dowolny, skoro jak już powyżej zaznaczono, skarżąca została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności i wymaga opieki w codziennej egzystencji. Organ nie wziął pod uwagę również wieku skarżącej, bowiem z akt sprawy wynika, że strona ma 80 lat. Co za tym idzie nacisk należy położyć na ograniczone możliwości poprawy stanu zdrowia w tym wieku, a wręcz prognozowane powinno być zwiększenie wydatków na leczenie w związku z pogarszającym się stanem zdrowia. Okoliczność, że skarżąca dysponuje trzynastą i czternastą emeryturą również nie może powodować, że przeznaczy je na spłatę zaległych odsetek od zaległości składkowych, a jej własne potrzeby nie zostaną zaspokojone. Ponadto Sąd zauważa, że w ramach oceny powyższej przesłanki ZUS skupił się w zasadzie wyłącznie na kwestii uzyskiwania przez skarżącą dochodu w postaci świadczenia emerytalnego, uznając, że w tej sytuacji omawiana przesłanka nie zachodzi. Organ wprost wskazywał, że skarżąca nie utraciła możliwości osiągania dochodów umożliwiających spłatę zadłużenia, odnosząc te możliwości tylko do posiadania przez nią prawa do świadczenia emerytalnego. Trzeba jednak wskazać, że w przytoczonym przepisie mowa jest o możliwościach uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacanie należności, nie zaś o możliwości uzyskiwania jakiegokolwiek dochodu. Zatem organ w ramach oceny omawianej przesłanki winien rozważyć, czy stan zdrowia skarżącej pozbawia ją możliwości uzyskania dodatkowego dochodu ponad otrzymywaną kwotę emerytury. Powyższych okoliczności organ jednak w ogóle nie badał, co było wynikiem błędnej wykładni omawianej przesłanki. Natomiast jest oczywiste, że skarżąca, mając 80 lat i stwierdzony orzeczeniem lekarskim znaczny stopień niepełnosprawności, nie uzyska żadnego dodatkowego dochodu z pracy. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wyjaśniał, że interes publiczny nie powinien być rozumiany jako sprzeczny z interesem obywatela. Sytuacja, w której zapłata zaległości powoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego, pozbawionego możliwości zaspakajania swoich niezbędnych potrzeb materialnych, do środków pomocy państwa nie jest bowiem zgodna z interesem tego obywatela, jednocześnie nie jest również zgodna z interesem publicznym (por. wyroki NSA z 25 czerwca 2003 r., III SA 3118/01, POP 2004/4/77; z 20 marca 2007 r., II GSK 345/06; z 21 maja 2009 r., II GSK 1045/08; z 8 lipca 2015 r., II GSK 1502/14, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeżeli z ustalonych okoliczności wynika, iż opłacenie należności z tytułu składek pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego, w szczególności pozbawiłoby go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, brak jest podstaw do wydania decyzji o odmowie umorzenia składek (por. wyrok NSA z 26 stycznia 2010 r., II GSK 349/09). Sąd zauważa także, że przeprowadzona przez organy analiza sytuacji finansowej skarżącej budzi wątpliwości. ZUS wskazał, że opracowane 28 czerwca 2024 r. przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych minimum socjalne w I kwartale 2024 r. wskazuje dla 1-osobowego gospodarstwa emerytalnego kwotę 1 746,80 zł, natomiast minimum egzystencji w 2023 r. opracowane 6 kwietnia 2024 r. przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych wskazuje dla 1-osobowego gospodarstwa emeryckiego kwotę 854,08 zł. Aktualny dochód skarżącej wynosi 1 591,71 zł netto. W ocenie organu kształtuje się on na poziomie niższym od ustalonego minimum socjalnego, natomiast wyższym od ustalonego minimum egzystencji. Zdaniem ZUS w sprawie niewątpliwie nie można stwierdzić zaistnienia sytuacji ubóstwa, a posiadany miesięczny dochód w całości wystarcza na pokrycie wykazanych kosztów związanych z utrzymaniem. Zdaniem Sądu, powyższe stanowisko organu nie zasługuje na aprobatę i ma również cechy dowolnej, a nie swobodnej oceny. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że egzekwowanie odsetek od należności z tytułu składek nie może prowadzić do sytuacji, że strona zmuszona zostanie do korzystania ze środków pomocy społecznej oferowanych przez państwo. Skarżąca jest osobą starszą, schorowaną, z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności. Dochód skarżącej jest niższy niż minimum socjalne. Należy podkreślić, że wykładania zwrotu "zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych" (§ 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia) uprawnia do stwierdzenia, że użycie wyrażenia "niezbędne potrzeby życiowe" odnosi się do potrzeb objętych kryterium minimum socjalnego. "Minimum socjalne" oraz "minimum egzystencji" to odmienne standardy poziomu potrzeb bytowych i konsumpcyjnych, które są normatywnymi modelami zaspokajania potrzeb bytowo-konsumpcyjnych na niskim poziomie. Kategorie te mają postać koszyków określonych ilościowo i wartościowo, które są zbudowane na podstawie norm odpowiadających danym grupom potrzeb. Przy konstruowaniu koszyka minimum socjalnego specjaliści mieli na uwadze wyznaczenie granicy wydatków gospodarstw domowych, pozwalających na zachowanie godziwych warunków życia (Małgorzata Raczkowska - "Minimum socjalne i minimum egzystencji - wzorce warunków bytu ludności żyjącej w sferze ubóstwa"). Minimum socjalne jest więc utrwalonym wzorcem zaspokajania fundamentalnych potrzeb bytowo-konsumpcyjnych na niskim poziomie, ale dostatecznym dla reprodukcji sił witalnych człowieka na każdym etapie jego biologicznego rozwoju, dla posiadania i wychowania potomstwa oraz dla zachowania więzi ze społeczeństwem (L. Deniszczuk, B. Sajkiewicz "Kategoria minimum Socjalnego" - 1997). Minimum egzystencji jest drugą linią stosowaną przy wyznaczaniu bezwzględnie granicy ubóstwa, a także miernikiem wyznaczającym dolną granicę obszaru ubóstwa absolutnego, inaczej mówiąc - granicę skrajnej biedy (M. Raczkowska, Ibidem). Definicja minimum egzystencji opiera się na przekonaniu, że życie ludzkie jest wartością najważniejszą i mówi, że minimum egzystencji to taki poziom wydatków (spożycia), który zapewnia utrzymanie człowieka przy życiu, w stanie zdrowia i zdolności do pracy (Mała encyklopedia ekonomiczna, PWN, Warszawa 1973). Z regulacji przepisu § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wynika potrzeba zabezpieczenia niezbędnego minimum socjalnego, które pozwoli osobie zobowiązanej funkcjonować w codziennym życiu, dając gwarancję, że jej podstawowe potrzeby będą zaspokojone. Wobec tego, to ustalone na dzień wydania decyzji przez organ minimum socjalne powinno stanowić punkt odniesienia dla oceny stanu finansowego gospodarstwa domowego przy rozstrzyganiu o zasadności umorzenia zaległości składkowych na ubezpieczenie społeczne. Tymczasem w niniejszej sprawie jako punkt odniesienia do oceny udokumentowanej w aktach sytuacji finansowej skarżącej przyjęto, że wystarczającym jest osiągany dochód gospodarstwa domowego, który znajduje się na poziomie wyższym niż minimum egzystencji, ale niższym niż minimum socjalne. Stosując wykładnię celowościową wprowadzenia do u.s.u.s. przepisu art. 28 ust. 3a oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia określających uzasadnione przyczyny umorzenia, kiedy nie zachodzi całkowita nieściągalność należności, należy mieć na względzie, że wolą ustawodawcy było umożliwienie - w uzasadnionych przypadkach - egzystencji podmiotom zadłużonym, ich powrót do normalnego życia oraz brak konieczności korzystania przez nich z pomocy społecznej, aby nie doprowadzić tych osób do coraz większego ubóstwa czy wpadania w spiralę zadłużeń. Fakt, że skarżąca nie posiada innego zadłużenia niż to wobec ZUS i nie korzysta z pomocy społecznej, nie oznacza, że spłata zadłużenia nie doprowadzi do pogorszenia się jej już trudnej sytuacji, za jaką należy uznać sytuację finansową plasującą się na poziomie poniżej minimum socjalnego. Wskazana w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego przesłanka uzależnia ocenę zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych od tego, czy w konsekwencji egzekwowania zadłużenia pojawi się niebezpieczeństwo powstania zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego przy uwzględnieniu jego sytuacji majątkowej i rodzinnej. Charakter uznaniowy decyzji wymaga zatem przeprowadzenia analizy sytuacji materialnej zobowiązanego, oczywiście z uwzględnieniem zaspokojenia podstawowych potrzeb, przy czym przy tej analizie nie można oderwać się od istoty ubezpieczenia zdrowotnego, a w szczególności jego funkcji ochronnej. Zadaniem regulacji zawartej w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz w § 3 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego jest zabezpieczenie niezbędnego minimum socjalnego, które pozwoli osobie zobowiązanej funkcjonować w codziennym życiu, dając gwarancję, że podstawowe potrzeby jej będą zaspokojone (por. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2017 r., II GSK 1234/15). Punktem odniesienia przy ocenie czy spłata zadłużenia zagraża egzystencji strony powinna być szczegółowa analiza określonego na ten okres minimum socjalnego oraz minimum egzystencji (por. wyroki NSA: z 25 sierpnia 2010 r., II GSK 724/09; z 19 lutego 2015 r., II GSK 2366/13 i II GSK 2377/13). Istotną dyrektywę stanowi to, że zawsze należy brać pod uwagę, z punktu widzenia omawianych przesłanek umorzenia, nie tyle przyczyny powstania zadłużenia, co sytuację finansową wnioskodawcy, a przede wszystkim jej wpływ na możliwość spłaty zadłużenia (por. wyroki NSA: z 14 maja 2014 r., II GSK 384/12; z 8 lipca 2015 r., II GSK 1502/14). Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie zawiera przekonywującego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia w kontekście powyższych rozważań. Argumentacja organu nie zasługuje na aprobatę. Istotne znaczenie dla rozpoznania sprawy ma bowiem faktyczna sytuacja finansowa i zdrowotna skarżącej, które nie zostały prawidłowo ocenione. Zdaniem Sądu, na podstawie powyższego organ nie mógł stwierdzić, że strona ma możliwość, aby zaspokoić podstawowy poziom potrzeb życiowych. Powyższa ocena ZUS ma charakter dowolny. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, nie negując uprawnienia organu orzekającego w sprawach umorzenia należności z tytułu składek do swobodnego wyboru rozstrzygnięcia, że ocena możliwości płatniczych zobowiązanego nie może być sprzeczna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Organy nie oceniły materiału dowodowego w sposób prawidłowy, a wywiedzione wnioski naruszają zasadę swobodnej oceny dowodów, czego konsekwencją jest formułowanie nielogicznych wniosków, jako efektu przeprowadzonego postępowania. Pomimo porównania dochodu skarżącej do obowiązującego minimum socjalnego organ doszedł do dowolnych wniosków. Organ nie rozważył wszystkich możliwości uwzględnienia słusznego interesu skarżącej, dając z nieuzasadnionych powodów prymat interesowi publicznemu. Podjęcie rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego wymaga natomiast by interes społeczny i słuszny interes obywatela zostały należycie wyważone. Temu celowi służy analiza sytuacji materialnej zobowiązanego, uwzględniająca również stan zadłużenia i związaną z tym realność spłaty zadłużenia bez niebezpieczeństwa powstania ciężkich skutków dla zobowiązanego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest rozważań, jak na tle ustalonego w sprawie stanu faktycznego obejmującego sytuację rodzinną, zdrowotną, majątkową skarżącej, organ widzi realną możliwość spłaty zadłużenia bez zagrożenia jej egzystencji. Wyjaśnienia w tym zakresie są niezbędne, nie tylko z uwagi na konstrukcję art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s., ale również ze względu na wymagania stawiane przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (określone w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80). W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano bowiem, że rozstrzygnięcia spychające obywatela na margines i powodujące konieczność korzystania przez niego z pomocy społecznej naruszają prawo, gdyż celem omawianych uregulowań jest ochrona interesów jednostki i rodziny, nie zaś finansów ZUS (por. wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2015r. w sprawie sygn. akt II GSK 1124/14). Wprawdzie, co do zasady, Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu, że spłata zadłużenia może stanowić dla strony obciążenie finansowe. Niemniej jednak ustawodawca nakazał w toku postępowania w sprawie umorzenia należności względem ZUS analizować sytuację zobowiązanych w aspekcie przesłanek wynikających z ww. rozporządzenia, mimo braku całkowitej nieściągalności, co oznacza, że ustawodawca przewidział możliwość umorzenia zaległości wskazanych osób w sytuacji szczególnie uzasadnionej i niezawinionej przez osobę chcącą z tej instytucji skorzystać, chociażby w części. Ponadto wątpliwości Sądu budzi prawidłowość stanowiska organu, że nie zachodzi przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s., ponieważ Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Łodzi decyzją z 23 listopada 2017 r. nr 2017-RED-DS/12 przeniósł na skarżącą odpowiedzialność za zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek po zmarłym mężu, wnioskodawczyni posiada dochód z pobieranego świadczenia emerytalnego, jest właścicielką na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej nieruchomości, na której ZUS dokonał zabezpieczenia hipotecznego oraz posiada następców prawnych - czterech synów. Przede wszystkim, o czym była już mowa powyżej dochód skarżącej jest poniżej minimum socjalnego, a ze względu na wiek skarżącej (80 lat) nie ma podstaw do przyjęcia, że dochód ten ulegnie poprawie. Jednocześnie skoro synowie skarżącej odrzucili spadek po ojcu, dom został zlicytowany, a nieruchomość, której skarżąca na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej jest właścicielką została obciążona przez ZUS hipoteką, to zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, że również spadek po skarżącej zostanie odrzucony przez następców prawnych. Powyższe prowadzi do wniosku, że ZUS nie przeprowadził szczegółowego postępowania wyjaśniającego dotyczącego ww. okoliczności. Przede wszystkim nie wykazał, że istnieje realna możliwość spłaty zadłużenia przez skarżącą, nie wziął pod uwagę wszystkich okoliczności sprawy, a zatem doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. i art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu, organ dokonał dowolnej oceny materiału dowodowego. Nie można takiej ocenie przypisać znamion swobodnej oceny dokonanej na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględniając przedstawione powyżej wywody powinien raz jeszcze szczegółowo przeanalizować stan faktyczny sprawy. Ocena przeprowadzona z uwzględnieniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji. Organ powinien wziąć pod uwagę, że w wyniku licytacji domu należącego do skarżącej otrzymał już kwotę 209 765,19 zł i z tego tytułu częściowo pokryte zostało zadłużenie z tytułu składek. Pozostały do zapłaty wyłącznie odsetki, których dotyczy przedmiotowa sprawa. Z akt sprawy wynika także, że ZUS dokonał zabezpieczenia hipotecznego na nieruchomości gruntowej (stanowiącej łąkę) nr KW [...]. Sąd ponadto zaznacza, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organ powinien szczegółowo odnieść się do kwestii przedawnienia należności z tytułu odsetek. Akta administracyjne sprawy nie zawierają bowiem decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności na skarżącą z dnia 23 listopada 2027 r. nr 2017-RED-DS/12 i umowy ratalnej z 9 sierpnia 2019 r. Organ nadesłał jedynie tytuły wykonawcze, a rozważania dotyczące okresów przerwania i zawieszenia biegu terminu przedawnienia budzą wątpliwości. Zauważyć należy, że ZUS w uzasadnieniu decyzji z dnia 13 czerwca 2024 r. wskazał, że na wniosek skarżącej z dnia 27 kwietnia 2018 r., złożony na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umarzaniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, decyzją z dnia 8 sierpnia 2018 r. określił warunki umorzenia. Decyzja uprawomocniła się 11 września 2019 r. Jednocześnie w dalszej części decyzji ZUS wskazał, że postępowanie abolicyjne do dnia wydania decyzji z dnia 13 czerwca 2024 r. nie zostało zakończone decyzją, o której mowa w art. 1 ust. 13 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. z uwagi na zawarty 9 sierpnia 2019 r. układ ratalny, a zatem bieg terminu przedawnienia pozostaje zawieszony od dnia 27 kwietnia 2018 r. do nadal. W ocenie Sądu, powyższe nie wyjaśnia, dlaczego układ ratalny spowodował zawieszenie biegu przedawnienia i zawieszenie to trwa nadal. Brak jest także ww. dokumentów, na które powołuje się ZUS. Organ powinien także ponownie dokonać pogłębionej analizę przesłanek z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji. EC