I SA/Lu 521/11
WyrokWSA w Lublinie2011-12-07
Skład orzekający: Małgorzata Fita, Krystyna Czajecka-Szpringer, Danuta Małysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo określiły wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2007 r., uwzględniając stan techniczny budynków i budowli oraz ich związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a także czy przestrzegały przepisów proceduralnych, w tym wskazań sądu z poprzedniego postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo określiły wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości, stosując się do przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz uwzględniając stan techniczny budynków i budowli. Sąd stwierdził również, że organy przestrzegały przepisów proceduralnych, w tym wskazań sądu z poprzedniego postępowania, umożliwiając stronie udział w postępowaniu dowodowym i opierając się na opiniach biegłych sporządzonych w toku postępowania.Stan faktyczny
Spółka "A" zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji określającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2007 r. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 153 p.p.s.a. w związku z nieuwzględnieniem wskazań sądu z poprzedniego postępowania, a także naruszenie przepisów materialnych dotyczących opodatkowania nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Spółka podniosła również zarzut dotyczący nieuwzględnienia uchwały rady miasta w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, NSA Danuta Małysz, Protokolant Referent stażysta Paulina Zając, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 r. oddala skargę.
I SA/Lu 521/11
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej – SKO, organ odwoławczy) po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A. (dalej – skarżąca, strona) od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta z dnia [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2007 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu SKO podało, że decyzją z dnia [...] organ pierwszej instancji określił skarżącej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2007 r. (za 4 miesiące tj. miesiąc wrzesień - grudzień) w kwocie 22.427,00 zł. Powodem wydania decyzji było błędne podanie w deklaracji na podatek od nieruchomości (i jej korekcie) przedmiotu opodatkowania. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ pierwszej instancji ustalił, że skarżąca jest podmiotem gospodarczym powołanym do prowadzenia działalności gospodarczej wpisanym do KRS w dniu 11 października 2004 r. Aktem notarialnym nr [..] z dnia [...] nabyła prawo własności budynków i urządzeń oraz prawo wieczystego użytkowania gruntów o powierzchni 2,7556 ha tj. działki nr 138 i 140 położone w R. sklasyfikowane w ewidencji gruntów symbolem "Bi". Do opodatkowania spółka wykazała grunty jako pozostałe, budowle o wartości 152.900,00 zł, którą to wartość, jak wskazał organ, nieprawidłowo przyjęto z aktu notarialnego. Nieprawidłowość przyjętej wartości wynika z tego, że w akcie notarialnym wpisano cenę budynków i budowli jako wartość łączną. Tymczasem do opodatkowania podatkiem od nieruchomości przyjmuje się budowle jako odrębny przedmiot opodatkowania, których podstawą opodatkowania jest wartość. Natomiast podstawą opodatkowania budynków jako odrębnego przedmiotu opodatkowania jest ich powierzchnia użytkowa. Spółka nieprawidłowo również deklarowała grunty jako pozostałe, zamiast jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Powołując się na treść art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej – u.p.l.) organ wskazał, iż sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla, grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, za wyjątkiem, gdy przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności z uwagi na tzw. względy techniczne. Wówczas takie grunty i budynki należy opodatkować według tzw. stawek pozostałych. Organ podatkowy wyjaśnił, że pojęcie względów technicznych dotyczy takiego stanu budynku, który jest oceniany jako zły, katastrofalny i grozi zawaleniem. W celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego organ pierwszej instancji zlecił w dniu 20 września 2010 r. sporządzenie opinii techniczno - budowlanej biegłemu rzeczoznawcy. Ze sporządzonej opinii wynika, że część budynków o pow. 216,18 m2 ze względu na fakt, że nadają się do rozbiórki, należy potraktować jako budynki pozostałe i tak też organ opodatkował w zaskarżonej decyzji. Do opodatkowania przyjęte zostały natomiast budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 2.653,80 m2. Ponadto, w celu ustalenia prawidłowej wartości budowli, organ podatkowy dnia 20 września 2010 r. dodatkowo powołał rzeczoznawcę, który oszacował wartość budowli na kwotę 26.500,00 zł. Jeśli chodzi o budowle przedsiębiorców, to zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 u.pl., podlegają opodatkowaniu w całości lub w części tylko wtedy, gdy są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Brak takiego związku, skutkuje wyłączeniem całości lub części tych obiektów z opodatkowania. Zestawienie wartości poszczególnych budowli rzeczoznawca przedstawił w sposób następujący: drogi i place - 13.500,00 zł; ogrodzenie - 3.000,00 zł; sieci elektroenergetyczne - 3.000,00 zł; komin - 3.500,00 zł; sieci wodociągowe - 2.000,00 zł; sieć kanalizacji deszczowej - 1.500,00 zł. W ocenie rzeczoznawcy zdatne do użytku są w obecnym stanie drogi, place, ogrodzenie i sieć elektroenergetyczna, natomiast nie jest zdatna do użytku (wymaga remontu i naprawy) sieć wodociągowa i kanalizacyjna. Organ podatkowy do opodatkowania przyjął zatem część budowli o wartości 23.000,00 zł. Pozostałe budowle o wartości 3.500,00 zł nie przyjęto do opodatkowania z uwagi na zły stan techniczny. W stosunku do gruntów wystąpienie względów technicznych, a tym samym wyłączenie z opodatkowania jako grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, może nastąpić tylko w niektórych przypadkach np. w sytuacji chemicznego, radioaktywnego lub bakteriologicznego skażenia gruntu, co z kolei powinno być potwierdzone przez właściwy organ administracyjny. W przypadku gruntów nabytych przez spółkę, zdaniem organu podatkowego - nie występują względy techniczne. Organ pierwszej instancji wskazał również, iż spółka w przedłożonej deklaracji błędnie przyjęła, że obowiązek podatkowy powstał w sierpniu 2007 r. Nabycie nieruchomości nastąpiło bowiem w dniu 8 sierpnia 2007 r., i zgodnie z postanowieniem art. 6 ust. 1 u.p.l. obowiązek podatkowy powstał od września 2007 r. Organ wyjaśnił ponadto, iż w ewidencji gruntów oraz w Księdze wieczystej nr [...] figuruje powierzchnia gruntu 2.7556 ha, natomiast w akcie notarialnym nr [...] z dnia 8 sierpnia 2007 r. figuruje powierzchnia 2.7558 ha. Różnica 2 m2 wynika z odnowienia ewidencji gruntów, co też zapisane zostało w § 3 aktu notarialnego.
Od powyższej decyzji spółka wniosła odwołanie, w którym zarzuciła decyzji organu pierwszej instancji naruszenie przepisów: art. 1a ust. 1 pkt 3 i art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.l. oraz art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm., dalej – O.p.) i wniosła o jej uchylenie. Spółka podniosła, iż organ pierwszej instancji, pomimo wydania 2 wyroków przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie z dnia 21 kwietnia 2010 r. sygn. akt I SA/Lu 825/09 i z dnia 10 grudnia 2010 r. sygn. akt I SA/Lu 488/10, nie respektuje zwartych w nich wskazówek. Ponadto, zdaniem spółki, organ podatkowy w sposób niezgodny w obowiązującym prawem wysłał decyzję podatkową na adres pełnomocnika spółki – Z. M., która jest zatrudniona w spółce, ale nie jest jej reprezentantem. Strona wskazała, iż nieaktualne i nieprawdziwe stają się twierdzenia organu, jakoby faktem nie podlegającym wątpliwości, jest to, że samo posiadanie gruntów, budynków i budowli przez przedsiębiorcę jest podstawowym kryterium związku przedmiotów opodatkowania z działalnością gospodarczą, a co za tym idzie, opodatkowanie ich najwyższą stawką podatku od nieruchomości. Jeśli chodzi o tzw. względy techniczne, chcąc stwierdzić, czy nieruchomość, której właścicielem jest przedsiębiorca nadaje się do prowadzenia działalności gospodarczej, należy wziąć pod uwagę aktualny stan zagospodarowania nieruchomości, możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, stan prawny nieruchomości, czy też możliwość dojazdu do nieruchomości. Opracowana opinia przez biegłego rzeczoznawcę powołanego przez organ podatkowy, zdaniem spółki, nie odzwierciedla stanu rzeczywistego obiektów budowlanych. Jeśli chodzi o grunt, faktyczny stopień jego przydatności do działalności gospodarczej był w zasadzie znikomy, mając na uwadze brak dróg dojazdowych, czy miejsc przeznaczonych do postoju sprzętu ciężkiego.
Po rozpatrzeniu sprawy, SKO uznało, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że spółka jest podmiotem gospodarczym prowadzącym działalność gospodarczą i, że w dniu 8 sierpnia 2007 r. aktem notarialnym nr [...] nabyła prawo własności budynków i urządzeń oraz prawo wieczystego użytkowania gruntów na działkach o numerach 138 i 140 położonych w R. W złożonej deklaracji na podatek od nieruchomości wykazała do opodatkowania 24.670 m2 gruntów oraz budowle o wartości 152.900,00 zł. SKO zgodziło się z organem pierwszej instancji, że spółka w deklaracji błędnie podała powierzchnię gruntów i, że prawidłowa ich powierzchnia wynika z rejestru gruntów oraz danych zawartych w księdze wieczystej i akcie notarialnym. Obejmuje grunty o powierzchni 27556 m2. Są to grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, a nie – jak podała strona, pozostałe. SKO zgodziło się także, że do opodatkowania podatkiem od nieruchomości przyjmuje się budowle jako odrębny przedmiot opodatkowania, których podstawą opodatkowania jest ich wartość, natomiast podstawą opodatkowania budynków jako odrębnego przedmiotu opodatkowania jest ich powierzchnia użytkowa. Spółka nieprawidłowo podała do opodatkowania łącznie wartość budynków i budowli. W ocenie SKO, organ pierwszej instancji do obliczenia podstawy opodatkowania prawidłowo przyjął dane z opinii biegłych rzeczoznawców powołanych w niniejszej sprawie. Odnosząc się do kwestii względów technicznych, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.l. i które uniemożliwiają wykorzystywanie nieruchomości dla celów prowadzenia działalności gospodarczej oraz powodują, że do danej nieruchomości nie stosuje się maksymalnych stawek podatku od nieruchomości, organ odwoławczy wyjaśnił, że dotyczy to sytuacji, gdy podatnik nie może prowadzić z przyczyn obiektywnych działalności gospodarczej z wykorzystaniem przedmiotów opodatkowania. Wskazał, że na mocy art. 2 ust. 1 u.p.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części a także budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Każda z powyżej wymienionych kategorii stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, co oznacza, że właściciel zabudowanej nieruchomości objęty jest obowiązkiem podatkowym obejmującym zarówno grunt, jak i posadowiony na nim budynek, co jest konsekwencją charakteru podatku od nieruchomości, należącego do podatków majątkowych. Zgodnie z zapisem art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, grunty, budynki i budowle nie są traktowane jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, jeżeli ze względów technicznych nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Oznacza to, że jeśli względy techniczne miałyby miejsce, to wobec przedmiotów opodatkowania, jako nie związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą ze względów technicznych, zastosowane powinny być niższe stawki, a nie wyłączenie w ogóle z opodatkowania tych przedmiotów. W ocenie SKO, analizując pojęcie "względy techniczne" należy mieć na uwadze, że podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy w tym znaczeniu, że obowiązek podatkowy powstaje przez sam fakt posiadania nieruchomości, bez względu na to, czy przynosi ona zysk posiadaczowi, czy też na tę nieruchomość należy ponieść nakłady w celu utrzymania jej w stanie zdatnym do użytku oraz na pewnym poziomie estetycznym. Podatek od nieruchomości w swojej konstrukcji nie nawiązuje do efektów ekonomicznych uzyskiwanych przez wykorzystywanie danej nieruchomości, nie jest również uzależniony od wartości posiadanej nieruchomości. Podstawowym kryterium związku nieruchomości z działalnością gospodarczą jest samo jej posiadanie przez przedsiębiorcę. Zdaniem SKO, brak w budynkach określonych mediów tj. energii elektrycznej, wody i kanalizacji dotyczy instalacji i urządzeń, więc materii, która nie ma znaczenia w postępowaniu dotyczącym wymiaru podatku od nieruchomości. Ustawa odróżnia bowiem stan techniczny obiektu budowlanego ( konstrukcji budynku lub budowli) od stanu instalacji, urządzeń ( wyposażenia) tego obiektu, które nie mają wpływu na zakwalifikowanie obiektu do kategorii przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. SKO zgodziło się, że należące do strony budynki wymagają remontu, nie oznacza to jednak, iż po jego przeprowadzeniu, w budynkach tych nie będzie mogła być prowadzona działalność gospodarcza. W tym względzie SKO powołało się na orzecznictwo sądów administracyjnych.
SKO zgodziło się również z organem pierwszej instancji, że w stosunku do gruntów, wystąpienie względów technicznych nastąpi tylko w niektórych przypadkach, na przykład w sytuacji chemicznego, radioaktywnego lub bakteriologicznego skażenia gruntu, co w przypadku gruntów spółki nie wystąpiło.
Kończąc, organ odwoławczy stwierdził, że rozpatrzenie przedmiotowej sprawy nastąpiło stosownie do wskazań WSA w Lublinie zawartych w wyroku z dnia 10 grudnia 2010 r. sygn. akt I SA/Lu 488/10.
Na powyższą decyzję organu odwoławczego, skarżąca - reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której wniosła o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
- naruszenie przepisów postępowania, a to:
1) art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm., dalej – p.p.s.a.) w zw. z art. 190 § 1 i 2 O.p. przez nieuwzględnienie wskazań sądu co do dalszego postępowania zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 grudnia 2010r., sygn. akt I SA/Lu 488/10, a dotyczących przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego,
2) art. 153 p.p.s.a. w zw. z 210 § 4 O.p. i art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.l. przez nieuwzględnienie wskazań sądu co do dalszego postępowania zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 488/10, dotyczących ustosunkowania się w uzasadnieniu decyzji do ocen skarżącego w zakresie niewykorzystywania, czy też braku możliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do prowadzonej działalności ze względów technicznych, poszczególnych przedmiotów opodatkowania,
3) nieuwzględnieniu przez organ pierwszej instancji Uchwały Nr IV/30/2003 Rady Miasta z dnia 21 stycznia 2003r. w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości, w zakresie zwolnienia skarżącej spółki od wymienionej daniny.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik spółki po przytoczeniu treści decyzji SKO, przytoczył część uzasadnienia wyroku WSA z dnia 10 grudnia 2010 r., I SA/Lu 488/10, dotyczącą stosowania w postępowaniu art. 190 i art. 123 § 1 O.p., z której wynika, że strona powinna być zawiadomiona o terminie i miejscu przeprowadzenia dowodu. Następnie podniósł, że Burmistrz Miasta pismem otrzymanym przez stronę w dniu 4 stycznia 2011r. wskazał, że w dniu 19 stycznia 2011 r. o godzinie 11.00 zostaną dokonane oględziny w budynku na terenie działek spółki w R., jednakże tego dnia zjawiła się jedynie Kierownik Działu Podatkowego – B. F. oświadczając, że biegłemu E. T."coś wypadło" i przyjedzie w późniejszym terminie. W końcowych dniach miesiąca lutego tenże biegły zadzwonił na adres spółki w R. i przybył na oględziny działek w dniu 2 marca 2011 r. oraz kilka dni później, których to oględzin dokonał bez udziału uprawnionego do reprezentowania strony (Prezesa Zarządu). Zdaniem skarżącej, skoro w dniu 19 stycznia 2011 r. biegły nie przybył na oględziny, to na organie podatkowym, zgodnie z art. 190 § 1 O.p. ciążył obowiązek powiadomienia strony o kolejnym terminie oględzin a tego Burmistrz Miasta nie dokonał. Ponadto zawiadomienie o terminie oględzin (19 stycznia 2011 r.) i faktyczne oględziny (2 marca 2011 r.) nastąpiły przed dniem wydania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] uchylającej decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Z tego samego dnia, tj. [...], datowane jest postanowienie Burmistrza Miasta o wyznaczeniu 7 dniowego terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego w sprawie, co przy uwzględnieniu art.234a O.p., wskazuje łączenie, że organ pierwszej instancji działał bez akt sprawy, zaś wskazania Sądu czy też SKO w decyzji z dnia [...] są mu zupełnie obojętne.
Skarżąca zarzuciła też, że organy obu instancji całkowicie zignorowały jej uwagi zawarte w piśmie z dnia 4 marca 2011 r., skierowanym do Burmistrza Miasta , a odnoszącym się wprost do operatu szacunkowego i opinii techniczno- budowlanej.
Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów uchwały Nr IV/30/2003 Rady Miasta z dnia 21 stycznia 2003 r. w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości, strona podała, że w § 1 uchwały stwierdza się, iż zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki lub ich części, budowle oraz grunty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą stanowiące własność lub będące w posiadaniu podmiotów rozpoczynających działalność gospodarczą na terenie miasta R., którzy utworzą co najmniej 2 miejsca pracy w przeliczeniu na pełne etaty. W przypadku, gdy ilość nowozatrudnionych wynosi ponad 20 osób w przeliczeniu na pełne etaty zwolnienie to trwa przez 4 lata i liczy się począwszy od pierwszego dnia miesiąca rozpoczęcia działalności (§ 2 ust.1 pkt 4 i ust. 3 uchwały). Odnosząc treść wymienionej uchwały do stanu faktycznego niniejszej sprawy, pełnomocnik skarżącej wskazał, że skoro pierwszą inwestycją spółki na terenie miasta R. był zakup będących przedmiotem podatku od nieruchomości gruntów, budynków i budowli w dniu 8 sierpnia 2007 r. to stwierdzić należy, że na jej mocy jest zwolniony od uiszczania podatku od nieruchomości za 2007 r. i w latach następnych, gdyż w przeliczeniu na pełne etaty zatrudnia ponad 20 osób.
W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie SKO odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia przez organ pierwszej instancji uchwały Nr IV/30/2003 Rady Miasta z dnia 21 stycznia 2003r. w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości, wyjaśniło, że powołana uchwała obowiązywała do 2005 r., a tym samym jej postanowienia nie mogły mieć zastosowania w niniejszej sprawie.
Ponownie rozpatrując sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 10 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 488/10, zawarł ocenę prawną, w której zgodził się z organami podatkowymi, że w świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 i 3 u.p.l., odrębnymi przedmiotami opodatkowania podatkiem od nieruchomości są budynki i budowle. Jak wskazał Sad, konsekwencją tej regulacji jest przepis art. 4 ust.1 u.p.l. określający podstawę opodatkowania, stanowiący, iż dla budynków lub ich części jest to powierzchnia użytkowa (pkt. 2), zaś dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4-6 - wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego (pkt. 3). Definicja budowli zawarta jest w przepisie art. 1a ust.1 pkt. 2 u.p.l., według której stanowi ją obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. W tej sytuacji, w ocenie Sadu, zasadnie organ pierwszej instancji uznał, że w sprawie zachodziła konieczność ustalenia wartości rynkowej budowli przez biegłego. Sąd zgodził się także z organami podatkowymi, że z regulacji przepisu art. 1a ust. 1 u.p.l. wynika, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę nieruchomości skutkuje tym, że budynek, budowla i grunty są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i podlegają opodatkowaniu według najwyższych stawek podatkowych. W definicji tej nie ma warunku faktycznego wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę. Do uznania zatem, że nieruchomości są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, nie jest konieczne stwierdzenie, iż działalność gospodarcza jest na nich faktycznie prowadzona, a wystarczy stwierdzenie, że są one w posiadaniu przedsiębiorcy, nawet jeśli nie prowadzi on tam działalności gospodarczej, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Aby ustalić, czy określone części nieruchomości mogą być wykorzystywane w działalności gospodarczej, czy też ze względów technicznych – nie mogą, w ocenie Sądu, zasadne było skorzystanie w tym przedmiocie z opinii biegłego rzeczoznawcy. Podzielając stanowisko organów podatkowych w kwestii wykładni przepisów będących podstawą wydanych decyzji, Sąd stwierdził jednakże, że organy te naruszyły przepisy procesowe w sposób mogący mieć istostny wpływ na wynik sprawy. Określając bowiem wysokość podatku od nieruchomości dopuściły z urzędu dowody w postaci opinii dotyczącej oceny stanu technicznego budynków położonych na działkach skarżącej oraz operatu szacunkowego wartości budowli posadowionych na tych działkach. Obie te opinie zostały sporządzone przed wszczęciem postępowania podatkowego. Strona nie brała zatem udziału w przeprowadzeniu tych dowodów i nie była o nich powiadomiona stosownie do przepisu art. 190 § 1 O.p.. Tym samym nie mogła w toku dokonywania tych czynności zadawać pytań biegłym oraz składać wyjaśnień w myśl art. 190 § 2 O.p. Dodatkowo, odnosząc się do opinii techniczno-budowlanej, Sąd zauważył, że w ogóle nie odnosi się ona do oceny stanu technicznego budowli, co do których skarżąca spółka powoływała się na względy techniczne. Sąd wskazał ponadto na konieczność wyjaśnienia rozbieżności co do powierzchni gruntu wykazanej w rejestrze z wypisu gruntów i akcie notarialnym.
Jak wynika z zaskarżonej decyzji oraz podatkowych akt sprawy, organy podatkowe zastosowały się do wytycznych WSA zawartych we wcześniej wydanym wyroku.
Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z dnia [...], organ pierwszej instancji wszczął postępowanie w przedmiocie określenia skarżącej wysokości podatku od nieruchomości za 2007 r. (k. 90 akt administracyjnych).
Następnie, dwoma postanowieniami z dnia [...], powołano biegłych: 1) M. C. - w celu określenia wartości budowli należących do skarżącej, nabytych przez nią w dniu 8 sierpnia 2007 r., położonych w R. i 2) E. T. do oceny stanu technicznego zakupionych przez nią wówczas budynków (cała nieruchomość określona została w akcie notarialnym nr [...]). Obie opinie dotyczyć miały lat 2008, 2009, 2010 (k. 94 i 123).
Pismem z dnia 18 października 2010 r., strona została skutecznie zawiadomiona o terminie oględzin (29 października 2010 r.) należących do niej budynków na nieruchomości położonej w R., działkach nr 138 i 140 (k. 96).
W dniu 29 października 2010 r., zgodnie z zawiadomieniem, odbyły się oględziny budynków i budowli w celu sporządzenia opinii techniczno – budowlanej oraz operatu szacunkowego (k. 99).
Strona reprezentowana była przez Z. M., legitymującą się pełnomocnictwem do reprezentowania spółki z dnia 29 maja 2005 r. (k. 98, 101, 121). Prawo Z. M. do reprezentowania skarżącej potwierdzone zostało również w pełnomocnictwie z dnia 31 sierpnia 2010 r. (k. 290).
Powołani przez organ biegli sporządzili obie opinie (techniczno – budowlaną dotyczącą budynków i operat szacunkowy dotyczący budowli skarżącej) w listopadzie 2010 r. (k. 104 – 119 i k. 134 – 150).
Ze sporządzonej opinii techniczno – budowlanej wynika, że część budynków o pow. 216,18 m2 ze względu na fakt, że nadają się do rozbiórki, należy potraktować jako budynki pozostałe (ze względów technicznych). Natomiast reszta budynków o powierzchni 2.653,80 m2, pomimo konieczności wykonania w nich odpowiednich remontów może być użytkowana.
Z kolei w opinii sporządzonej w celu ustalenia prawidłowej wartości budowli należących do skarżącej, rzeczoznawca oszacował ich wartość na kwotę 26.500,00 zł. Zestawienie wartości poszczególnych budowli rzeczoznawca przedstawił w sposób następujący: drogi i place - 13.500,00 zł; ogrodzenie - 3.000,00 zł; sieci elektroenergetyczne - 3.000,00 zł; komin - 3.500,00 zł; sieci wodociągowe - 2.000,00 zł; sieć kanalizacji deszczowej - 1.500,00 zł. W ocenie rzeczoznawcy zdatne do użytku są drogi, place, ogrodzenie i sieć elektroenergetyczna, natomiast nie jest zdatna do użytku (wymaga remontu i naprawy) sieć wodociągowa i kanalizacyjna.
Mając na względzie powyższe opinie, organ do opodatkowania podatkiem od nieruchomości przyjął jako budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej budynki o łącznej powierzchni 2.653,80 m2, natomiast część budynków o pow. 216,18 m2 ze względu na fakt, że nadają się do rozbiórki potraktował jako budynki pozostałe.
Co do budowli – organ do opodatkowania przyjął ich część, związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej – o wartości 23.000,00 zł. Pozostałych budowli o wartości 3.500,00 zł nie opodatkował z uwagi na ich zły stan techniczny.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z przepisami prawa.
Organ zastosował się do wytycznych Sądu zawartych w wyroku z dnia 10 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 488/10 i wydając decyzje w przedmiocie podatku od nieruchomości oparł się na opiniach biegłych uzyskanych po wszczęciu postępowania podatkowego w niniejszej sprawie. W opiniach biegli ustosunkowali się do stanu technicznego budynków i budowli oraz określili ich wartość. Strona miała możliwość uczestniczenia w oględzinach, zadawania biegłym pytań i składania wyjaśnień, bowiem była zawiadomiona o przeprowadzeniu dowodów i uczestniczyła w nich. Strona reprezentowana przez pełnomocnika zapoznała się także z zebranym materiałem dowodowym w dniu 11 marca 2011 r. i nie wniosła do niego żadnych uwag (k. 206 – 208). O możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym informowana była każdorazowo przed wydaniem rozstrzygnięcia (k. 286, 318). Tym samym nie można zarzucić organom naruszenia art. 153 p.p.s.a. oraz art. 190 § 1 i 2 O.p. Uzasadnienie decyzji zgodne jest z art. 210 § 4 O.p., bowiem zawiera wyjaśnienie stanu faktycznego, podstawy prawnej i wskazuje dowody, na których oparł się organ.
Nie ma istotnego wpływu na wynik postępowania fakt, iż czynności dowodowe zostały przeprowadzone przez organ podatkowy przed wydaniem w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 grudnia 2010 r., I SA/Lu 488/10 oraz decyzji podatkowych.
Należy bowiem zauważyć, że niezależnie od postępowania podatkowego w przedmiocie określenia skarżącej wysokości podatku od nieruchomości za 2007 r., organ prowadził równocześnie postępowania w tym samym zakresie za rok 2008 i 2009.
Z tych samych przyczyn, co w niniejszej sprawie (naruszenie przepisów prawa procesowego w związku z oparciem decyzji na opiniach biegłych wydanych przed datą wszczęcia postępowania podatkowego), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wyrokami z dnia 24 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 825/10 i I SA/Lu 826/10, uchylił decyzje obu instancji wydane w tych sprawach.
Po uprawomocnieniu się w/w orzeczeń i zwrocie akt administracyjnych, organ pierwszej instancji powołał postanowieniami z dnia [...] biegłych w celu wydania opinii techniczno-budowlanej i operatu szacunkowego, dotyczących budynków i budowli na nieruchomości skarżącej i obejmujących okres 2008 - 2010, umożliwiając jednocześnie stronie uczestniczenie w postępowaniu dowodowym. Strona skorzystała z tej możliwości. Przebieg tego postępowania opisano wyżej.
Opierając się na opiniach biegłych, wydanych w toku powyższych postępowań i nie przeprowadzając takiego dowodu powtórnie na potrzeby niniejszej sprawy, w ocenie Sądu, organy nie naruszyły przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Opinie te dotyczą bowiem tych samych nieruchomości – budynków i budowli skarżącej nabytych w dniu 8 sierpnia 2007 r., w zakresie ich stanu technicznego i wartości w latach 2008, 2009 i 2010.
W aktach sprawy nie ma ponadto pisma z dnia z dnia 4 marca 2011 r., skierowanego do Burmistrza Miasta a odnoszącego się do operatu szacunkowego i opinii techniczno-budowlanej. Podobnie, nie mają odzwierciedlenia w aktach sprawy, informacje skarżącej, zawarte w skardze a dotyczące oględzin nieruchomości przez biegłego w dniu 2 marca 2011 r., o których strona miała nie być zawiadomiona.
Odnosząc się do zarzutów prezesa skarżącej spółki zgłoszonych na rozprawie a dotyczących braku kwalifikacji rzeczoznawcy sporządzającego opinię techniczno – budowlaną, należy zauważyć, że zgodnie z art. 197 § 1 O.p., w przypadku gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może powołać na biegłego osobę dysponującą takimi wiadomościami, w celu wydania opinii. Z powołanej regulacji nie wynika, że biegły w postępowaniu podatkowym musi dysponować określonymi uprawnieniami czy tytułami naukowymi – powinien on posiadać jedynie wiadomości specjalne. Jednak, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 listopada 2010 r., I GSK 398/09, LEX nr 744760: "Z uwagi na zasadę zaufania organów administracji (art. 121 § 1 O.p.), pożądane jest, aby osoba biegłego nie budziła żadnych wątpliwości co do wiarygodności i rzetelności, czemu służy instytucja listy biegłych sądowych prowadzona przez prezesów sądów okręgowych. Skoro art. 197 § 1 O.p. nie wymaga, aby biegłym była osoba wpisana na listę biegłych sądowych to organ administracji publicznej powinien sprawdzić kwalifikacje osoby powołanej na biegłego. Z obowiązku tego organ może zwolnić się, jeśli powoła biegłego z listy biegłych sądowych, prowadzonych przez prezesa sądu okręgowego".
Jak wynika z ogólnodostępnych informacji (strony internetowe: http: //lublin.so.gov.pl/pliki/31.pdf),M. T., sporządzający kwestionowaną przez spółkę opinię techniczno – budowlaną, figuruje na liście biegłych sądowych ustanowionych w okręgu Sądu Okręgowego w zakresie "Budownictwo lądowe" pod pozycją 91, a jego kadencja obejmuje okres do 2013 roku. Zarzuty strony skarżącej w podanym przedmiocie nie zasługują przeto na uwzględnienie.
Organy podatkowe nie naruszyły również przepisów prawa materialnego, w tym art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.l., co zarzucono im w skardze i zastosowały się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku WSA z dnia 20 grudnia 2010 r., I SA/Lu 488/10 – zgodnie z art. 153 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W myśl art. 4 ust. 1 u.p.l., podstawę opodatkowania stanowi: 1) dla gruntów - powierzchnia; 2) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa; 3) dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4-6 - wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego.
Budynek jest to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach; budowla to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem; grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej – oznaczają grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych (art. 1a ust. 1 pkt 1-3 u.p.l.).
Jak wskazał Sąd w wyroku z dnia 10 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 488/10, sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę budynku, budowli lub gruntu skutkuje tym, że uznaje się je za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nie ma przy tym znaczenia czy wyżej wymienione obiekty są faktycznie wykorzystywane w danej chwili dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej czy nie. Niezależnie od związania oceną prawną wyrażoną w tym wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym podziela to stanowisko. Jest ono ugruntowane ponadto w jednolitej linii orzeczniczej sądów administracyjnych. Przykładowo WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 28 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 125/11, uznał, że za względy techniczne nie może być uznana taka sytuacja, w której przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej z przyczyn leżących po stronie przedsiębiorcy, nie mogą być uznane także inne przemijające przeszkody w prowadzeniu działalności gospodarczej (brak środków finansowych, konieczność remontu lub modernizacji obiektu). Natomiast NSA w wyroku z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt II FSK 2080/08 wskazał m.in., że przez względy techniczne należy rozumieć uwarunkowania konstrukcyjne obiektu będącego w posiadaniu podatnika. Z kolei WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 656/10 podał, że wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej dotyczy sytuacji, gdy przedmiot ten nie jest i - jednocześnie - nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na zdarzenie niezależne od podatnika. Sytuacja taka będzie miała miejsce w przypadku wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o opróżnieniu, bądź o wyłączeniu z użytkowania budynku ze względu na jego zły stan techniczny.(...)
Należy też przyznać rację SKO, że organy nie mogły podczas wydawania decyzji uwzględnić postanowień uchwały Nr IV/30/2003 Rady Miasta z dnia 21 stycznia 2003r. w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości, ponieważ uchwała ta w roku 2007 już nie obowiązywała.
Biorąc pod uwagę powyższe, należało uznać, iż organy podatkowe nie naruszyły w rozpoznawanej sprawie przepisów prawa w sposób mogący być podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Końcowo, Sąd pragnie zauważyć, że skierowane w jego kierunku inwektywy zawarte we wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i wyraz niezadowolenia związanego z brakiem w aktach administracyjnych dokumentów, które w ocenie reprezentanta skarżącej spółki powinny się tam znajdować, świadczą nie tylko o braku kultury osobistej autora pisma ale i o nieznajomości zebranego materiału dowodowego w sprawie, co wynika jedynie z braku jego czynnego uczestnictwa w postępowaniu.
Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło