I SA/Lu 154/16

WyrokWSA w Lublinie2016-07-06

Skład orzekający: Wiesława Achrymowicz, Andrzej Niezgoda, Grzegorz Wałejko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło umorzenia zaległości z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2014 r., pomimo stwierdzenia trudnej sytuacji materialnej wnioskodawcy, biorąc pod uwagę brak złożenia deklaracji opłatowej i interes publiczny?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło umorzenia zaległości z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2014 r. Pomimo trudnej sytuacji materialnej wnioskodawcy, brak złożenia deklaracji opłatowej oraz interes publiczny, rozumiany jako konieczność równego traktowania zobowiązanych i troska o środowisko, uzasadniały odmowę. Organ podatkowy ma obowiązek rozważyć zarówno ważny interes podatnika, jak i interes publiczny, a umorzenie zaległości stanowi ulgę opartą na uznaniu administracyjnym, wymagającą jednak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych.
Stan faktyczny
Skarżący K. K. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. odmawiającą umorzenia zaległości z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za I, II i III kwartał 2014 r. SKO częściowo umorzyło zaległości za 2013 r., uznając trudną sytuację materialną rodziny skarżącego, ale odmówiło umorzenia za 2014 r. ze względu na brak złożenia deklaracji opłatowej i interes publiczny. Skarżący kwestionował decyzję, podnosząc argumenty o "haraczu" i "epoce niewolnictwa", a także o sprzeczności decyzji z prawem i sprawiedliwością. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca) Sędziowie WSA Andrzej Niezgoda WSA Grzegorz Wałejko Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 lipca 2016 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO, organ), po rozpatrzeniu odwołania K. K. (K. K. ) od decyzji Prezydenta Miasta B. organ I instancji) z dnia [...] r., utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. SKO wyjaśniło, że organ I instancji, rozpatrując wniosek K. K. , umorzył zaległości z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za III i IV kwartał 2013 r. dotyczące nieruchomości położonych w B. przy ul. [...], w wysokości [...] zł wraz z odsetkami od tej kwoty oraz przy ul. [...], w wysokości [...] zł wraz z odsetkami od tej kwoty. Natomiast organ I instancji odmówił K. K. umorzenia zaległości z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi dotyczących I, II i III kwartału 2014 r. wraz z odsetkami, tj. [...] zł z odsetkami w przypadku nieruchomości przy ul. [...] oraz [...] zł z odsetkami odnośnie nieruchomości przy ul. [...]. W ocenie SKO, z jednej strony, K. K. wykazuje wraz z żoną niskie dochody pięcioosobowej rodziny. Z drugiej zaś, nie podejmuje żadnych kroków w celu poprawy tej sytuacji. Nawet nie złożył deklaracji na potrzeby opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a przecież przy segregowaniu odpadów wysokość tych opłat byłaby niższa. Obie nieruchomości zabudowane są budynkami mieszkalnymi. K. K. i jego żona nie pracują, podobnie córka E. K., a dwoje pozostałych dzieci w wieku 23 i 18 lat uczy się. Jedynymi źródłami dochodów rodziny ma być praca dorywcza oraz najem, które łącznie przynoszą około [...] zł w skali miesiąca. Oprócz ww. nieruchomości gruntowych, zabudowanych domami jednorodzinnymi, K. K. posiada jeszcze gospodarstwo rolne o pow. 0,89 ha, samochód VOLVO [...] (rok produkcji 1997) i Mercedes [...] (rok produkcji 1985 r.). Roczny koszt ubezpieczenia aut kształtuje się na poziomie [...] zł, a utrzymanie domu przedstawia się następująco: [...] zł - woda za 3 miesiące, [...] zł - energia elektryczna za 2 miesiące, [...] zł - gaz za 2 miesiące (por. oświadczenie K. K. na k. 27 - 28 akt przedstawionych przez SKO). W tych okolicznościach, według SKO, należy zgodzić się z organem I instancji co do tego, że rodzina K. K. znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i w następstwie ważny interes osoby zobowiązanej oraz jego rodziny przemawiał za częściowym umorzeniem omawianych opłat wraz z odsetkami za 2013 r. Jednak mając na względzie interes publiczny i konstytucyjny wymóg równego traktowania wszystkich zobowiązanych do ponoszenia takiej publicznoprawnej daniny, a dodatkowo troskę o środowisko, która leży w interesie lokalnej społeczności, nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku K. K. o umorzenie wymienionej opłaty wraz z odsetkami za 2014 r., zwłaszcza jeśli zważyć, że - wbrew ustawowemu obowiązkowi - nawet nie złożył on deklaracji na potrzeby tej opłaty. Podsumowując, w ocenie SKO, organ I instancji nie naruszył prawa i nie przekroczył granic uznania administracyjnego stosując art. 67a § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz.U.2015.613 ze zm. - o.p.) jedynie w odniesieniu do części zaległości K. K. z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. K. K. (skarżący) złożył skargę na powyższą decyzję SKO i domagał się jej uchylenia "ze względu na jej stronniczą wymowę, niezgodną z prawdą, prawem i sprawiedliwością". W obszernym uzasadnieniu skargi zasadniczo wykazywał, że, co do zasady, nie ma środków na uiszczanie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Nawiązywał przy tym do "haraczu", "epoki niewolnictwa", a tok argumentacji SKO oceniał jako "okrutny żart", "fizyczny i mentalny powrót do czasów bolszewickiej okupacji". Wyjaśnił, że stosowne deklaracje, dotyczące kwestionowanych przez niego opłat, składał ustnie. Stanowczo nie godził się z rozwiązaniami prawnymi nakładającymi obowiązek ponoszenia omawianej opłaty. Jego zdaniem, założenie, że mieszkańcy wytwarzają odpady "jest oczywistą bzdurą", "zakłamaniem". Natomiast pobieranie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oceniał jako przejaw "patologii", a w następstwie rozstrzygnięcie SKO jako wprost sprzeczne z interesem obywateli i państwa, zasadami demokracji i sprawiedliwością. SKO, odpowiadając na skargę, wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, niezależnie od odmiennego przekonania skarżącego wyrażonego w jej uzasadnieniu, które w zasadzie sprowadza się do próby podważenia kompetencji organów oraz obowiązujących przepisów prawa w zakresie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Na wstępie trzeba przypomnieć, że w myśl art. 6q ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U.2016.250 - u.c.p.g.) w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują m.in. prezydentowi miasta. Z kolei stosownie do treści art. 67a § 1 o.p. organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: 1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty; 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a; 3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną, przy czym, jak stanowi art. 67a § 2 o.p., umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) wielokrotnie wypowiadał się na temat prawidłowości stosowania przez organy podatkowe art. 67a § 1 o.p. i wyjaśniał, że warunkiem koniecznym udzielenia ulgi podatkowej, o której mowa w art. 67a § 1 pkt 3 o.p. jest wystąpienie przesłanki ważnego interesu podatnika bądź (alternatywnie) przesłanki interesu publicznego. Zatem organ podatkowy, rozpoznając wniosek o umorzenie zaległości podatkowych, ma obowiązek w pierwszej kolejności zbadać czy spełnione zostały przesłanki określone art. 67a § 1, a zatem czy wystąpił ważny interes podatnika lub interes publiczny. Rozstrzygnięcie w przedmiocie ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych opiera się przy tym na tzw. uznaniu administracyjnym. Zarówno w orzecznictwie sądowym, jak i w literaturze podkreśla się, że w świetle przyjętej w ustawie Ordynacja podatkowa konstrukcji uznania administracyjnego organ podatkowy jest skrępowany w zakresie przesłanek przyznania ulgi, ale pozostaje nieskrępowany co do rozstrzygnięcia w razie stwierdzenia przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Jak motywował NSA, należy zaakceptować pogląd, że ogólną dyrektywą interpretacyjną w stosunku do analizowanego przepisu jest uznanie wyjątkowości przyznawania wszelkich ulg podatkowych jako odstępstwa od zasady powszechności opodatkowania (por. m.in. orzeczenia w sprawach sygn.: II FSK 117/08, II FSK 910/10 oraz: S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek. Ordynacja podatkowa. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2010, s. 378 i nast.). NSA wywiódł, że taka konstrukcja uznania administracyjnego oznacza, że nawet w razie wystąpienia wymienionych wyżej przesłanek, do organu podatkowego należy wybór sposobu rozstrzygnięcia wniosku. Nie oznacza to po jego stronie dowolności, ale zobowiązuje do wnikliwego rozważenia wszelkich okoliczności, zwłaszcza wskazanych przez stronę dla uzasadnienia wniosku. Takie uregulowanie wywiera wpływ na zakres sądowej kontroli legalności decyzji, wykonywanej według kryteriów określonych w art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2014.1647 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 ze zm., obecnie Dz.U.2016.718 ze zm. - p.p.s.a.). Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, a więc polega na zbadaniu czy organ podatkowy nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i dokonując jej sąd stosuje środki przewidziane w ustawie p.p.s.a. W przypadku kontroli decyzji wydanej w warunkach uznania administracyjnego, sąd nie jest natomiast uprawniony rozstrzygać o słuszności czy celowości umorzenia zaległości (por. szerzej m.in. orzeczenia w sprawach sygn.: II FSK 532/12 czy II FSK 299/10). Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela powyższe zapatrywanie prawne. Zatem, kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem, w puncie wyjścia trzeba odnieść się do przesłanek wymienionych w art. 67a § 1 o.p., tj. ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego. Wymaga odnotowania, że NSA także wielokrotnie omawiał jak należy prawidłowo rozumieć treść tych przesłanek i wyjaśniał sposób w jaki organy podatkowe powinny je wykładać, a w następstwie prawidłowo stosować w konkretnych stanach faktycznych. NSA konsekwentnie prezentuje stanowisko, zgodnie z którym regulacja zawarta w art. 67a § 1 o.p. przewiduje dwie przesłanki, przy zaistnieniu których organ podatkowy może (ale nie ma takiego obowiązku, o czym już była mowa wyżej) w drodze decyzji zastosować ulgę podatkową i są to: "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny". Spójnik "lub" użyty w omawianym przepisie wskazuje przy tym na to, iż wystarczy spełnienie tylko jednej z nich. Oznacza to, że organ podatkowy w każdym wypadku winien zbadać sprawę pod kątem spełnienia obu przesłanek. Sformułowana w sposób ogólny treść art. 67a § 1 o.p., w którym to przepisie ustawodawca używa pojęć nieostrych, jak "ważny interes podatnika", "interes publiczny", nie daje podstaw do przyjęcia, iż istnieje ściśle określony katalog przesłanek, okoliczności, zdarzeń, czy też powodów (ani też z góry określona ich hierarchia), którymi należy kierować się przy rozstrzyganiu spraw na podstawie tego przepisu. Można wprawdzie powoływać się w tej mierze na przykłady mogące stanowić wskazówki interpretacyjne, zaczerpnięte z piśmiennictwa podatkowego, czy też wypracowanego w tym zakresie dorobku orzecznictwa sądowego, niemniej jednak w każdym wypadku ich analiza musi być dokonana przez organ podatkowy w oparciu o całokształt okoliczności istniejących w konkretnej sprawie. Dla przykładu w wyroku w sprawie sygn. SA/Sz 850/98 NSA stwierdził, iż ważny interes podatnika to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków, podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Będzie to utrata możliwości zarobkowania, utrata majątku. Interes publiczny to sytuacja, gdy zapłata zaległości podatkowej spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, gdy nie będzie w stanie zaspokoić potrzeb materialnych. Interes publiczny rozumieć również można jako dyrektywę postępowania, nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwa, korekta błędnych decyzji (por. szerzej orzeczenie w sprawie sygn. II FSK 1610/13). Wymienione w art. 67a § 1 o.p. pojęcia "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny" stanowią warunki zastosowania ulgi i są to jednocześnie klauzule generalne. W związku z tym, co prawda organ podatkowy dysponuje pewnym marginesem swobody zarówno w odniesieniu do wykładni tych pojęć, jak i oceny sytuacji faktycznej sprawy, to jednak tej swobody nie można utożsamiać z uznaniem administracyjnym. Weryfikacja istnienia przesłanek udzielenia ulgi, o której mowa w art. 67a § 1 pkt 3 o.p., poddana jest bowiem rygorom postępowania podatkowego. Posłużenie się przez ustawodawcę pojęciami niedookreślonymi wymaga od organu wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych po to, aby na tej podstawie stwierdzić, czy dana sytuacja faktyczna mieści się w zakresie przesłanki "ważny interes podatnika", względnie przesłanki "interes publiczny", czy też nie. Natomiast z samym uznaniem administracyjnym będziemy mieli do czynienia dopiero wówczas, gdy organ podatkowy stwierdzi istnienie chociażby jednej z tych przesłanek, względnie obu łącznie. Ustawodawca w art. 67a § 1 pkt 3 o.p. przyznał organowi podatkowemu - w przypadkach, w których stwierdzi istnienie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego - uprawnienie do umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowych oraz odsetek za zwłokę. W tym więc sensie decyzje w przedmiocie ulg płatniczych oparte są na uznaniu administracyjnym. Jeszcze raz należy zaakcentować, że w tym przypadku uznanie administracyjne nie wyraża się w swobodzie oceny czy w danym stanie faktycznym sprawy zachodzą okoliczności odpowiadające pojęciom "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny", ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia przy ustaleniu, że te przesłanki są spełnione (por. orzeczenie w sprawie sygn. II FSK 426/10). Przybliżone wyżej reguły prawne, według których organy podatkowe orzekają w przedmiocie ulg płatniczych, determinują zakres sądowej kontroli takich rozstrzygnięć organów. Kontroli sądu nie podlega uznanie samo w sobie, ale poprawność postępowania dowodowego i wyciągniętych zeń wniosków co do tego, czy dany stan faktyczny wypełnia użyte w art. 67a § 1 pkt 3 o.p. pojęcia niedookreślone ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Kontrola sądowa nie powinna więc odnosić się do kryteriów celowościowych, czy słusznościowych. W utrwalonej linii orzeczniczej sądów podkreśla się, że sąd nie jest organem trzeciej instancji w postępowaniu podatkowym i nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ podatkowy wybór jest słuszny, a zatem sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji uznaniowej, a w rezultacie sąd nie rozstrzyga o tym, czy pobór podatku powinien być zaniechany. Takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów podatkowych. Natomiast w pełnym zakresie zaskarżona decyzja podlega badaniu co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi (por. orzeczenie w sprawie sygn. II FSK 660/07). W orzecznictwie sądów akcentuje się również, że interpretując pojęcie "interes publiczny" należy uwzględnić wszelkie istotne w danej sytuacji faktycznej i prawnej zasady konstytucyjne (por. szczególnie wyrok w sprawie sygn. II FSK 1153/12). Wskazuje się, że umorzenie zaległości podatkowej stanowi pomoc państwa, udzieloną po to, aby poprzez zapłatę podatku nie doprowadzić do efektów niepożądanych z punktu widzenia społecznego, jak i indywidualnego podatnika i jego rodziny (por. wyrok w sprawie sygn. II FSK 510/11). Nie można więc pojęcia "interesu publicznego" ograniczyć do konieczności respektowania zasady równości i powszechności opodatkowania. Umorzenie zaległości podatkowej, przewidziane jako jedna z ulg, stanowi jeden ze sposobów nieefektywnego wygaśnięcia zobowiązania podatkowego (art. 59 § 1 pkt 8 o.p.). Ustawodawca uznał zatem, że dopuszczalne jest w pewnych wyjątkowych okolicznościach danie pierwszeństwa przed zasadą powszechności opodatkowania innym konstytucyjnym zasadom, jak zasada zaufania obywatela do państwa (wynikająca z art. 2 Konstytucji RP), zasada uwzględnienia dobra rodziny, nakazująca państwu szczególną pomoc i opiekę dla rodzin niepełnych czy wielodzietnych, znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej (art. 71 ust. 1 Konstytucji RP), zasada zabezpieczenia społecznego dla osób, które pozostają bez pracy i bez środków utrzymania bez własnej winy (art. 67 ust. 2 Konstytucji RP). W orzecznictwie sądów zwraca się przy tym uwagę, że zasady te winny być uwzględnione przez organy podatkowe przy badaniu istnienia przesłanki interesu publicznego (por. wyrok w sprawie sygn. II FSK 689/09). Oceniając zasadność wniosku o umorzenie zaległości podatkowej organy powinny ponadto rozważyć czy sytuacja ekonomiczna, rodzinna, zdrowotna podatnika i jego rodziny rokuje i w jakiej części możliwość spłaty zaległości. Nie może budzić uzasadnionych wątpliwości, że przy ocenie istnienia przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego należy uwzględnić nie tylko okoliczności powstania zaległości, ale także przede wszystkim aktualną w dacie orzekania sytuację podatnika, w tym również jego sytuację rodzinną, zdrowotną i ekonomiczną (por. orzeczenie w sprawie sygn. II FSK 510/11). Podsumowując, orzecznictwo sądowe konsekwentnie wypracowało stanowisko prawne, zgodnie z którym pojęcia "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny" to klauzule generalne i w związku z tym, organ podatkowy dysponuje pewnym marginesem swobody zarówno w odniesieniu do wykładni tych pojęć, jak i oceny sytuacji faktycznej sprawy, to jednak tej swobody nie można utożsamiać z uznaniem administracyjnym. Weryfikacja istnienia przesłanek udzielenia ulgi, o której mowa w art. 67a § 1 pkt 3 o.p. poddana jest bowiem rygorom postępowania podatkowego. Posłużenie się przez ustawodawcę pojęciami niedookreślonymi wymaga od organu wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych po to, aby na tej podstawie stwierdzić, czy dana sytuacja faktyczna mieści się w zakresie przesłanki "ważny interes podatnika", względnie przesłanki "interes publiczny", czy też nie. Zdaniem sądu, w pełni należy zaaprobować powyższe rozważania prawne, dotyczące rozumienia przesłanek z art. 67a § 1 o.p. oraz mechanizmu stosowania uznania na gruncie tej regulacji prawnej. Przechodząc do okoliczności analizowanej sprawy, w punkcie wyjścia trzeba stwierdzić, że lektura uzasadnień decyzji organu I instancji, a następnie decyzji organu II instancji, wskazuje jasno, iż były one zgodne co do tego, że w ustalonej sytuacji faktycznej skarżącego można dopatrzeć się jedynie przesłanki jego ważnego interesu, skoro uzyskuje niskie dochody, na poziomie [...] zł miesięcznie. Jednak, w ocenie sądu tej treści zapatrywanie przyjęte przez organy nie zasługuje na aprobatę, jeśli wziąć pod uwagę zasady logiki, doświadczenia życiowego. W konsekwencji nie było uzasadnione, co do zasady, uwzględnienie wniosku skarżącego o umorzenie wymienionych zaległości. Wedle twierdzeń skarżącego, z kwoty rzędu [...] zł miesięcznie ma utrzymywać żonę i dzieci, a we wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowym wymienił jeszcze matkę, jako członka rodziny pozostającego we wspólnym gospodarstwie domowym, przy czym nie uściślił czy uzyskuje ona własne dochody. Ponadto z dochodu w podanej wyżej wysokości ma jeszcze pokrywać wydatki związane z utrzymaniem dwóch nieruchomości zabudowanych domami jednorodzinnymi oraz z eksploatacją dwóch samochodów. Zatem, jeśli racjonalnie oceniać powyższe twierdzenia skarżącego, należy dojść do wniosku, zgodnie z którym skarżący w istocie nie ujawnił organom, rozpatrującym jego wniosek o umorzenie zaległości z tytułu omawianych opłat, rzeczywistych źródeł i wysokości uzyskiwanych faktycznie dochodów, pozwalających na konieczne utrzymanie rodziny i posiadanych składników majątkowych. Zaaprobowanie wywodów skarżącego, co do złej sytuacji materialnej, braku środków, na obecnym etapie postępowania należy ocenić jako sprzeczne z logiką i doświadczeniem życiowym. Rozpoznanie przesłanki ważnego interesu podatnika, w tym przypadku zobowiązanego do uiszczenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wymaga w pierwszej kolejności rzetelnego przedstawienia przez samego zainteresowanego sytuacji życiowej, materialnej jego i jego rodziny. Skarżący z tej powinności (rozumianej jako obowiązek) nie wywiązał się. W następstwie nie można było zasadnie przyjąć, że skarżący wiarygodnie wykazał istnienie przesłanki ważnego interesu zobowiązanego, określonej w art. 67a § 1 pkt 3 o.p. w zw. z art. 6q ust. 1 u.c.p.g. Jednak, stosownie do art. 134 § 2 p.p.s.a. sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, a więc nie był uprawniony do uchylenia zaskarżonej decyzji w części uwzględniającej jego wniosek o umorzenie zaległości z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Należy podkreślić, że bez wiarygodnie i wyczerpująco przedstawionej przez zainteresowanego rzeczywistej sytuacji życiowej i majątkowej nie sposób, zgodnie z prawem, przyjąć, że wystąpiła którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 67a § 1 o.p. Trzeba też wyjaśnić skarżącemu, że obowiązek uiszczenia daniny publicznej, a taką daniną jest omawiana opłata, nie może ustępować na rzecz kosztów utrzymania i ubezpieczenia dwóch samochodów czy utrzymania dwóch domów. Natomiast opisywany przez skarżącego stan majątkowy jest ponad średni w regionie i wyklucza uprzywilejowane traktowanie na potrzeby opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Faktyczne utrzymywanie przez skarżącego wymienianych przez niego składników majątkowych w rzeczywistości oznacza, że - obiektywnie rzecz biorąc - ma on pełną możliwość ponoszenia omawianych opłat. Nie można też pomijać, że skarżący powołuje się na okoliczność wykonywania dorywczych prac. Z tego wniosek, że zarówno on sam, podobnie jak jego żona, mogą pracować i pracują, nawet jeśli nie na podstawie umowy o pracę. Jednocześnie skarżący nie precyzuje gdzie i u kogo, w jakim czasie miał wykonywać czy wykonuje zarobkowo prace, które sam określa jako dorywcze, jaki konkretnie przyniosły one dochód. Ta ogólnikowość twierdzeń skarżącego wyklucza ustalenie jego rzeczywistej sytuacji materialnej, a przez to przyjęcie istnienia przesłanek z art. 67a § 1 o.p. Tym samym skarżący nie wykazał, aby rzeczywiście, obiektywnie, z przyczyn od niego niezależnych, nie był w stanie wygospodarować środków na pokrycie opłat, do których ponoszenia jest zobowiązany z mocy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Co więcej, z argumentacji skarżącego wynika jednoznacznie, że nie płaci tych opłat, bo nie akceptuje wprowadzenia ich do porządku prawnego. Tej treści przekonanie skarżącego, obiektywnie rzecz biorąc, nie może uwalniać go od konstytucyjnego i ustawowego obowiązku uiszczania publicznej daniny. Wynika to przede wszystkim z art. 2 Konstytucji RP, który mówi o tym, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym (Dz.U.1997.78.483 ze zm.). Zatem również skarżący ma obowiązek respektować przepisy ustaw i stosować się do nich, bez względu na własne subiektywne przekonania i oceny. Podsumowując, w realiach analizowanej sprawy skarżący nie wykazał w sposób wiarygodny i zupełny rzeczywistej sytuacji materialnej, poziomu faktycznie uzyskiwanych dochodów. Natomiast oczekuje nie tyle umorzenia zaległości, ile, co do zasady, zwolnienia go od obowiązku płacenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, gdyż nie godzi się z tym obowiązkiem. W tym stanie sprawy uwzględnienie wniosku skarżącego w całości byłoby nieuprawnionym uprzywilejowaniem, pozostającym w sprzeczności z konstytucyjnymi zasadami obowiązującego porządku prawnego, w szczególności równego i powszechnego płacenia danin publicznych, a tym samym nieuzasadnionym, dowolnym zwolnieniem go od obowiązku uiszczenia omawianych opłat. Skarżący nie płaci ich, kierując się subiektywnymi względami, które nie wpisują się w przesłanki z art. 67a § 1 o.p. Uprzywilejowane traktowanie skarżącego i umorzenie zaległości - w realiach analizowanej sprawy - nie ma uzasadnienia ani w ważnym interesie zobowiązanego, ani też w interesie publicznym, jeśli te pojęcia odnosić do obiektywnego stanu rzeczy, nie zaś wyłącznie do subiektywnego przekonania skarżącego. W każdym razie, jak dotąd, skarżący nie wykazał organom ani również w skardze, aby jego rzeczywista sytuacja życiowa i materialna mogła realizować jakąkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 67a § 1 o.p. Dla dopełnienia oceny prawnej należy stwierdzić, że organy, prowadząc postępowanie wyjaśniające, prawidłowo zastosowały art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 o.p. Wyprowadziły wnioski zdecydowanie korzystne dla skarżącego, o czym już była mowa wyżej. Orzeczenia powołane w nin. uzasadnieniu są dostępne w elektronicznym zbiorze LEX. Dlatego niezasadna skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło