II SA/Lu 503/22

WyrokWSA w Lublinie2022-10-25

Skład orzekający: Grzegorz Grymuza, Bogusław Wiśniewski, Marcin Małek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane polegające na wymianie stolarki okiennej i przebudowie ścian zewnętrznych budynku mieszkalnego, wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę, mogą zostać zalegalizowane w trybie art. 51 Prawa budowlanego poprzez nakazanie wykonania określonych robót naprawczych, w szczególności w kontekście spornego przebiegu granicy działki i charakteru sąsiedniej działki?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wykonane roboty budowlane, polegające na wymianie stolarki okiennej i przebudowie ścian zewnętrznych budynku mieszkalnego, miały charakter przebudowy wymagającej pozwolenia na budowę, a nie remontu. W związku z tym, że roboty te zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia, zasadne było zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego i nakazanie wykonania robót naprawczych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Sąd odrzucił argumentację skarżącego dotyczącą charakteru działki sąsiedniej jako drogowej, stwierdzając, że nie spełnia ona definicji "działki drogowej" w rozumieniu przepisów, a także uznał, że postępowanie rozgraniczeniowe nie stanowi zagadnienia wstępnego dla postępowania naprawczego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła robót budowlanych wykonanych przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym bez wymaganego pozwolenia. Skarżący dokonał m.in. wymiany stolarki okiennej i przebudowy ścian zewnętrznych. Organ nadzoru budowlanego nakazał wykonanie określonych robót naprawczych, w tym zamurowanie części otworów okiennych i doprowadzenie ścian do odpowiedniej klasy odporności ogniowej, ze względu na naruszenie przepisów dotyczących odległości od granicy działki. Skarżący kwestionował charakter wykonanych prac, przebieg granicy działki oraz kompetencje organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca) Asesor sądowy Marcin Małek Protokolant Referent Justyna Kłosowska-Pietrynko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2022 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 11 maja 2022 r. nr ZOA-II.7721.17.2020 w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Sygn. akt II SA/Lu [...] Uzasadnienie W dniu 28 kwietnia 2020r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu Lubelskim wpłynęło zawiadomienie D. M. o przeprowadzenie kontroli stanu budynku znajdującego się sąsiedniej nieruchomości o nr. ewidencyjnym [...]. Podał, że budynek stwarza zagrożenie, ponadto został wybudowany po uprzedniej rozbiórce starego budynku z bali drewnianych bez wymaganych zezwoleń. Poza tym w pozostałych dwóch budynkach znajdujących się na tej samej działce wymieniono otwory okienne i wejściowe oraz zmieniono dachy. W piśmie z dnia 15 maja 2020r. wyjaśnił, że wskazany wcześniej budynek jest budynkiem mieszkalnym, a doprowadzenie go do stanu poprzedniego jest niemożliwe. Wcześniej został bowiem rozebrany, stara pozostała jedynie konstrukcja dachu. Ponieważ budowa nastąpiła bez stosownych pozwoleń zażądał jego rozbiórki. Co do pozostałych dwóch budynków gospodarczych nie wniósł uwag. Po zawiadomieniu w dniu 22 maja 2020r. o wszczęciu postępowania organ przeprowadził w dniu 30 czerwca 2020 r. oględziny podczas których ustalił, że na w/w działce zlokalizowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny o wymiarach 6,02 m x 7,74 m, z dachem jednospadowym krytym blachą stalową falistą, o wysokości 4,54 m do kalenicy. Obiekt o konstrukcji murowanej wykonanej z bloczków z betonu komórkowego grubości 24 cm, ocieplonych styropianem grubości 10 cm, posiada fundamenty z bloczków betonowych oraz dwuspadowy stropodach. Przed wejściem do budynku wykonany jest podest oraz betonowe schody wejściowe do budynku - całość o szerokości 2,00 m i długości 2,88 m, natomiast nad podestem znajduje się zadaszenie o wymiarach 2,00 m x 2,40 m. Na schodach wymurowano dwa filary o wymiarach 0,38x0,38 m. W konstrukcji dachu widoczne są stare elementy krokwi i desek oraz nowe wzmocnienia krokwi. Wewnątrz budynku znajdują się nowe belki stropowe oraz nowy komin o wymiarach 0,52 m x 1,33 m. Budynek wyposażony jest w instalację elektryczną oraz wodę. Budynek usytuowany jest w odległości 1,53 m od granicy działki nr ewid [...] , 2,36 m od granicy działki nr [...] oraz w odległości 4,96 m od budynku gospodarczego znajdującego się na działce [...] Sporny obiekt posiada dwa okna od strony działki nr [...] i cztery okna w ścianie znajdującej się od strony działki nr [...]. Właściciel działki [...] wyjaśnił, że granica z działką [...] przebiega wzdłuż linii budynków gospodarczych oraz na przedłużeniu ogrodzenia postawionego kilkadziesiąt lat temu w kierunku ulicy. Stan ten jest udokumentowany od 70 lat aktem notarialnym. Stwierdził, że roboty budowlane przy budynku rozpoczął w 2011r od wyburzenia ścianek działowych, kuchni węglowej, pieca oraz komina. Następnie rozebrał sufit ocieplony płytą pilśniową. Zmienił okna od strony działki [...], drzwi wejściowe, wykonał zamianę okna na drzwi balkonowe oraz dodatkowe okno w ściennie szczytowej od strony ulicy. Także od strony działki [...] wymienił okna, zmienił pokrycie dachu na blachę falistą oraz wzmocnił istniejącą konstrukcję dachu, wymienił 4 belki stropowe, wykonał zwieńczenie ścian wieńcem betowym, wykonał ocieplenie poddasza i ścian zewnętrznych, wybudował nowy komin na nowym fundamencie i wzmocnił fundamenty budynku. Organ ustalił również, że zgłoszeniem z 30 czerwca 2014r. inwestor zgłosił zamiar remontu budynku stodoły polegającym na wymianie desek i cegieł w ścianach zewnętrznych budynku, wymianie drzwi wejściowych, wymianie poszycia dachowego z eternitu na blachę, wykonaniu obróbek blachowych i wykonaniu posadzek w środku budynku. W trakcie oględzin skarżący nie przedłożył natomiast dokumentów wymaganych przepisami Prawa budowlanego na wykonanie przeprowadzonych robót budowlanych w budynku mieszkalnym. Z pisma Starostwa Powiatowego w Opolu Lubelskim - Wydział Architektury i Budownictwa z dnia 9 lipca 2020 r. wynika, że w rejestrach pozwoleń oraz zgłoszeń nie stwierdzono żeby E. K. dokonał w latach 2010 - 2016 zgłoszenia na przebudowę lub remont budynku mieszkalnego zlokalizowanego na przedmiotowej działce. W tej sytuacji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2020 r., wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 oraz art. 50 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, utrzymanego w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 28 września 2020r., wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy wspomnianym budynku mieszkalnym oraz nałożył obowiązek dostarczenia w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia oceny technicznej dotyczącej jakości robót budowlanych wykonanych w w/w obiekcie, z określeniem: 1. zgodności wykonanych robót z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej; 2. jakości wykonywanych robót budowlanych oraz potwierdzenia zastosowania przy wykonywaniu tych robót wyrobów zgodnie z art. 10 ustawy - Prawo budowlane;3. zakresu niezbędnych robót budowlanych lub czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, sporządzonej przez osobę uprawnioną (posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności i przynależność do izby inżynierów budownictwa). Następnie decyzją z dnia 2 października 2020r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, uzupełnioną postanowieniem z dnia 12 października 2020r., nałożył na inwestora obowiązek demontażu w budynku stolarki okiennej oraz zamurowania dwóch otworów okiennych w ścianie wschodniej (od strony działki nr [...] ) z dopuszczeniem wypełnienia otworów materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie o odporności ogniowej E 30, doprowadzenie ściany zewnętrznej wschodniej i zachodniej do klasy odporności ogniowej ściany oddzielenia przeciwpożarowego REI 60 poprzez wymianę ocieplenia ze styropianu na ocieplenie niepalne, doprowadzenie ściany zewnętrznej zachodniej do stanu odporności ogniowej REI 60 poprzez zamurowanie okien lub inne przeszklenie o odporności ogniowej E 30 oraz zastosowania niepalnej podbitki wystającego poza okap po stronie wschodniej oraz zachodniej w terminie do dnia 30 listopada 2020r. Uzupełnienie decyzji wiązało się z przedstawieniem przez inwestora w dniu 8 października 2020 r. oceny technicznej dotyczącej jakości wykonanych robót budowlanych sporządzoną przez osobę posiadającą uprawnienia Rzeczoznawcy Budowlanego, z której wynikał obowiązek wykonania niezbędnych robót budowlanych w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na przedmiotowej działce celem doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, w szerszym zakresie, niż przewidywała decyzja wydana przez organ I instancji w dniu 2 października 2020 r. Przedstawiona ocena była aneksowana 20 października 2020r. Po rozpoznaniu odwołania inwestora Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie decyzją z 16 grudnia 2020r. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej terminu wykonania robót i wyznaczył go do dnia 31 marca 2021r. w pozostałej zaś części decyzję utrzymał w mocy. Na skutek skargi E. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 15 czerwca 2021r.( II SA/Lu 175/21 ) obie decyzje uchylił. W toku ponownie przeprowadzonych oględzin na działce nr [...] w dniu 21 października 2021r. ustalono, że stan robót budowlanych i ich zakres nie uległ zmianie. Zmianie uległa natomiast odległość budynku od granic sąsiedniej nieruchomości. Inwestor wskazał bowiem, że odległości od działki [...] wynosi od 2, 14 m do 2,28 m natomiast od działki [...] - 4,57m. Właściciel działki [...] wskazał natomiast, że granica przebiega w odległości 30 cm od ogrodzenia z siatki stalowej, które znajduje się 1,58 m od budynku mieszkalnego. Według inwestora granica biegnie natomiast po linii budynku gospodarczego oraz płotu murowanego znajdującego się na działce [...] Następnie organ I instancji decyzją z dnia 9 lutego 2022r. ponownie nałożył na T. K. obowiązek wykonania robót budowlanych przy przedmiotowym budynku polegających na demontażu stolarki okiennej od strony wschodniej i zachodniej, zamurowaniu dwóch otworów okiennych w ścianie wschodniej (od strony działki nr [...]), zamurowaniu czterech otworów okiennych w ścianie zachodniej (od strony działki nr [...], z dopuszczeniem wypełnienie otworów materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie o odporności ogniowej E 30, doprowadzeniu ściany zewnętrznej wschodniej i zachodniej do klasy odporności ogniowej ściany oddzielenia przeciwpożarowego REI 60 poprzez wymianę ocieplenia ze styropianu na ocieplenie niepalne oraz zastosowaniu niepalnej podbitki wystającego okapu dachu po stronie wschodniej i zachodniej w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. Organ przedstawił dotychczasowe ustalenia w sprawie i wyjaśnił, że według analizy map uzyskanych w toku postępowania odległość budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid.[...] wynosi 2,00 m od granicy z działką nr ewid.[...] i od 2,10 m do 2,40 m od granicy z działką nr ewid.[...] Oznacza to, że sporny budynek narusza przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz. U. z 2019, poz. 1065 r. ) w zakresie odległości otworów okiennych od granic działki nr ewid.[...] oraz w zakresie spełnienia wymagań § 272 ust. 2 rozporządzenia stawianym budynkom mieszkalnym. Wykonanie wskazanych w decyzji robot budowlanych ma przywrócić budynek do stanu zgodnego z prawem. Po rozpoznaniu odwołania inwestora Wojewódzki L. Inspektor Nadzoru Budowalnego decyzję organu I instancji utrzymał w mocy. Organ odwoławczy wskazał przede wszystkim, że w sprawie zastosowanie będą miały przepisy Prawa budowlanego obowiązujące przed wejściem w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471). Zgodnie bowiem z treścią art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. " Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte w dniu 24 czerwca 2020 r. oraz nie zostało zakończone decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie w/w ustawy, tj. do dnia 19 września 2020 r. Organ nie zgodził się z wersją skarżącego, że wykonane w budynku otwory okienne były niezmienne. Przeczy temu dokumentacja fotograficzna z której wynika, że pierwotnie ściany budynku posiadały konstrukcję drewnianą i tam zamontowane były okna, natomiast obecnie okna znajdują się w ścianach murowanych. W elewacji wschodniej budynku znajdowało się jedno okno, natomiast obecnie wykonano w tej samej ścianie dwa okna. Trudno również mówić, co sugeruje skarżący, o wymianie stolarki z zachowaniem pierwotnych otworów w sytuacji, gdy ściany drewniane zostały rozebrane, a okna zamontowano w nowo wykonanych ścianach murowanych, nie byłaby bowiem możliwa wymiana okien w nieistniejących ścianach zewnętrznych. Zdaniem organu odwoławczego zakres prac wykonanych w budynku potwierdza, że inwestor prowadzi roboty budowlane, związane z przebudową budynku mieszkalnego. W myśl art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego za przebudowę należy uważać wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. W przypadku przebudowy może zmienić się, np. poprzez zmianę parametrów technicznych, układ funkcjonalny budynku - pod warunkiem, że parametry charakterystyczne zachowają swoją wielkość sprzed budowy. Parametrem użytkowym i technicznym będą wszelkie wielkości wyrażone w jednostkach miary czy wagi elementów użytkowych takich jak dach, okna, drzwi, schody oraz technicznych, takich jak ciężar konstrukcji, czy odporność przeciwpożarowa, które występują w przypadku danego obiektu. Z uwagi na zmianę konstrukcji ścian zewnętrznych, elementów konstrukcyjnych (np. wzmocnienie fundamentów), wykonanie nowego komina na fundamencie oraz schodów zewnętrznych wraz z zadaszeniem nie jest to remont. W świetle art. 29 ust. 2 pkt 1 w/w ustawy (obowiązującym przed wejściem w życie nowelizacji), pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych, z wyjątkiem obiektów wpisanych do rejestru zabytków. Pozostałe roboty budowlane, w tym przebudowa, co do zasady wymagają decyzji o pozwoleniu na budowę. Tymczasem roboty budowlane związane z przebudową w/w budynku mieszkalnego prowadzone są samowolnie, bowiem z pisma Starostwa Powiatowego w Opolu Lubelskim - Wydział Architektury i Budownictwa z dnia 9 lipca 2020 r. wynika, że w rejestrach pozwoleń oraz zgłoszeń nie stwierdzono, aby E. K. dokonał w latach 2010 - 2016 zgłoszenia na przebudowę lub remont budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce o nr ewid.[...] Z dokonanego zgłoszenia z dnia 30 czerwca 2014 r. wynika także, że zgłoszenie to bezspornie dotyczyło remontu budynku stodoły, a nie dotyczy remontu budynku mieszkalnego, będącego przedmiotem postępowania. Odnosząc się do ustalenia granic działki nr [...] organ wskazał na posiadaną dokumentację geodezyjną. Z pisma Starostwa Powiatowego w Opolu Lubelskim z dnia 5 listopada 2021 r. (karta nr [...] akt sprawy I instancji) wynika, że granica pomiędzy działkami o nr ewid.[...] i [...] została opracowana na podstawie operatu scaleniowego, gdyż właściciele nie potrafili zgodnie wskazać przebiegu granicy pomiędzy ich działkami. Właściciel działki nr ewid.[...] D. M. zaakceptował przebieg ustalonej granicy, natomiast wnoszący uwagę właściciel działki [...] pan E. K. nie zaakceptował przebiegu w/w granicy - granica jest sporna. Dokonując analizy map wskazanych w w/w piśmie, organ stwierdził, że przebieg granicy pomiędzy działkami o nr ewid.[...] i [...] oraz odległość przedmiotowego budynku od granicy z działką nr ewid.[...] na przestrzeni lat przedstawia się następująco: 1) na podstawie pierworysu mapy sytuacyjno - wysokościowej sporządzonej w skali 1:1000 z 1972 r., obecnie po informatyzacji operat ma nowy identyfikator -[...] budynek mieszkalny w roku 1972 usytuowany był w odległości od 2,5 m do 3,0 m, a przedstawiona granica na mapie nie przebiega po linii budynku gospodarczego znajdującego się na działce nr ewid.[...]; 2) na podstawie mapy podstawowego zagospodarowania terenu sporządzonej w skali 1:1000 z 1992 r., obecnie operat ma identyfikator - [...], budynek mieszkalny w roku 1992 usytuowany był w odległości od 3,0 m do 3,5 m, a przedstawiona granica na mapie nie przebiega po linii budynku gospodarczego znajdującego się na działce nr ewid.[...] (chociaż znacznie bliżej budynku gospodarczego niż w roku 1972); 3) na podstawie dołączonej do zgłoszenia z dnia 30 czerwca 2014 r. mapy zasadniczej obręb K. Pierwsze sporządzonej w skali 1:500, identyfikator utworzenia mapy numerycznej nr [...] (obecnie [...]), budynek mieszkalny usytuowany był w odległości 2,0 m, a przedstawiona granica na mapie nie przebiega po linii budynku gospodarczego znajdującego się na działce nr ewid.[...] 4) aktualna mapa sporządzona na podstawie operatu technicznego nr [...] z dnia 16 grudnia 2019 r. przedstawia granice pomiędzy działkami nr ewid.[...] i [...] w odległości około 1,3 m od budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid [...], a przedstawiona granica na mapie nie przebiega po linii budynku gospodarczego znajdującego się na działce nr ewid.[...] W wyniku analizy map organ uznał zatem, że odległość budynku mieszkalnego usytuowanego na działce o nr ewid.[...] od granicy z działką nr ewid.[...] była mniejsza niż 3,5 m. W piśmie z dnia 6 grudnia 2021 r. Starostwo Powiatowe w Opolu Lubelskim poinformowało, że rozbieżności przebiegu granicy na mapach wynikają z faktu, iż są to różnego rodzaju mapy. Mapa podstawowego zagospodarowania terenu sekcja [...] - [...] (obecnie) jest wynikiem prac geodezyjnych pomiaru sytuacyjno - wysokościowego wykonanych przez Lubelskie Okręgowe Przedsiębiorstwo Miernicze w Lublinie, a następnie kilkukrotnie aktualizowana, przy czym wskazany przebieg granic działek nie wynika z ich ustalenia z udziałem właścicieli poszczególnych działek. Mapa numeryczna [...] wykonana została z wykorzystaniem pomierzonego stanu zagospodarowania będącego wynikiem wcześniejszych opracowań, tj. mapy podstawowego zagospodarowania terenu (dalej mpzt) [...] (obecnie), a przebieg granic działek wykazano na podstawie projektu scalenia gruntów [...] - [...] Z w/w pisma wynika, że na tej mapie przebieg granic nie wynika z danych ewidencji gruntów i budynków oraz nie obrazuje zasięgu prawa własności. W kwestii ustalenia granic działki nr ewid.[...] na podstawie zgromadzonych materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwo Powiatowe poinformowało, że terenowego ustalenia przebiegu granic przedmiotowej działki z działkami nr ewid.[...] i nr ewid.[...] z właścicielami dokonano w ramach prac modernizacji ewidencji gruntów wykonanej na zlecenie Powiatu O., które rozpoczęto w 2018 r. W trakcie ustalenia przebiegu granic właściciele E. K. (działka nr [...]) i E. Ś. (działka nr ewid.[...]) dokonali ustalenia przebiegu granicy na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania na gruncie. Natomiast właściciele E. K. (działka nr ewid.[...]) i D. M. (działka nr [...]) nie doszli do porozumienia co do przebiegu granicy i granica ta oznaczona została jako sporna. Dodatkowo Urząd Gminy K. pismem z dnia 27 grudnia 2021 r. poinformował, że w dniu 28 lipca 2021 r. wpłynął wniosek o rozgraniczenie nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z nieruchomością sąsiednią oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...]. Do ustalenia odległości przedmiotowego budynku mieszkalnego od granicy z działką nr ewid [...] PINB w O. L. przyjął mapę numeryczną nr [...] (obecnie [...]), tj. mapę dołączoną do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na remoncie budynku stodoły z dnia 30 czerwca 2014 r. W oparciu o powyższy dokument geodezyjny (karta nr [...] i karta nr [...] akt sprawy organu I instancji) ustalono, że przedmiotowy budynek mieszkalny zlokalizowany na działce nr ewid.[...] znajduje się w odległości 2,0 m od granicy z działką nr ewid.[...] iw odległości od 2,10 m do 2,40 m od granicy z działką nr ewid.[...] Powyższe wynika z ustaleń dokonanych podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 21 października 2021 r. Organ stwierdził, że wspomniane postępowanie nie jest dla prowadzonego postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego zagadnieniem wstępnym, co powoduje, że brak jest podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Decyzja rozgraniczeniowa nieruchomości ustala stan przyszły i wywołuje skutki prawne od daty kiedy staje się ostateczna. Granice pomiędzy w/w działkami wynikają z ewidencji gruntów i dopóki nie zostaną zmienione są obowiązujące. Organy nadzoru budowlanego ustalając przebieg granicy pomiędzy działkami gruntu opierają się na danych zawartych w aktualnych dokumentach geodezyjnych. W sytuacji, gdy organy te dysponują kopią mapy zasadniczej, przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, co stwierdza klauzula właściwego organu, to brak jest podstaw do podważania przez nie przebiegu zaznaczonych na mapie granic. W sytuacji, gdy strona kwestionuje przebieg granic uwidocznionych na mapie zasadniczej może skorzystać z trybu wznowienia granic lub rozgraniczenia nieruchomości. Organ zaznaczył, że zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy Karczmiska - I Etap uchwalonego przez Radę Gminy Karczmiska uchwałą nr XXXIX/216/02 z dnia 9 października 2002 r. ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa L. nr [...], poz. [...], działka oznaczona nr [...] położona na terenie obrębu geodezyjnego w Karczmiskach Pierwszych leży na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową zagrodową, oznaczoną na planie symbolem MR. Na terenach oznaczonych symbolem MR ustala się podstawowe przeznaczenie na zabudowę zagrodową oraz następujące warunki zagospodarowania: a) adaptacja, rozbudowa i budowa obiektów budowlanych w granicach istniejących zabudowanych działek, b) lokalizacja nowych siedlisk rolniczych. Przebudowa spornego budynku nie narusza zatem obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie natomiast z treścią § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jeżeli z przepisów § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy, 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy. W świetle § 12 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość. Powyższe rozporządzenie w przypadku wąskiej działki w zabudowie zagrodowej, a tak jest w niniejszej sprawie (szerokość działki nr ewid.[...] wynosi około 10 m wg mapy zasadniczej), odległości budynku na działce budowlanej traktuje mniej restrykcyjnie. Zgodnie z treścią § 12 ust. 4 pkt 1 w/w rozporządzenia, w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, dopuszcza budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2 lecz nie mniejszej niż 1,5 m na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej. Zgodnie natomiast z treścią § 272 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynki mieszkalne jednorodzinne, rekreacji indywidualnej oraz budynki mieszkalne zagrodowe i gospodarcze, ze ścianami i dachami z przykryciami nierozprzestrzeniającymi ognia, powinny być sytuowane w odległości nie mniejszej od granicy sąsiedniej, niezabudowanej działki, niż jest to określone w § 12. Tymczasem w ścianie zachodniej budynku mieszkalnego, usytuowanej w odległości od 2,10 m do 2,40 m od granicy z działką nr ewid.[...] znajdują się cztery otwory okienne, co narusza wymagania § 12 ust. 1 pkt 1 oraz § 12 ust. 4 pkt 1 w/w rozporządzenia. Jak słusznie zauważył organ I instancji działka nr ewid.[...] nie spełnia pojęcia zawartego w przepisie § 12 ust. 10 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych - działka drogowa, gdyż ustawodawca miał na myśli całą działkę wyodrębnioną geodezyjnie jako droga, a więc oznaczoną w ewidencji gruntów oraz na mapie symbolem "dr." Wymagań przepisu § 12 ust. 1 pkt 1 i § 12 ust. 4 pkt 1 w/w rozporządzenia nie spełnia również wschodnia ściana budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...], w której znajdują się dwa otwory okienne - skierowane w kierunku granicy z działką nr ewid.[...] Na podstawie przyjętej mapy ściana ta znajduje się w odległości 2,0 m, a więc w odległości mniejszej niż wymagana przepisami odległość wynosząca 4,0 m. W świetle § 232 ust. 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego dopuszcza się wypełnienie otworów materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, przy czym klasa odporności ogniowej wypełnień nie powinna być niższa niż E 30. Z akt sprawy wynika, że budynek mieszkalny ocieplony jest styropianem, a więc materiałem rozprzestrzeniającym ogień oraz nie posiada niepalnej podbitki wystającego okapu dachu po stronie wschodniej i zachodniej. Skoro zatem przepisy techniczno - budowlane nie dopuszczają możliwości wykonania otworów okiennych w ścianie budynku znajdującej się w odległości mniejszej niż 4,00 m od granicy działki, to stwierdzić należy, iż zachodzą podstawy do stwierdzenia nakazania wykonania określonych robót budowlanych, w celu doprowadzenia spornego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Zachodzą więc przesłanki do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, celem doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z wymaganiami przepisów prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. K. zarzucił decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie naruszenie art. 11 ust 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez przeprowadzenie czynności zmierzających do ustalenia przebiegu granicy, a więc prac geodezyjnych, przez organ budowlany w sytuacji gdy czynności te leżą w wyłącznej kompetencji podmiotów legitymujących się uprawnieniami zawodowymi w dziedzinie geodezji i kartografii; art. 50 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo budowlane poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i nakazanie skarżącemu wykonania określonych w zaskarżonej decyzji prac budowlanych w sytuacji gdy: a) w ramach prowadzonych prac nie wykonał nowych otworów okiennych w ścianie wschodniej budynku, ponieważ istnieją one od początku jego wybudowania, sama zaś wymiana stolarki okiennej nie wymaga uzyskania stosownego pozwolenia czy zgłoszenia, a zatem nakazanie zamurowania otworów okiennych, które nie były wykonane w ramach prac objętych decyzją o wstrzymaniu prac budowlanych, jest pozbawione podstaw prawnych; b) podstawą nakazu było ustalenie przebiegu granicy wschodniej nieruchomości skarżącego, z pominięciem faktu, że D. M. wzniósł w 2020 r. urządzenia graniczne w nowej linii, wbrew stanowisku skarżącego zagarniając na swoją korzyść pas gruntu o szerokości ok. 3,5 metra wzdłuż całej granicy działki [...], czym sąsiad skarżącego sam bezprawnie wykreował sytuację "zmniejszenia" odległości ściany przedmiotowego budynku od granicy nieruchomości; c) podstawą nakazu było ustalenie, że budynek jest zlokalizowany zbyt blisko granicy działki od strony wschodniej i zachodniej, podczas gdy usytuowanie budynku na nieruchomości nie było przedmiotem wstrzymanych prac, a zatem to nie w wyniku prac skarżącego budynek zmienił położenie wobec ogrodzenia od strony wschodniej, lecz to przesunięcie ogrodzenia przez D. M. wykreowało stan rzekomej bezprawności usytuowania otworów okiennych w odległości mniejszej niż 4 metry od granicy nieruchomości. Skarżący wskazał ponadto na naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji w postaci art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w zakresie nałożenia na skarżącego obowiązku wykonania prac budowlanych w niej określonych pomimo tego, że decyzja ta została wydana w wyniku nieprawidłowego ustalenia dotyczącego posadowienia budynku na gruncie w stosunku do granic nieruchomości oraz pominięcia faktu, iż od strony zachodniej nieruchomość skarżącego graniczy z działką drogową; art. 6 kpa. poprzez podjęcie przez organ nadzoru budowlanego próby ustaleń przebiegu granicy na gruncie, w sytuacji gdy organy budowlane nie mają ku temu kompetencji również w zakresie ustaleń przestankowych, a zwłaszcza w sytuacji gdy postępowanie rozgraniczeniowe pozostaje w toku; art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa poprzez ich niezastosowanie i ustalenie przebiegu granicy pomiędzy nieruchomością nr [...] w oparciu wyłącznie o twierdzenia D. M. z pominięciem dowodów przedstawionych przez skarżącego świadczących o tym, iż aktualny przebieg ogrodzenia posadowionego w 2020 r. nie odzwierciedla przebiegu granicy jaki był bezsporny przez ponad 70 lat, zaś odległość ściany wschodniej budynku skarżącego od ogrodzenia wynosząca mniej niż 4 metry jest wyłącznie wynikiem bezprawnego i samowolnego zagarnięcia pasa gruntu przez D. M. oraz art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa poprzez pominięcie w czynieniu ustaleń faktycznych dokumentów przedłożonych przez skarżącego (załączniki odwołania) świadczących, że przebieg granicy od strony wschodniej budynku, położenie budynku na działce nr [...] i wykonane w nim otwory okienne były niezmienne od ok. 70 lat zaś zmiana usytuowania granicy wynika wyłącznie z przesunięcia ogrodzenia przez właściciela nieruchomości nr [...]; zaniechanie zwrócenia się do Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii w Warszawie celem udostępnienia posiadanych w zasobie geodezyjnym i kartograficznym zdjęć lotniczych spornej granicy w sytuacji gdy stan spokojnego posiadania, jak również fakt zasiedzenia przygranicznego pasa gruntu mają zasadnicze znaczenia dla ustalenia rzeczywistego przebiegu granicy, a tym samym odległości od niej budynku; wydanie rozstrzygnięcia bez uwzględnienia stanowiska właścicieli działki nr [...] w sytuacji gdy nigdy nic sprzeciwiali się miejscu posadowienia budynku w stosunku do granicy oraz posadowionym w ścianie zachodniej otworom okiennym również przed remontem budynku mieszkalnego; wydanie rozstrzygnięcia bez uwzględnienia treści uzupełniającej ekspertyzy budowlanej w zakresie w jakim stwierdza brak konieczności zmiany sposobu ocieplenia budynku z uwagi na wystarczający stopień ognioodporności dotychczasowego ocieplenia; błędne ustalenie, że wykonał nowe otwory okienne w sytuacji gdy otwory okienne na ścianie wschodniej były dwa przy czym na fotografii obrazującej budynek przed remontem jedno okno (w głębi zdjęcia) zostało zakryte deskami z uwagi na fakt wybicia okien; nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie: ustalenia rzeczywistego przebiegu granicy w tym uwzględnienia zakresu prawa własności wynikającego z zasiedzenia przygranicznego pasa gruntu, który to zakres powstaje z mocy prawa a nie na mocy decyzji rozgraniczeniowej, ustalenia, że przedmiotowy budynek na ścianie wschodniej i zachodniej posiadał od początku swojego istnienia otwory okienne i te otwory pozostają na tych ścianach w tych samych miejscach od 70 lat, błędne ustalenie, że działka nr [...] w części bezpośredniego sąsiedztwa z budynkiem skarżącego pełni funkcję drogi dojazdowej nie istnieją tam żadne budynki ani budowle a właściciele tej działki wspólnie ze skarżącym są zgodni co do położenia granicy i nie zgłaszają żądań co do zdemontowania stolarki na ścianie zachodniej budynku i zamurowania otworów okiennych; nie wyjaśnienie dlaczego organ oparł się w ustaleniach położenia granicy na gruncie wyłącznie na zapisach jednej z map w sytuacji gdy jak wynika z uzasadnienia decyzji istnieją cztery mapy spornego terenu, a każda z nich wskazuje na inne odległości budynku od granic nieruchomości, a zatem nie sposób przyjąć, że któraś z tych map jest bardziej wiarygodna od innych, a treść tych dokumentów nie koresponduje ze sobą oraz naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia postępowania rozgraniczeniowego spornych nieruchomości, co ma zasadnicze znaczenie dla ustalenia rzeczywistego przebiegu granicy na gruncie, a w konsekwencji dla ustalenia odległości ściany wschodniej kontrolowanego budynku od rzeczywistej granicy co warunkuje zasadność nałożonych na skarżącego nakazów. W konsekwencjo skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Na podstawie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci pisma Starosty Opolskiego z dnia 16 maja 2022 r. na okoliczność zlecenia wykonania ponownego ustalania granicy w postępowaniu ewidencyjnym przy uwzględnieniu ostatniego spokojnego stanu posiadania, ustalenia, że stan zagospodarowania na gruncie przez dziesiątki lat niezmienny nie pokrywa się ze wskazaniami D. M. dotyczącymi przebiegu granicy, jak również nie pokrywa się z granicami wskazywanymi na mapach pozostającymi w posiadaniu organów budowlanych, ustalenia, że żadna z map nie oddaje wiarygodnego i rzeczywistego przebiegu granic. W motywach skargi podniesiono, że istniejąca przez poprzednie 70 lat nigdy nie była kwestionowana i przebiegała ok. 3,5 metra dalej (od obecnego ogrodzenia) w kierunku wschodnim od budynku. Zawsze pomiędzy budynkiem na działce nr [...] a ogrodzeniem z działką nr [...] przebiegała jeszcze droga dojazdowa do jego nieruchomości, a odległość ściany z oknami od granicy była większa niż 4 metry. Dopiero bezprawne działania D.. M. i zagarnięcie przez niego pasa gruntu, a następnie rozciągnięcie siatki ogrodzeniowej "przybliżyło" ogrodzenie do wschodniej ściany budynku. Odnosząc się do granicy z działką [...] skarżący wskazał na funkcję celowościową przepisów pozwalających na wzniesienie ściany z otworami okiennymi bliżej przy działce drogowej. Zasadnicze znaczenie ma cel regulacji, a tym samym decydować powinno rzeczywiste przeznaczenie działki, a nie jej oznaczenie ewidencyjne jako "dr". Ewidentnie działka nr [...] w sąsiedztwie spornego budynku ma kształt drogi i w rzeczywistości jest wykorzystywana jako droga dojazdowa do posesji. Bliskość budynku nie stwarza żadnego zagrożenia dla budynków czy działek sąsiednich. Jest to bowiem działka drogowa— niezabudowana, służącą jako dojazd do budynków nieruchomości sąsiedniej, która nigdy nie zostanie zabudowana ze względu na swoje parametry. Ponadto stan granicy pomiędzy działką skarżącego a działką [...] był niesporny a sąsiedzi żyli w zgodzie na przestrzeni lat. Skarżący zaznaczył, że wymóg uzyskania pozwolenia nie dotyczy wymiany stolarki okiennej, która wymienił na ścianie wschodniej z zachowaniem pierwotnych otworów okiennych. Zatem prace te nie wymagały uzyskania pozwolenia czy nawet zgłoszenia do organów budowlanych. Co prawda wzniósł ściany zewnętrzne budynku z bloczków betonu komórkowego zostawiając otwory okienne, jednakże ich usytuowanie i wielkość na ścianie wschodniej budynku były identyczne jak otworów dotychczasowych. Zatem nakazanie wykonania robót w oparciu o art. 51 ust 1 pkt 2 prawa budowlanego jest nieprawidłowe o tyle, że decyzja o wstrzymaniu robót nie była spowodowana wymianą stolarki okiennej czy budową nowych otworów okiennych. Wstrzymanie prac budowlanych w oparciu o art. 50 ust. 1 prawa budowalnego wynika z wykonywania prac bez pozwolenia bądź zgłoszenia, które jest w danej sytuacji wymagane. Natomiast art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy daje możliwość nakazania naprawy prac (doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem) ale tylko tych wykonanych bez stosownego pozwolenia czy zgłoszenia. Innymi słowy jeżeli wymiana stolarki okiennej na ścianie wschodniej budynku nie wymagała od inwestora uzyskania pozwolenia na budowę czy zgłoszenia rozpoczęcia prac to nie mogła być przyczyną wstrzymania prac budowlanych, a w konsekwencji nie może ona być przedmiotem nakazania czynności w oparciu treść art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy. Zastępując bale drewniane bloczkami z betonu komórkowego jedynie odtworzył na ścianie wschodniej stan istniejący od ponad 70 lat w zakresie otworów okiennych. Nie można zatem przyjąć, iż wstrzymanie prac dotyczyło również usytuowania otworów okiennych skoro istniały one wcześniej przed ich rozpoczęciem. Na pewno zaś otwory okienne istniały jeszcze przed wzniesieniem nowego — bliższego wobec budynku, ogrodzenia od strony wschodniej. Zdaniem skarżącego istotnym uchybieniem organów administracji było również pominięcie w wydanej decyzji treści uzupełniającej ekspertyzy budowlanej. Z przedmiotowej ekspertyzy również wynika, że działka w sąsiedztwie zachodniej ściany przedmiotowego budynku ma charakter działki drogowej, a zatem zgodnie z § 12 ust. 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zachowanie odległości od granicy - 3 metrów ściany bez okien i 4 metrów z oknami nie jest wymagane. Tym samym w świetle obowiązujących przepisów nie istnieje podstawa do nałożenia obowiązku zamurowania otworów okiennych usytuowanych na ścianie zachodniej budynku. Wedle tej ekspertyzy nie jest również konieczna zmiana klasy ognioodporności ścian, a tym samym materiału ocieplenia użytego zarówno na ścianie wschodniej, jak i zachodniej budynku. Według skarżącego tym samym aktualnie brak podstaw zarówno prawnych i faktycznych do nakazania wykonania jakichkolwiek robót budowlanych wymienionych w decyzji. Odpowiadając na skargę Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Z zarzutami skargi nie sposób się zgodzić. Skarżący nie bierze pod uwagę, że te same zastrzeżenia były podstawą skargi wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 15 czerwca 2021r. ( II SA/Lu 175/21 ) uchylił decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 16 grudnia 2020r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie. Już wówczas sąd uznał, że rozmiar, zakres i charakter wykonywanych przez inwestora prac jednoznacznie wskazuje na to, że mają one charakter wymagającej pozwolenia na budowę przebudowy, o której mowa w art. 3 pkt 7a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( Dz. U z 2020r. ppz. 1333). Zgodnie z tym przepisem, ilekroć w tej ustawie mowa o przebudowie, należy przez to rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Z przepisu tego bezsprzecznie wynika, że przedmiotem przebudowy jest istniejący obiekt budowlany. W przypadku przebudowy może zmienić się, poprzez np. zmianę parametrów technicznych, układ funkcjonalny budynku - pod warunkiem, że parametry charakterystyczne zachowają swoją wielkość sprzed przebudowy. W przypadku przebudowy zakres ingerencji w substancję budowlaną jest zatem węższy (por. wyr. NSA z dnia 12 kwietnia 2022 r. II OSK 932/19 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ). Za nietrafne uznał przy tym stanowisko skarżącego, przekonującego, że w ramach prowadzonych prac nie wykonał nowych otworów okiennych w ścianie wschodniej budynku, ponieważ istnieją one od początku jego wybudowania, sama zaś wymiana stolarki okiennej nie wymagała uzyskania stosownego pozwolenia czy zgłoszenia. Sąd wyjaśnił, że jak wynika z dokumentacji fotograficznej znajdującej się w aktach sprawy pierwotnie w ścianie wschodniej budynku usytuowany był tylko jeden otwór okienny, natomiast obecnie inwestor wykonał dwa otwory okienne. Po drugie inwestor nie dokonał jedynie wymiany stolarki okiennej, ale dokonał rozbiórki pierwotnie istniejącej ściany z bali drewnianych i w miejsce to wymurował nową ścianą z dwoma otworami okiennymi. Za chybione uznał Sąd także te zarzuty skargi, w której kwestionowano prawidłowość nałożenia na inwestora obowiązków wykonania robót budowlanych dotyczących zachodniej ściany budynku mieszkalnego z uwagi na to, że działka nr [...] jest działką drogową. Zdaniem Sądu niewątpliwie z § 12 ust. 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wynika, że zachowanie odległości, o których mowa w ust. 1-9, nie jest wymagane w przypadku, gdy sąsiednia działka jest działką drogową. Wbrew jednak ocenie skarżącego Sąd wykazał, że wspomniana działka nie ma charakteru działki drogowej w rozumieniu cytowanego § 12 ust. 10 rozporządzenia. Wprawdzie przebiegająca obok budynku skarżącego część działki nr [...] służy do przechodu i przejazdu właścicieli nieruchomości, jednakże sama ta nieruchomość, jako całość, nie stanowi drogi, lecz jest typową działką zabudowaną budynkiem mieszkalnym oraz budynkami gospodarczymi (k.2, 6 i 25 akt administracyjnych). Widoczne jest to także na mapie na stronie 5 oceny technicznej z października 2020 r. Jak trafnie się zaś wskazuje w orzecznictwie skoro ustawodawca posłużył się w § 12 ust. 10 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie pojęciem "działka drogowa", w przepisie tym chodzi o całą działkę wyodrębnioną geodezyjnie jako droga, a więc oznaczoną w ewidencji gruntów symbolem "dr", nie zaś o część działki ewidencyjnej, obciążonej służebnością przejazdu i przechodu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 12 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Ke 307/19). Z tych też względów brak było w sprawie podstaw do stosowania dyspozycji § 12 ust. 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zdaniem Sądu bez znaczenia pozostaje tu stanowisko wyrażone w ocenie technicznej albowiem w sposób wiążący nie przesądza ono tej kwestii. Stanowisko sądu jest tutaj decydujące, zgodnie bowiem z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz. U z 2022r. poz 329 ) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis ten formułuje zasadę związania wyrokiem, w zakresie związania nim samego sądu administracyjnego, oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu. Zarówno organ administracji, jak i sąd administracyjny, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku. Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Sąd administracyjny nie może przyjąć innego znaczenia mającego zastosowanie w sprawie przepisu, niż ustalone w ocenie prawnej zawartej w uzasadnieniu prawomocnego wyroku. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. W orzecznictwie podkreśla się, iż działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego ( tak NSA w wyrokach z dnia 28 maja 2019 r. II OSK 1273/18 i 20 lutego 2020 r. II OSK 997/18 opubl. w CBOSA ). Z tego względu wiążące jest również stanowisko Sądu dotyczące kwestii ustalania odległości pomiędzy działkami [...], która dla skarżącego jawi się jako kluczowa. Jest to oczywiste, skoro w jego mniemaniu granica wytyczona jest w sposób pozwalający na zachowanie warunków technicznych, mimo, że faktycznie istnieje co do tego spór, który powinien zostać rozstrzygnięty w postępowaniu rozgraniczeniowym. W powołanym wyroku Sąd stwierdził jednak jednoznacznie, że rozgraniczenie nieruchomości nie należy do zadań organów nadzoru budowlanego prowadzących postępowanie naprawcze w trybie art. 50-51 prawa budowlanego, lecz jest odrębnym postępowaniem prowadzonym w trybie art. 29 i następne ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Powyższa ocena ma swoje uzasadnienie również w orzecznictwie. W wyroku z dnia 26 stycznia 2015r.( II OSK 1620/13 opubl. w CBOSA ) Naczelny Sąd Administracyjny wyłożył, że przeprowadzenie postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości należy do obowiązków właścicieli nieruchomości, gdyż ustalenie granic nieruchomości leży w ich interesie. Tymczasem dla wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, należy złożyć pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenie o posiadaniu takiego prawa, co wynika z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego.. Organy administracji architektoniczno-budowlanej ani organy nadzoru budowlanego nie są upoważnione do kontrolowania przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami. Wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego nie przesądza natomiast o prowadzeniu robót budowlanych niezgodnie z przepisami. Nie stanowi też żadnej z przesłanek do wstrzymania takiego postępowania, wymienionych w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Dopiero wynik postępowania rozgraniczeniowego mógłby podważyć złożone przez inwestora oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jednak brak zakończenia postępowania rozgraniczeniowego, a także nieprzedstawienie przez skarżących innych dowodów, które mogłyby podważyć prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane inwestora powoduje, że nie można przyjąć, iż inwestor prowadzi roboty budowlane z przekroczeniem granic terenu budowy. Z kolei w wyroku z dnia 17 października 2019r. ( II OSK 2956/17 opubl. w CBOSA ) Naczelny Sąd Administracyjny podzielając pogląd, że kwestionowanie przebiegu granic i próba uregulowania tej kwestii w ramach postępowania prowadzonego przed organem nadzoru budowlanego, uznać należy za niedopuszczalne, wskazał na brak związania organu wnioskiem strony o powołanie biegłego dla ustalenia okoliczności, która w sposób niebudzący wątpliwości może być ustalona przez sam organ ( por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2017r. II OSK 479/17, LEX nr 2426873). Słuszne jest zatem stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji, że zgłaszane zastrzeżenia co do przebiegu granicy pomiędzy działkami, z powołaniem się na wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego, nie może być wystarczającym powodem dla czynności postępowania naprawczego, a tym bardziej dla zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 ust. 1 pkt. 4 kpa, jak uważa skarżący ( tak też NSA w wyroku z dnia II OSK 2730/16 opubl. w CBOSA ). Kwestia ta zresztą również została rozstrzygnięta przez Sąd w wyroku z dnia 15 czerwca 2021r., gdzie podano, że sam fakt prowadzenia przed sądem powszechnym postępowania rozgraniczeniowego nie stanowi zagadnienia wstępnego, o którym mowa art. 97 § 1 pkt 4 kpa. O zależności z art. 97 § 1 pkt 4 kpa, obligującej organ do zawieszenia postępowania przesądza treść przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego "zależeć" powinno rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści. Istota kwestii prejudycjalnej wyraża się więc w tym, że brak jej uprzedniego rozstrzygnięcia wyklucza każde, to jest zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu takiego charakteru nie ma wszczęcie przed sądem powszechnym postępowania rozgraniczeniowego albowiem żaden z przepisów prawa budowlanego nie uzależniania wydania rozstrzygnięcia w trybie postępowania nadzorczego od uprzedniego rozgraniczenia nieruchomości. Wato zaznaczyć, że kwestia, co należy rozumieć pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" dającego podstawę do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa została wyjaśniona również w utrwalonym już orzecznictwie sądów administracyjnych. W wyroku z dnia 14 marca 2018 r. ( II OSK 1268/16 opubl. w CBOSA ) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że istotnym elementem zagadnienia wstępnego w rozumieniu tego przepisu jest istnienie ścisłej zależności (związku przyczynowego) pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Zagadnieniem prejudycjalnym w znaczeniu omawianego przepisu może być jedynie taka kwestia, która bezwzględnie uzależnia rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji od uprzedniego jej rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno zależeć rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle - brak rozstrzygnięcia określonego zagadnienia musi uniemożliwiać zakończenie sprawy administracyjnej co do istoty, nie zaś jedynie determinować kierunek wydawanej przez organ administracji publicznej decyzji. Pogląd ten należy w pełni podzielić. Ma on odpowiednie zastosowanie również w niniejszej sprawie. Jako chybione należało uznać zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania tj. at. 138 § 1 pkt. 1, art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa. Wbrew twierdzeniom skargi organy nie zaniechały ustalenia, czy budynek mieszkalny skarżącego został wzniesiony w obrębie działki stanowiącej jego własność, jak i tego, w jakiej odległości jest usytuowany od granic sąsiednich działek. Jak wynika z akt przeprowadzonego postępowania administracyjnego organ dokonał dwukrotnie oględzin w terenie i nie znalazł podstaw do zakwestionowania prawidłowości lokalizacji spornego budynku. Jednocześnie sam fakt, że skarżący kwestionuje dotychczasowy przebieg granicy pomiędzy działkami, nie może nakładać na organ nadzoru budowlanego obowiązku przeprowadzenia w tej sprawie postępowania rozgraniczającego, którego zresztą prowadzenie, jak już wspomniano, nie należy do jego kompetencji. Należy zauważyć, że poza twierdzeniami skarżącego, nie popartymi żadnymi dowodami, poza uparcie powtarzaną tezą o jej ukształtowaniu przed 70 laty, brak jest podstaw do kwestionowania przebiegu granic pomiędzy działkami skarżącego i uczestników postępowania. Nie wiadomo przy tym na tym swoje wnioski opiera skarżący, skoro właścicielem działki [...] został dopiero 16 lipca 2007r., na co zwrócił uwagę Starosta Opolski w piśmie z 6 grudnia 2021r. informując, że wobec rozbieżności w dokumentacji państwowej zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz upływu niewielkiego czasu od nabycia działki zarówno przez skarżącego jak i właściciela działki [...] brak jest możliwości wskazania od kiedy spokojny stan posiadania nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach. Nie podważają tych ustaleń dokumenty wskazane w skardze i piśmie procesowym z dnia 30 sierpnia 2022r., znajdujące się w aktach sprawy, z których wynika jedynie, że skarżący nie zgadza się z przebiegiem granicy. Organy samodzielnie w oparciu o posiadaną dokumentację geodezyjną, w tym w szczególności mapy ewidencyjne, ustaliły położenie nieruchomości, jak też przebieg granicy pomiędzy tymi terenami. Wynika z nich natomiast, że budynek mieszkalny zlokalizowany na działce nr [...] znajduje się w odległości 2,0m od granicy z działką nr [...] i od 2,10 do 2,40 m od granicy z działką nr [...]. Słusznie uznano zatem, że położenie budynku z otworami od strony wspomnianych działek narusza przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz. U. z 2019, poz. 1065 r. ). Zgodnie natomiast z treścią § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jeżeli z przepisów § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy, 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy. W świetle § 12 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość. Powyższe rozporządzenie w przypadku wąskiej działki w zabudowie zagrodowej, a tak jest w niniejszej sprawie (szerokość działki nr ewid.[...] wynosi około 10 m wg mapy zasadniczej), odległości budynku na działce budowlanej traktuje mniej restrykcyjnie. Zgodnie z treścią § 12 ust. 4 pkt 1 w/w rozporządzenia, w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, dopuszcza budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2 lecz nie mniejszej niż 1,5 m na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej. Słusznie w tej sytuacji organy zastosowały tryb naprawczy o jakim mowa w art. 51 prawa budowlanego, którego celem jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych (obiektu budowlanego) do stanu zgodnego z prawem, przez co należy rozumieć stan, w którym określone roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa, a w szczególności z przepisami prawa budowlanego. Zasadniczy obowiązek organu nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym, o którym mowa w art. 50 i art. 51 polega na rozstrzygnięciu o tym, co należy uczynić, aby określone roboty budowlane (obiekt budowlany) w przypadkach wskazanych w art. 50 ustawy doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, co w tym przypadku wymagało zamurowania okien, przy czym organ trafnie odwołał się do § 232 ust. 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, zgodnie z którym w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego dopuszcza się wypełnienie otworów materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, przy czym klasa odporności ogniowej wypełnień nie powinna być niższa niż E 30. W wyroku z dnia 5 października 2021r. II OSK 201/21 opubl. w CBOSA ) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że ściana wypełniona luksferami nie może być traktowana jako ściana z otworami okiennymi, a jako ściana pełna (brak możliwości penetracji wzrokowej). Luksfer jest bowiem kształtką budowlaną wykonaną ze szkła, służącą do wypełniania konstrukcji ściennych lub stropowych. Może być wykonana ze szkła przezroczystego lub barwionego, o powierzchni gładkiej lub wzorzystej. Posiada znaczną przepuszczalność światła, sięgającą ponad 60%. Pomimo tego, że luksfery pełnią funkcję doświetlającą, bezspornie nie są oknami. Wobec tego ścianę z luksferami traktować należy jako ścianę bez otworów okiennych, co za tym idzie, brak jest w tym względzie niezgodności z przepisami § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (por. wyrok NSA z 4 lutego 2009 r. II OSK 92/08). Tym samym fragment ściany częściowo wypełnionej luksferami, cegłą szklana zgodnie z przepisem § 232 ust. 6 rozporządzenia należy traktować tak samo jak ścianę pełną bez otworów okiennych (tak NSA w wyroku z 19 września 2018 r. II OSK 3364/17). Nie trafny jest także zarzut dotyczący konieczności wymiany ocieplenia na wschodniej i zachodniej ściany budynku oraz zastosowania niepalnej podbitki wystającego okapu. Nie jest przecież kwestionowane, że budynek ocieplony jest styropianem, a więc materiałem rozprzestrzeniającym ogień oraz nie posiada niepalnej podbitki wystającego okapu dachu po stronie wschodniej i zachodniej. Biorąc pod uwagę usytuowanie budynku organ zasadnie wywiódł, że nie spełniona jest przesłanka o jakiej mowa w przepisie § 272 ust. 2 rozporządzenia, według którego budynki mieszkalne jednorodzinne, rekreacji indywidualnej oraz budynki mieszkalne zagrodowe i gospodarcze, ze ścianami i dachami z przekryciami nierozprzestrzeniającymi ognia, powinny być sytuowane w odległości nie mniejszej od granicy sąsiedniej, niezabudowanej działki, niż jest to określone w § 12. Treść skargi zdaje się potwierdzać, że również dla skarżącego przepis ten jest wystarczająco jasny, obiekcje wiążąc natomiast z treścią sporządzonej w sprawie we wrześniu 2020r. i zmienionej aneksem z października 2020r. oceny technicznej jakości robót budowlanych wykonywanych w budynku wraz z inwentaryzacją obiektu. Rzeczywiście w aneksie do wspomnianej oceny w zakresie wskazania niezbędnych robót budowalnych mających na celu doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem podano, że istniejąca ściana zachodnia ze względu na odporność ogniową EI60 i graniczenie z działką drogową nr [...] nie wymaga wymiany okien oraz ocieplenia, co zalecono w ocenie pierwotnej. Jeśli chodzi o ścianę wschodnią od strony działki [...] sporządzająca opinię stwierdziła, że do czasu uzyskania orzeczenia sądowego w Opolu Lubelskim należy pozostawić ją w stanie istniejącym, ponieważ posiada odporność ogniową EI60 i jest oddalona od najbliżej istniejącego budynku gospodarczego sąsiada w linii prostej o 7,5, nie stanowi zatem zagrożenia pożarowego. Jednak we wcześniejszej ocenie, o której zresztą wspomniano, jednoznacznie wskazano, że zachodnią ścianę zewnętrzną budynku należy doprowadzić do stanu odporności ogniowej REI60 poprzez wymianę ocieplenie ze styropianu na ocieplenie niepalne i zamurowanie okien lub ich wymianę na okna EI60 oraz zastosowanie niepalnej podbitki wystającego okapu dachu. Co do ściany wschodniej ograniczono się jedynie do stwierdzenia, że usytuowanie okien przy odległości mniejszej, niż 4m może zostać rozstrzygnięte po zakończeniu sprawy sądowej. Autorka opracowania nie wyjaśniła powodów dla których została ona tak diametralnie zmieniona. Co więcej, wywiedzione w niej stanowisko co do drogowego charakteru działki [...], jak i wpływu postępowania sądowego prowadzonego przed sądem powszechnym o rozgraniczenie, zostało zweryfikowane w powołanym już wyroku WSA z dnia 15 czerwca 2021r. Organ miał w tej sytuacji odpowiednie podstawy do uwzględnienia pierwotnej oceny. Warto także zauważyć, że w aneksie nie odniesiono się do zastosowania niepalnej podbitki. Sądzić zatem należy, że w tym zakresie mają więc zastosowanie pierwotne wskazania, co potwierdza zapis pkt. 4 aneksu. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz. U z 2022r. poz. 329 ) skargę należało oddalić. .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło