III SA/Łd 887/13

PostanowienieWSA w Łodzi2014-03-19

Skład orzekający: Ewa Alberciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka kapitałowa, która poniosła stratę w ostatnim roku obrotowym i ma zablokowany rachunek bankowy, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Spółka kapitałowa nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli nie wykaże, że mimo podjęcia wszelkich niezbędnych działań, nie jest w stanie zdobyć środków na pokrycie wydatków, a jej sytuacja finansowa nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Sama strata finansowa lub blokada rachunku bankowego nie są wystarczającymi przesłankami do zwolnienia od kosztów, zwłaszcza gdy spółka nadal prowadzi działalność i posiada znaczące aktywa.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w sprawie dotyczącej podatku akcyzowego. Sąd I instancji odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na znaczący kapitał zakładowy, wartość środków trwałych oraz brak dowodów na utratę płynności finansowej. Po złożeniu zażalenia, NSA uchylił postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę dokładniejszego zbadania sytuacji finansowej spółki i wezwania do przedłożenia dodatkowych dokumentów. Po ponownym rozpoznaniu, WSA ponownie odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że spółka nie wykazała wystarczających podstaw do zwolnienia od kosztów.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 19 marca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za styczeń 2010 roku p o s t a n a w i a : odmówić przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. U.K. Postanowieniem z 28 października 2013r., sygn. akt III SA/Łd 887/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu wniosku A. Spółki z o.o. z siedzibą w P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu postanowienia sąd wskazał, że ze złożonego przez stronę oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy spółki wynosi 500 000 zł. Spółka posiada środki trwałe o wartości 1 290 652,37 zł, zaś za ostatni rok obrotowy (tj. 2012 r.) poniosła stratę w wysokości 85 200,48 zł. Strona podała ponadto, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej spowodowanej decyzjami Urzędu Celnego, w związku, z którymi od 31 sierpnia 2012 r. prowadzona jest egzekucja z rachunku bankowego, uniemożliwiająca jej prawidłowe funkcjonowanie. Z uwagi na brak środków rachunek bankowy został zablokowany, a działalność spółki w podstawowym zakresie została zawieszona. Skarżąca podniosła również, że w październiku 2011 r. na skutek pożaru uległa zniszczeniu część hali produkcyjnej oraz instalacji do recyklingu tworzyw sztucznych, czyli podstawowego narzędzia produkcji. Z uwagi na blokadę rachunku bankowego odbudowa linii produkcyjnej nie została jeszcze zakończona. Dodatkowo spółka wskazała, że korzysta z kredytu inwestycyjnego na zakup instalacji do recyklingu i do spłaty na dzień 31 grudnia 2012 r., pozostała kwota 341 583 zł. Zobowiązania spółki w stosunku do innych podmiotów wynosiły ok. 200 000 zł. Sąd podał także, że wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy spółka przedłożyła dokument pn. "Wprowadzenie do sprawozdania finansowego", zawierający ocenę kondycji finansowej spółki dokonaną przez Zarząd, z której wynika, że "na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego nie są znane zdarzenia, które mogłyby zagrażać kontynuowaniu przez jednostkę działalności w okresie najbliższych 12 miesięcy w niezmienionym zakresie". Zatem, zdaniem sądu same władze spółki uznały, że okoliczność pożaru i zniszczenia hali wraz z instalacją do recyklingu, które miały miejsce w październiku 2011 r., nie uniemożliwiają kontynuowania działalności. Powyższe nie pozostaje bez wpływu na zdolności płatnicze spółki. Ponadto z dokumentu tego wynika, że na dzień bilansowy, czyli 31 grudnia 2012 r., wspólnicy dokonali uzupełnienia wpłat, które w całości pokryły kapitał zakładowy. W latach 2010 i 2011 dokonywali oni również wpłat zasilających kapitał rezerwowy. Oznacza to, że spółka była w stanie pozyskiwać środki na swoje funkcjonowanie, a ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wynika, aby obecnie możliwość ta została utracona. Ponadto sąd stwierdził, że pozytywna prognoza działania spółki, dokonana przez jej wspólników na dzień 31 grudnia 2012 r. obejmuje okres najbliższych 12 miesięcy, zatem cały rok 2013. Tym samym nie znajduje uzasadnienia twierdzenie, że na dzień 2 września 2013 r. (data złożenia wniosku o przyznania prawa pomocy) spółka utraciła płynność finansową, co uniemożliwia jej opłacenie kosztów sądowych. Dodatkowo porównanie kwoty wpisu z kwotą aktywów spółki, mimo zakończenia roku obrotowego 2012 stratą nie uzasadnia uwzględnienia wniosku. Reasumując sąd wskazał, że analiza dokumentów określających sytuację finansową spółki nie pozwala na przyjęcie, że nie jest ona w stanie ponieść opłat sądowych w łącznej wysokości 8 336,00 zł. Na powyższe postanowienie A. Sp. z o.o. z siedzibą w P. złożyła zażalenie, w którym wniosła o jego uchylenie w całości i uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów lub ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. W uzasadnieniu skarżąca powołała się na trudną sytuację finansową z powodu pożaru, w wyniku którego częściowemu zniszczeniu uległa hala produkcyjna, czyli podstawowa instalacja służąca prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Strata poniesiona w 2012 r. w połączeniu z blokadą rachunków bankowych zmusiła ją do zawieszenia działalności. Zdaniem skarżącej nie ma ona możliwości zdobycia środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu w łącznej wysokości opłat sądowych 8 336,00 zł. W ocenie skarżącej wpłaty na pokrycie kapitału zakładowego zostały wniesione w 2006 r., a nie w 2012 r. Ponadto dokonywane były w latach 2010 – 2011, kiedy jeszcze była prowadzona działalność. Obecnie wyczerpały się możliwości wspólników do dokonywania dopłat do kapitału rezerwowego. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 5 grudnia 2013r., sygn. akt I GZ 519/13 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że sąd I instancji nie wyjaśnił wątpliwości dotyczących stanu finansowego spółki, mimo że zgodnie z art. 255 p.p.s.a. był uprawniony do wezwania strony do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych niezbędnych dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, w sytuacji gdy oświadczenie zawarte w jej wniosku okazało się niewystarczające. Analiza akt sprawy wskazuje, że sąd I instancji nie wezwał skarżącej – w trybie art. 255 p.p.s.a. – do przedłożenia dokumentów źródłowych obrazujących jej aktualną (tj. na dzień złożenia wniosku) sytuację materialną. Sąd ograniczył się do oceny sytuacji finansowej spółki na podstawie dokumentów już znajdujących się w aktach sprawy w szczególności na podstawie "wprowadzenia do sprawozdania finansowego". Tymczasem te są niekompletne. Sąd I instancji nie wyjaśnił podniesionej przez skarżącą kwestii zablokowania wierzytelności spółki w wysokości 710 416,00 poprzez choćby wezwanie jej w tej mierze do przedłożenia odpisów postanowień organu egzekucyjnego o zajęciu ww. środków. Tym samym, pominął ważną okoliczność. Przy ocenie sytuacji materialnej skarżącej ograniczył się do stwierdzenia, że na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego nie są znane zdarzenia, które mogłyby zagrażać kontynuowaniu przez skarżącą działalności w okresie najbliższych 12 miesięcy w niezmienionym zakresie. Z ww. względów ustalił, że sytuacja finansowa skarżącej jest na tyle stabilna, że wygospodaruje środki na pokrycie wpisu sądowego. Pominął fakt, że być może spółka nie jest w stanie skorzystać z posiadanych przez siebie środków. Tym samym, nieustalenie powyższej okoliczności powoduje, iż kwota wpisu sądowego od skargi może być nieadekwatna w stosunku do środków pieniężnych jakimi może dysponować aktualnie skarżąca, przez co może to oznaczać dla niej zamknięcie drogi sądowej. Dlatego też sąd I instancji rozważając ponownie, czy istnieją podstawy do zwolnienia skarżącej od ponoszenia kosztów postępowania powinien wziąć pod uwagę aktualną wysokość obciążeń i możliwości finansowych skarżącej. Powyższego można dokonać na podstawie uprzednio żądanych od skarżącej dokumentów obrazujących jej aktualną sytuację materialną, tj. PIT za 2012 r. oraz odpisów tytułów egzekucyjnych o zajęciu wierzytelności. Zarządzeniem z dnia 22 stycznia 2014 roku sędzia sprawozdawca stosownie do treści art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.)-dalej p.p.s.a wezwał stronę skarżącą do nadesłania w terminie 10 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy, poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu zeznania podatkowego za rok 2012 (lub stosownego zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości osiągniętych w tym roku dochodów lub poniesionej straty) oraz poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów tytułów egzekucyjnych o zajęciu wierzytelności. W dniu 13 lutego 2014r. spółka złożyła do akt sprawy poświadczony za zgodność z oryginałem odpis zeznania podatkowego CIT-8 za 2012 rok oraz wydruk z rachunku bankowego zawierający wykaz środków zablokowanych wraz z dokumentami potwierdzającymi zajęcia wierzytelności, w tym zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego, tytuły wykonawcze i zarządzenia zabezpieczeń. Jednocześnie spółka poinformowała, że z uwagi na fakt, że nie posiada części dokumentacji dotyczącej zajęć wierzytelności ujętych w załączonym wykazie wystąpiła z prośbą do banku o przekazanie odpisów brakujących dokumentów, które przedłoży niezwłocznie po ich uzyskaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która ma gwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. W związku z tym, że w przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa, korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a przez to nie może zrealizować przysługującego mu prawa do sądu. W myśl przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Świadczy o tym użycie we wskazanym przepisie zwrotu "gdy wykaże". Zatem, to w interesie strony jest przedstawienie i uwiarygodnienie okoliczności uzasadniających ten wniosek. Rozstrzygnięcie sądu w zakresie prawa pomocy zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. ma charakter uznaniowy. To oznacza, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania sąd nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać prawo pomocy, jeżeli w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu. Oceniając okoliczności faktyczne występujące w niniejszej sprawie w kontekście przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie należy w pierwszej kolejności należy przypomnieć, że stosownie do treści art. 190 zd. pierwsze p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przepis ten w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., stosowany jest odpowiednio do postępowania toczącego się na skutek zażalenia. Oznacza to, iż dokonując badania zasadności przedmiotowego wniosku, wojewódzki sąd administracyjny związany jest ustaleniami poczynionymi przez Naczelny Sąd Administracyjny w przedmiocie naruszenia prawa i wynikającymi z niej wnioskami co do dalszego postępowania. W rozpoznawanej sprawie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożyła spółka kapitałowa. Ze złożonego oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy spółki wynosi 500 000 zł. Spółka posiada środki trwałe o wartości 1 290 652,37 zł, zaś za ostatni rok obrotowy (tj. 2012r.), jak wynika ze sprawozdania finansowego za okres od dnia 1 stycznia 2012r. do dnia 31 grudnia 2012r. poniosła stratę w wysokości 85 200,48 zł. Spółka korzysta z kredytu inwestycyjnego na zakup instalacji do recyklingu i do spłaty na dzień 31 grudnia 2012r., pozostała kwota 341 583 zł. Zobowiązania spółki w stosunku do innych podmiotów wynoszą około 200 000 zł. W motywach uzasadnienia wniosku strona powołała się na blokadę rachunków bankowych spowodowaną decyzjami Dyrektora Izby Celnej w Ł., nadwyżką kosztów uzyskania przychodów nad przychodem w roku 2012 oraz pożarem, który miał miejsce w październiku 2011r. i spowodował ograniczenie prowadzonej działalności. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy spółka przedłożyła dokument pn. "Wprowadzenie do sprawozdania finansowego", w którym zarząd spółki uznał, że nie są mu znane "zdarzenia, które mogłyby zagrażać kontynuowaniu [...] działalności w okresie najbliższych 12 miesięcy w niezmienionym zakresie", a z uchwały z dnia 30 czerwca 2013r. wynika, że na dzień 31 grudnia 2012r. suma aktywów spółki wynosiła 1 474 222,64 zł. Ponadto z dokumentu tego wynika, że na dzień bilansowy, czyli 31 grudnia 2012r., wspólnicy dokonali uzupełnienia wpłat, które w całości pokryły kapitał zakładowy. W dniu 13 lutego 2014r. do akt sprawy spółka złożyła poświadczony za zgodność z oryginałem odpis zeznania podatkowego CIT-8 za 2012r., z którego wynika, że w roku 2012r. spółka wykazała stratę w wysokości 40 840,26 zł oraz wydruk z rachunku bankowego zawierający wykaz środków zablokowanych wraz z dokumentami potwierdzającymi zajęcia wierzytelności, w tym zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego, tytuły wykonawcze i zarządzenia zabezpieczeń. Jednocześnie spółka poinformowała, że z uwagi na fakt, że nie posiada części dokumentacji dotyczącej zajęć wierzytelności ujętych w załączonym wykazie wystąpiła z prośbą do banku o przekazanie odpisów brakujących dokumentów, które przedłoży niezwłocznie po ich uzyskaniu. Do dnia rozpoznania niniejszego wniosku spółka nie przedłożyła jednak brakujących dokumentów. Odnosząc się do przedstawionych powyżej okoliczności należy podnieść, że fakt wykazania straty przez spółkę za rok 2012 w wysokości 85 200,48 zł. (CIT-8 za 2012r – 40 840,26 zł) nie stanowi przesłanki uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego strata powstaje bowiem wskutek nadwyżki kosztów uzyskania przychodu nad tym przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych (por. postanowienia NSA z dnia 19 grudnia 2013r., sygn. akt I GZ 567/13 i I GZ 568/13). Z oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z dokumentów źródłowych wynika, że spółka prowadzi działalność gospodarczą i brak jest informacji, aby utraciła płynność finansową. Ze "Sprawozdania z działalności spółki A. Sp. z o.o. w roku 2012" wynika wręcz, iż prognozy na przyszłość spółki są bardzo pozytywne. W sprawozdaniu zawarto informację o kontynuacji współpracy z PGE Elektrownią [...] S.A., a także o spotkaniach i rozmowach prowadzonych z PGE pod koniec 2012r., które pozwalały "mieć nadzieję na zawarcie stosownych umów sprzedaży z PGE S.A., którego zapotrzebowanie wielokrotnie przewyższa zdolności produkcyjne wszystkich członków konsorcjum" (KTS – F konsorcjum, którego liderem jest wnioskująca spółka). W takiej sytuacji nie ma podstaw do traktowania skarżącej w szczególny sposób w stosunku do innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Odnosząc się natomiast do twierdzenia spółki o wyczerpaniu możliwości dokonania dopłat przez jej wspólników wskazać należy, że dopłaty wspólników, o których mowa w art. 117 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. 2000, nr 94, poz. 1037), mogą być wnoszone w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki. Umowa spółki może zobowiązywać wspólników do dopłat w granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziału. Z uwagi na fakt, że dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki należałoby przyjąć, że może być ona wykorzystana także na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę (por. postanowienia NSA z dnia 19 grudnia 2013r., sygn. akt I GZ 567/13 i I GZ 568/13). Wbrew zatem twierdzeniom spółki, sąd stwierdził, że spółka nie wykazała, iż jej sytuacja finansowa w związku ze stratą finansową w ostatnim roku finansowym i rosnącym zadłużeniem uzasadnia przyznanie prawa pomocy. W świetle bowiem zestawienia danych zawartych w bilansie spółki na dzień 31 grudnia 2012r. zamykającego się sumą aktywów w wysokości 1.474.222,64 zł oraz wartości środków trwałych w wysokości 1 290 652,37 zł niedopuszczalne byłoby przyjęcie, że spełnia ona przesłanki przyznania prawa pomocy. Spółka w istocie nie wykazała, że zmaga się z groźbą niewypłacalności, ponieważ przedłożone dokumenty świadczą o prowadzeniu działalności na dużą skalę. Wykazanie w danym roku podatkowym niewielkiego dochodu lub nawet straty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez przedsiębiorcę. O możliwościach płatniczych spółki świadczy choćby fakt, że w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą. Jak wskazuje się w orzecznictwie, przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008r., sygn. akt I OZ 208/08). Ponadto osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienie NSA z 29 marca 2011r., sygn. akt I OZ 191/11). Wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a do takich zalicza się koszty sądowe. Wobec powyższego stwierdzić należy, że nie istnieją przesłanki przemawiające za obciążeniem Skarbu Państwa kosztami prowadzonego przez spółkę postępowania sądowoadministracyjnego. Spółka nie wykazała, że wygospodarowanie w aktualnej sytuacji majątkowej sumy potrzebnej na uiszczenie wpisu sądowego nie mieści się w jej możliwościach finansowych. Ograniczyła się jedynie do wskazania straty, jaką poniosła z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w roku 2012 i blokady rachunków bankowych spowodowaną decyzjami Dyrektora Izby Celnej Ł.. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że nie można uznawać wszelkich kosztów działalności gospodarczej za priorytetowe wobec kosztów prowadzonego postępowania sądowego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 listopada 2011 r., sygn. akt I FZ 344/11). Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że ustawodawca, w odniesieniu do oceny wniosków składanych przez osoby prawne lub jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, wprowadził większe rygory, koncentrując się wyłącznie na przesłankach ekonomicznych, a ponadto uzależnił przyznanie prawa pomocy - mimo zaistnienia przesłanek ustawowych - od uznania sądów. Analiza orzeczeń sądów administracyjnych w tym zakresie również prowadzi do konkluzji, że jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2009 r., sygn. akt II OZ 140/09, Lex nr 535035). Ponadto nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Zapobiegliwości i przezorności w tym zakresie należy szczególnie wymagać od osób toczących spory sądowe w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 października 2008 r., sygn. akt I SA/Po 1433/07, Lex nr 507290, a także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 236/08, Lex nr 479142, z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, Lex nr 477191 i postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 lipca 2004 r., sygn. akt I SA/Gd 269/04, Lex nr 220385). Rozstrzygnięcie zatem przez sąd o przyznaniu prawa pomocy z przyczyn innych, niż sytuacja materialna wnioskodawcy byłoby zatem rozstrzygnięciem niedopuszczalnym i pozbawionym podstaw prawnych. W konsekwencji należy przyjąć, że sytuacja finansowa spółki nie mieści się w kryteriach określonych w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. warunkujących przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Na marginesie powyższych rozważań podnieść jedynie należy, że z dokumentów księgowych tut. sądu wynika, że w toczących się dwóch sprawach o sygn. akt III SA/Łd 886/13 i III SA/Łd 965/13, w których Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenia spółki na postanowienia w przedmiocie odmowy przyznania spółce prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, spółka uiściła wymagane wpisy sądowe w łącznej wysokości około 3 000 zł. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu. U.K.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło