II SA/Lu 18/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. B. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie wniosku B. B. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi. W dniu 11 grudnia 2012 r. B. B. wniósł za pośrednictwem organu skargę na uchwałę Rady Gminy z dnia [...]r., nr [...] w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy . W dniu następnym skarżący złożył natomiast wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. We wniosku tym wyjaśnił, że w dniu 11 października 2012 r. wezwał Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa zawartego w zaskarżonej uchwale. W piśmie z dnia 5 listopada 2012 r. Przewodniczący Rady Gminy poinformował stronę, że z uwagi na skomplikowany charakter sprawy, jako termin jej załatwienia wyznaczono dzień 10 grudnia 2012 r. W związku z tym skarżący do dnia wniesienia skargi oczekiwał na odpowiedź organu na jej wezwanie, którego jednak nie otrzymał. Ponadto skarżący wskazał, że ze względu na niejednolite stanowiska zawarte w komentarzach prawniczych był przekonany, iż w razie braku odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, skargę na uchwałę rady gminy należy wnieść najpóźniej w terminie 30 dni od dnia, w którym upłynął maksymalny dwumiesięczny termin na ustosunkowanie się przez organ do wniesionego wezwania. W tym zakresie skarżący powołał się m.in. na Komentarz do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym autorstwa Tomasza Bąkowskiego oraz Komentarz do ustawy o samorządzie gminnym, którego autorami są: G. Jyż, A. Pławecki i A. Szewc. W ocenie skarżącego uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło zatem bez jego winy i nie jest wynikiem nieznajomości prawa, lecz nieznajomości jego interpretacji. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniosek ten pozostawił do uznania Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że skarżący wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] r., nr [...] z uchybieniem terminu do dokonania tej czynności. Do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 20001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) ma bowiem zastosowanie przepis art. 53 § 2 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a." (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07). Zgodnie z tym unormowaniem, w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Z akt niniejszej sprawy wynika natomiast, że skarżąca złożyła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w przedmiotowej uchwale wraz z innymi mieszkańcami gminy w dniu 11 października 2012 r. W tym też dniu rozpoczął swój bieg sześćdziesięciodniowy termin do zaskarżenia powyższej uchwały do sądu administracyjnego, który zostałby przerwany jedynie w razie doręczenia skarżącej przed jego upływem, tj. przed dniem 10 grudnia 2012 r. odpowiedzi organu na złożone wezwanie (wówczas rozpocząłby swój bieg trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi). Jako, że Rada Gminy nie doręczyła skarżącemu przed dniem 10 grudnia 2012 r. odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, należy uznać, że w tym dniu upłynął termin do wniesienia przez niego skargi na przedmiotową uchwałę. Skarżący wniosła zaś skargę - składając ją bezpośrednio w Urzędzie Gminy - w dniu 11 grudnia 2012 r., czyli z jednodniowym uchybieniem terminu. Rozpoznając wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi Sąd doszedł do przekonania, że jest on zasadny. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianą) - dalej "p.p.s.a.", sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Stosownie zaś do treści art. 87 § 1-4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1), a w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się natomiast za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (§ 3). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Mając to na uwadze w pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotowy wniosek skarżącej spełnia wymogi formalne określone w art. 87 p.p.s.a. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie spełniony też został wymóg uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy skarżącej w uchybieniu terminu. Należy bowiem zauważyć, że skarżący - po złożeniu wraz z innymi mieszkańcami gminy wezwania do usunięcia naruszenia prawa - został w piśmie z dnia 5 listopada 2012 r. powiadomiony przez Przewodniczącego Rady Gminy, iż z uwagi na skomplikowany charakter sprawy, zostanie ona załatwiona dopiero 10 grudnia 2012 r. Ostatecznie jednak uchwałę Rady Gminy z dnia [...], nr [...] w sprawie rozpatrzenia wniesionego przez mieszkańców gminy wezwania przekazano skarżącemu dopiero w dniu 11 grudnia 2012 r. Okoliczność ta - zdaniem Sądu - tłumaczy fakt, iż skarżący do dnia 10 grudnia 2012 r. - oczekując na odpowiedź organu na wniesione wezwanie - nie złożył skargi, zaś czynności tej dokonał dopiero dnia następnego. Jednocześnie należy podkreślić, że organ w przedmiotowej sprawie nie pouczył skarżącego o przysługujących mu terminach wniesienia skargi do sądu administracyjnego w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, co - zdaniem Sądu - powinien był uczynić chociażby w doręczonym jej powiadomieniu o terminie załatwienia sprawy. Z uwagi na brak stosownego pouczenia strona nie uzyskała informacji pozwalających jej na ustalenie, iż wyznaczony przez organ dzień załatwienia sprawy (10 grudnia 2012 r.) jest jednocześnie ostatnim dniem na wniesienie przez nią skargi na przedmiotową uchwałę w razie braku uzyskania odpowiedzi organu na złożone wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W konsekwencji strona nie mogła uwzględnić tej okoliczności w swych czynnościach. W ocenie Sądu takie działanie Rady Gminy narusza zasadę wyrażoną w art. 8 k.p.a, zgodnie z którą organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej oraz zasadę zawartą w art. 9 k.p.a., w myśl której organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Ponadto należy wskazać, że istotnie skarżący w komentarzach prawniczych mógł natrafić na stanowisko, w myśl którego w razie braku odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, skargę na uchwałę rady gminy należy wnieść najpóźniej w terminie 30 dni od dnia, w którym upłynął maksymalny dwumiesięczny termin na ustosunkowanie się przez organ do wniesionego wezwania. Taki bowiem pogląd prezentowany był niegdyś w części literatury oraz orzecznictwa sądów administracyjnych, lecz ostatecznie został on odrzucony przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej na wstępie uchwale z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07. Okoliczność ta - wobec niepouczenia skarżącego j o terminie wniesienia skargi - usprawiedliwia zatem jego błędne przekonanie co do biegu tego terminu, a tym samym również uprawdopodabnia brak winy skarżącego w uchybieniu przedmiotowego terminu. Reasumując stwierdzić należy, że brak pouczenia skarżącego przez organ o terminie wniesienia skargi do sądu administracyjnego po złożeniu przez niego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, uzasadnia uwzględnienie jego wniosku o przywrócenie tego terminu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 listopada 2008r., sygn. akt II OZ 1142/08; z dnia 9 lutego 2012 r., sygn. akt II OZ 61/12; z dnia 30 maja 2012 r., sygn. akt II OZ 464/12 oraz z dnia 3 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OZ 658/12). Skarżący nie dochował bowiem przedmiotowego terminu dlatego, że nie był świadomy swoich praw i obowiązków, natomiast organ, zobowiązany do udzielenia mu stosownego pouczenia, nie dopełnił swojej powinności, jednocześnie wprowadzając go w błąd co do terminu załatwienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W związku z tym Sąd uznał, że uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia skargi nie było przez niego zawinione. Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.