II SA/Lu 655/19
WyrokWSA w Lublinie2020-02-25
Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz, Joanna Cylc-Malec, Marta Laskowska-Pietrzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Miasta w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która dopuszcza zabudowę wielorodzinną w sąsiedztwie zabudowy jednorodzinnej, narusza konstytucyjne zasady ochrony własności i proporcjonalności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała Rady Miasta w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie narusza konstytucyjnych zasad ochrony własności i proporcjonalności. Wskazał, że przy uchwalaniu planu dokonano prawidłowego wyważenia kolidujących interesów, a wprowadzone rozwiązania nie ingerują ponad niezbędną konieczność w sferę prawną jednostki. Sąd podkreślił, że kontrola sądu administracyjnego dotyczy legalności, a nie celowości czy słuszności przyjętych rozwiązań planistycznych.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na uchwałę Rady Miasta w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając, że dopuszczenie zabudowy wielorodzinnej w sąsiedztwie ich działek jednorodzinnych narusza ich prawo własności, zasady proporcjonalności i ład przestrzenny. Podnosili również zarzuty dotyczące braku opinii komisji urbanistycznej i nieprawidłowości w procedurze rozpatrywania uwag. Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo wyważył interesy i nie naruszył prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak Protokolant Specjalista Beata Basak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] lutego 2020 r. sprawy ze skargi M. K., A. B., W. P., M. K. i D. M. na uchwałę Rady Miasta Świdnik z dnia 15 lipca 2019 r., Nr XI/161/2019 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Świdnik - rejon Brzeziny Kalina obszar B oddala skargę
M. K. występujący także w imieniu: A. B., W. P., M. K. i D. M. wniósł skargę na uchwałę Rady Miasta [...] [...] z dnia [...] lipca 2019 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] rejon B. K., obszar B ([...]) w części dotyczącej zmiany warunków zabudowy działek nr [...] oraz działki nr [...] położonych na obszarze [...] i [...] zaskarżonego planu miejscowego.
Skarżący wyjaśnił, że zabudowa realizowana w oparciu o ustalenia zmiany planu na działkach nr: [...], [...], [...] budynkami wielorodzinnymi o wysokości do 13 m, a także budynkiem usługowym o wysokości do 12 m w bliskiej odległości od działek skarżących spowoduje ograniczenie prawa własności dla działek nr [...] poprzez: znaczny spadek wartości i atrakcyjności nieruchomości, zacienienie posesji, ograniczenie prawa do spokojnego wypoczynku, utratę prywatności, przekroczenie przeciętnej miary, brak możliwości pełni wykorzystania posesji w celach rekreacyjno-wypoczynkowych, brak możliwości przydomowych upraw ogrodowych, utratę widoku, zmniejszenie przepływu powietrza, wzrost imisji pośrednich, wzrost emisji hałasu, wzrost emisji wibracji, wzrost niebezpieczeństwa poprzez znaczne zwiększenie ruchu ulicznego, zaburzenie zasad dobrosąsiedztwa, zanieczyszczenie środowiska poprzez dopuszczenie stosowania zbiorników bezodpływowych, zagrożenie gatunku chronionego-chomika europejskiego występującego na tym terenie.
W przekonaniu skarżącego, w zaskarżonej uchwale doszło do braku uwzględnienia unormowań ustawowych w kontekście konstytucyjnej zasady proporcjonalności (naruszenie art. 31 ust.3 Konstytucji) i ochrony prawa własności (art. 64 ust.3 Konstytucji). Ponadto skarżący podniósł, że przy uchwalaniu zmiany planu doszło do naruszenia art. 17 ust. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez brak uzyskania opinii Gminnej Komisji Architektoniczno-Urbanistycznej.
W dalszej części skargi, skarżący podniósł, że przed uchwaleniem zmiany planu, działki o nr [...] i [...] były przeznaczone tylko na zabudowę jednorodzinną, co było dla ich właścicieli decydującym powodem ich zakupu oraz zamieszkania na tym terenie. Skarżący, których działki nie są zabudowane, zadeklarowali w skardze, że zamierzają je wykorzystać pod zabudowę jednorodzinną. Wnoszący skargę wyjaśnił, że wysokie budynki wielorodzinne, w bezpośrednim sąsiedztwie budynków niskich jednorodzinnych, zaburzą harmonię terenu i relacje sąsiedzkie, a wymagania kompozycyjno-estetyczne zostaną drastycznie naruszone. Zgodnie z wymaganiem właściciela działek o nr [...] i prezentacją dewelopera, budynki wielorodzinne będą miały 13 m wysokości i płaskie dachy, natomiast sąsiednie budynki jednorodzinne mają 8 m wysokości z dachami ostrymi, wielospadowymi.
Skarżący stwierdził także, że interes i potrzeby lokalnej społeczności, przy uchwalaniu zmiany planu nie zostały uwzględnione, z tego względu, że 120 wniosków złożonych przez lokalną społeczność sąsiadującą z obszarem, którego dotyczy zmiana planu ([...]), zawierających około 700 uwag odnośnie zmniejszenia dopuszczalnych parametrów zabudowy wielorodzinnej na terenie objętym zmianą planu, zostało ostatecznie odrzuconych. Zarzucił również, że potrzeby lokalnej społeczności zostały zignorowane poprzez ustalenie, że na obszarze objętym zmianą planu dopuszczone jest pozostawienie 1 miejsca parkingowego na 1 lokal mieszkalny, pomimo znacznego zatłoczenia miasta i wielu wniosków o przynajmniej 1,2 miejsca parkingowego na lokal.
Skarżący wskazał, że niezasadnie odrzucono wniosek o zwiększenie opłaty planistycznej, z tytułu wzrostu wartości nieruchomości z 10% do 30%, a w procedurze rozpatrywania uwag wystąpiło wiele błędów i nieścisłości. W jego ocenie Burmistrz przyjął taki sposób rozstrzygnięcia uwag, który nie pozwalał składającym na identyfikację czy ich uwaga została rozpatrzona. W Załączniku Nr 2 do Uchwały [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] lipca 2019 r. - "Rozstrzygnięcie o sposobie rozpatrzenia uwag" wniesionych do wyłożonego do publicznego wglądu projektu planu" (zał. nr 7) uwagi mają zmienione daty wpływu i zmanipulowaną treść. Ww. załącznik, rozstrzygający uwagi, przedstawiony radnym przed głosowaniem, posiadał wypełnione kolumny z wynikiem głosowania, tak jakby głosowanie miało już miejsce, co stanowiło w jego ocenie wyraźny wpływ i sugestię jak rada ma głosować.
W odpowiedzi na skargę, organ stwierdził, że skarga jest bezpodstawna. Zdaniem organu, zaskarżona zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] rejon B. K., obszar B, nie narusza interesów prawnych skarżących, a przy jej sporządzaniu uwzględniono wszelkie wymagania wynikające z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W sporządzanym planie wprowadzono ograniczenia minimalizujące wzajemne negatywne sąsiedztwo zabudowy jednorodzinnej i wielorodzinnej. Szczególnie dotyczy to ograniczenia intensywności dopuszczonej w projekcie planu zabudowy wielorodzinnej, w tym w zakresie dopuszczonej wysokości zabudowy oraz odsunięcia miejsc jej lokalizacji od działek zagospodarowanych zabudową jednorodzinną. Zmiana ta nie mogła pozbawić skarżących prawa do zabudowy poprzez wprowadzenie zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej - zgodną z obowiązującym planem z 2004 r. - dla działek [...], [...], [...]. Określone w zmianie planu parametry i wskaźniki zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej dla tych działek są ustalone w sposób mniej intensywny niż w innych obszarach tego planu, m.in. poprzez: określenie 6 m linii zabudowy od działek nr [...] i [...] - przy czym, w sąsiedztwie znajdującego się na działce nr [...] budynku mieszkalnego jednorodzinnego, jest to ponad 24 m, ograniczenie wysokości zabudowy do 13 m i powierzchni zabudowy do 35% powierzchni ogólnej działki.
Organ wyjaśnił, że podobnie jest z określeniem parametrów i wskaźników zabudowy dla działki usługowej - z dopuszczeniem lokali mieszkalnych - oznaczonej nr [...]. Zarówno profil usług jak i wskaźniki zabudowy są dostosowane do istniejącego sąsiedztwa zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, dla której istnieje także możliwość realizacji programu usługowego na podstawie planu z 2004 r.
Zdaniem organu szczegółowe ustalenia zaskarżonej zmiany planu są wypełnieniem określonego w art. 2 i art. 15 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustawowego obowiązku określenia zasad wprowadzenia ładu przestrzennego i równoważonego rozwoju, efektywnego gospodarowania przestrzenią z uwzględnieniem walorów ekonomicznych przestrzeni, w szczególności poprzez uzupełnienie istniejącej zabudowy z poszanowaniem nabytych praw w świetle obowiązującego od 2004 r. planu, przez wszystkich właścicieli działek objętych zmianą planu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Legitymacja skargowa skarżącego oraz osób, które reprezentuje w rozpoznawanej sprawie jest niesporna. W świetle art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2018 r., poz. 994, ze zm.; dalej jako: u.s.g., każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Przedmiotowe działki o nr ew. nr [...] będące własnością skarżących, leżą w bezpośrednim sąsiedztwie działek, których dotyczą zaskarżone zmiany określające zasady dopuszczalnego prawnie zagospodarowania działek: [...], [...], [...] i [...] w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego co determinuje sposób wykonywania prawa własności. W tym sensie uchwała narusza interes prawny skarżących w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g., uprawniając ich do wniesienia skargi do sądu, bez przesądzania w tym miejscu rozważań, czy naruszenie interesu prawnego skarżących było prawnie usprawiedliwione.
Na wstępie wyjaśnić należy, że dnia [...] kwietnia 2015 r., Rada Miasta [...] uchwałą nr [...] przystąpiła do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] – rejon [...]. W granicach zmiany znalazł się plan miejscowy zatwierdzony uchwałą nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r., ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa Lubelskiego [...]. W wyniku rozpatrzenia złożonych uwag wprowadzono zmiany do projektu planu, który został ponownie wyłożony do publicznego wglądu. Na skutek złożonych uwag do projektu ponownie wyłożonego planu Burmistrz Miasta podjęła uchwałę nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. w sprawie zmiany uchwały nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. o przystąpieniu do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] rejon B. K.. Uchwała nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. dzieli obszar objęty zmianą planu na obszary: A, B, C, D, E zgodnie z załącznikami do uchwały. Dnia [...] sierpnia 2018 r. uchwalona została zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...], rejon B. K., obszar A (zdecydowana większość obszaru). Procedura planistyczna nad projektem zmiany planu dla niewielkiego powierzchniowo obszaru B była kontynuowana i została zakończona w 2019 r. podjęciem przez Radę Miasta [...] zaskarżonej uchwały w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] rejon B. K., obszar B ([...]).
Skarżący są właścicielami działek oznaczonych numerami [...], [...], [...], [...] objętych ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Zespołu O. "[...] - K." w [...] zatwierdzonego uchwałą nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. Nieruchomości te położone są w terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, na którym możliwa jest lokalizacja usług nieuciążliwych (symbol planu MN) oraz zabudowę mieszkaniową mieszaną z podstawowym przeznaczeniem gruntów pod zabudowę o mieszanej strukturze (jedno- i wielorodzinnej) oraz usług nieuciążliwych z możliwością ich lokalizowania w obiektach wolnostojących (symbol planu MM). Plan określa przeznaczenie nieruchomości, wskaźniki i parametry urbanistyczne oraz ustala wzajemne relacje pomiędzy różnymi typami zabudowy umożliwiając, realizację: zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej różnych typów: wolnostojącej, bliźniaczej, szeregowej - maksymalna wysokość budynków do 12 m dla budynków z wysokim dachem (o spadku powyżej 30%) i do 8 m dla pozostałych budynków, - maksymalny procent zabudowy działki do 30% jej powierzchni ogólnej a dla działek z funkcją usługową do 45 % (na terenie oznaczonym symbolem MN do 50 %) jej powierzchni ogólnej, a także zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej (w zabudowie mieszkaniowej mieszanej - symbol MM) o wysokości do 4 kondygnacji nadziemnych z możliwością zlokalizowania elementów dominujących przestrzennie, jeśli jest to uzasadnione przyjętą koncepcją architektoniczną. Plan nie określa natomiast maksymalnej wysokości w metrach. Wysokość budynku jest sumą wysokości jego kondygnacji. Dla zabudowy wielorodzinnej plan nie ustala także maksymalnej powierzchni zabudowy.
Z kolei ustalenia odnoszące się do funkcji usługowej, jako uzupełnienie funkcji mieszkaniowej, przewiduje jej usytuowanie w formie urządzeń wbudowanych w budynki mieszkalne zarówno jednorodzinne jak i wielorodzinne, a także w formie obiektów wolnostojących pod warunkiem, że wielkość działki umożliwia usytuowanie budynku usługowego zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Istota zarzutów skarżących sprowadza się do nadużycia władztwa planistycznego gminy wskutek przyjęcia w zaskarżonej uchwale rozwiązań ograniczających korzystanie z własności należącej do skarżących, tj. działek nr [...] w sposób naruszający konstytucyjne zasady ochrony własności i proporcjonalności.
Rozpatrując skargę w niniejszej sprawie stwierdzić należy, że nie jest ona zasadna, ponieważ przy uchwalaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Rada Miasta [...] nie dopuściła się naruszeń prawa w powyższym zakresie.
Mając na względzie, że realizacja kompetencji planistycznych gminy wiąże się niejednokrotnie z ingerencją w sferę chronionych praw jednostki (na czele z prawem własności) podstawowym kryterium dopuszczalności jest zachowanie wymogów płynących z konstytucyjnych zasad ochrony własności oraz nakazu proporcjonalności ingerencji. Akty planistyczne gminy mogą niewątpliwie ingerować w sferę własności jednostek, kształtując sposób wykonywania tego prawa, muszą jednak stanowić wyraz właściwego wyważenia kolidujących dóbr i wartości, poprzez wykazanie, że przyjęte rozwiązania są optymalne – uzasadnione interesem publicznym i nie ingerujące ponad niezbędną konieczność w sferę prawną jednostki.
W orzecznictwie wskazuje się, że rozwiązania przyjęte w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym opierają się na zasadzie równowagi interesu ogólnopaństwowego, interesu gminy i interesu jednostki. Oznacza to obowiązek rozważnego wyważenia praw indywidualnych (interesów obywateli) i interesu publicznego, co ma szczególne znaczenie w przypadku kolizji tych interesów. Organy planistyczne powinny mieć na uwadze, że kreowanie poprzez plan polityki przestrzennej niejednokrotnie wymaga rozstrzygania konfliktów pomiędzy interesem indywidualnym a interesem gminy bądź pomiędzy sprzecznymi ze sobą interesami indywidualnymi. W trakcie rozwiązywania tych konfliktów uwzględniać należy zasady konstytucyjne w tym ustanowioną w art. 2 zasadę demokratycznego państwa prawa oraz wyrażoną w art. 31 ust. 3 Konstytucji zasadę proporcjonalności. W razie kolizji przyznanie prymatu jednemu interesowi nad innym, wymaga natomiast każdorazowo porównania wartości chronionych z tymi, które w efekcie wprowadzanej regulacji mają ulec ograniczeniu. W konsekwencji uczynienie jednego z interesów nadrzędnym, zwłaszcza, gdy chodzi o konflikt w pełni równorzędnych interesów jednostek, z których jedna doznać ma ograniczenia, wymaga szczególnej rozwagi i rzetelnego uzasadnienia (por. wyroki NSA z 31 maja 2010 r., II OSK 575/10; z 7 grudnia 2010 r., II OSK 1174/10; z 14 grudnia 2010 r., II OSK 2073/10; z 28 lipca 2011 r., II OSK 1001/11; z 12 września 2012 r., II OSK 1271/12; z 12 stycznia 2016 r., II OSK 1119/14; wyrok WSA w Gliwicach z 16 lipca 2008 r., II SA/Gl 178/08; wyrok WSA w Poznaniu z 25 kwietnia 2013 r., II SA/Po 985/12; wyrok WSA we Wrocławiu z 25 kwietnia 2013 r., II SA/Wr 134/13.
W świetle powyższego, stwierdzić należy, że zarzuty skarżących są niezasadne, gdyż Rada Miasta podejmując zaskarżoną uchwałę, w zakresie objętym granicami skargi, dokonała prawidłowego wyważenia kolidujących interesów i nie wprowadziła ograniczeń w korzystaniu z działek skarżących, które naruszałyby zasadę proporcjonalności. Należy zwrócić uwagę, że przedmiotem skargi jest uchwała wprowadzająca zmiany w planie miejscowym. Oceniając to, czy Rada Miasta w należyty sposób uwzględniła interes prawny skarżących należy więc wziąć pod uwagę porównanie prawnych możliwości korzystania z prawa własności spornej działki z uwzględnieniem prawnych uwarunkowań przed zmianą oraz z takim stanem (takimi uwarunkowaniami), jakie wprowadza kwestionowana zmiana (zaskarżona uchwała). Dokonując takiego porównania Sąd doszedł do przekonania, że nie doszło do naruszenia prawa własności.
Wbrew zarzutom skargi, zaskarżona uchwała spełnia w stopniu odpowiednim do okoliczności sprawy przesłanki uwzględnienia interesu prawnego skarżących i przysługującego im prawa własności działek nr [...]. Rada Miasta zrealizowała bowiem obowiązek uwzględnienia prawa własności w planowaniu przestrzennym (art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r., Dz.U.2018 poz. 1845 ze zm. dalej jako "u.p.z.p."), nie naruszyła granic kształtowania prawa własności skarżących (art. 6 ust. 1 u.p.z.p.) i nie ograniczyła w nieproporcjonalny sposób prawa skarżących do zagospodarowania terenu, do których posiadają tytuł prawny (art. 6 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.).
W ocenie Sądu nie można zgodzić się ze stwierdzeniem, że rozwiązania planistyczne przyjęte w zaskarżonej uchwale sprawiają, że realizacja ustalonego w planie przeznaczenia terenu pod zabudowę mieszaną (MM) jak również usługową (1U) na obszarze działek sąsiadujących z działkami skarżących będzie stanowiła ingerencję w ich prawo własności. Należy bowiem zwrócić uwagę, że obowiązujący plan umożliwia także skarżącym zabudowę swoich nieruchomości w różnej formie. Dotychczas powstał w zabudowie mieszkaniowej mieszanej (MM) tylko 1 budynek mieszkalny jednorodzinny – skarżącego M. K. i 3 budynki jednorodzinne w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej w pierzei ul. [...] (w oddaleniu ponad 60 m od skarżonego obszaru działek [...], [...], [...]).
Mając na uwadze, że powyższe ustalenia planu, do czasu wejścia w życie zaskarżonej uchwały, dotyczyły również sąsiednich działek, wymienionych w skardze, oznaczonych nr [...], [...], [...], stwierdzić należy, że błędne są twierdzenia skarżących, że działki te przed zmianą planu, przeznaczone były wyłącznie pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. W ocenie Sądu, nie ma prawnych przeszkód do realizacji przeznaczenia zabudowy mieszanej (MM) na poszczególnych działkach, a tylko taka ocena mieści się w zakresie kontroli sądu, która dotyczy legalności, a nie celowości czy słuszności przyjętych rozwiązań planistycznych. Sąd nie prowadzi rozważań abstrakcyjnych w sferze przyszłego, potencjalnie najlepszego w perspektywie ekonomicznej wykorzystania działek, jego rolą jest jedynie ocena, czy przyjęte rozwiązania planistyczne nie naruszają prawnych regulacji korzystania przez gminę z władztwa planistycznego, w tym zasad ochrony własności i proporcjonalności. Sąd może zatem zakwestionować racjonalność przyjętych rozwiązań, ale tylko w takim zakresie, w jakim nieracjonalność postanowień planu stanowi naruszenie prawnie sformułowanych zasad jego tworzenia.
Słusznie zatem organ podnosi, że działka nr [...] oraz działki nr [...] i [...], od strony działki skarżącego M. K., przeznaczone były pod zabudowę mieszaną (MM), a więc, od strony południowo-zachodniej i południowo-wschodniej mógł powstać budynek mieszkaniowy wielorodzinny o wysokości do 4 kondygnacji, w odległości dopuszczonej prawem budowlanym. W dotychczasowych ustaleniach planu brak jest zapisów o maksymalnej powierzchni zabudowy, a więc mógł powstać także budynek lub budynki większe gabarytowo. Należy zwrócić także uwagę, że budynek na działce [...], został zlokalizowany w oparciu o plan z 2004 r, a więc skarżący powinien mieć świadomość ewentualnego przyszłego sąsiedztwa, bowiem o czym była już mowa wyżej, również plan obowiązujący do 2004 r. (a także plan z 1994 r.) przewidywał na tym terenie zabudowę mieszkaniową wielorodzinną.
Z kolei odnosząc się do zarzutów skarżącego D. M., będącego właścicielem działki nr [...] sąsiadującej bezpośrednio z działką nr [...], na której dopuszczono w planie zabudowę usługową stwierdzić należy, że są bezzasadne, gdyż plan z 2004 r., przewidywał możliwość uzupełnienia zabudowy jednorodzinnej o zabudowę usługową. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że zaskarżone zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, są kontynuacją postanowień planu z 2004 r.
Mając na uwadze powyższe ustalenia, zauważyć należy, że pomimo, iż rozwiązania przyjęte przez Radę Miasta prowadzą do uznania, że najbardziej opłacalna ekonomicznie staje się inwestycja zakładająca zabudowę wielorodzinną obejmującą działki: [...], [...], [...] i usługową na działce [...], to nie można w tym zakresie mówić o naruszeniu prawnych zasad tworzenia planu miejscowego. Takie rozwiązanie kompleksowe wpisuje się w m.in. w wymóg realizacji ładu przestrzennego, to zaś jest jedno z głównych uwarunkowań prawnych określających działania planistyczne gminy. Wśród kryteriów koniecznych do uwzględnienia w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustawodawca wymienił na pierwszym miejscu wymagania ładu planistycznego (art. 1 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p.). Ład przestrzenny w świetle definicji ustawowej oznacza takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne (art. 2 pkt 1 u.p.z.p.). Jeśli celem, jaki ma przyświecać prawodawcy miejscowemu jest ustalenie najbardziej optymalnych z punktu widzenia ładu przestrzennego zasad wykorzystania dostępnej przestrzeni, to trudno zakwestionować legalność takich rozwiązań, które skłaniają do przyjmowania rozwiązań najbardziej kompleksowych (obejmujących zabudowę wielorodzinną), nie wykluczając jednak w sensie prawnym dopuszczalności realizacji indywidualnych zamierzeń inwestycyjnych, na poszczególnych działkach (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 14 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 959/18, dostępny w CBOSA). W świetle przytoczonej wyżej definicji ustawowej (art. 2 pkt 1 u.p.z.p.) ład przestrzenny wyraża się nie tylko w kategoriach ekonomicznych umożliwienia właścicielowi jako najkorzystniejszego ekonomicznie zagospodarowania danej działki, trzeba w nim również uwzględnić interes publiczny oraz interesy właścicieli innych działek.
W tym kontekście, niezasadny jest zarzut skarżących dotyczący naruszenia ładu przestrzennego i wymagań kompozycyjno-estetycznych. Wśród działek będących własnością skarżących tylko dwie są zabudowane (nr [...] i [...]) natomiast pozostałe działki są niezabudowane w żaden sposób, trudno więc w tych okolicznościach mówić o zaburzeniu harmonii i ładu przestrzennego.
Przyjęte w zaskarżonej uchwale rozwiązania planistyczne pomimo, że mogą oddziaływać na ewentualne ekonomiczne warunki inwestycji związanych z działkami skarżących, to jednak nie wprowadzają prawnych ograniczeń. Zarzuty skarżących dotyczą w związku z tym nie tyle ograniczeń prawnych, ile korzyści ekonomicznych wykorzystania działek przy takich uwarunkowaniach prawnych, jakie stwarza zaskarżona zmiana planu. Realizacja konkretnych rozwiązań może być mniej lub bardziej korzystna ekonomicznie, nie mieści się to jednak w zakresie oceny legalności zaskarżonych postanowień planu. Postanowienia planu, które wpływają na ekonomiczną opłacalność korzystania z nieruchomości (np. spadek jej wartości) mogą mieć znaczenie z punktu widzenia roszczeń odszkodowawczych przysługujących właścicielowi nieruchomości na podstawie art. 36 u.p.z.p. Kwestia ta pozostaje jednak poza zakresem rozpoznawanej sprawy.
Niezasadny jest także zarzut skarżących, dotyczący naruszenia procedury planistycznej poprzez brak opinii Gminnej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej zaskarżonej uchwały. Z akt sprawy wynika, że Burmistrz Miasta po podjęciu przez Radę Miasta uchwały przeprowadził, określoną w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, procedurę planistyczną zgodnie z prawem. Przygotowano niezbędne do projektu planu dokumenty w tym prognozę oddziaływania na środowisko i prognozę skutków finansowych. W dokumentacji prac projektowych znajdują się określone w art. 17 ustawy opinie i uzgodnienia, w tym również na podstawie art. 17 ust. 6 u.p.z.p., wniosek o zaopiniowanie projektu zmiany planu, który został przesłany do Gminnej Komisji Urbanistyczno - Architektonicznej pismem z dnia 19 czerwca 2017 r. oraz odpowiedź na ten wniosek - opinia z dnia 3 lipca 2017 r. (Dokumentacja planistyczna, 9. Wykaz opinii do projektu planu, k.16)
Sąd nie zauważył również naruszenia prawa odnośnie braku uwzględnienia uwag o zwiększenie ilości miejsc parkingowych z 1 miejsca parkingowego przypadającego na 1 lokal mieszkalny do 1,2 miejsca na lokal mieszkalny. Podnieść bowiem należy, że zapis 1 miejsce parkingowe na 1 lokal mieszkalny jest zgodny ze Studium zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na danym terenie jak również ze zmianami planu wprowadzonymi uchwałą nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r.
Ustosunkowując się natomiast do zarzutu dotyczącego naruszenia procedury planistycznej odnośnie rozpatrywania wniesionych do zmiany planu uwag, których sposób rozstrzygnięcia "nie pozwalał skarżącym na identyfikację czy ich uwaga została rozpatrzona", Sąd po analizie akt sprawy stwierdził, że podziela stanowisko organu w tej kwestii. Analiza załącznika nr [...] do uchwały [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] lipca 2019 r. do zaskarżonej uchwały "Rozstrzygnięcie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu" wskazuje, że kwestionowane przez skarżącego ustalenia planistyczne stanowią wyraz dążenia do zachowania równowagi różnych interesów, a nieuwzględnienie uwag osób je wnoszących zostało wyczerpująco i przekonująco uzasadnione. Odpowiadając na zarzuty skarżących w tym zakresie Rada wyjaśniła, że rozstrzygając o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu głosowała nad zasadnością poszczególnych rozwiązań merytorycznych, a nie za uwagami złożonymi przez konkretnych wnioskodawców. Natomiast osoby zainteresowane mogły w każdym czasie zwrócić się do Biura Rady Miasta bądź do merytorycznego Wydziału i ustalić numer porządkowy zgłoszonej przez siebie uwagi.
Ponadto, należy zwrócić uwagę, że skarżący nie wskazali konkretnych przykładów naruszenia procedury, ani w jaki sposób naruszyło to ich interes prawny, w związku z czym zarzut ten należy uznać za bezpodstawny. Według wyjaśnień organu, głosowanie odbywało się nad każdym wnioskiem odrębnie, po zaprezentowaniu przez przedstawicieli Burmistrza treści uwagi, uzasadnienia oraz propozycji rozstrzygnięcia. Zarówno Radni jak i osoby zainteresowane miały prawo zadawać pytania i przedstawić swoje zdanie odnośnie uwagi.
Zdaniem Sądu nie można skutecznie zarzucać nadużycia władztwa planistycznego, jeżeli Rada Miasta racjonalnie uzasadniła przyjęte rozwiązania i wyjaśniła, dlaczego nie uwzględniła uwag i propozycji przedstawianych przez właścicieli w toku procedury przygotowywania i uchwalania planu. Skarżący preferuje optykę indywidualną, patrząc z perspektywy swojej działki i swojego interesu, trzeba mieć jednak na uwadze to, że gmina musi uwzględnić bardzo szeroki zakres interesów, niejednokrotnie kolidujących ze sobą.
W licznych orzeczeniach sądy administracyjne wskazywały, że koncepcja władztwa planistycznego zakłada nie tylko samodzielność gminy, ale i możliwość ingerencji w prawa prywatne (w granicach określonych prawem). Oznacza zatem, że zainteresowane podmioty (w tym właściciele nieruchomości położonych w granicach planu) nie mogą oczekiwać, że rada gminy nie będzie korzystała z przysługujących jej uprawnień w ramach władztwa z powodu niezgodności ustaleń planu z żądaniami właścicieli nieruchomości znajdujących się na obszarze objętym planem lub w bezpośrednim sąsiedztwie (por. wyrok NSA z 26 lutego 2008 r., II OSK 1765/07; wyrok WSA w Białymstoku z 9 maja 2013 r., II SA/Bk 87/13; wyrok WSA w Lublinie z 2 października 2008 r., II SA/Lu 342/08; wyrok WSA w Warszawie z 12 stycznia 2004 r., IV SA 3473/01).
Podsumowując powyższe ustalenia, zauważyć należy, że fundamentalnym założeniem sądowej kontroli administracji jest kryterium legalności, zgodności z prawem zaskarżonego aktu. W licznych orzeczeniach na tle analizowanej problematyki sądy bardzo wyraźnie podkreślają, że kontrola sądu administracyjnego w przedmiocie aktów planistycznych nie może dotyczyć celowości czy słuszności podejmowanych przez gminę rozstrzygnięć, gdyż prowadziłaby do wkroczenia w kompetencje organów gminy, lecz ogranicza się jedynie do badania zgodności z prawem podejmowanych uchwał (por. przykładowo: wyroki NSA z 22 listopada 2012 r., II OSK 840/12 i II OSK 841/12; wyrok WSA w Gdańsku z 9 lutego 2010 r., II SA/Gd 531/09; wyrok WSA we Wrocławiu z 12 listopada 2009 r., II SA/Wr 678/08; CBOSA)..
Konkludując Sąd stwierdza, że wbrew podniesionym w skardze zarzutom Rada Miasta nie wykroczyła poza granice przysługującego jej władztwa planistycznego, w tym w szczególności nie wprowadziła w zakresie dotyczącym działek o nr [...] ograniczeń, które byłyby sprzeczne z konstytucyjnymi standardami ochrony własności oraz proporcjonalności.
W związku z powyższym, nie znajdując podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej uchwały Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło