II SA/Lu 257/16
WyrokWSA w Lublinie2016-06-01
Skład orzekający: Jerzy Dudek, Witold Falczyński, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy schorzenie w postaci zespołu cieśni nadgarstka, stwierdzone u pielęgniarki, może zostać uznane za chorobę zawodową, jeśli jednostki orzecznicze nie potwierdziły jednoznacznie, że zostało ono spowodowane sposobem wykonywania pracy, w szczególności brakiem ruchów monotypowych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo stwierdziły brak podstaw do uznania zespołu cieśni nadgarstka za chorobę zawodową. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że mimo istnienia schorzenia, nie zostało ono jednoznacznie spowodowane specyficznym charakterem pracy (ruchy monotypowe w długich okresach czasowych), co jest wymogiem do uznania choroby zawodowej. Orzeczenia lekarskie, stanowiące podstawę decyzji, zostały uznane za prawidłowe i wystarczające.Stan faktyczny
Skarżąca, pielęgniarka K. J., domagała się stwierdzenia u niej choroby zawodowej w postaci zespołu cieśni nadgarstka. Organy sanitarne obu instancji, opierając się na orzeczeniach lekarskich, odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, wskazując na brak dowodów, że schorzenie zostało spowodowane specyficznym charakterem pracy (ruchy monotypowe). Skarżąca kwestionowała ocenę warunków pracy i wskazywała na odmienne rozstrzygnięcia w podobnych sprawach innych pielęgniarek. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Starszy referent Marzena Okoń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Sygn. akt II SA/Lu [...]
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną decyzja z dnia [...] września 2015 r. nr [...]. L. Państwowy Inspektor Sanitarny w L. – po rozpatrzeniu odwołania K. J. od decyzji nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. z dnia [...] czerwca 2015 r., znak: [...], orzekającej o braku podstaw do stwierdzenia u odwołującej choroby zawodowej pn. "przewlekła choroba obwodowego układu nerwowego wywołanego sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka", wymienionej w poz. 20 pkt 1 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367) – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przedstawił następująco okoliczności faktyczne i prawne sprawy:
Postępowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane otrzymaniem przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanego sposobem wykonywania pracy, tj. zespołu cieśni w obrębie nadgarstka u K. J., zatrudnionej na stanowisku pielęgniarki w Samodzielnym Publicznym Szpitalu Klinicznym nr [...] przy ul. [...] w L..
W trakcie postępowania sporządzona została ocena narażenia zawodowego w odniesieniu do warunków pracy K. J. w S. L., który od dnia [...] lipca 1980 r. jest jej jedynym zakładem pracy. Ustalono, że dotychczas była zatrudniona na następujących oddziałach powyższego Szpitala:
- od [...] lipca 1980 r. do [...] kwietnia 2012 r. - w Izbie Przyjęć Ogólnej i Izbie Przyjęć Chirurgiczno-Urazowej (od [...] stycznia 2008 noszącej nazwę "Szpitalny Oddział Ratunkowy") na stanowisku pielęgniarki w pełnym wymiarze etatu,
- od [...] kwietnia 2012 r. do [...] stycznia 2014 r. w Poradni Ortopedycznej na stanowisku pielęgniarki w pełnym wymiarze etatu.
Od dnia [...] lutego 2014 r. K. J. pracuje natomiast w Poradni Rehabilitacyjnej, przy czym od dnia [...] marca 2014 r. jest zatrudniona w wymiarze 3/4 etatu.
Jak wynika ze sporządzonej w dniu [...] lipca 2014 r. karty oceny narażenia zawodowego, w trakcie zatrudnienia w Samodzielnym Publicznym Szpitalu Klinicznym nr [...] w L. strona wykonywała m.in.: iniekcje u pacjentów, tj. otwierała ampułki, nabierała lek, podawała lek; badanie EKG - mocowanie przyssawek w wyznaczonych punktach na ciele pacjenta; mierzyła cieśnienie aparatem rtęciowym - prawa dłoń uciskała gruszkę, aparat był przytrzymywany lewą ręką, przenosiła pacjentów z noszy na wózek oraz na leżankę w celu wykonania badania EKG, myła, suszyła, przestrzykiwała sprzęt wielorazowego użytku, gipsowanie - okręcanie kończyn opaską gipsową, podtrzymywanie rękoma gipsowanej kończyny, asystowanie przy szyciu ran, przygotowywanie zwitek z waty, mycie narzędzi gipsowych, tj. pił, nożyc, mierzenie ciśnienia. Ponadto K. J. zakładała dokumentację nowoprzyjętych pacjentów, wprowadzała zapisy do już istniejących kart, wypisywała skierowania (czynności te wykonywała na komputerze).
Sporządzoną kartę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. w dniu [...] lipca 2014 r. przesłał do jednostki orzeczniczej I stopnia, tj. do Wojewódzkiego Ośrodka Medycy Pracy w L., który na podstawie anamnezy, badania ogólnolekarskiego, neurologicznego i ortopedycznego, badań laboratoryjnych, badania "emg" obu nerwów pośrodkowych, a także analizy dostarczonej przez pacjenta dokumentacji leczniczej i badań profilaktycznych wykonywanych do pracy, wydał w dniu [...] listopada 2014 r. orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej "zespołu cieśni w obrębie nadgarstka". W uzasadnieniu powyższego orzeczenia wskazano wprawdzie, że w wyniku przeprowadzonych badań rozpoznano: zespół cieśni kanału nadgarstka lewego po leczeniu operacyjnym oraz zespół cieśni kanału nadgarstka prawego, jednakże w konkluzji stwierdzono, że analiza wykonywanych przez badaną czynności nie wykazała ruchów monotypowych w stawach nadgarstkowych w długich okresach czasowych, czy też chwytu pęsetowego, także w długich okresach czasowych. W ocenie jednostki orzeczniczej praca wykonywana przez K. J. była pracą zmienną i różnorodną.
K. J. odwołała się od powyższego orzeczenia lekarskiego do jednostki orzeczniczej drugiego stopnia, tj. do Instytutu Medycyny Pracy w Ł.. Lekarze tej jednostki przeanalizowali dostarczoną wraz z odwołaniem dokumentację medyczną oraz przeprowadzili kompleksowe badania m.in.. badanie neurofizjologiczne (ENeG), poddali analizie czynności zawodowe wykonywane przez K. J., a także ustalili, że w trakcie pracy nie wykonywała ona czynności powtarzalnych, monotypowych, stwarzających warunki, w których dochodziłoby do zwiększenia ciśnienia w kanale nadgarstka i długotrwałego ucisku na pnie nerwowo pośrodkowe i w konsekwencji wystąpienia zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.
Mając na względzie powyższe ustalenia Instytut Medycyny Pracy w Ł. wydał w dniu [...] marca 2015 r. orzeczenie nr [...] stwierdzające brak podstaw do rozpoznania u odwołującej choroby zawodowej "zespołu cieśni w obrębie nadgarstka".
W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności orzeczenia jednostek orzeczniczych, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u K. J. ww. choroby zawodowej.
W odwołaniu od powyższej decyzji organu sanitarnego pierwszej instancji K. J. zarzuciła jej naruszenie:
- art. 2351 Kodeksu pracy poprzez uznanie, że stwierdzone u strony schorzenie obwodowego układu nerwowego w postaci zespołu cieśni kanału nadgarstka lewego oraz nadgarstka prawego nie stanowi choroby zawodowej w rozumieniu powyższego przepisu,
- art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego i wyrażonej w tym przepisie zasady pogłębionego zaufania obywatela do władzy publicznej, w szczególności poprzez naruszenie reguł równego traktowania stron.
Odwołująca zarzuciła ponadto, że ocena warunków pracy dokonana przez jednostki orzecznicze nie była rzetelna i wystarczająca do jednoznacznego stwierdzenia, że zdiagnozowane u niej schorzenie nie może być uznane za chorobę zawodową. Strona zakwestionowała opinię jednostek orzeczniczych, jakoby wykonywana przez nią praca była różnorodna i nie zawierała ruchów monotypowych, wykonywanych w długich przedziałach czasowych. Zdaniem K. J. wszystkie realizowane przez nią czynności wymagały wykonywania ruchów w stawach nadgarstkowych. Czynności te były wykonywane w sposób ciągły.
K. J. podniosła również, iż w stosunku do dwóch innych pielęgniarek zatrudnionych w tym samym zakładzie pracy (M. Ł. i J. F.), których zakresy obowiązków pokrywały się w dużej mierze z zakresem obowiązków odwołującej, wydane zostały decyzje stwierdzające chorobę zawodową w postaci zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.
W oparciu o powyższe strona wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Wojewódzki Inspektor Sanitarny stwierdził, że zebrany w przedmiotowym postępowaniu materiał dowodowy, a w szczególności karta oceny narażenia zawodowego i orzeczenia lekarskie jednostek orzeczniczych, jest spójny i uzasadnia wydane przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcie.
Odnosząc się do poszczególnych zarzutów odwołania organ drugiej instancji podniósł, że:
- organ pierwszej instancji w sporządzonej karcie oceny narażenia zawodowego szczegółowo opisał warunki pracy K. J. na stanowisku pielęgniarki, oraz uwzględnił wszystkie czynności manualne wykonywane przez nią w trakcie obowiązków służbowych,
- jednostki orzeczenie w wydanych orzeczeniach lekarskich nie kwestionowały obciążenia kończyn górnych w trakcie pracy na stanowisku pielęgniarki oraz nie potwierdziły etiologii zawodowej zdiagnozowanego schorzenia uznając, że czynności wykonywane przez K. J. były zbyt różnorodne, nie spełniały warunków monotypii,
- w wydanej decyzji organ pierwszej instancji w sposób wystarczający opisał stan faktyczny i wydane w sprawie orzeczenia lekarskie uprawnionych jednostek orzeczniczych uwzględniając wnioski w nich zawarte,
- decyzja została wydana na formularzu będącym załącznikiem do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2002 r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób (t.j. Dz. U. z 2013 poz. 1379). Wskazane rozporządzenie, a także rozporządzenie Rady Ministrów z dnia [...] czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, wydane zostały na podstawie dyspozycji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 Kodeksu pracy.
Odnosząc się do argumentu strony dotyczącego wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej u dwóch innych pielęgniarek zatrudnionych w Samodzielnym Publicznym Szpitalu Klinicznym nr [...] w L., organ odwoławczy podniósł, że sformułowany w tym kontekście zarzut jest nieuzasadniony, albowiem każde postępowanie administracyjne prowadzone jest indywidulnie dla każdej sprawy (art. 1 ust 1 k.p.a.). Decyzja wydawana przez organ inspekcji sanitarnej w danej sprawie opiera się na całokształcie zebranego materiału dowodowego tylko w tej konkretnej sprawie. Ubocznie natomiast organ drugiej instancji wyjaśnił, że jedna z wymienionych przez odwołującą pielęgniarek uzyskała decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, natomiast druga pracownica była adresatem decyzji dotyczącej stwierdzenia innej choroby zawodowej (poz. 19 pkt 5 wykazu chorób zawodowych).
Podsumowując organ odwoławczy wskazał, iż w świetle zebranego materiału dowodowego nie budzi wątpliwości, że praca wykonywana przez K. J. na stanowisku pielęgniarki była pracą manualną, obciążającą kończyny górne. Warunkiem uznania narażenia w przypadku prowadzenia postępowania w kierunku choroby zawodowej zespołu cieśni w obrębie nadgarstka jest jednak ustalenie, czy strona wykonywała ruchy monotypowe, tzn. wielokrotnie powtarzane w czasie zmiany roboczej ruchy dłoni w maksymalnym zginaniu i prostowaniu nadgarstka, połączone z dużym naciskiem dłoni. Tymczasem żadna z jednostek orzeczniczych nie stwierdziła bezspornie bądź z dużym prawdopodobieństwem, iż choroba obwodowego układu nerwowego istniejąca u K. J. została spowodowana sposobem wykonywania pracy, co jest koniecznym warunkiem do uznania etiologii zawodowej schorzenia jakim jest "przewlekła choroba obwodowego układu nerwowego wywołana sposobem wykonywania pracy: zespołu cieśni w obrębie nadgarstka".
W konsekwencji organ odwoławczy uznał kwestionowaną decyzję pierwszoinstancyjną za prawidłową pod względem merytorycznym i jednocześnie opartą na właściwych podstawach prawnych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję ostateczną K. J. wniosła o jej uchylenie. Skarżąca ponowiła zawarte w odwołaniu zarzuty naruszenia art. 2351 Kodeksu pracy oraz art. 8 k.p.a., odnosząc je do zaskarżonej decyzji drugoinstancyjnej. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu ponadto zarzuciła naruszenie art. 77 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niedokładne ustalenie stanu faktycznego oraz nienależyte uzasadnienie rozstrzygnięcia (brak odniesienia się do wszystkich zarzutów odwołania), co prowadziło do błędnego zastosowania przepisu prawa materialnego tj. art. 2351 Kodeksu pracy. W uzasadnieniu skargi strona podtrzymała argumentację przedstawioną wcześniej w odwołaniu. Podkreśliła, że w ramach swojej pracy wykonywała te same czynności, które wykonywała M. Ł., jednakże przez czas o wiele dłuższy. Pomimo tego, odmiennie niż w przypadku wskazanej pielęgniarki, u skarżącej nie stwierdzono wpływu wykonywanych czynności na powstanie choroby zawodowej.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.
W myśl art. 2351 Kodeksu pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów choroby w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235˛ Kodeksu pracy). Oznacza to, że choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą (jej rodzajem, charakterem i warunkami jej wykonywania).
W orzecznictwie sądowym i doktynie przyjmuje się, że definicja prawna choroby zawodowej składa się z dwóch elementów, z których jeden jest formalnie wskazany w określonym wykazie, a drugi dotyczy określonego związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 4 czerwca 1998 r., sygn. akt III RN 36/98, OSNAPiUS z 1999 r. nr 6, poz. 192; z dnia 3 lutego 1999 r. sygn. akt III RN 110/98, LEX nr 794841 oraz z dnia 18 stycznia 2002 r., sygn. III RN 188/00, LEX nr 558332, a także Kodeks pracy, Komentarz pod red. Ludwika Florka, Warszawa 2011, str. 1068). Tylko choroba wymieniona w stosownym wykazie może być uznana za chorobę zawodową, a nadto dla takiego uznania niezbędne jest stwierdzenie bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.
Ocena zaistnienia powyższych przesłanek następuje w postępowaniu uregulowanym przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1367 ze zm., dalej jako "rozporządzenie"). Orzeczenie o stwierdzeniu choroby zawodowej bądź o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej następuje w drodze decyzji administracyjnej wydanej przez uprawniony organ administracji publicznej – państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, od którego decyzji przysługuje odwołanie do państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego.
Wobec zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, przedmiotem badania organów sanitarnych powinny być okoliczności stanowiące przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej, a zatem – na gruncie niniejszej sprawy – ustalenie, czy w przypadku K. J. sposób wykonywania pracy mógł bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem spowodować schorzenie w postaci zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.
W myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika.
Zgodnie zaś z § 6 ust. 1 rozporządzenia orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania wydaje lekarz spełniający określone w § 5 ust. 1 rozporządzenia wymogi, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Obowiązkiem organu administracji właściwego do stwierdzenia choroby zawodowej jest zgromadzenie, przed skierowaniem pracownika na badania lekarskie we właściwej jednostce orzeczniczej, dokumentacji, o jakiej mowa w § 6 rozporządzenia. Dodatkowo w ust. 5 § 6 przewidziano, że jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji, o której mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz występuje o ich uzupełnienie do podmiotów wymienionych w punktach od 1 do 5 ustępu 5 § 6 rozporządzenia.
Jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1 § 8 rozporządzenia, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału (§ 8 ust. 2 rozporządzenia).
W orzecznictwie podkreśla się, że inspektor sanitarny jest bezwzględnie związany orzeczeniem lekarskim w zakresie rozpoznania choroby zawodowej. Państwowy inspektor sanitarny wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń upoważnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek organizacyjnych, ani też do dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 335/10, LEX nr 597546; z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06, LEX nr 315089; z dnia 23 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2237/14, LEX nr 1771268).
Orzeczenia lekarskie, o których mowa w § 5 i 6 rozporządzenia, stanowią jednak jednocześnie dowód w rozumieniu art. 75 k.p.a. w związku z art. 84 § 1 k.p.a., podlegający ocenie organu administracji właściwego do stwierdzenia choroby zawodowej. Zatem okoliczność, iż organ administracji nie może we własnym zakresie, bez uzyskania orzeczenia lekarskiego, dokonać rozpoznania choroby i ustalenia czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, nie zwalnia organu od oceny tego orzeczenia stosownie do art. 80 k.p.a. Organ ma bowiem obowiązek kontrolować czy wydane orzeczenie wyjaśniło istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych. Jednocześnie organ ma możliwość uzupełnienia materiału dowodowego, a w razie potrzeby może zwrócić się do lekarzy jednostek orzeczniczych o wyjaśnienie wątpliwości, rozbieżności czy sprzeczności, które nie pozwalają mu na jednoznaczne rozstrzygnięcie i wydanie decyzji w sprawie. Nie są wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy orzeczenia lekarskie, które nie odnoszą się w sposób szczegółowy do całości zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. Orzeczenie lekarskie musi w sposób wszechstronny i przekonujący wyjaśniać wszystkie wątpliwości. Opinia jednostki uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych powinna zawierać merytoryczne uzasadnienie stanowiska z odniesieniem się nie tylko do wyników badań tej jednostki, ale również do innych zebranych dowodów (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 1998 roku, II SA/Wr 1980/07, z dnia 19 lutego 1999 roku, II SA/Wr 1452/97 oraz z dnia 5 listopada 1998 roku, I SA 1200/98).
Zatem podstawową kwestią w postępowaniu zmierzającym do stwierdzenia lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej jest prawidłowe, zgodne z przepisami art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a. zgromadzenie materiału dowodowego sprawy, a następnie dokonanie jego oceny w myśl art. 80 k.p.a. W szczególności niezbędne jest zgromadzenie dokumentacji lekarskiej, jak również dowodów pozwalających na ustalenie warunków wykonywanej pracy i ich ewentualnego wpływu na powstanie choroby zawodowej.
W ocenie Sądu w okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak jest podstaw do zakwestionowania dokonanej przez organy obu instancji oceny dowodów oraz poczynionych w oparciu o tę ocenę ustaleń. Zaskarżona decyzja została poprzedzona prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym i tym samym nie narusza przytoczonych wyżej przepisów postępowania. W konsekwencji – pomimo braku sporu co do faktu, iż zespół cieśni nadgarstka jest chorobą wymienioną pod pozycją 20 pkt 1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do wymienionego wyżej rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r., a także, że skarżąca cierpi na to schorzenie – w przypadku skarżącej nie zachodziły podstawy uznania zawodowego charakteru tego schorzenia.
Wskazać należy, że orzeczenia lekarskie w sprawie wydali lekarze spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisie § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, zatrudnieni w jednostkach orzeczniczych I i II stopnia wymienionych, odpowiednio, w § 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia (Poradnia chorób zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w L.) oraz w § 5 ust. 3 rozporządzenia (Instytut Medycyny Pracy im. Prof. [...] w Ł.)). Wymaga przy tym podkreślenia, że upoważnieni do rozpoznawania chorób zawodowych lekarze jednostek orzeczniczych obu stopni w sposób jednoznaczny i zgodny stwierdzili brak podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby o etiologii zawodowej.
Jak wynika z uzasadnienia orzeczenia lekarza Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w L., podstawę orzeczenia stanowiły anamneza, badania ogólnolekarskie, badania neurologiczne i ortopedyczne, a także badania laboratoryjne, badania emg nerwów pośrodkowych oraz analiza udostępnionej przez skarżącą dokumentacji lekarskiej, charakterystyka stanowiska pracy oraz karta oceny narażenia zawodowego sporządzona przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L..
W orzeczeniu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w L. nr [...] wyjaśniono, że praca skarżącej miała charakter zmienny i różnorodny. Analiza wykonywanych przez badaną czynności nie wykazała – jak stwierdziła jednostka orzecznicza – ruchów monotypowych (tj. ruchów jednorodnych wykonywanych przez cały czas zmiany roboczej) w stawach nadgarstkowych w długich okresach czasowych, czy też chwytu pęsetowego. Jedynie zaś taki charakter wykonywanych czynności może doprowadzić do przewlekłego ucisku na pnie nerwów pośrodkowych. W konsekwencji Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w L., biorąc pod uwagę całość zgromadzonej dokumentacji lekarskiej, wydał orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u K. J. przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka prawego.
W związku z odwołaniem wniesionym przez skarżącą zgromadzona dokumentacja została przesłana do Instytutu Medycyny Pracy im. Prof. [...] w Ł.. Jak wynika z wydanego przez ten Instytut orzeczenia nr [...] (k. 47 akt administracyjnych), w jednostce orzeczniczej II stopnia nie tylko poddano analizie przekazaną dokumentację, ale także, podczas hospitalizacji pacjentki, poddano ją badaniom neurofizjologicznym. Badanie ENeG wykazało prawidłowe przewodnictwo we włóknach ruchowych i czuciowych lewego nerwu pośrodkowego prawego i lewego nerwu łokciowego. Badanie przewodnictwa prawego nerwu wykazało cechy uszkodzenia aksonalno-demielinizacyjnego włókien czuciowych i uszkodzenia demienilinizacyjnego włókien ruchowych badanego nerwu na poziomie nadgarstka. Lekarz orzecznik potwierdził jednak równocześnie stanowisko jednostki orzeczniczej pierwszej instancji, iż badana w ramach pracy nie wykonywała czynności powtarzalnych monotypowych, stwarzających warunki, w których dochodziłoby do zwiększenia ciśnienia w kanale nadgarstka i długotrwałego ucisku na pnie nerwów pośrodkowych i w konsekwencji wystąpienie zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Lekarz orzecznik przyznał, że skarżąca jako pielęgniarka wykonuje czynności, które obciążają kończyny górne i dolne. Czynności te nie wymagają jednak wykonywania ruchów, które mogłyby prowadzić do wystąpienia zespołu cieśni nadgarstka.
W ocenie Sądu organy sanitarne obu instancji zasadnie uznały, że ustalenia poczynione przez jednostki orzecznicze w zastawieniu ze zgromadzoną dokumentacją medyczną, są wystarczające do wydania orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia u odwołującej opisywanej choroby zawodowej, a w konsekwencji nie budzi zastrzeżeń fakt nieskorzystania przez organy sanitarne z dyspozycji § 8 ust. 2 rozporządzenia, tj. wystąpienia do jednostki orzeczniczej drugiego stopnia o dodatkową konsultację lub podjęcie innych czynności niezbędnych do uzupełnienia materiału dowodowego. Analiza treści orzeczeń lekarskich nie pozostawia wątpliwości, że mają one charakter szczegółowy, odnoszą się do całokształtu zgromadzonego materiału i wyjaśniają wszystkie istotne dla sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych. Są one też w sposób jasny, logiczny i przekonujący uzasadnione, a wyrażone w nich stanowisko nie nasuwa wątpliwości.
W konsekwencji uznać należy, że zarzuty dotyczące błędnej oceny wystąpienia u skarżącej choroby zawodowej są niezasadne. Podkreślić ponownie należy, że fakt istnienia w przypadku skarżącej schorzenia w postaci zespołu cieśni nadgarstka nie stanowi sam przez się pozytywnej przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej, do czego niezbędne jest stwierdzenie powstania choroby wskutek narażenia zawodowego. Taki związek został natomiast w niniejszej sprawie jednoznacznie wykluczony. Materiał dowodowy nie pozostawia przy tym wątpliwości co do prawidłowości decyzji administracyjnych wydanych na jego podstawie. Jednocześnie brak jest podstaw do przyjęcia, iż organy sanitarne dokonały ustaleń z naruszeniem przepisów art. 77 § 1 i 80 k.p.a., a wobec prawidłowości zapadłego rozstrzygnięcia, organom nie sposób również zarzucić naruszenia art. 8 k.p.a. Podkreślić także należy, iż organy słusznie przyjęły, że wpływ na wynik niniejszego postępowania mógł mieć jedynie zgormadzony w tej sprawie materiał dowodowy, a przede wszystkim zapadłe orzeczenia lekarskie. Kwestia stwierdzenia w odrębnym postępowaniu choroby zawodowej u innej pielęgniarki zatrudnionej w tym samym Szpitalu, co skarżąca, nie miała natomiast w niniejszej sprawie znaczenia.
Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło