II SA/Lu 557/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 26 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie usług opiekuńczych oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] (sprostowaną postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. o tym samym numerze) – po wznowieniu, na wniosek Z. W. z dnia [...] stycznia 2018 r., postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Kolegium z dnia [...] marca 2017 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania Z. W. usług opiekuńczych – na podstawie art.. 151 § 1 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 150 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej jako "k.p.a."), odmówiło uchylenia własnej decyzji z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że Z. W. jako podstawę wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie podał art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., powołując się w tym względzie na (cyt.) "znany w SKO L. dokument z 1.12.17 I OZ 1710/17". Organ ustalił, że powołane postanowienie NSA z dnia 1 grudnia 2017 r. sygn. akt l OZ 1710/17, dotyczyło odrzucenia wniosku Z. W. o wymierzenie grzywny Kierownikowi N. P. L. R. za nieprzekazanie do Sądu skargi z dnia 17 lutego 2017 r. na bezczynność i przewlekłość prowadzenia postępowania w przedmiocie wydania kserokopii pisma. W ocenie Kolegium postanowienie to nie jest dowodem nowo odkrytym lub po raz pierwszy zgłoszonym przez stronę, jak również nie jest nową okolicznością ,o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ dotyczy innej sprawy, nie ma znaczenia prawnego dla sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] marca 2017 r., dotyczącej przyznania usług opiekuńczych, nie daje tez podstaw do odmiennego rozstrzygnięcia tej sprawy. Kolegium podkreśliło, że nie uzasadnia wznowienia postępowania odmienna ocena dowodów, które były znane organom orzekającym w sprawie. Kolegium stwierdziło zatem, że brak jest podstaw z art. 145 § 1 k.p.a. do uchylenia ostatecznej decyzji Kolegium z dnia [...] marca 2017 r. w przedmiocie odmowy przyznania usług opiekuńczych. Z. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższą decyzję, rezygnując tym samym z prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Kolegium. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Skarżący podniósł, że powołana przez niego okoliczność (cyt.) "zaistniała później (trwało postępowanie sądowe) i ma związek z korespondencją, która została uznana w SKO jako istotny dokument medyczny mający wpływ na wynik". Stwierdził również, że (cyt.) "pisma OPS i NZOZ to tylko korespondencja", która "nie stanowi dowodu medycznego (ani innego)". Kolegium powinno było zatem uchylić decyzję z dnia [...] marca 2017 r., uznając, że zachodziła podstawa wznowienia wskazana przez skarżącego bądź działając z urzędu, do czego – zdaniem skarżącego – Kolegium było obowiązane, w oparciu o inną, niewskazaną przez niego, podstawę wznowienia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto również zwrócił się o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Mając na względzie zgodne wnioski stron o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, Sąd – na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej jako :"p.p.s.a.") – rozpoznał sprawę w tym właśnie trybie na posiedzeniu niejawnym Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stanowisko Kolegium, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodziły podstawy do uchylenia kwestionowanej przez skarżącego decyzji ostatecznej z dnie [...] marca 2017 r., należy bowiem uznać za prawidłowe.. Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27; 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2); 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. W niniejszej sprawie skarżący, jako podstawę wznowienia postępowania w sprawie zakończonej kwestionowaną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] marca 2018 r., utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. w przedmiocie odmowy przyznania usług opiekuńczych, powołał przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Jako nowy dowód (bądź nową okoliczność) w rozumieniu ww. przepisu, wskazał natomiast postanowienie NSA z dnia 1 grudnia 2017 r., sygn. akt I OZ 1710/17. Podkreślić należy, że w pismach z dnia 5 marca 2018 r. i z dnia 8 marca 2018 r. skarżący – w odpowiedzi na wezwanie organu – potwierdził, że domaga się wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W tych okolicznościach nie budzi wątpliwości, że prawidłowo Kolegium prowadziło postępowanie w oparciu o tę właśnie przesłankę wznowieniową. Wyjaśnić należy, że określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. podstawa wznowienia postępowania zachodzi wówczas, gdy zostaną spełnione łącznie trzy warunki. Pierwszym jest to, że ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy oraz nowe. Drugą z nich jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych" bądź "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzeci warunek dotyczy zaś tego, by "nowe okoliczności faktyczne" bądź "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję. Podkreślić jednocześnie należy, że skoro wznowienie postępowania jest instytucją szczególną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji, to tym samym wykładnia przepisów określających warunki wznowienia musi być ścisła. Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo w niniejszej sprawie stwierdziło, że wskazany przez stronę dowód (okoliczność) nie uzasadnia uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, ostatecznej decyzji tego organu z dnia [...] marca 2018 r. Wyjaśnić należy, że powołanym przez Z. W. postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2017 r. sygn. akt I OZ 1710/17 oddalono zażalenie skarżącego na postanowienie WSA w Lublinie z dnia 20 września 2017 r., sygn. akt II SO/Lu 29/17, odrzucające wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny Kierownikowi N. P. L. R. "[...]" w [...] za nieprzekazanie do WSA w Lublinie skargi z 17 lutego 2017 r. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie wydania kserokopii pisma. W ocenie Sądu nie może budzić wątpliwości, że orzeczenie to nie może stanowić "nowej okoliczności faktycznej" ani "nowego dowodu", o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., albowiem nie istniało ono w dacie wydania kwestionowanej decyzji. Co więcej, zdaniem Sądu, wyłączone jest stwierdzenie, że orzeczenie sądu – z uwagi na swój charakter – może mieć walor "nowej okoliczności faktycznej" bądź "nowego dowodu". Bezsprzecznie więc powołanie się przez stronę na wskazane postanowienie NSA, jako podstawę wznowienia, nie mogło prowadzić do wyeliminowania, w trybie nadzwyczajnym, ww. decyzji ostatecznej Kolegium. Podkreślić trzeba, że na wynik sprawy nie może mieć wpływu podnoszona w skardze argumentacja skarżącego, jakoby walor "nowej okoliczności faktycznej" w niniejszej sprawie ma wynikająca z omawianego orzeczenia NSA okoliczność, że "pisma OPS i NZOZ to tylko korespondencja", która "nie stanowi dowodu medycznego (ani innego)". Nawet gdyby przyjąć, że opisana wyżej "okoliczność" była w istocie podnoszona przez skarżącego jako podstawa wznowienia w nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym, zakończonym zaskarżoną decyzją, co nie wynika jednak z pisma skarżącego z dnia 30 stycznia 2018 r., zawierającego wniosek o wznowienie postępowania, ani z jego pism z dnia 5 marca 2018 r. i z dnia 8 marca 2018 r., w których doprecyzował on treść żądania zawartego w tym wniosku, to niewątpliwie nie stanowi ona "nowej okoliczności faktycznej" ani "nowego dowodu" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Trzeba bowiem mieć na względzie, że skarżący podnosząc wskazaną wyżej argumentację, w istocie zmierza do zakwestionowania oceny dowodów dokonanej w postępowaniu administracyjnym, zakończonym decyzją Kolegium z [...] marca 2017 r. Skarżący kwestionuje bowiem dokonaną w tym postępowaniu ocenę wiarygodności opisanej wyżej dokumentacji, stanowiącej korespondencję pomiędzy Kierownikiem Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] a NZOZ P. L. R. "[...] w [...], wskazując, że dokumenty te błędnie zostały uznane za miarodajne, w kontekście dokonanej przez organy obu instancji oceny zasadności odmowy przyznania wnioskowanego przez niego wówczas świadczenia niepieniężnego z pomocy społecznej – w postaci usług opiekuńczych. To oznacza, że wniosek skarżącego o wznowienie postępowania także z tego powodu nie mógłby doprowadzić do wzruszenia, w trybie wznowienia postępowania, powołanej decyzji ostatecznej Kolegium. Bezsprzecznie bowiem celem nadzwyczajnego postępowania administracyjnego, toczącego się na skutek wydania postanowienia o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną, nie może być ponowna weryfikacja zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, z tego względu, że jest ona oceniana przez stronę jako wadliwa. Taki cel realizuje niewątpliwie postępowanie zwykłe, w ramach którego stronie przysługuje prawa kwestionowania dokonanej przez organ pierwszej instancji oceny dowodów w drodze odwołania do organu drugiej instancji, a po wyczerpaniu tego środka zaskarżenia służy skarga do sądu administracyjnego. Opisana wyżej okoliczność mogła być zatem kwestionowana przez skarżącego wyłącznie w postepowaniu zwykłym, miał on bowiem prawo domagać się przedstawienia dokumentów, do których odwołuje się sporna korespondencja. Natomiast zarzut niewłaściwej oceny dowodów, znanych stronie i organowi w dacie orzekania, nie stanowi przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego. Jedynie dowody, o których ani organy ani skarżący nie wiedzieli w dacie orzekania mogłyby uzasadniać wznowienie postępowania. W ocenie Sądu oczywiste jest, że sporna korespondencja takiej okoliczności nie stanowi. Nieuzasadnione są również pozostałe zarzuty skarżącego. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w doktrynie wyrażony został pogląd, który Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela, że co do zasady wskazana przez wnioskodawcę podstawa wznowienia wiąże organ i wyznacza granice nadzwyczajnego postępowania. Związanie treścią wniosku o wznowienie oznacza, że organ nie może ani zmieniać, ani rozszerzyć żądania na inne podstawy wznowieniowe wskazane w art. 145 k.p.a." (zob. wyroki WSA w Warszawie z 22 czerwca 2012 r., II SA/Wa 233/12, 21 grudnia 2005 r., III SA/Wa 818/05, 11 grudnia 2006 r., IV SA/Wa 1987/06). Trzeba mieć bowiem na względzie, że granice rozpoznania sprawy po wznowieniu postępowania wyznacza art. 149 § 2 k.p.a., według którego postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Organ, prowadząc postępowanie na wniosek strony, jest związany podstawami wznowieniowymi zawartymi w takim wniosku i nie może się odnosić do innych podstaw, niewskazanych przez stronę. Tylko w postępowaniu wznowieniowym wszczętym z urzędu to organ jest pełnym dysponentem takiego postępowania, tzn. może samodzielnie wskazywać przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego. Niewątpliwie bowiem bez uzyskania na to wyraźnej zgody strony, organ administracji nie może badać występowania innych podstaw wznowienia niż wskazane w podaniu strony (zob. wyroki NSA z 12 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1925/12, z 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1999/12, wyrok WSA w Kielcach z dnia 13 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Ke 263/12; W. Chróścielewski [w:] W. Chróścielewski, J.P. Tarno, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2013, s. 181; T. Kiełkowski, Granice wznowionego postępowania administracyjnego w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego 2015, nr 10, s. 51). Niezależnie od powyższego należy zaznaczyć, że analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że kwestionowana decyzja Kolegium z dnia [...] marca 2017 r. nie jest dotknięta również żadną z pozostałych wad wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. Oczywiste jest, że skarżący brał czynny udział w postępowaniu, rozpoznanie sprawy nie było uzależnione od uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu ani uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez właściwy organ lub sąd, ani nie może być mowy o tym, że kwestionowana decyzja Kolegium została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Materiał dowodowy nie wskazują także na okoliczności, które dawałyby podstawę do uznania, że kwestionowana decyzja została wydana w oparciu o fałszywy dowód, bądź w wyniku przestępstwa. Z tych wszystkich względów Sąd, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, stosownie do art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.