I SA/Lu 1026/17
WyrokWSA w Lublinie2018-03-07
Skład orzekający: Halina Chitrosz-Roicka, Wiesława Achrymowicz, Jerzy Parchomiuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatek od wartości dodanej zapłacony w innym państwie członkowskim UE może być traktowany jako podatek od towarów i usług, o którym mowa w art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, pozwalający na pomniejszenie przychodu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że podatek od wartości dodanej zapłacony w innym państwie członkowskim UE należy traktować na równi z polskim podatkiem od towarów i usług. W związku z tym, przychód z działalności gospodarczej należy pomniejszyć o należny podatek od towarów i usług, w tym przypadku o podatek od wartości dodanej zapłacony w innym państwie członkowskim. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, które traktuje te pojęcia jako synonimy w kontekście prawa podatkowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym błędną interpretację pojęć "podatku od towarów i usług" oraz "podatku od wartości dodanej". Spór koncentrował się na możliwości pomniejszenia przychodu z działalności gospodarczej o podatek od wartości dodanej zapłacony w innym państwie członkowskim UE.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz G. B. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka (sprawozdawca) Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 marca 2018 r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz G. B. [...] ([...] zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia 11 października 2017 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie w rozpoznaniu odwołania G. B. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Chełmie z dnia 2 czerwca 2017 r., znak: 0604-SPV.4102.2.4.2017.4 w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. w kwocie 6.220,00 zł z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Podstawą wydania decyzji były nieprawidłowości stwierdzone w toku postępowania kontrolnego zarówno w zakresie prawidłowości rozliczeń z budżetem państwa z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych w wysokości 19 % pobieranego od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2014 r. oraz podatku od towarów i usług za okres od I do IV kwartału 2014 r.
W odwołaniu skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 2a Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie,
- art. 120 i art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez przyjmowanie rozstrzygnięć korzystnych tylko dla organu podatkowego,
- art. 14 ust. 1 oraz art. 23 ust. 1 pkt 43 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w 2014 r., dalej: "u.o.p.d.f." poprzez jego niewłaściwą interpretację, a mianowicie uznanie, że pojęcia "podatku od towarów i usług'' oraz "podatku od wartości dodanej" nie są pojęciami tożsamymi,
- art. 22 ust. 1 u.o.p.d.f., poprzez jego błędne zastosowanie.
Ustosunkowując się do tych zarzutów, organ odwoławczy stwierdził na wstępie, że zasadniczy spór dotyczy kwestii tożsamości (bądź nie), pojęcia: "podatku od towarów i usług" funkcjonującego w Rzeczpospolitej Polskiej, i "podatku od wartości dodanej" funkcjonującego na terenie krajów członkowskich Unii Europejskiej.
Podkreślając, że stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 3 u.o.p.d.f., źródłem przychodów jest pozarolnicza działalność gospodarcza, zaś w myśl jej art. 14 ust. 1 za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont, przy czym u podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług, organ odwoławczy dodał, że zgodnie z art. 5a pkt 17 u.o.p.d.f., ilekroć mowa o ustawie o podatku od towarów i usług - oznacza to ustawę z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054) – dalej: "ustawa o VAT". W tej ostatniej, w art. 2 pkt 11 (w brzmieniu obowiązującym w 2014 r.), wskazano, iż ilekroć w przepisach mowa jest o podatku od wartości dodanej - rozumie się przez to podatek od wartości dodanej nakładany na terytorium państwa członkowskiego, z wyjątkiem podatku od towarów i usług nakładanego tą ustawą. Powyższe w sposób jednoznaczny oznacza, że ustawa o VAT wyraźnie rozróżnia pojęcie podatku od wartości dodanej od pojęcia podatku od towarów i usług. Sformułowanie "podatek od towarów i usług" jest określeniem podatku od wartości dodanej obowiązującym wyłącznie w Polsce, a nie w innych krajach członkowskich. Powyższe oznacza, że "podatek od wartości dodanej" obowiązujący w innym państwie członkowskim niż Polska, nie jest tożsamy z podatkiem od towarów i usług, o którym mowa w art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f. W konsekwencji konstrukcja przepisów krajowych i unijnych umożliwia pomniejszenie podatku dochodowego wyłącznie o krajowy należny podatek od towarów i usług.
Na poparcie swojego stanowiska organ odwoławczy powołał się na orzeczenia zarówno wojewódzkich sądów administracyjnych, jak też Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok WSA w Krakowie z dnia 10.06.2015 r., sygn. akt I SA/Kr 567/15, wyrok WSA w Krakowie z 14.04.2015 r., sygn. akt I SA/Kr 2006/14, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15.01.2014r., sygn. akt I SA/Po 537/13, wyrok WSA w Krakowie z dnia 25.10.2012 r. sygn. akt I SA/Kr 1240/12, wyrok NSA z dnia 15.07.2014 r., sygn. akt I FSK 568/13, wyrok NSA z 15.07.2014 r., sygn. akt I FSK 301/13, wyrok NSA z dnia 15.07.2014 r., sygn. akt 1 FSK 1291/13, wyrok NSA z dnia 17.07.2012 r., sygn. akt I FSK 1575/11, wyrok NSA z dnia 17.07.2012 r., sygn. akt I FSK 1351/11, wyrok NSA z dnia 17.02.2015 r., sygn. akt II FSK 3181/12), w myśl których "(...) polska ustawa o VAT rozróżnia pojęcia podatku od wartości dodanej oraz podatku od towarów i usług. Skoro zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o VAT, ustawa ta reguluje opodatkowanie podatkiem od towarów i usług, stanowiącym dochód budżetu państwa, to oznacza to, że jej przepisy mają zastosowanie wyłącznie do opodatkowania tym podatkiem, a nie do innych podatków czy danin publicznoprawnych".
Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy, organ odwoławczy stwierdził, że bezspornym jest, iż podstawowa działalność gospodarcza skarżącego w 2014 r. polegała na świadczeniu usług remontowo - budowlanych na nieruchomościach położonych na terenie [...] i Polski. Uzyskane z tego tytułu przychody wpisywał on do podatkowej księgi przychodów i rozchodów w wartościach netto wynikających z wystawionych dla odbiorców [...] faktur. W oświadczeniu z dnia 18 stycznia 2016 r., skarżący potwierdził, że dokonaną przez siebie sprzedaż towarów, czy też świadczenie usług, dokumentował fakturą w Polsce dla osób prowadzących działalność gospodarczą, w [...] dla wszystkich odbiorców (karty nr 65-68, tom I - spis akt kontroli podatkowej). Ponadto w piśmie z dnia 9 listopada 2016 r. dodał, że w badanym roku podatkowym był zarejestrowany w [...] urzędzie podatkowym, jako czynny podatnik VAT, składał deklaracje VAT w [...] urzędzie podatkowym w okresach kwartalnych, dokonywał zapłaty tego podatku w 2014 r., nie składał wniosku o zwrot podatku od wartości dodanej uiszczonego w [...] i nie uzyskał takiego zwrotu, w [...] nie posiada stałej placówki, warsztatu, filii, zakładu, prace budowlane nie były prowadzone dłużej niż 12 m-cy (karta nr 48, tom I, akt podatkowych).
W obliczu takich okoliczności faktycznych – zdaniem organu odwoławczego – skarżący miał obowiązek uzyskane w [...] przychody - po przeliczeniu na złotówki zaliczyć do przychodów uzyskanych z działalności gospodarczej i opodatkowanych zgodnie z art. 30c u.p.d.o.f. Jednak stosownie do przytoczonych przepisów wartość uzyskanych przychodów w [...] winna być wykazana w podatkowej księdze przychodów i rozchodów w kwotach brutto - a nie, jak uczynił skarżący, w kwotach netto.
Organ odwoławczy, odnotowując istnienie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym innych stanowisk w podobnych stanach faktycznych, stwierdził, że wyroki te zostały podjęte w innych sprawach, a nadto, że poglądy te są odosobnione. Stwierdził w konsekwencji, że zapłacony podatek od wartości dodanej w [...] nie stanowi odpowiednika podatku od towarów i usług obowiązującego w Polsce, co uprawniałoby podatnika do pomniejszania uzyskanego przychodu o należny podatek od towarów i usług, zapłacony w innym państwie członkowskim. W tym kontekście nie zgodził się ze skarżącym, iż w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia art. 2a Ordynacji podatkowej, skoro ustawodawca wyraźnie przewidział, że podatnicy podatku od towarów i usług mają prawo pomniejszyć uzyskany przez siebie przychodu o należny podatek od towarów i usług (a nie podatek od wartości dodanej). W jego ocenie, gdyby polski ustawodawca rozumiał pojęcie podatku od towarów i usług, jako tożsame z podatkiem od wartości dodanej, to wprost by to sformułował. Tymczasem jak już wskazano wyżej pod pojęciem "podatku od towarów i usług'' należy rozumieć, tylko i wyłącznie podatek od towarów i usług nakładany na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie ustawy o VAT. W konsekwencji nie można również mówić o naruszeniu przez organy podatkowe, powołanych w odwołaniu przepisów art. 120 i 121 Ordynacji podatkowej.
Za niezrozumiały został uznany zarzut dotyczący zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów, w oparciu o art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. (co organ I instancji wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji na stronie 24-25) faktycznie zapłaconego w [...] podatku od wartości dodanej. Skarżący sam o to wnioskował w piśmie z dnia 26 października 2016 r., dołączając dokumenty mające potwierdzić ten fakt oraz podkreślając, że "przyjęcie przez organ podatkowy tezy, iż [...] podatek VAT stanowi przychód i podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych może być uzasadnione tylko w przypadku uznania za koszt podatkowy" (karty nr 42-45 akt podatkowych).
Organ odwoławczy zwrócił nadto uwagę, że dokumenty zgromadzone w trakcie kontroli podatkowej również wskazują, że podatnik dokonywał w badanym roku podatkowym zaliczenia wydatków ponoszonych na terytorium [...], do kosztów podatkowych, w kwotach brutto (karty nr 71-117 akta kontroli podatkowej). Treść zaskarżonej decyzji - wbrew zarzutom odwołania, wskazuje podstawę prawną przy kwalifikowaniu weryfikowanych wydatków do kosztów uzyskania przychodów, dnia ich przyjęcia czy też stosowania różnych kursów walut. Podkreślił przy tym, że nie podważa wiarygodności przedłożonych przez podatnika przetłumaczonych dokumentów obrazujących różne operacje dokonywane na jego koncie przez [...] urząd skarbowy, tyle tylko, że informacja uzyskana ze [...] urzędu podatkowego, nie potwierdza wszystkich powołanych okoliczności.
Odnosząc się do wskazanej przez skarżącego kwoty wpłaty w wysokości 26.504 [...] za okres październik - grudzień 2013 r., organ odwoławczy zwrócił uwagę, że nie potwierdził tego faktu [...] urząd skarbowy (więc być może nie potraktowana została jako wpłata podatku od wartości dodanej), dodając, że trudno polemizować ze stwierdzeniem [...] urzędu skarbowego (wspartym wydrukiem odpowiednika polskiej karty kontowej podatnika), zgodnie z którym w 2014 r. podatnik wpłacił kwotę VAT - jedynie - 11.100 [...] (karty nr 91-94, akt podatkowych). W tej sytuacji, organ I instancji nie miał podstaw do przyjęcia innej (w tym przypadku wyższej) kwoty, w sytuacji, gdy skarżący nie przedstawił odpowiednich dowodów.
Oceniając z kolei zarzut dotyczący przyjętych przez organ kursów walut przy przeliczaniu przychodów i kosztów podatnika, organ odwoławczy wyjaśnił, że przepis art. 11 a) u.p.d.o.f., w sposób jednoznaczny stwierdza w ust. 1, że przychody w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu, natomiast w ust. 3, że kwoty uprawniające do odliczenia od dochodu, podstawy obliczenia podatku lub obniżenia podatku, wydatki oraz podatek, wyrażone w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia wydatku lub zapłaty podatku. Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w toku kontroli podatkowej, skarżący ewidencjonując uzyskane przychody w [...] przeliczał je właśnie zgodnie z przywołanym powyżej przepisem (nieprawidłowość dotyczyła ewidencjonowania przychodu w kwocie netto, zamiast brutto), więc można z całą stanowczością przyjąć, że stosował się do jego dyspozycji. Natomiast zakwestionowanie przez organ I instancji zbiorczego - raz w miesiącu, ujmowania przez podatnika poniesionych w [...] wydatków, w kwocie łącznej przeliczonej na jeden wspólny kurs, uznać należy za prawidłowe. Podatnik podejmując się prowadzenia działalności gospodarczej, bierze na siebie również odpowiedzialność za przestrzeganie związanych z tą działalnością przepisów prawa, w tym prawa podatkowego. Być może dokonując zbiorczego zestawienia wydatków i ewidencjonowania ich w książce przychodów i rozchodów pod koniec miesiąca, było to dla niego prostsze i mniej czasochłonne. Należy jednak pamiętać, że ustawodawca określa zarówno moment ujęcia poniesionego wydatku jako kosztu podatkowego, jak i zasady przeliczenia na złote, w przypadku wydatku poniesionego w walucie obcej. W przedmiotowym stanie faktycznym, zgodnie z art. 22 ust. 6b u.p.d.o.f. za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodu przyjąć należało (każdorazowo) dzień wystawienia faktury (rachunku) lub innego dowodu stanowiącego podstawę do zaksięgowania, a ponieważ wydatek strona poniosła w [...], dokonać jego przeliczenia na złote wg kursu średniego walut obcych ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu.
Organ odwoławczy stwierdził, że wbrew zarzutom odwołania, organ I instancji wskazał podstawy prawne, znajdujące zastosowanie przy każdej spornej kwestii, zgadzając się przy tym, że przy dokonywaniu przeliczenia na złote uzyskanych przychodów, czy też poniesionych wydatków mogą wystąpić rozbieżności wynikające z tzw. różnic kursowych. Nie jest to jednak okoliczność wyjątkowa, która nie zostałaby przewidziana przez ustawodawcę, zmuszając tym samym podatników do samodzielnego poszukiwania rozwiązania w tym zakresie - różnice kursowe zostały uregulowane w art. 24c u.p.d.o.f.
W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji w sposób prawidłowy odniósł się również do stwierdzonych w trakcie kontroli, a następnie w toku postępowania podatkowego, nieprawidłowości w zakresie: błędnie zaewidencjonowanego przychodu na podstawie faktury wystawionej dla [...] odbiorcy T. rozliczenia różnic kursowych w zw. z otrzymanymi zapłatami za świadczone usługi remontowo-budowlane oraz dokonywanymi zakupami na terenie [...], błędnie zaewidencjonowanej faktury Pro Forma, błędnego ewidencjonowania w wartościach brutto paragonów wystawionych przez A. i A. A.
W skardze do Sądu, pełnomocnik skarżącego zarzucając naruszenie przepisu art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez bezzasadne przyjęcie, że nie jest kosztem uzyskania przychodów zapłacony w [...] podatek od wartości dodanej, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
W jej uzasadnieniu argumentował, że zgodnie z art. 22 ust 1 u.p.d.o.f., zasadą jest, iż kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania źródła przychodów albo zabezpieczenia źródła przychodów, za wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Wywodził, że podatek od wartości dodanej jest wydatkiem podatnika poniesionym z tytułu, co najmniej zabezpieczenia źródła przychodów, ponieważ jest narzucony przymusem państwowym.
W ocenie pełnomocnika, przepis art. 23 u.p.d.o.f nie wyłącza tego podatku ze źródła przychodów, gdyż nie ma w nim mowy o wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych na zapłacenie zagranicznego podatku od wartości dodanej.
Jakkolwiek – w jego ocenie – częściowo można zgodzić się z organem podatkowym, że w świetle definicji ustawowej określonej w art. 5a pkt 17 u.p.d.o.f. i art 2 pkt 11 ustawy o VAT podatkiem od towarów i usług jest podatek określony polską ustawą o podatku od towarów i usług, to jednak regulacje te pomijają art.1 Dyrektywy 2006/112 WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. To właśnie z niej można wywieść, że polska ustawa o podatku od towarów i usług to podatek od wartości dodanej.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej argumenty należało uznać za zasadne.
Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, zasadniczy spór dotyczy kwestii tożsamości (bądź nie), pojęcia: "podatku od towarów i usług" funkcjonującego w Rzeczpospolitej Polskiej, i "podatku od wartości dodanej" funkcjonującego na terenie krajów członkowskich Unii Europejskiej.
Na jego kanwie, skarżący uważa, że jest uprawniony do pomniejszenia przychodu o ww. podatek od wartości dodanej, natomiast zdaniem organów podatkowych brak jest podstaw prawnych, aby uzyskane na terytorium [...] przychody, podlegające opodatkowaniu w Polsce, pomniejszać o zapłacony w [...] podatek od wartości dodanej, bowiem nie jest on tożsamy z podatkiem od towarów i usług (nie jest tym podatkiem), o którym mowa w art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f.
Na tle tak zarysowanego sporu, w ocenie Sądu rację przyznać należy stronie skarżącej
Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f. za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.
Jak stanowi art. 5a pkt 17 u.p.d.o.f., ilekroć w ustawie jest mowa o ustawie o podatku od towarów i usług oznacza to ustawę o VAT. Zgodnie z jej art. 2 pkt 11, ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o (...) podatku od wartości dodanej - rozumie się przez to podatek od wartości dodanej nakładany na terytorium państwa członkowskiego, z wyjątkiem podatku od towarów i usług nakładanego tą ustawą.
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie pogląd zaprezentowany przez organy podatkowe, jakoby pomniejszenie przychodów, uregulowane w art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f., dotyczyło tylko podatku od towarów i usług, natomiast nie dotyczyło "podatku od wartości dodanej", nie jest prawidłowy.
|Mając świadomość rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych, o których wspomniał również organ odwoławczy w uzasadnieniu |
|zaskarżonej decyzji, Sąd w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawiony w wyroku z dnia 4 lipca 2013 r., |
|sygn. akt II FSK 1545/11, CBOSA, w którym uznano, że "podatek od wartości dodanej" jest synonimem "podatku od towarów i usług". Zgodzić|
|należy się ze stanowiskiem NSA, że rozróżnienie podatku od wartości dodanej od podatku od towarów i usług nie jest zasadne, bowiem |
|mechanizm i konstrukcja prawna podatku określanego na gruncie prawa krajowego jako "podatek od towarów i usług", a na gruncie prawa |
|unijnego jako "podatek od wartości dodanej" są identyczne. W tym sensie powyższe pojęcia są synonimami, opisującymi ten sam podatek. |
|Wniosek taki jest oparty na wykładni art. 2 pkt 11 ustawy o VAT, w myśl którego, na gruncie tej ustawy przez "podatek od wartości |
|dodanej" rozumie się podatek od wartości dodanej nakładany na terytorium państwa członkowskiego, z wyjątkiem podatku od towarów i usług|
|nakładanego tą ustawą. Przepis ten, będący definicją legalną, pełni rolę porządkową, tzn. w celu osiągnięcia jasności znaczeniowej, |
|nakazuje dany podatek nakładany na terytorium państw członkowskich UE określać jako "podatek od wartości dodanej", podczas gdy |
|adekwatną nazwą dla tego podatku, nakładanego na mocy ustawy o VAT, jest pojęcie "podatek od towarów i usług". |
|Pogląd ten został wsparty jednym z najnowszych wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2018 r., w sprawie II FSK |
|3371/15 (CBOSA), wydanym w rozpoznaniu skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Krakowie z dnia 10 czerwca 2015 r., w sprawie I SA/Kr 567/15, |
|który znalazł się w grupie orzeczeń powołanych przez organ odwoławczy na poparcie stanowiska, co do tego, że sformułowanie "podatek od |
|towarów i usług" jest określeniem podatku od wartości dodanej obowiązującym wyłącznie w Polsce, a nie w innych krajach członkowskich |
|Unii Europejskiej. Tym samym, nie można utożsamiać podatku od wartości dodanej obowiązującego w innym państwie członkowskim Unii |
|Europejskiej niż Polska, z podatkiem od towarów i usług obowiązującym w Polsce". |
|Rozpoznając skargę kasacyjną NSA w sprawie II FSK 3371/15 stwierdził, że orzeczenia, które wskazywał Sąd pierwszej instancji (tożsame z|
|podanymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji), a które popierać miały wyrażone w zaskarżonym wyroku stanowisko, zapadły na gruncie |
|rozważań w przedmiocie VAT, nie zaś, jak w niniejszej sprawie, w związku z ustaleniem skarżącym wysokości zobowiązania w podatku |
|dochodowym od osób fizycznych. I tak, w części z powoływanych przez WSA orzeczeń (sprawy o sygn. akt: I FSK 568/13, I FSK 301/13, I FSK|
|1291/13) NSA wypowiadał się, co do rejestracji - poprzez oddział - przedsiębiorstwa zagranicznego, uznając, że oddział zagranicznego |
|przedsiębiorcy nie stanowi odrębnego podatnika podatku od towarów i usług (uznano, że mimo iż na terytorium kraju funkcjonuje oddział |
|przedsiębiorcy zagranicznego, to podatnikiem podatku od towarów i usług pozostaje przedsiębiorca zagraniczny prowadzący działalność za |
|pośrednictwem utworzonego w tym celu oddziału). W związku z tym w ww. orzeczeniach stwierdzono, że przedsiębiorstwo zagraniczne |
|(posiadające siedzibę na terenie Unii Europejskiej) dokonujące poprzez oddział rejestracji dla potrzeb podatku od towarów i usług |
|w Polsce, posiada podwójny status: (1) podatnika podatku od wartości dodanej (posiadanego z racji samodzielnego prowadzenia poza Polską|
|działalności gospodarczej) oraz (2) podatnika podatku od towarów i usług (z racji prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium |
|RP). |
|Z kolei w orzeczeniach o sygn. akt I FSK 1575/11 oraz I FSK 1351/11 istotą sporu było ustalenie na jakiej zasadzie podatnikowi |
|przysługuje zwrot podatku naliczonego od nabytych w Polsce towarów i usług, czy w trybie zwykłym, czy też jako podmiotowi |
|zagranicznemu, po złożeniu do odpowiedniego organu podatkowego wniosku o zwrot podatku. Faktycznie zwrócono w nich uwagę na |
|rozróżnienie pojęcia "podatku od wartości dodanej" oraz "podatku od towarów i usług", jednak w zupełnie innym kontekście, niż ma to |
|miejsce w niniejszej sprawie. Można przy tym zauważyć, ad vocem, że w orzeczeniach tych składy orzekające stwierdziły: "Na gruncie |
|analizowanej ustawy podatek od towarów i usług nie jest tożsamy z podatkiem od wartości dodanej (...)" - co jest o tyle istotne, i co |
|wymaga raz jeszcze podkreślenia, że właśnie występowanie spornego zagadnienia na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych|
|determinuje podjęte tu rozstrzygnięcie. |
|NSA powołał się nadto na wykładnię w przedmiocie podatku dochodowego, dokonaną w wyroku NSA z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK |
|1545/11. Orzeczenie to dotyczyło innej kwestii (różnic w kursach walut powstałych na kwotach podatku od towarów i usług oraz możliwości|
|uznania ich za koszt podatkowy) niż problem kluczowy w niniejszej sprawie, jednak przedstawiony w nim pogląd potwierdza niejako, że |
|pryzmat podatku dochodowego modyfikuje sposób interpretacji normy zawartej w art. 2 pkt 11 ustawy o VAT. I tak, w zgodzie z tym |
|orzeczeniem i podzielając zaprezentowany w nim pogląd, stwierdził, że mechanizm i konstrukcja prawna podatku określanego na gruncie |
|prawa krajowego jako "podatek od towarów i usług", a na gruncie prawa unijnego jako "podatek od wartości dodanej", są identyczne. |
|Ostatecznie NSA wyraził pogląd, że dokonując wykładni art. 14 ust. 1 oraz art. 23 ust. 1 pkt 43 u.p.d.o.f. z uwzględnieniem powyższych |
|rozważań, orzec trzeba, że brak argumentów by możliwość pomniejszenia przychodu należnego, jak i skorzystania z wyłączenia z kosztów |
|uzyskania przychodu, przewidzianą tymi przepisami, uzależniać od funkcjonującego na gruncie ustawy o VAT rozróżnienia dwóch ww. pojęć. |
|To, że omawiane określenia nie są literalnie tożsame, nie może zasadnie stawiać podatnika w gorszej sytuacji, dlatego że mimo, iż |
|poniósł on koszt w tym samym istotowo podatku, to jednak inaczej określanym. Art. 14 ust. 1 oraz art. 23 ust. 1 pkt 43 u.p.d.o.f. |
|odnoszą się do pewnej konstrukcji podatkowej. Jeżeli podatnik poniósł koszt, który wypełnia znamiona tej konstrukcji, to kwestia tego, |
|jak została ona określona, jest drugorzędna. Odmienne ujęcie - przy uwzględnieniu tak horyzontu prawa krajowego, jak i obowiązującego w|
|ramach UE - godziłoby w sensowność i celowość, jakie towarzyszą wprowadzeniu możliwości pomniejszenia przychodu o należny podatek od |
|towarów i usług. |
|Tym samym należy uznać, że w świetle art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f., u podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych |
|podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług, którego |
|adekwatną nazwą w zakresie obrotu unijnego na gruncie ustawy o VAT, w myśl art. 2 pkt 11 tej ustawy, jest określenie "podatek od |
|wartości dodanej". |
|W konsekwencji, podatek od wartości dodanej zapłacony w [...] należy traktować na równi, z tym podatkiem jaki byłby zapłacony w Polsce. |
|Stosując postanowienia art. 14 ust.1 u.o.p.d.f., przychodem z działalności gospodarczej będą kwoty należne pomniejszone o należny |
|podatek od towarów i usług, w tym przypadku pomniejszone o podatek od wartości dodanej zapłacony w [...]. Jeśli przy tym, zgodnie z art. |
|23 ust.1 pkt 43 u.p.d.o.f.- nie uważa się za koszty uzyskania przychodów podatku od towarów i usług, z wyjątkami wskazanymi pod lit a-c|
|tego przepisu, to faktury dokumentujące poniesione w [...] koszty, poza powyższymi wyjątkami należy również księgować w kwotach netto. |
|W toku ponownego rozpoznania sprawy, przed weryfikacją rozliczenia podatkowego, organ podatkowy zobowiązany jest uwzględnić wykładnię |
|przepisów prawa dokonaną w uzasadnieniu niniejszego wyroku. |
|Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami |
|administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie |
|art. 200 i art. 205 § 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 |
|października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265). |
| |
| |
| |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło