II SA/Lu 604/23
WyrokWSA w Lublinie2023-10-10
Skład orzekający: Joanna Cylc-Macle, Jacek Czaja, Maciej Gapski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącej przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem, jeśli zakres sprawowanej opieki nie wyklucza możliwości podjęcia zatrudnienia, a sama skarżąca ma problemy z uzależnieniem od alkoholu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie wykazała, aby zakres sprawowanej przez nią opieki nad ojcem uniemożliwiał podjęcie zatrudnienia. Pomoc przy czynnościach domowych i zakupach nie jest traktowana jako "stała" opieka wykluczająca zarobkowanie. Dodatkowo, problemy skarżącej z uzależnieniem od alkoholu podważają rękojmię prawidłowego i sumiennego sprawowania opieki.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad ojcem, który posiadał orzeczenie o trwałej, całkowitej niezdolności do pracy i znacznym stopniu niepełnosprawności. Organy obu instancji odmówiły przyznania świadczenia, wskazując na brak związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją z zatrudnienia a opieką, a także na problemy skarżącej z uzależnieniem od alkoholu oraz fakt, że żona ojca również posiadała orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Macle Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja Asesor sądowy Maciej Gapski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 października 2023 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 20 kwietnia 2023 r., znak: SKO.41/2274/OS/2023 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia 20 kwietnia 2023 r. znak: SKO.41/2274/OS/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie (dalej jako: Kolegium lub organ), po rozpatrzeniu odwołania A. N. (dalej jako: skarżąca), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Piask z dnia 1 marca 2023 r., nr OPS.ŚR-8182.000180.SP.03.2023 odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Rozstrzygnięcie organu zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 2 lutego 2023 r. skarżąca działająca przez pełnomocnika r.pr. M. J. złożyła do Ośrodka Pomocy Społecznej w Piaskach wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad ojcem J. P., legitymującym się orzeczeniem Komisji Lekarskiej podległej Ministrowi Właściwemu ds. Wewnętrznych w L. z dnia 7 [...] r. o trwałej, całkowitej niezdolności do pracy oraz zaliczeniu do pierwszej grupy inwalidzkiej. Do wniosku dołączono ponadto orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Ś. z dnia [...] r. w stosunku do G. P. (żony J. P.). Z orzeczenie tego wynika, że znaczny stopień niepełnosprawności został ustalony do dnia 28 lutego 2022 r.
Decyzją z dnia 1 marca 2023 r. organ I instancji odmówił A. N. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Organ powołał się na art. 17 ust. 1b ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 390; dalej jako: u.ś.r.) i podniósł, że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała po ukończeniu wieku określonego w ww. przepisie. Ponadto wyjaśnił, że z uwagi na uzależnienie skarżącej od alkoholu i nie poddawanie się leczeniu odwykowemu istnieje uzasadniona wątpliwość, czy opieka sprawowana nad ojcem będzie miała charakter trwały i rzetelny.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie wskazaną powyżej decyzją z dnia 20 kwietnia 2023 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Piask. Kolegium podkreśliło, że organ I instancji niewłaściwie zastosował art. 17 ust. 1b u.ś.r. w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, jednakże pomimo to brak jest podstaw do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem organu odwoławczego w sprawie wystąpiły podstawy do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, z uwagi na zakres opieki, który zdaniem Kolegium nie ma charakteru opieki, o której jest mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Ponadto w uzasadnieniu podkreślono, że w sprawie występuje przesłanka negatywna określona w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a u.ś.r., gdyż żona osoby niepełnosprawnej od 1 marca 2023 r. nie legitymuje się już orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W tym zakresie Kolegium powołało się na uchwałę NSA z dnia 14 listopada 2022 r. sygn. akt I OPS 2/22, w której wskazano, że warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim osobie wskazanej w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. innej niż współmałżonek, jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
W ocenie Kolegium zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje na konieczność rezygnacji z zatrudnienia przez skarżącą z uwagi na sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżąca pozostaje poza rynkiem pracy od 6 lutego 2020 r. pomimo, że jest osobą młodą, a jej trójka dzieci pozostaje pod opieką jej byłego męża. Zdaniem Kolegium opieka sprawowana przez skarżącą nad ojcem nie nosi cech opieki stałej lub długotrwałej, na co wskazuje w szczególności przeprowadzony w sprawie wywiad środowiskowy. W realiach niniejszej sprawy organ odwoławczy uznał, że nie zachodzi związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy zakresem wymaganej i niezbędnej opieki nad niepełnosprawnym ojcem skarżącej, a niepodejmowaniem przez nią zatrudnienia, co jest podstawowym warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
W skardze do sądu administracyjnego na decyzję Kolegium zarzucono:
1. naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię, zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że brak jest związku pomiędzy rezygnacją/niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą a sprawowaniem przez nią opieki nad ojcem, podczas gdy w przedmiotowej sprawie taki związek przyczynowo – skutkowy istnieje, a sprawowana opieka jest permanentna;
2. naruszenie przepisów postępowania, w tym: art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. faktycznego zakresu opieki skarżącej nad ojcem, co skutkowało brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony.
Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie wydanych w sprawie decyzji organów obu instancji, zobowiązanie organów do przyjęcia oceny prawnej i wskazań, co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu sądu wydanym w sprawie, a także zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumenty świadczące, zdaniem pełnomocnika skarżącej, o zasadności złożonego środka zaskarżenia. W uzasadnieniu skargi podkreślono ponadto, że żona osoby wymagającej opieki G. P. uzyskała kolejne orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Kopia tego orzeczenia zastała załączona do skargi.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy wniósł o rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, ze zm; dalej jako: p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. – zarówno skarżąca, jak i organ wnieśli o rozpatrzenie sprawy w tym trybie.
Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając w sprawie organ nie naruszył także przepisów prawa materialnego.
Materialnoprawną podstawą niniejszej sprawy są przepisy ww. ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., o świadczeniach rodzinnych, w szczególności art. 17. Ustawodawca ustanowił instytucję świadczenia pielęgnacyjnego, jako wyraz pomocy dla osób z niepełnosprawnościami oraz członków ich rodzin w związku z sytuacjami życiowymi, które wymagają podjęcia się opieki nad bliską osobą niepełnosprawną.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że Kolegium prawidłowo skorygowało błąd organu I instancji co do jednej z podstaw odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Argumentacja organu I instancji, który oparł decyzję odmowną m.in. na art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest wadliwa, ze względu na to, że zgodność z Konstytucją tego przepisu została zakwestionowana wspomnianym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. (sygn. K 38/13; OTK-A 2014, z. 9, poz. 104). Trybunał uznał za niekonstytucyjne uzależnienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od okresu powstania niepełnosprawności. Wypada przypomnieć, że wprawdzie prawodawca nie podjął działań w celu uchylenia lub zmiany art. 17 ust. 1b u.ś.r., jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się jednolity już pogląd, że nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i rozstrzygnięcia sądu w takiej sprawie na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (zob. przykładowo wyroki NSA z 6 lipca 2016 r., I OSK 223/16; z 2 sierpnia 2016 r., I OSK 923/16; z 7 września 2016 r., I OSK 755/16; z 21 października 2016 r., I OSK 1853/16; z 4 listopada 2016 r., I OSK 1578/16, z 10 listopada 2016 r., I OSK 1512/16; z 14 grudnia 2016 r., I OSK 1614/16; z 11 lipca 2017 r., I OSK 1600/16). Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje niezależnie od momentu kiedy powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Nie ma przy tym znaczenia, czy opieka jest sprawowana nad małżonkiem, dzieckiem, czy rodzicem (por. analogiczne stanowisko wyrażone w wyrokach tutejszego sądu, tj. WSA w Lublinie: z 7 marca 2019 r., II SA/Lu 55/19; z 28 marca 2019 r., II SA/Lu 87/19; z dnia 10 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 174/22; z 1 lutego 2022 r., II SA/Lu 20/22; z dnia 10 maja 2022 r., II SA/Lu 185/22; CBOSA).
Ponadto wbrew twierdzeniom Kolegium w sprawie nie wystąpiła negatywna przesłanka określona w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a u.ś.r. Matka wnioskodawczyni, a zarazem żona W. P., osoby niepełnosprawnej, nad którą opiekę pragnie sprawować skarżąca, D. P. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z twierdzeń skarżącej i z dołączonej do skargi kopii decyzji o zaliczeniu D. P. do znacznego stopnia niepełnosprawności wynika, że stopień ten ustalono na stałe (k. 9 akt sądowych). Pomimo częściowo błędnego uzasadnienia organu odwoławczego, zaskarżona decyzja jest jednak prawidłowa.
Istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się zatem do jednej negatywnej przesłanki warunkującej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, tj. związku przyczynowo-skutkowego między niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia przez skarżącą, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Literalne brzmienie przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. jak i cel świadczenia pielęgnacyjnego prowadzi do stwierdzenia, że z założenia miało ono stanowić pomoc "ze strony państwa dla osoby zdolnej do pracy, lecz niezatrudnionej i niewykonującej innej pracy zarobkowej z powodu konieczności sprawowania opieki" nad niepełnosprawnym członkiem rodziny (zob. uzasadnienie wyroku TK z 18 lipca 2008 r. w sprawie P 27/07). Ten kluczowy cel świadczenia pielęgnacyjnego, czyli rekompensowanie braku dochodów z pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, nie stracił na aktualności. Świadczenie pielęgnacyjne niezmiennie jest formą rekompensaty osobie zobowiązanej do alimentacji, sprawującej opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny – za rezygnację z zatrudnienia albo niepodejmowanie zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania tej opieki. Niezbędne zatem dla uzyskania świadczenia, jest niebudzące wątpliwości ustalenie zakresu sprawowanej opieki oraz związku rezygnacji z zatrudnienia z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Sam fakt legitymowania się przez członka rodziny orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności nie gwarantuje automatycznie uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zakres sprawowanej opieki musi być tego rodzaju, że obiektywnie wyklucza możliwość jakiegokolwiek zarobkowania (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2020 r. sygn. akt I OSK 1148/20, CBOSA). Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie powinno, a wręcz nie może być okazją do zwiększenia dochodu w sytuacji, gdy rezygnacja z pracy nie jest ściśle powiązana z koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Ponadto nie można również przyznać świadczenia osobie, która nie daje rękojmi prawidłowego, a także stałego lub długotrwałego wykonywania opieki.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, należy zatem rozważyć czy ustalenia organu co do zakresu sprawowanej przez skarżącą opieki nad niepełnosprawnym ojcem były prawidłowe.
Wprawdzie organy orzekające w sprawach świadczeń pielęgnacyjnych nie posiadają medycznej wiedzy specjalistycznej uprawniającej do kwestionowania orzeczeń innych organów orzekających w przedmiocie stopnia niepełnosprawności, jednakże mają obowiązek dokonać oceny określonej przesłanki przyznania świadczenia w kontekście wszystkich okoliczności sprawy. Zgodnie bowiem z art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Jak wynika ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji, ojciec skarżącej wraz ze swoją żoną prowadzą odrębne gospodarstwo domowe od córki. Jednakże zarówno skarżąca jak i rodzice zamieszkują w jednym domu – córka zajmuje jego parter, a rodzice zamieszkują na piętrze. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego z dnia 8 lutego 2023 r. (k. 18-20 akt adm. I inst.) wynika, że skarżąca pomaga ojcu w czynnościach życia codziennego. Opieka sprowadza się do wspierania ojca w niektórych czynnościach życia codziennego, takich jak podgrzanie i podanie posiłku, przygotowanie ubrania, sprzątanie mieszkania, robienie niezbędnych zakupów (wraz z matką) oraz pomocy w rejestracji do lekarza i wykupywania leków. Z ustaleń poczynionych w trakcie wywiadu środowiskowego wynika, na co zasadnie zwracał uwagę organ odwoławczy, że stan zdrowia ojca skarżącej nie wymaga stałej obecności i opieki córki, gdyż samodzielnie porusza się po mieszkaniu, nie wymaga karmienia, pojenia, mycia itp. Z akt wynika, że W. P. samodzielnie spożywa posiłki, korzysta z toalet, sam się kąpie (łazienka jest przystosowana do potrzeb osoby niepełnosprawnej), samodzielnie przygotowuje i dawkuje sobie leki, samodzielnie układa się do snu, a w nocy nie potrzebuje opieki, ponadto praniem i prasowaniem odzieży zajmuje się jego żona G. P.. Zdaniem tut. Sądu istotne dla uznania, że skarżąca nie sprawuje permanentnej (jak wskazano w skardze) opieki nad ojcem jest fakt, że nie wie jaki lekarstwa przyjmuje oraz w jakich dawkach oraz, że nie jest w stanie wskazać pod opieką jakich lekarzy rodzinnych oraz lekarzy specjalistów znajduje się ojciec. Ustalenia poczynione w trakcie wywiadu środowiskowego oraz fakty znane organowi I instancji wskazują również na problem uzależnienia od alkoholu skarżącej, co również musi być wzięte pod uwagę w realiach przedmiotowej sprawy. Jeżeli bowiem osoba objęta obowiązkiem alimentacyjnym ma prawidłowo wykonywać opiekę nad osobą niepełnosprawną i uzyskać wsparcie finansowe w związku z rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia, to musi ona dawać rękojmie, że obowiązek opieki będzie wykonywać stale i sumiennie. Osoba uzależniona od alkoholi, która zdaniem pracownika socjalnego (k. 20v akt org. I inst.) nie chce się poddać leczenia odwykowemu nie daje gwarancji prawidłowego sprawowania opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r.
Zdaniem Sądu sam fakt asysty skarżącej przy wykonywaniu niektórych czynności życiowych przez ojca oraz sprzątanie domu, przygotowywanie opału lub wykupywanie lekarstw i robienie zakupów nie świadczy o takim zaangażowaniu w opiekę skarżącej, które uniemożliwiałoby podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
Dokonując analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, należy uznać, że ocena dokonana przez organ była prawidłowa. Pomimo posiadania przez ojca i matkę skarżącej orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, skarżąca nie wykazała, aby zakres sprawowanej przez nią opieki wykluczał podjęcie przez nią zatrudnienia (chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy). Jest to tym bardziej zasadne, że skarżąca z jednej strony wskazuje, że jej pomoc i obecność przy ojcu jest niezbędna, a z drugiej z akt sprawy wynika, że zakres samodzielności ojca jest tego rodzaju, że nie wymaga stałej obecności opiekuna.
Na podstawie powyższego należy uznać, że zakres czynności wykonywanych przez skarżącą, w rzeczywistości nie powoduje konieczności rezygnacji z zatrudnienia. Nie ulega bowiem wątpliwości, że czynności opiekuńcze nad W. P. mogą być realizowane także przez osobę aktywną zawodowo, gdyż mają one charakter uniwersalny, tzn. nie dotyczą tylko grona osób, co do których istnieje konieczność zapewnienia opieki i pomocy w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
W orzecznictwie odróżnia się świadczenie stałej pomocy osobie bliskiej, będące elementem obowiązku alimentacyjnego, stanowiące element tradycji, więzi rodzinnych i obowiązku moralnego od stałego świadczenia czynności opiekuńczych wymuszonych stanem niepełnosprawności, bez wykonania których zagrożona byłaby egzystencja niepełnosprawnego i godne funkcjonowanie. "Stałość" opieki warunkującej świadczenie pielęgnacyjne musi być tego rodzaju, że ma być nieprzerwana i dlatego wykluczająca nawet częściowe zarobkowanie. Nie spełnia tego warunku pomoc przy czynnościach związanych przede wszystkim z prowadzeniem gospodarstwa domowego, czy załatwianiem czynności urzędowych lub robieniem zakupów.
W sytuacji występującej w rozpatrywanej sprawie, mając na uwadze rodzaj i zakres opieki, można dojść do przekonania, że skarżąca nie musi rezygnować z podjęcia zatrudnienia, gdyż nie jest to bezwzględnie potrzebne dla zaspokojenia podstawowych życiowych potrzeb jej niepełnosprawnego ojca. Skarżąca nie wykazała przy tym jakie dowody czy okoliczności w sprawie pozwalałyby dojść do konkluzji odmiennej od tej, jaką przyjęło Kolegium.
Podsumowując, pomimo, że zakres samodzielności ojca skarżącej jest ograniczony, to jednak nie wyklucza podjęcia przez nią zatrudnienia (chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy). Z akt administracyjnych wynika, że skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie ma ustalonego prawa do emerytury, czy renty. Ponadto należy podkreślić, że materiał dowodowy sprawy wskazuje, że skarżąca jest uzależniona od alkoholu, co nie daje rękojmi właściwego sprawowania opieki. Jeżeli jednak stan faktyczny związany z opieką nad osobą niepełnosprawną W. P. ulegnie zmianie, a skarżąca weźmie na siebie obowiązek stałej i długotrwałej opieki, to dopuszczalne będzie złożenie nowego wniosku o przyznanie przedmiotowego świadczenia. W stanie sprawy ustalonym w niniejszym postępowaniu przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem nieuzasadnione.
Sąd zaznacza, że powyższe stwierdzenie nie umniejsza roli i wysiłku, jaki podejmuje skarżąca sprawując opiekę nad niepełnosprawnym ojcem, niemniej jednak, przepis art. 7 k.p.a. wyrażający zasadę prawdy obiektywnej nakazuje badać nie tylko słuszny interes obywatela (skarżącego), ale także interes społeczny. W tym ostatnim zaś jest, aby orzekając w przedmiocie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego mieć na uwadze cel tego świadczenia, jakim jest z jednej strony, zapewnienie chociażby częściowej rekompensaty osobom niemającym szans na podjęcie zatrudnienia z uwagi na przyjęcie na siebie obowiązku stałej i długotrwałej opieki nad bliskim niepełnosprawnym w stopniu znacznym, co wiąże się z ograniczeniem własnej swobody w wyborze zatrudnienia, a z drugiej, odmienne potraktowanie osób, które w takiej sytuacji z przyczyn obiektywnych się nie znajdują.
W rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. ani art. 6 k.p.a. (zasada legalizmu) czy też art. 8 k.p.a. (zasada budzenia zaufania obywateli do organów państwa). Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wyczerpującą argumentację zajętego przez organ stanowiska, w tym analizę stanu faktycznego (zakresu sprawowanej opieki) oraz prawnego (podstaw prawnych rozstrzygnięcia), a więc nie narusza art. 107 § 3 k.p.a. Nie został również naruszony obowiązek informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy mających wpływ na ustalenie praw i obowiązków stron postępowania (art. 9 k.p.a.). Okoliczność, że wydana decyzja nie spełnia oczekiwań skarżącej nie oznacza, że decyzja narusza prawo.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło