III SA/Łd 787/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Krzemieniewska po rozpoznaniu w dniu 14 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. A.L. A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. W skardze pełnomocnik strony skarżącej zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając ten wniosek stwierdził, że zaskarżona decyzja jest ostateczna i podlega wykonaniu. Tym samym nie zachodzą przesłanki negatywne wymienione w art. 62 § 2 pkt 1 p.p.s.a. in fine, stojące na przeszkodzie uwzględnieniu wniosku. Nie istnieje przepis prawa powszechnie obowiązującego wyłączający wstrzymanie wykonania tej decyzji. Z uwagi na fakultatywny charakter instytucji przewidzianej w art. 62 § 2 pkt 1 p.p.s.a. złożony wniosek pełnomocnik uzasadnił okolicznościami wskazanymi w skardze, w szczególności zaś faktem braku jednolitego stanowiska organów celnych, co do charakteru gier na urządzeniu; różną praktyką organu pierwszej instancji w zakresie uzależnienia wydania decyzji od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego oraz istotnymi wątpliwościami co do waloru dowodowego opinii biegłego i brakiem jego kompetencji do rozstrzygania w sprawie w miejsce specjalisty z jednostki badawczej. Pełnomocnik skarżącego powołał nadto wyroki sądów administracyjnych potwierdzające – jego zdaniem – stanowisko skargi w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1302)- dalej: p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia strony skarżącej możliwości złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Regulacja prawna wskazanego przepisu prowadzi do wniosku, iż wniesienie do sądu administracyjnego skargi nie pociąga za sobą skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania przez sąd zaskarżonego aktu zależy od oceny sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest bowiem stanem niepożądanym i prawo wnoszenia skargi do sądu nie może uniemożliwiać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest wyjątkową instytucją, a przesłanki uzasadniające jej zastosowanie nie powinny być interpretowane w sposób rozszerzający. Warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę już we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno zatem odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest uzasadnione (por. postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2004 r., FZ 496/2004, dostępne: www.cbois.nsa.gov.pl). Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązując stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakłada na nią jednak obowiązku ich udowodnienia, a jedynie uprawdopodobnienia. Uprawdopodobnienie zaistnienia tych przesłanek oznacza wykazanie, iż zachodzi duże prawdopodobieństwo – graniczące z pewnością – zmaterializowania się trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody w następstwie wykonania zaskarżonego aktu. W interesie wnioskodawcy leży zatem takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności i jego uzasadnienie, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie skarżąca społka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powołała się jedynie na okoliczność, że nie istnieje przepis prawa powszechnie obowiązującego wyłączający wykonalność decyzji ostatecznej oraz że okolicznościami uzasadniającymi wstrzymanie wykonania decyzji są wskazane w skardze jej wadliwości, w szczególności potwierdzony wskazanymi w skardze wyrokami sądów administracyjnych brak jednolitego stanowiska organów celnych, co do charakteru gier na urządzeniu; różna praktyka organu pierwszej instancji w zakresie uzależnienia wydania decyzji od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego oraz istotne wątpliwości co do waloru dowodowego opinii biegłego i brak jego kompetencji do rozstrzygania w sprawie w miejsce specjalisty z jednostki badawczej. W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca nawet nie twierdziła, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje szkodę lub nieodwracalne skutki, nie powołała bowiem nawet ogólnikowo, iż wykonanie decyzji spowoduje dla niej skutki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., ograniczając się jedynie do powołania tegoż przepisu jako podstawy złożonego wniosku. Pominięta została więc kwestia wskazania przesłanki stanowiącej o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tak sporządzony wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji oznacza, iż pełnomocnik skarżącej nie tylko nie wskazał żadnych konkretnych okoliczności mogących świadczyć o istniejącej potencjalnie możliwości wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków związanych z wykonaniem zaskarżonej decyzji, ale i nie uprawdopodobnił okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Nie wykazał, jakie w tej konkretnej sytuacji, szczególnie chronione przez system prawny wartości zostałyby zagrożone w przypadku uiszczenia ustalonej kwoty kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem i na czym owo zagrożenie miałoby polegać. Nie udokumentował także w żaden sposób aktualnej sytuacji majątkowej skarżącej i ewentualnego wpływu na nią w następstwie wykonania zaskarżonej decyzji. W konsekwencji nie wykazał, że zachodzi jakiekolwiek prawdopodobieństwo, iż ewentualne wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje zagrożenie jej istotnych interesów ani też, że poniesie ona jakąkolwiek inną szkodę. Samo przekonanie strony skarżącej, iż wykonanie decyzji wywoła konsekwencje określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie jest wystarczające do tego, aby wniosek został uwzględniony. Bez dokładnego przedstawienia sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy nie jest możliwa ocena, czy wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody, bądź trudne do odwrócenia skutki. Wskazane we wniosku okoliczności w żadnym razie nie mogą być uznane za stanowiące o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy podkreślić, że szkoda występuje wówczas, gdy nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 25 października 2005r., I OZ 1074/05, dostępny: www.cbois.nsa.gov.pl). Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla strony skarżącej lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004r., GZ 138/04, dostępne: www.cbois.nsa.gov.pl). Nieodwracalny skutek z kolei to takie następstwo, konsekwencja, efekt, rezultat jakichś działań, których nie będzie można cofnąć lub których nie da się usunąć (zob. Popularny słownik języka polskiego pod red. B. Dunaja, Warszawa 2000, s. 365 i 644). Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest nałożenie kary pieniężnej. Nie ulega zatem wątpliwości, że wykonanie jakiejkolwiek decyzji nakładającej obowiązek o charakterze pieniężnym ma dla jej adresata niekorzystne konsekwencje. Każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Rodzaj obowiązku objętego tą decyzją nie wywołuje jednakże stanu, który byłby nieodwracalny, gdyż odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy przecież odwracalnego. W sytuacji uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Walor ochronny ma również prawna możliwość zmiany lub uchylenia przez sąd w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącej, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie (vide: postanowienie NSA z dnia 7 października 2009r., II FSK 1549/09, dostępne: www.cbois.nsa.gov.pl ). W zakresie wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek nie mieści się też przedstawiona w skardze rozbieżność praktyki administracyjnej czy nawet poparta orzecznictwem sądowym argumentacja, mająca w ocenie skarżącej uzasadniać uwzględnienie skargi. Okoliczności tego rodzaju nie mogą mieć wpływu na ocenę zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Rozpatrując taki wniosek sąd ocenia bowiem jedynie, czy w istocie wskazana przez stronę szkoda ma znaczny rozmiar lub istnieje niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie dokonuje natomiast oceny zasadności skargi, gdyż ustawa normująca postępowanie przed sądami administracyjnymi nie zawiera regulacji umożliwiającej zastosowanie omawianej instytucji w zależności od oceny prawdopodobieństwa wadliwości zaskarżonego aktu lub czynności (por. np. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2008r., I OZ 47/08; z dnia 1 kwietnia 2008r., I OZ 209/08; z dnia 3 lipca 2008r., I OZ 493/08; z dnia 18 czerwca 2008r., I OZ 386/08; z dnia 13 czerwca 2008r., I OZ 410/08 oraz postanowienie NSA z dnia 16 czerwca 2005r., II OZ 513/05, dostępne: www.cbois.nsa.gov.pl). Oceny takiej sąd administracyjny dokonuje dopiero wydając wyrok w sprawie (art. 132 p.p.s.a.), a zgromadzona dokumentacja sprawy może co najwyżej posłużyć jedynie weryfikacji twierdzeń strony pod kątem spełnienia przesłanek zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 25 lipca 2008r., II OZ 766/08, Lex nr 493672). Wobec powyższego sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. a.l.