III SA/Łd 959/15

Dnia 21 października 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 21 października 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry p o s t a n a w i a : odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W dniu 28 sierpnia 2015 roku M. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. W skardze skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zwieszenie postępowania do czasu zakończenia toczącego się postępowania karnoskarbowego, zawarła również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a podstawy powyższego stanowiska szczegółowo rozwija wniesiona w niniejszej sprawie skarga. Wskazując na zasadność podniesionych w skardze zarzutów podała, że wykonanie zaskarżonej decyzji pociągnie za sobą daleko idące skutki - w tym także wymierne finansowo i nie pozostanie bez znaczenia dla jej sytuacji. Ewentualne natomiast uwzględnienie skargi skutkować będzie wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji, a taka sytuacja wymagać będzie przywrócenia stanu poprzedniego, tj. zwrotu wymierzonej kary pieniężnej, co z kolei niewątpliwie spowoduje konieczność poniesienia przez skarżącą nakładu środków finansowych, którymi w czasie trwania ewentualnych postępowań w tym zakresie nie dysponuje. W ocenie skarżącej wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje nie tylko trudne do odwrócenia skutki ale również narazi ją na niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody, z powodu dramatycznej sytuacji finansowej firmy. Wskazała, że działalność gospodarcza, którą prowadzi generuje narastającą stratę w wysokości 4 284,88 zł, (starta w lipcu b.r. wyniosła 539,80 zł). Uiszczenie zatem kary pieniężnej w kwocie wynikającej z zaskarżonej decyzji (tj. 36 000 zł), spowoduje zachwianie płynności finansowej, konieczność redukcji zatrudnienia oraz ograniczenie zakresu prowadzonej działalności gospodarczej. Straty, jakie zaistnieją w związku z przedstawionymi powyżej okolicznościami z pewnością nie będą już do odwrócenia. Ponadto, skarżąca nadmieniła, że z tytułu zaciągniętego kredytu gotówkowego spłaca ratę w kwocie 906,80 zł miesięcznie. Przedstawione powyżej okoliczności, zdaniem skarżącej uzasadniają, że istnieje istotna obawa niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków, a stanowisko to dodatkowo potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych w sprawach o tożsamym przedmiocie. W załączeniu do skargi skarżąca przedstawiła kserokopie zestawienia dochodów za miesiąc maj, czerwiec i lipiec 2015r. oraz kserokopię umowę kredytu gotówkowego przeznaczonego częściowo na spłatę innych kredytów nr 2854245151 wraz z harmonogramem spłat. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., nr 270 ze zm.) –dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl natomiast art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Ustawa wymienia w tym przepisie dwie przesłanki: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (niepublikowane) stwierdził, że chodzi o taką szkodę, zarówno majątkową, jak i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Nadto jak wynika z analizy orzecznictwa sądów administracyjnych warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005 s. 166 -168). Ponadto wniosek poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego. Sąd administracyjny wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek skarżącego, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a., a nie w oparciu o subiektywnie sformułowane przez stronę przesłanki, które nie znajdują oparcia w przepisach ustawy. Konieczność uwzględnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym całości akt sprawy nie oznacza, że sąd w odniesieniu do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu miałby się domyślać lub przewidywać, jakie zajdzie realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04 oraz z 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04). W ocenie Sądu argumentacja przedstawiona przez skarżącą jest niewystarczająca do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy decyzji o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 36 000 zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniosku. W aktach niniejszej sprawy brak jest dokumentów, które uprawdopodabniałyby oświadczenie zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, że wykonanie tejże decyzji (tj. zapłata kary pieniężnej w wysokości 36 000 zł nałożonej w postępowaniu administracyjnym) przed rozpoznaniem skargi doprowadzi do utraty (zachwiania) płynności finansowej skarżącej. W szczególności strona wnioskująca o zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie przedstawiła dokumentów obrazujących jej aktualną kondycję finansową. W tym zakresie wśród załączników do skargi znalazły się jedynie kopie podsumowań na koniec miesiąca za miesiąc maj, czerwiec i lipiec 2015r., stanowiące wydruk komputerowy z systemu Ramzes-PKPiR firmy Ramzes Sp. z o.o. oraz kserokopia umowy kredytu gotówkowego przeznaczonego częściowo na spłatę innych kredytów nr 2854245151 wraz z harmonogramem spłat. Dane zawarte w załączonych do skargi dokumentach nie mogą być uznane za miarodajne dla oceny kondycji finansowej skarżącej, albowiem obrazują one wyłącznie wartość narastającą (i w miesiącu) sprzedaży towarów i usług, przychody razem, wydatki razem, koszty razem i dochód razem. Brak rachunku zysków i strat, (zeznań podatkowych za ostatni kwartał, etc.) oraz innych dokumentów np. w postaci faktur, wyciągów z rachunków bankowych, uniemożliwia dokonanie oceny wpływu obciążeń finansowych wynikających z powołanych dokumentów na rzeczywistą i aktualną sytuację finansową skarżącej. W związku z powyższym, Sąd nie jest w stanie ustalić, czy wykonanie decyzji miałoby taki wpływ na sytuację majątkową i finansową skarżącej, że przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., zostałyby spełnione. Zdaniem Sądu w świetle charakteru zaskarżonej decyzji (wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach do gier poza kasynem gry) możliwość jej wykonania, co do zasady, nie może spowodować znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Okoliczność uiszczenia kary pieniężnej nie stanowi sama w sobie przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. Podkreślenia wymaga również fakt, że skarżąca powinna posiadać środki pozwalające na realizację swojej działalności oraz na spłacenie nałożonej kary pieniężnej. Jak zauważa się w orzecznictwie sądów administracyjnych, każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego i nie jest to sytuacja, która sama w sobie uzasadnia zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (zob. postanowienia NSA z: 12 grudnia 2006 r., sygn. akt I GZ 268/06; 3 lutego 2015 r., sygn. akt II GZ 23/15; 28 maja 2015 r., sygn. akt II FZ 445/15; 24 czerwca 2015 r., sygn. akt II GZ 287/15, dostępne na stronie internetowej; http:// orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd badając akta sprawy, nie znalazł jakiejkolwiek okoliczności, która podlegałaby uwzględnieniu z urzędu i uzasadniałyby wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazała spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Do akt sprawy nie złożono dowodów obrazujących stan finansowy i majątkowy strony skarżącej, które pozwoliłyby Sądowi na dokonanie oceny faktycznego wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na możliwość wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Brak jest podstawowych informacji, jaki jest przedmiot i zakres prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej. Skarżąca nie przedstawiła również żadnych dokumentów świadczących o jej trudnej sytuacji finansowej, które potwierdziłby jednocześnie okoliczność istnienia ryzyka utraty płynności finansowej, konieczność redukcji zatrudnienia, a w dalszej konsekwencji ograniczenie zakresu prowadzonej działalności gospodarczej. Uprawdopodobnienie istnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej i nie może polegać na przytoczeniu ogólnikowych stwierdzeń, ale winno wskazywać na konkretne, poważne skutki wykonania tego aktu, w szczególności dla sytuacji finansowej skarżącej. Powinno być poparte stosownymi dokumentami potwierdzającymi tę sytuację. W niniejszej sprawie strona skarżąca nie przedłożyła dokumentów uprawdopodabniających, aby zapłata określonej przez organ w zaskarżonej decyzji kwoty mogła wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Nie jest również przekonywującym argumentem stwierdzenie, że strona nie dysponuje wolnymi środkami finansowymi, aby uregulować dobrowolnie nałożone na nią zobowiązanie. Zatem, ewentualne uwzględnienie wniosku mogłoby nastąpić jedynie wówczas, gdyby wskazano w nim konkretne okoliczności odnoszące się do aktualnej sytuacji finansowej skarżącej, które dawałyby podstawy do stwierdzenia, że w przypadku egzekucji należności dojdzie do realizacji przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Strona zobowiązana jest skonkretyzować rodzaj szkody grożącej jej na skutek wykonania zaskarżonego aktu. Brak wskazania we wniosku konkretnej szkody grożącej skarżącej na skutek wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Na marginesie powyższych rozważań podkreślić również należy, że Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji w konkretnej sprawie, nie jest związany orzeczeniami zapadłymi w innych, nawet analogicznych sprawach. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie jest także uzależnione od oceny zasadności samej skargi. W postępowaniu o ochronę tymczasową, sąd nie mógł badać prawidłowości postępowania administracyjnego, gdyż niweczyłoby to kontrolę sądową legalności zaskarżonej decyzji. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia abstrahuje od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. Podejmowane jest bowiem na wstępnym etapie postępowania. Podnieść jednak należy, że zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Oznacza to, że strona domagająca się zmiany lub uchylenia postanowienia powinna wykazać taką zamianę okoliczności, która czyni zasadnym jej wniosek (por. postanowienie NSA z dnia 5 czerwca 2008r., sygn. akt II OZ 569/08). Postanowienie o wstrzymaniu (lub odmowie wstrzymania) zaskarżonego aktu lub czynności może funkcjonować w obrocie co do zasady (z wyjątkiem przypadków przewidzianych w przepisach szczególnych), do chwili wydania przez sąd administracyjny orzeczenia uwzględniającego skargę albo uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Rozstrzygnięcia podejmowane w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów lub czynności mają więc charakter tymczasowy. Okres obowiązywania skutków takiego postanowienia nieodwołalnie kończy się odpowiednio po wydaniu orzeczenia uwzględniającego skargę albo uprawomocnieniu się orzeczenia oddalającego skargę. (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod. red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Wyd. 3, Warszawa 2015, str. 386). Postępowanie zatem w tym zakresie - po wydaniu w sprawie orzeczenia w pierwszej instancji – jest bezprzedmiotowe, gdyż nie wywołałoby żadnych skutków prawnych (por. postanowienia NSA z dnia 7 sierpnia 2008r., sygn. akt II OZ 790/08, z dnia 11 maja 2011r., sygn. akt II OZ 400/11). Odmowa wstrzymania wykonania decyzji, nie tworzy powagi rzeczy osądzonej i nie uniemożliwia ponowienia wniosku. Zgodnie z cyt. powyżej art. 61 § 4 p.p.s.a. tego rodzaju postanowienia mogą być zmieniane i uchylane w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. a.ł.