I SA/Lu 381/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2013 r. p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca na druku PPPr wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Wniosek uzasadniła tym, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. W ubiegłym roku podatkowym prowadzona działalność przyniosła stratę, skutkiem czego obecnie nie posiada środków finansowych na regulowanie zobowiązań finansowych wynikających z prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżąca nie posiada środków trwałych ani środków pieniężnych na rachunkach bankowych. Kapitał zakładowy spółki wynosi [...] złotych. Ostatni rok obrotowy skarżąca zakończyła stratą w kwocie [...]złotych. W odpowiedzi na wezwanie do nadesłania dokumentów źródłowych skarżąca nadesłała sprawozdanie z dnia 31 marca 2017 r. z działalności za rok obrotowy rozpoczynający się 01.01.2016 i kończący 31.12.2016, z którego wynika, że w roku 2016 nie miały miejsca żadne zdarzenia mające istotny wpływ na działalność prowadzoną przez skarżącą (pkt. II), skarżąca planuje umocnić swoją pozycję na rynku lokalnym poprzez pozyskanie nowych klientów (pkt. IV), wynik finansowy za rok 2016 nie odbiegał znacząco od poprzedniego roku obrotowego zaś sytuacja finansowa skarżącej jest dobra a płynność finansowa zachowana (pkt. V). Z załączonego zrzutu z ekranu komputerowego strony bankowej z dnia 27 lipca 2017 r. wynika, że 28 czerwca 2015 r. rachunek bankowy skarżącej został zajęty na kwotę [...]złotych zaś w dniu 30 marca 2017 r. na kwotę [...]złotych. Nadesłane informacje dodatkowe do bilansu za rok 2016 oraz rachunek zysków i strat za rok obrotowy 2016 potwierdzają oświadczenie zawarte na druku PPPr, że skarżąca nie posiada żadnych środków trwałych, w roku 2016 nie osiągnęła żadnych przychodów a rok obrotowy zakończyła stratą w wysokości podaną na druku PPPr. Z raportu kasowego za okres od dnia 1 kwietnia 2017 r. do dnia 27 lipca 2017 r. wynika, że w okresie tym nie dokonywała żadnych operacji finansowych. Ponadto dołączono zeznania CIT – 8 i deklaracje VAT – 7 oraz rachunki i faktury VAT. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") prawo pomocy osobie prawnej a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą jej finansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona nie posiada rzeczywiście środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący (por. postanowienie NSA z dnia 3 września 2015 r., sygn. akt II OZ 796/15 i z dnia 7 września 2012 r., sygn. akt II OZ 716/12 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Oznacza to, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania braku możliwości poniesienia kosztów sądowych. W aktualnym orzecznictwie przesądzony jest pogląd, że skarżąca, działająca w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, może pokryć koszty sądowe przez żądanie dopłat od wspólników (patrz. postanowienie NSA z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 1543/13, LEX nr 1422842). W sytuacji zatem, gdy spółka nie dysponuje środkami pieniężnymi niezbędnymi do opłacenia takich koniecznych wydatków, udziałowcy spółki mają możliwości prawne wesprzeć finansowo utworzony przez nich podmiot prawa, poprzez dofinansowanie działalności spółki. Brak takich działań ze strony udziałowców spółki w żaden sposób nie uzasadnia udzielenia przez państwo spółce bezzwrotnej pomocy finansowej na prowadzenie postępowań sądowych. Brak jest bowiem racjonalnego uzasadnienia dla przerzucania tych kosztów na podatników, poprzez ich pokrycie ze środków publicznych. Innymi słowy ocena sytuacji majątkowej spółki musi uwzględniać nie tylko to, czy strona ma środki na koszty postępowania na koncie czy w kasie oraz czy ma majątek, ale również czy podejmowała i podejmuje wszelkie niezbędne działania celem pozyskania środków finansowych niezbędnych dla ponoszenia kosztów sądowych (por. postanowienia NSA: z dnia 1 stycznia 2008 r., II OZ 266/08, LEX nr 479009, oraz z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt I GZ 62/08, LEX 477828). Przenosząc te rozważania na grunt sprawy niniejszej należy podkreślić, że skarżąca nie wykazała, aby jej udziałowcy wsparli ją dopłatami. Nie można więc przyjąć, że podjęła wszelkie niezbędne działania mające na celu pozyskanie środków finansowych koniecznych dla poniesienia kosztów sądowych niniejszego postępowania. Dokonując oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy nie można pominąć tego, że mimo akcentowania przez skarżącą złej sytuacji finansowej w sprawozdaniu z dnia 31 marca 2017 r. znajduje się oświadczenie, z którego wynika, iż sytuacja finansowa skarżącej jest dobra a płynność finansowa zachowana. Stwierdzenie to pada mimo tego, że w dniu 30 marca 2017 r. zajęte zostaje konto bankowe skarżącej na kwotę [...]złotych. Skoro zatem sama skarżąca mimo zajęcia jej rachunku bankowego oraz braku przychodów nie ocenia źle swojej sytuacji finansowej, oceniać jej źle nie może referendarz sądowy. Przy czym należy mieć na względzie, że z przedłożonych dokumentów nie wynika, aby sytuacja finansowa skarżącej uległa znaczącej zmianie od dnia 31 marca 2017 r. Skoro więc taką samą sytuację finansową skarżąca ocenia raz źle raz dobrze przyjąć należy, że zła ocena sytuacji finansowej związana jest z ubieganiem się o pomoc z budżetu państwa polegającą na przejęciu przezeń kosztów sądowych. Nie można zatem przyjąć, że skarżąca uprawdopodobniła swoją sytuację finansową. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.