III SA/Łd 875/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 listopada 2014 r. w sprawie ze skargi Z.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej. U.K. Wyrokiem z dnia 19 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Z.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]. w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. W dniu 19 listopada 2014 r. skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku. W dniu 17 grudnia 2014 r. doręczono skarżącemu odpis wyroku wraz z uzasadnieniem. W dniu 2 stycznia 2015 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2015 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi umorzył postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. W dniu 14 stycznia 2015 r. Okręgowa Rada Adwokacka w Ł. wyznaczyła pełnomocnikiem skarżącego adwokat E. M. – B.. W dniu 13 lutego 2015 r. pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną od wyroku z dnia 19 listopada 2014 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że adwokat E. M. – B. została zawiadomiona o wyznaczeniu jej pełnomocnikiem skarżącego w dniu 6 lutego 2015 r. i udzieliła substytucji adwokatowi M. B., który w dniu 10 lutego 2015 r. zapoznał się z aktami sprawy. Bezspornie w niniejszej sprawie doszło do niewniesienia skargi kasacyjnej w terminie, który upłynął w dniu 16 stycznia 2015 r. Przekroczenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej na skutek rozpoznania przez sąd wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika do złożenia skargi kasacyjnej, a także upływ czasu związany z doręczeniem stosownej korespondencji, uzasadnia jednakże przywrócenie terminu. Uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło bez winy skarżącego, skoro ustanowiony w celu sporządzenia skargi kasacyjnej pełnomocnik z urzędu został zawiadomiony o tym fakcie po upływie terminu do jej wniesienia. Przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustała w dniu 6 lutego 2015 r., tj. w dniu doręczenia pełnomocnikowi pisma Okręgowej Rady Adwokackiej. Uchybienie wskazanemu terminowi spowodowało dla skarżącego ujemne skutki procesowe w postaci utraty prawa do zaskarżenia wyroku sądu pierwszej instancji. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu została dokonana czynność, która nie została dokonana w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Wobec doręczenia skarżącemu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem w dniu 17 grudnia 2014 r., termin ten upłynął w dniu 16 stycznia 2015 r. (w piątek). Stosownie do treści art. 175 § 1 p.p.s.a. zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, iż skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Przepis ten wprowadza w stosunku do skargi kasacyjnej, która jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia przysługującym od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, tzw. przymus adwokacko – radcowski. Wyjątki od tej zasady zostały wskazane w art. 175 § 2 i 3 p.p.s.a. Z treści tych przepisów wynika, że wymogu sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego nie stosuje się, jeżeli skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Skarga kasacyjna może być też sporządzona przez doradcę podatkowego i rzecznika patentowego, ale tylko w określonych kategoriach spraw, tj. przez doradcę podatkowego – w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami, natomiast przez rzecznika patentowego – w sprawach własności przemysłowej. Skarżący nie należy natomiast do kręgu osób wskazanych w treści art. 175 § 1 – 3 p.p.s.a. Nie posiadał zatem uprawnień do samodzielnego sporządzenia skargi kasacyjnej. Wniosek pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu wraz ze skargą kasacyjną został wniesiony w dniu 13 lutego 2015 r., czyli już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który zakończył swój bieg w dniu 16 stycznia 2015 r. Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wnosząc o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że przyjęcie stanowiska, iż termin do dokonania czynności, której uchybiono, przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, powinien zawsze zamykać się w ciągu siedmiu dni od daty, w której ustała przyczyna uchybienia terminu – prowadziłoby do ograniczenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu terminu do sporządzenia skargi kasacyjnej do siedmiu dni, liczonego od momentu, w którym mógł on zaznajomić się ze sprawą – co z kolei mogłoby w praktyce uniemożliwić sporządzenie prawidłowo skonstruowanej skargi kasacyjnej. Ponadto stawiałoby to w uprzywilejowanej sytuacji pełnomocników ustanowionych w drodze wyboru, którzy teoretycznie na sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej dysponują trzydziestoma dniami (art. 177 § 1 p.p.s.a.). Tego typu zróżnicowanie sytuacji prawnej pełnomocników jest niczym nieuzasadnione i nie powinno mieć miejsca. Dlatego, należy przyjąć, że w wypadku ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w trybie art. 244 p.p.s.a. – dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 87 § 1 p.p.s.a.), jest dzień, w którym adwokat, radca prawny, doradca podatkowy, rzecznik patentowy miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (zob. postanowienia NSA: z 8 czerwca 2006 r., I FZ 198/06; z 5 sierpnia 2009 r., II FZ 273/09; z 14 maja 2009 r., II FZ 125 i 126/09; z 7 stycznia 2010 r., II GZ 319/09; z 29 października 2010 r., I FZ 324/10; z dnia 12 maja 2011 r., II GZ 243/11; z dnia 8 czerwca 2005 r., I FZ 198/06; z dnia 15 kwietnia 2005 r., II OZ 253/05). W niniejszej sprawie skarżący przed upływem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata (w dniu 2 stycznia 2015 r.). We wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącego wskazał, że został poinformowany o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącego w dniu 6 lutego 2015 r. Z aktami sprawy pełnomocnik skarżącego zapoznał się w dniu 10 lutego 2015 r. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skargą kasacyjną został złożony w dniu 13 lutego 2015 r. Wniosek ten został zatem wniesiony przed upływem trzydziestu dni od dnia zawiadomienia pełnomocnika o wyznaczeniu go do reprezentowania skarżącego w sprawie. Tym samym w świetle przedstawionych wyżej uwag uznać należy, że wniosek ten zasługuje na uwzględnienie, gdyż wystąpiła przesłanka z art. 87 § 2 p.p.s.a. Uchybienie terminu nastąpiło bowiem z przyczyn niezależnych od skarżącego i jego pełnomocnika. Z tych też względów, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu. U.K.