I SA/Lu 581/18

WyrokWSA w Lublinie2018-11-28

Skład orzekający: Krystyna Czajecka-Szpringer, Monika Kazubińska-Kręcisz, Andrzej Niezgoda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku zniesienia wspólności majątkowej małżeńskiej po powstaniu zobowiązania podatkowego, ale przed wydaniem decyzji określającej jego wysokość, egzekucja administracyjna może być prowadzona z majątku wspólnego małżonków?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że egzekucja administracyjna może być skutecznie skierowana do majątku wspólnego małżonków, nawet jeśli wspólność majątkowa została zniesiona umownie po powstaniu zobowiązania podatkowego, ale przed wydaniem decyzji określającej jego wysokość. Zgodnie z art. 29 § 2 Ordynacji podatkowej, skutki prawne zniesienia wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem zawarcia umowy o wyłączeniu wspólności majątkowej. W związku z tym, wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji został uznany za niezasadny.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne było prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego dotyczącego zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. Skarżąca kwestionowała możliwość prowadzenia egzekucji z majątku wspólnego z uwagi na zniesienie wspólności majątkowej małżeńskiej umową z 2016 r., podczas gdy zobowiązanie podatkowe powstało w 2012 r. Wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer Sędziowie WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca), WSA Andrzej Niezgoda Protokolant Starszy asystent sędziego Anna Gilowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 listopada 2018 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. I SA/Lu 581/18 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpoznaniu zażalenia M. B. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z [...] r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazano, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w L. decyzją z [...] r. określił M. B. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. w wysokości [...] zł. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją ostateczną z [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Na podstawie ww. decyzji ostatecznej Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. - jako wierzyciel - wystawił tytuł wykonawczy z [...] r. nr [...], obejmujący należności główne w łącznej kwocie [...]zł oraz odsetki za zwłokę. W tytule tym jako zobowiązana została wskazana M. B., zaś S. B.-jako małżonek zobowiązanej, odpowiedzialny majątkiem wspólnym. W oparciu o przedmiotowy tytuł organ egzekucyjny skierował do banku [...] S.A. zawiadomienia z 14 listopada 2017 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Odpisy tytułu wykonawczego i zawiadomień o zajęciu zostały doręczone (za pośrednictwem poczty) 17 listopada 2017 r. pełnoletniemu domownikowi - M. B.. Ponadto, 14 listopada 2017 r. organ egzekucyjny skierował do S. B. jako dłużnika zajętej wierzytelności zawiadomienie o zajęciu innych wierzytelności, wynikających z zawartych umów cywilnoprawnych oraz wierzytelności obejmujących wpływy z działalności gospodarczej, uzyskiwane przez M. B.. S. B. odpowiedział na zajęcie pismem z 12 grudnia 2017 r. informując, iż uznaje zajęcie wierzytelności, ale nie posiada zobowiązań wobec M. B.. Pismem z 27 listopada 2017 r. zatytułowanym "Skarga na prowadzoną egzekucję administracyjną, dotyczącą zaległości podatkowych za 2011 rok" M. i S. małż. B. zwrócili się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. o uchylenie wydanego tytułu wykonawczego i zawiadomień o zajęciu wierzytelności twierdząc iż S. B. nie posiada zobowiązań podatkowych, ani nie ponosi odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe M. B.. W uzasadnieniu wskazali, że została zniesiona między nimi wspólność majątkowa małżeńska, co oznacza, iż od dnia jej zniesienia następuje podział majątku wspólnego. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. zakwalifikował przedmiotowe pismo jako skargę na czynności egzekucyjne i [...] r. wydał postanowienie oddalające skargę. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej - po rozpatrzeniu zażalenia małżonków B.- wydał postanowienie z [...] r., którym uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie w stosunku do S. B.; uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji w stosunku do M. B.. Organ odwoławczy zdecydował o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia w stosunku do M. B., gdyż po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ustalił, iż rzeczywistą intencją strony było żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu niedopuszczalności egzekucji (art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dalej u.p.e.a.). Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. - po ponownym rozpatrzeniu sprawy - postanowieniem z [...] r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] W zażaleniu (podpisanym przez obojga małżonków) skarżąca wniosła o uchylenie tego postanowienia, jak również tytułu wykonawczego i zawiadomień o zajęciu, gdyż – jak wskazała - S. B. nie posiada zobowiązań podatkowych, ani nie ponosi odpowiedzialności solidarnej za jej zobowiązania podatkowe. Ponadto, zobowiązanie powstało już po ustanowieniu rozdzielności majątkowej, gdyż decyzja określająca wysokość podatku została wydana po zawarciu umowy o zniesieniu wspólności ustawowej i częściowym podziale majątku wspólnego. Postanowieniem z [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził niedopuszczalność zażalenia S. B.. W wypadku zaś zażalenia M. B., po złożeniu rzez nią w charakterze dowodu umowy o zniesieniu wspólności majątkowej, organ wskazał, że na gruncie administracyjnego postępowania egzekucyjnego obowiązuje zasada obligatoryjnego podejmowania egzekucji - skutkiem podjętych przez wierzyciela "czynności" zasadniczo jest powstanie obowiązku wszczęcia przez organ egzekucyjny postępowania i przystąpienia do egzekucji. Zgodnie z art. 27c u.p.e.a.. jeżeli egzekucja ma być prowadzona zarówno z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, jak i z ich majątków osobistych, tytuł wykonawczy wystawia się na oboje małżonków. Stosownie do art. 26 O.p., podatnik odpowiada całym swoim majątkiem za wynikające ze zobowiązań podatkowych podatki. W myśl art. 29 § 1 O.p., w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim odpowiedzialność, o której mowa w art. 26 obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka. Przepis ten z woli ustawodawcy wyznacza zatem w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości zakres składników majątkowych, które objęte są odpowiedzialnością podatnika za jego zobowiązania podatkowe i do których w konsekwencji może być skierowana przymusowa egzekucja, w przypadku braku dobrowolnego wywiązania się przez podatnika z ciążących na nim obowiązków. Odpowiedzialność ta nie obejmuje majątku odrębnego (osobistego) małżonka podatnika. Opisana odpowiedzialność małżonka powstaje z mocy prawa, bez konieczności wydawania jakichkolwiek decyzji przez organ podatkowy (art. 27c u.p.e.a.) i bez względu na zmiany majątkowe pomiędzy małżonkami. Stosownie bowiem do art. 29 § 2 O.p., skutki prawne ograniczenia, zniesienia, wyłączenia lub ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem: 1) zawarcia umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej: 2) zniesienia wspólności majątkowej prawomocnym orzeczeniem sądu; 3) ustania wspólności majątkowej w przypadku ubezwłasnowolnienia małżonka; 4) uprawomocnienia się orzeczenia sądu o separacji. Zobowiązanie podatkowe M. B. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. powstało 30 kwietnia 2012 r., natomiast akt notarialny Rep. A nr [...], ustanawiający rozdzielność majątkową M. i S. B., został sporządzony 20 września 2016 r., tj. po powstaniu zobowiązania podatkowego. Zasadnie więc, w ocenie organu odwoławczego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. skierował egzekucję do majątku zobowiązanej i majątku wspólnego jej i małżonka S. B.. W konsekwencji, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie podzielił stanowiska skarżącej, że z uwagi na ustanowienie ustroju rozdzielności majątkowej małżonków i brak majątku wspólnego, z którego mogłaby być prowadzona egzekucja w oparciu o wystawiony tytuł wykonawczy, tytuł ten oraz zawiadomienia o zajęciu wierzytelności prowadzą do rażącego naruszenia prawa i powinny być wycofane z obrotu prawnego. Nie zmienia tej oceny fakt, iż decyzja określająca wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. została wydana [...] r., tj. już po zawarciu umowy o zniesieniu wspólności ustawowej i umowy o częściowym podziale majątku (20 września 2016 r.). Decyzja określająca zobowiązanie podatkowe ma charakter deklaratoryjny. Sama w sobie nie tworzy zobowiązania podatkowego, a jedynie stwierdza fakt jego niedopełnienia w należytej wysokości i istnienie wynikającej z tego zaległości podatkowej. Błędnym jest zatem twierdzenie M. B., że zobowiązanie w podatku od osób fizycznych za 2011 r. powstało z mocy doręczenia ostatecznej decyzji przez organ odwoławczy. We wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego skarżąca wskazała na niedopuszczalność egzekucji z majątku wspólnego małżonków z powodu zniesienia ustawowej wspólności małżeńskiej (art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.). Wniosek ten jest jednak w ocenie organu, z przyczyn wskazanych wyżej, niezasadny. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził ponadto, że w niniejszej sprawie nie występują też inne przesłanki umorzenia, określone w art. 59 § 1 i 2 u.p.e.a.. Nie budzi bowiem wątpliwości fakt, że obowiązek nie został przez zobowiązaną wykonany przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, egzekwowany obowiązek jest wymagalny, nie został umorzony ani nie wygasł z innego powodu, obowiązek został określony zgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] r., nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego, a zastosowany środek egzekucyjny jest dopuszczalny. Organ nie miał obowiązku doręczenia upomnienia z uwagi na fakt. iż należność pieniężna została określona w orzeczeniu, o czym zobowiązana została poinformowana w decyzji z [...] r. Ponadto, postępowanie egzekucyjne nie było zawieszone na żądanie wierzyciela, jak również wierzyciel nie żądał umorzenia postępowania egzekucyjnego i nie zaszły inne przypadki przewidziane w innych ustawach, skutkujące obowiązkiem umorzenia postępowania egzekucyjnego. Na tym etapie postępowania nie znajduje również zastosowania przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego wynikająca z art. 59 § 2 u.p.e.a., tj. bezskuteczność egzekucji, gdyż organ egzekucyjny nie wyczerpał jeszcze wszystkich możliwych sposobów egzekucji. W skardze na powyższe postanowienie M. B. wniosła o jego uchylenie, jak też uchylenie wydanego tytułu wykonawczego i zawiadomień o zajęciu wierzytelności, ponieważ wskazany w tych pismach jako zobowiązany S. B., nie posiada zobowiązań podatkowych, ani żadnych innych odpowiedzialności solidarnych za zobowiązania podatkowe M. B.. Z uwagi na zniesienie wspólności majątkowej pomiędzy małżonkami B., nie istnieje majątek wspólny, powodujący powstanie solidarnej odpowiedzialności S. B. za zobowiązanie podatkowe M. B.. Dlatego też oczywiste i konieczne jest uchylenie podjętych rozstrzygnięć, przedstawionych w tytule wykonawczym i doręczonych zawiadomieniach, gdzie jako zobowiązanego lub jednego ze zobowiązanych wskazano S. B.. Zobowiązanie powstało już po ustanowieniu rozdzielności majątkowej, decyzja określająca wysokość podatku została wydana po zawarciu umowy o zniesieniu wspólności ustawowej i częściowym podziale majątku wspólnego. Dodatkowo skarżąca podniosła, że zaskarżone postanowienie nie posiada wystarczającego uzasadnienia faktycznego, o którym mowa w art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej, a selektywne odniesienie się do zebranych dowodów pozostaje w sprzeczności z przewidzianą w art. 191 Ordynacji podatkowej zasadą oceny materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty tożsame jak w zaskarżonym postanowieniu. Zwrócił uwagę na wadliwą podstawę prawną podnoszonych zarzutów, gdyż w niniejszej sprawie znajdują zastosowanie regulacje z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i Kodeksie postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Z uwagi na fakt, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Pozostałe wnioski skargi (o uchylenie tytułu wykonawczego i zawiadomień o zajęciu) nie są natomiast objęte kognicją Sądu w niniejszym postępowaniu. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, którym utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Istota sporu pomiędzy stronami sprowadza się do oceny, czy organy prawidłowo przyjęły, że czynności egzekucyjne mogą być kierowane nie tylko do skarżącej, ale też do jej małżonka – S. B.. Skarżąca wskazała, że pomiędzy małżonkami nie istnieje wspólność majątkowa (została ona zniesiona umownie), a zatem wystawienie tytułu wykonawczego także na jej małżonka, a następnie kierowanie do niego zawiadomień o zajęciu świadczy o niedopuszczalności prowadzonego postępowania. Winno ono – w jej ocenie – podlegać umorzeniu na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. W kontekście stawianych zarzutów wskazać należy, że zgodnie z art. 6 § 1 u.p.e.a., w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowany został pogląd, zgodnie z którym przepis ten nie pozostawia organowi wyboru, nakładając na niego prawny obowiązek podjęcia odpowiednich kroków w celu wszczęcia egzekucji w przypadku zaistnienia przesłanek w nim wskazanych. Zastosowany w tym przepisie zwrot "powinien" oznacza "ma obowiązek" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2001 r., I SA/Lu 452/00, POP z 2002 r. Nr 2, poz. 64), a "uchylanie się od wykonania obowiązku" to nie podjęcie przez zobowiązanego działań zmierzających do jego wykonania; w przypadku obowiązku o charakterze pieniężnym – nie wywiązanie się z niego w terminie płatności. Z uwagi na brak ustawowej definicji "uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku", przyjmuje się na podstawie całokształtu przepisów u.p.e.a., że organ egzekucyjny przystępuje do czynności mających na celu przymusowe wykonanie obowiązku w każdym przypadku, gdy obowiązek jest wymagalny, a zobowiązany powstrzymuje się od jego wykonania. Na gruncie administracyjnego postępowania egzekucyjnego obowiązuje zatem zasada obligatoryjnego podejmowania egzekucji, a skutkiem podjętych przez wierzyciela "czynności" jest zasadniczo powstanie obowiązku wszczęcia przez organ egzekucyjny postępowania i przystąpienia do egzekucji (por. wyrok WSA w Szczecinie z 17 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 1069/15; wyrok NSA z 18 października 2011r., sygn. akt II FSK 797/10). Wymagalność obowiązku oznacza istnienie stanu, w którym zobowiązany powinien wykonać ciążącą na nim skonkretyzowaną powinność i jej nie wykonuje, a organy mają możność żądania przymusowego spełnienia tej powinności. W rozpoznawanej sprawie termin płatności podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. przypadał na dzień 30 kwietnia 2012 r. W tej dacie podatniczka miała obowiązek właściwie obliczyć i zapłacić należny podatek. Jeśli tego nie uczyniła, w konsekwencji wszczęto wobec niej postępowanie podatkowe i wydano decyzję. Jak słusznie jednak zauważa organ, decyzja ta ma charakter deklaratywny i nie zmienia faktu, że zobowiązanie w podatku dochodowym powstało z mocy prawa właśnie ze wskazaną wyżej datą (art. 21 § 1 pkt 1 O.p.). W związku z tym, że skarżąca nie uiściła należności (także po wydaniu decyzji), organ był uprawniony przyjąć, że uchyla się ona od obowiązku i wszcząć postępowanie egzekucyjne. Podatek niezapłacony w terminie staje się zaległością podatkową, a powstanie zaległości podatkowej powoduje możliwość wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1722/09). Stosownie do art. 7 § 1 O.p. podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu, a zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego (art. 5 O.p.). Zgodnie z art. 26 O.p. podatnik odpowiada całym swoim majątkiem za wynikające ze zobowiązań podatkowych podatki. W myśl art. 29 § 1 Op, w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim odpowiedzialność, o której mowa w art. 26, obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka. Jak zaś wynika z art. 29 § 2 pkt 1 Op skutki prawne ograniczenia, zniesienia, wyłączenia lub ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem zawarcia umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej. Zgodnie z art. 27c u.p.e.a., jeżeli egzekucja ma być prowadzona zarówno z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, jak i z ich majątków osobistych, tytuł wykonawczy wystawia się na oboje małżonków. Wskazać wypada, że zgodnie z art. 31 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, w brzmieniu adekwatnym do niniejszej sprawy, (dalej: k.r.o.), z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Cechą szczególną tej wspólności majątkowej są silne i bezpośrednie związki elementów interesu osobistego każdego z małżonków z ich wspólną sytuacją majątkową. Majątek odrębny małżonka stanowi jego wyłączną własność, a majątek wspólny małżonków jest współwłasnością łączną. Cechuje się ona tym, że w czasie trwania małżeństwa nie podlegają ani wyodrębnieniu udziały każdego z małżonków (cały majątek wspólny przysługuje w całości zarówno żonie, jak i mężowi), ani majątek wspólny nie może zostać podzielony. Oznacza to równocześnie, że majątek ten jest zarówno majątkiem tego z małżonków, na którym spoczywa dług publiczny, jak i majątkiem drugiego. Bezsporne w sprawie jest, iż skarżąca wraz z jej małżonkiem S. B. w dniu 20 września 2016 r. zawarli małżeńską umowę majątkową, którą ustanowili rozdzielność majątkową. Od chwili zawarcia związku małżeńskiego w dniu 22 marca 1986 r. do dnia zawarcia umowy obowiązywał ich ustrój wspólności ustawowej (umowa nie powoduje, że rozdzielność powstaje z datą wsteczną). Tym samym, w myśl art. 29 § 2 pkt 1 O.p., istotne jest czy zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. powstało w okresie obowiązywania małżeńskiej wspólności ustawowej, czy też po dacie ustanowienia rozdzielności majątkowej. Jak zasadnie wskazały organy, zobowiązanie podatkowe powstało przed datą zawarcia przedmiotowej umowy, co oznacza – zgodnie z przywołanym przepisem art. 29 § 2 O.p. – że, egzekucji mogła zostać skutecznie skierowana nie tylko do majątku odrębnego zobowiązanej, ale też do majątku wspólnego małżonków (tj. tych składników, które majątek ten tworzyły przed zawarciem umowy o rozdzielności majątkowej). Bez znaczenia przy tym pozostaje fakt, że decyzja w sprawie podatkowej wydana została po dacie ustanowienia rozdzielności majątkowej, jak też fakt, że po tej dacie wystawiono tytuł wykonawczy. Omawiany przepis ustawy Ordynacja podatkowa nie pozostawia wątpliwości, że skutki prawne wyłączenia wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem zawarcia umowy o wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej. W ten sposób ustawodawca zabezpieczył interesy Skarbu Państwa przed nieuczciwymi podatnikami, unikającymi płacenia danin publicznych i dążącymi do bezskuteczności egzekucji. Stąd też twierdzenie skarżącej, że skierowanie tytułu wykonawczego także do jej współmałżonka powoduje niedopuszczalność prowadzonej egzekucji, jest całkowicie nieuprawnione. Nie daje to zatem podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., co zasadnie skonstatował organ. Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej zachodzi w sytuacji wystąpienia okoliczności wykluczających możliwość prowadzenia egzekucji ze względów formalnych - podmiotowych lub przedmiotowych, a nie merytorycznych (por. wyroki NSA: z 4 kwietnia 2012 r., II FSK 2615/10; z 12 stycznia 2018 r., II FSK 3535/15; a także W. Piątek, A. Skoczylas, w: R. Hauser, A. Skoczylas (red.), Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2011, s. 177). Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej musi mieć przy tym źródło w przepisach prawa, całkowicie wyłączających możliwość przymusowej realizacji danego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej. W opinii sądu w sprawie nie wystąpiły jakiekolwiek okoliczności skutkujące niedopuszczalnością egzekucji administracyjnej. Brak jest bowiem jakichkolwiek przepisów prawa, które wyłączałyby możliwość dochodzenia na drodze egzekucji administracyjnej zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r., objętego wystawionym w niniejszej sprawie tytułem wykonawczym. Jak podkreślono w zaskarżonym postanowieniu (a ustaleń takich dokonano z urzędu, niezależnie od treści zarzutów strony), brak jest też podstawy do uwzględnienia wniosku strony na innej z podstaw wskazanych w art. 59 § 1 i 2 ustawy. W ocenie Sądu nie jest też uzasadniony zarzut naruszenia przepisów postępowania, określających zasady prowadzenia postępowania dowodowego, w tym oceny dowodów oraz sporządzania uzasadnienia wydawanych aktów. Wyjaśnienia wymaga, że wobec jednoznacznego brzmienia art. 18 u.p.e.a. zasadnie organ wskazał, że przepisy ustawy Ordynacja podatkowa w postępowaniu egzekucyjnym nie znajdują zastosowania. Niemniej jednak – w ocenie Sądu – organy nie uchybiły żadnej z zasad prawidłowego procedowania w sprawie, w tym nie pominęły w ramach ocen żadnego z zebranych dowodów (art. 80 k.p.a.). Należy mieć na względzie fakt, że postępowanie dowodowe w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego jest z natury rzeczy ograniczone do kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzyganego przez organ zagadnienia. Skarżąca nie sprecyzowała swego zarzutu co do selektywności w dokonaniu oceny dowodów przez organ, trudno zatem w sposób pełny odnieść się do niego. Analiza akt sprawy oraz treści uzasadnienia postanowienia przemawia jednak za tym, by uznać działanie organów za prawidłowe. Uzasadnienie postanowienia zawiera wbrew twierdzeniu skarżącej wszystkie niezbędne elementy wynikające z art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. i poddaje się kontroli sądowej. Dotyczy to również właściwego ustalenia stanu faktycznego i należytej oceny prawnej. Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło