III SO/Łd 9/16

Dnia 16 listopada 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant specjalista Aneta Brzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2016 roku sprawy z wniosku K. K. w przedmiocie wymierzenia Rektorowi Uniwersytetu [...] grzywny za nieprzekazanie skargi na bezczynność postanawia: 1. wymierzyć Rektorowi Uniwersytetu [...] grzywnę w wysokości 400 (czterysta ) złotych; 2. zasądzić od Rektora Uniwersytetu [...] na rzecz K. K. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. K.K. wystąpił w dniu 4 lipca 2016 r. do Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z wnioskiem o wymierzenie Rektorowi Uniwersytetu [...] grzywny w wysokości 10.000 złotych, w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że w dniu 15 grudnia 2015 r. zwrócił się do Uniwersytetu [...] o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej z dnia 6 listopada 2016 r. Wniosek złożył za pośrednictwem internetowej platformy EPUAP. Doręczenie wniosku nastąpiło w dniu 15 grudnia 2015 r. Wobec braku odpowiedzi na złożony wniosek w dniu 19 stycznia 2016 r. wezwał Uniwersytet [...] do załatwienia sprawy. Wezwanie doręczono adresatowi (poprzez EPUAP) w dniu 19 stycznia 2016 r. Dalszy brak odpowiedzi wywołał kolejną skargę, dotyczącą bezczynności organu. Skarga ta została wniesiona i doręczona w dniu 21 stycznia 2016 r., również przez EPUAP. Zdaniem wnioskodawcy wysokość wnioskowanej grzywny jest adekwatna do stopnia opóźnienia w rozpoznaniu sprawy. Rektor Uniwersytetu [...] w odpowiedzi na wniosek zażądał jego oddalenia. Przyznał, że dopiero na skutek korespondencji złożonej przez pełnomocnika wnioskodawcy powziął informację o pismach składanych przez K.K. za pośrednictwem platformy ePUAP. Uniwersytet bardzo rzadko wykorzystuje tę platformę, głównie do korespondencji z Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Nie bez znaczenia dla zaistniałej sytuacji jest fakt, że K.K. wnosił wszelkie pisma tradycyjnie, to jest za pośrednictwem poczty, wobec czego brak było po stronie Uniwersytetu świadomości, że w skrzynce odbiorczej ePUAP mogą znajdować się pochodzące od niego wnioski. Dodatkowo, w związku z prawomocnym charakterem wyroku WSA w Łodzi z dnia 20 marca 2014 r., III SA/Łd 1294/13, oddalającym skargę na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] w przedmiocie skreślenia K.K. z listy uczestników studiów doktoranckich, Uniwersytetu nie wiążą ze skarżącym żadne relacje prawne. Dlatego trudno było spodziewać się jakiejkolwiek dalszej korespondencji związanej z prawomocnie zakończoną sprawą. Uniwersytet nie neguje faktu opóźnienia w przekazaniu skargi K.K. z aktami sprawy. Nastąpiło to w dniu 20 lipca 2016 r. Natomiast nie zgadza się z zasadnością wymierzenia grzywny, a tym bardziej z żądaną jej wysokością, która jest niezasadna w świetle całokształtu okoliczności sprawy. Zaistniała sytuacja nie naraziła wnioskodawcy na żaden uszczerbek w sferze jego praw i obowiązków, który uzasadniałby wymierzenie Rektorowi grzywny, a tym bardziej w tak znaczącej wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej powoływanej jako: p.p.s.a.) organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, zobowiązany jest do jej przekazania sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia. Przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. stanowi z kolei, iż w razie nie zastosowania się do powyższego obowiązku, sąd może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., a więc do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Wymierzenie organowi grzywny uzależnione jest od spełnienia dwóch warunków: stwierdzenia uchybienia przez organ trzydziestodniowemu terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę, bez względu na jego przyczyny, a nadto - złożenia stosownego wniosku przez stronę. Nadto zwrócić trzeba uwagę, iż dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. z uchybieniem terminu przez organ nie skutkuje oddaleniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny, czy też umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (ONSAiWSA 2010/1/2) podniesiono, iż skoro z art. 54 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w "niezastosowaniu się do obowiązków", będącym przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. W istocie zatem przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 p.p.s.a. obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd przyjęty w orzecznictwie, że grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany tj. dyscyplinująco – restrykcyjny, a wyłączną, materialnoprawną przesłanką wymierzenia tejże grzywny jest niewypełnienie obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi do sądu (por. np. postanowienia NSA: z dnia 23 września 2014 r., sygn.akt I OZ 759/14; z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. akt I OZ 489/14; z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn.akt I OZ 429/13; z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 278/13 - dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). W judykaturze podkreśla się również, że sąd administracyjny - rozważając zasadność grzywny i miarkując jej wysokość - może brać pod uwagę takie okoliczności, jak m.in. charakter, pozycję i sytuację organu administracji; przykład, jaki postępowanie tego organu daje innym; wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów; a wreszcie i to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 17 stycznia 2014 r. sygn. akt I OZ 1259/13). W świetle powyższych uwag i ustalonego stanu faktycznego nie budzi wątpliwości sądu, iż organ nie wykonał ustawowego obowiązku przekazania skargi w terminie 30 dnia od dnia jej otrzymania. Przedstawione okoliczności potwierdzają niewykonanie przez organ obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami w terminie określonym w art. 54 § 2 p.p.s.a., co przesądza o zasadności wniosku o wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Odnosząc się do wysokości wymierzonej grzywny ponownie zaakcentować należy, iż grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany tj. dyscyplinująco - restrykcyjny, a wyłączną, materialnoprawną przesłanką wymierzenia grzywny jest niewypełnienie obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość. Wobec tego sąd określając wysokość grzywny uwzględnił rozmiar przekroczenia terminu, jakiego dopuścił się organ. Przede wszystkim zauważyć trzeba, iż wprawdzie z opóźnieniem, lecz skarga ostatecznie została przekazana sądowi. Na wysokość ustalonej grzywny wpływ ma także okoliczność, iż opóźnienie w przekazaniu skargi nie było zamierzone i nie wiązało się z lekceważeniem strony. Spowodowane zostało brakiem doświadczenia pracowników Uniwersytetu Łódzkiego w obsłudze platformy ePUAP. Z tych powodów Sąd uwzględniając okoliczności sprawy uznał, iż kwota grzywny określonej w postanowieniu w realiach sprawy będzie odpowiednia. Natomiast kwota grzywny wskazana we wniosku byłaby zbyt dolegliwa dla Uniwersytetu [...] i nieadekwatna do wagi uchybienia jakiego dopuścił się ten podmiot. Z tych wszystkich względów sąd na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. D.Cz.