II SA/Lu 24/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący - sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C. K. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - w zakresie wniosku C. K. o przywrócenie terminu do złożenia skargi p o s t a n a w i a przywrócić C. K. termin do złożenia skargi. W dniu 11 grudnia 2012 r. C. K. wniósł skargę do Sądu na uchwałę Rady Gminy z dnia 24 listopada 2005 r., nr XXXII/245/05, w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy . W dniu 12 grudnia 2012 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. We wniosku tym wyjaśnił, że w dniu 11 października 2012 r. wezwał Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa w zaskarżonej uchwale. W piśmie z dnia 5 listopada 2012 r. Przewodniczący Rady Gminy poinformował go, że z uwagi na skomplikowany charakter sprawy, zostanie ona załatwiona do dnia 10 grudnia 2012 r. W związku z tym skarżący do dnia wniesienia skargi oczekiwał na odpowiedź organu gminy na jego wezwanie, którego jednak nie otrzymał. Skarżący wskazał również, że ze względu na niejednolite stanowisko przedstawicieli nauki prawa był przekonany, iż w razie nieotrzymania odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, skargę na uchwałę rady gminy, będzie mógł wnieść w terminie 30 dni od dnia, w którym upłynął maksymalny dwumiesięczny termin na ustosunkowanie się przez organ do wniesionego wezwania. W ocenie skarżącego uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło zatem bez jego winy i nie jest wynikiem nieznajomości prawa, lecz nieznajomości interpretacji prawa. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy pozostawił do uznania Sądu wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga C. K. na uchwałę Rady Gminy z dnia 24 listopada 2005 r., nr XXXII/245/05, została wniesiona z uchybieniem terminu. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił w uchwale 7 sędziów z dnia 2 kwietnia 2007 r., II OPS 2/07 (ONSAiWSA 2007, nr 3, poz. 60), iż w przypadku wniesienia do sądu administracyjnego skargi na uchwałę rady gminy w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 20001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.), zastosowanie ma art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". Zgodnie zaś z tym przepisem, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Z akt niniejszej sprawy wynika, że skarżący złożył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w zaskarżonej uchwale wraz z innymi mieszkańcami gminy N. D. w dniu 11 października 2012 r. W tym też dniu rozpoczął swój bieg sześćdziesięciodniowy termin do zaskarżenia tej uchwały do Sądu, który to termin zostałby przerwany jedynie w razie doręczenia skarżącemu przed jego upływem, to jest przed dniem 10 grudnia 2012 r., odpowiedzi organu gminy na złożone wezwanie (wówczas rozpocząłby swój bieg trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi). Skoro Rada Gminy nie doręczyła skarżącemu odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przed dniem 10 grudnia 2012 r., to należy uznać, że w tym dniu upłynął termin do wniesienia przez niego skargi na wskazaną uchwałę. Skarżący złożył skargę bezpośrednio w Urzędzie Gminy w dniu 11 grudnia 2012 r., a zatem z jednodniowym uchybieniem terminu do jej wniesienia. Rozpoznając wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, Sąd doszedł do przekonania, że jest on zasadny. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. W myśl art. 87 § 1-4 P.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. We wniosku tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna złożyć skargę. Wniosek złożony przez skarżącego odpowiada wymogom określonym we wskazanych przepisach. Skarżący wniósł go w terminie, składając jednocześnie skargę, a także uprawdopodobnił okoliczność wskazującą na brak jego winy w uchybieniu terminu. Należy bowiem zauważyć, że skarżący – po złożeniu wraz z innymi mieszkańcami gminy wezwania do usunięcia naruszenia prawa – został w piśmie z dnia 5 listopada 2012 r. powiadomiony przez Przewodniczącego Rady Gminy, iż z uwagi na skomplikowany charakter sprawy, zostanie ona załatwiona w dniu 10 grudnia 2012 r. Uchwałę Rady Gminy z dnia 29 listopada 2012 r., nr XX/154/12, w sprawie rozpatrzenia wniesionego przez mieszkańców gminy wezwania, przekazano skarżącemu dopiero w dniu 11 grudnia 2012 r. Okoliczność ta, zdaniem Sądu, tłumaczy fakt, iż skarżący do dnia 10 grudnia 2012 r., oczekując na odpowiedź organu na wniesione wezwanie, nie złożył skargi, a czynności tej dokonał dopiero następnego dnia. Zwrócić trzeba również uwagę, że organ gminy w niniejszej sprawie nie pouczył skarżącego o przysługujących mu terminach wniesienia skargi do Sądu w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, co, zdaniem Sądu, powinien był uczynić chociażby w doręczonym skarżącemu powiadomieniu o terminie załatwienia sprawy. Z uwagi na brak stosownego pouczenia skarżący nie uzyskał informacji pozwalających mu na ustalenie, iż wyznaczony przez organ dzień załatwienia sprawy (10 grudnia 2012 r.) jest jednocześnie ostatnim dniem na wniesienie przez niego skargi na przedmiotową uchwałę, w razie nieudzielenia przez organ odpowiedzi na złożone wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W konsekwencji skarżący nie mógł uwzględnić tej okoliczności w podejmowanych przez siebie działaniach. Obowiązek udzielenia skarżącemu takiego pouczenia wynikał z ogólnej zasady praworządnego działania organów administracji publicznej (art. 7 Konstytucji, art. 9 K.p.a.) oraz budzenia zaufania do organów administracji publicznej (art. 8 K.p.a.). Nadto art. 10 ust. 3 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji nakłada na pracowników organu administracji publicznej obowiązek udzielenia stronom porad dotyczących możliwego sposobu postępowania w sprawie wchodzącej w zakres działania organu oraz dotyczących pożądanego dla strony sposobu rozstrzygnięcia sprawy. W orzecznictwie sądowym dominuje stanowisko, że brak pouczenia skarżącego przez organ o terminie wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę rady gminy, po złożeniu przez niego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, uzasadnia uwzględnienie jego wniosku o przywrócenie tego terminu (por. postanowienia NSA: z dnia 4 listopada 2008 r., II OZ 1142/08, z dnia 9 lutego 2012 r., II OZ 61/12; z dnia 30 maja 2012 r., II OZ 464/12 oraz z dnia 3 sierpnia 2012 r., II OZ 658/12, niepubl., dostępne w CBOSA). Ponadto należy wskazać, że istotnie skarżący, zapoznając się z dorobkiem nauki prawa i orzecznictwa, mógł zasugerować się nieaktualnym już stanowiskiem, w myśl którego w razie braku odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, skargę na uchwałę rady gminy należy wnieść najpóźniej w terminie 30 dni od dnia, w którym upłynął maksymalny dwumiesięczny termin na ustosunkowanie się przez organ do wniesionego wezwania. Taki bowiem pogląd prezentowany był niegdyś przez część przedstawicieli doktryny oraz przez część składów orzekających, lecz ostatecznie został on uznany za nietrafny w powołanej wyżej uchwale NSA z dnia 2 kwietnia 2007 r., II OPS 2/07, która to uchwała, stosownie do art. 269 § 1 P.p.s.a., wiąże Sąd w niniejszej sprawie. Z tych względów, uznając, że uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia skargi nie było zawinione. Sąd, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.