II SA/Lu 685/08
WyrokWSA w Lublinie2009-02-18
Skład orzekający: Leszek Leszczyński, Joanna Cylc-Malec, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Starosta, stwierdzając nieważność uchwał Walnego Zgromadzenia Spółki Wodnej, może ponownie wydać decyzję stwierdzającą nieważność tych samych uchwał po tym, jak pierwsza decyzja została uchylona przez sąd administracyjny, a następnie sprawa wróciła do ponownego rozpoznania przez organ?Ratio decidendi
Starosta, po uchyleniu jego decyzji przez sąd administracyjny i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, nie mógł ponownie wydać decyzji stwierdzającej nieważność tych samych uchwał. Przepisy Prawa wodnego, w szczególności art. 179 ust. 4, w powiązaniu z art. 138 § 1 KPA, nie przewidują takiej możliwości. Organ odwoławczy powinien utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję, uchylić ją i orzec co do istoty sprawy, uchylić ją i umorzyć postępowanie pierwszej instancji, lub umorzyć postępowanie odwoławcze. Ponowne stwierdzenie nieważności uchwał wykracza poza katalog dopuszczalnych środków prawnych.Stan faktyczny
Starosta stwierdził nieważność dziewięciu uchwał Walnego Zgromadzenia Spółki Wodnej, zarzucając wadliwe zwołanie zgromadzenia. Po uchyleniu tej decyzji przez WSA, Starosta ponownie wydał decyzję stwierdzającą nieważność tych samych uchwał, podtrzymując argumentację o wadliwym zwołaniu. Skargi na tę decyzję złożyły Spółka Wodna oraz Spółka Akcyjna P.-B. WSA w Lublinie oddalił skargę Spółki Akcyjnej z uwagi na brak interesu prawnego, a uchylił zaskarżoną decyzję Starosty oraz poprzedzającą ją decyzję, uznając, że Starosta nie mógł ponownie wydać decyzji stwierdzającej nieważność uchwał po uchyleniu poprzedniej decyzji przez sąd.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Starosty oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Monika Kutarska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 lutego 2009 r. sprawy ze skargi Spółki A w L. oraz ze skargi Spółki B w Z. na decyzję Starosty z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwał Walnego Zgromadzenia Spółki B w Z. 1) oddala skargę Spółki A w L., 2) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r. nr [...], 3) zasądza od Starosty na rzecz Spółki B Z. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] Starosta na podstawie art.57 § 2 i art.104 kpa oraz art. 178 i 179 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne ( tekst jedn. Dz.U z 2005r. Nr 239 poz. 2019 ze zmianami ) stwierdził nieważność 9 uchwał Walnego Zgromadzenia Członków Spółki W. podjętych w dniu [...] w tym ;
1. Uchwały nr [...] w sprawie przyjęcia w skład członków spółki z dniem 1 stycznia 2008r. L. spółki z o.o w L.
2. uchwały nr [...] w sprawie przyjęcia w skład członków spółki z dniem 31 grudnia 2007r. A. B.
3. uchwały nr [...] o przyjęciu w skład członków Spółki z dniem 31 grudnia 2007r. P. Ł.
4. uchwały nr [...] w sprawie przyjęcia i zatwierdzenia bilansu rocznego, rachunku wyników za 2006r. oraz przeznaczeniu kwoty 121 785,40 złotych na fundusz rezerwowy
5. uchwały nr [...] o przyjęciu Planu Pracy i planu rzeczowo – Finansowego na rok 2007
6. uchwały nr [...] o przyjęciu i zatwierdzeniu sprawozdania zarządu z działalności spółki za rok 2006
7. uchwały nr [...] o udzieleniu absolutorium i skwitowania zarządu Spółki z wykonania obowiązków i działalności w roku 2006
8. uchwały nr [...] o przyjęciu i zatwierdzeniu Sprawozdania Komisji Rewizyjnej za rok 2006
9. uchwały nr [...] o przyjęciu zatwierdzeniu zmian w statucie Spółki.
W uzasadnieniu decyzji jako przyczynę stwierdzenia nieważności powołanych uchwał Starosta podał wadliwe, jego zdaniem, zwołanie Walnego Zgromadzenia na którym uchwały zostały podjęte, o czym zawiadomił go jeden z członków spółki - Burmistrz. Organ zauważył, że stosownie do § 16 statutu Walne Zgromadzenie zwołuje się w drodze obwieszczenia wywieszonego na dwa tygodnie wcześniej w siedzibie Zarządu spółki z tym, że zakładom będącym członkami spółki, zarząd spółki doręcza ponadto w tym terminie pisemne zawiadomienie o zwołaniu Walnego Zgromadzenia. W obwieszczeniu i zawiadomieniu należy podać termin, miejsce i porządek obrad. Obliczając terminy zgodnie z art.57 § 2 kpa, gdzie stanowi się, że terminy określone w tygodniach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim tygodniu , który nazwą odpowiada początkowemu dniowi terminu oraz przyjmując, że Burmistrz otrzymał zawiadomienie o zwołaniu zgromadzenia 7 grudnia 2007r. w piątek, to koniec wspomnianego dwutygodniowego terminu upłynął z dniem 21 grudnia 2007 r. o godzinie 24. Walne Zgromadzenie mogło zatem zostać zwołane najwcześniej w dniu 22 grudnia 2007r. Organ stwierdził, że wprawdzie termin zgromadzenia podaje się również do publicznej wiadomości w drodze obwieszczenia wywieszonego na dwa tygodnie wcześniej w siedzibie zarządu spółki, jednak z takiej formy zawiadomienia mogą skorzystać osoby nie będące członkami spółki , a nie jej udziałowcy jakim jest Burmistrz. Starosta podkreślił ponadto, że spółka eksploatując oczyszczalnię ścieków nie wypełnia swoich zadań statutowych, do których należą oczyszczenie wszystkich ścieków z terenu miasta, ponieważ przyjmuje jedynie ścieki dopływające siecią kanalizacyjną. Ścieki z szamb mieszkańcy muszą wywozić do oczyszczalni na terenie sąsiednich gmin. Starosta stwierdził, że oprócz prawnego nadzoru nad działalnością spółek ma on również obowiązki wynikające z ustawy o samorządzie powiatowym, w tym dbałość o rozwój regionu i czystość środowiska. Zgodnie z art.43 ust.1 i art.208 ust.1 Prawa wodnego gminy są odpowiedzialne za odprowadzanie ścieków ze swojego terenu , które to zadanie realizują w ramach krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych. W tym celu Rozporządzeniem nr 15 z dnia 20 stycznia 2006r. Wojewoda wyznaczył aglomerację Z. w której należy kompleksowo rozwiązać problem oczyszczania ścieków.
Decyzją z dnia [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek wniosku Spółki w Z. Starosta ponownie stwierdził nieważność uchwał Walnego Zgromadzenia Członków Spółki w Z., których nieważność stwierdził już w decyzji z dnia [...]. Podtrzymując swoją dotychczasową decyzję, Starosta zaznaczył, że nie kwestionuje prawidłowości zawiadomienia członków Spółki o terminie zwołania Zgromadzenia, tylko prawidłowość jego zwołania. Podkreślił, że zgodnie z przepisami ustawy prawo wodne miał obowiązek wyeliminować uchwały sprzeczne z prawem i statutem spółki, a takimi były właśnie uchwały podjęte nieprawidłowo pod względem proceduralnym.
Skargi na powyższą decyzje złożyły Spółka w Z. oraz P. – B. SA w L.
Spółka wodna zarzuciła decyzji naruszenie art.6, art.7 , art.10, art.61 § 4, art.77, art.80 i art.107 § 3 kpa oraz art. 178 i art.179 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. prawo wodne ( tekst jedn. Dz.U z 2005r. Nr 239, poz. 2019 ze zmianami ) oraz § 16 Statutu spółki wodnej. W ocenie skarżącej nie było przede wszystkim podstaw do ponownego wszczynania postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwał Walnego Zgromadzenia Spółki z dnia [...]., gdyż było ono już wszczęte i zakończone uprzednią decyzją Starosty z dnia [...]. i utrzymującą ją w mocy decyzją z dnia [...]. Wprawdzie decyzja ta została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 20 maja 2008 r. II SA/Lu 186/08, to jednak oznacza to tylko tyle, że sprawa wróciła do ponownego rozpoznania przez organy administracji. Skarżąca zauważyła ponadto, że Starosta nie mógł wszcząć postępowania w dniu 27 czerwca 2008r. w stosunku do uchwal podjętych w dniu [...]. zgodnie bowiem z art. 179 § 2 prawa wodnego o nieważności uchwał orzeka Starosta w terminie 30 dni od dnia doręczenia uchwały. Tymczasem decyzję Starosta wydał w dniu [...]. a więc z przekroczeniem wskazanego terminu, który biegł od dnia doręczenia mu uchwał, co nastąpiło w terminie 7 dni od dnia ich podjęcia.
Skarżąca zakwestionowała także pogląd organu o błędnym zawiadomieniu członków Spółki o terminie Walnego Zgromadzenia na dzień 21 grudnia 2007r. Podkreśliła, że w spółce praktyką było doręczanie zawiadomień o jego zwołaniu w tym dniu tygodnia, w którym dwa tygodnie później miało się odbyć. Zgodnie ze wspomnianą praktyką spółka w dniu 7 grudnia 2007r. czyli w piątek doręczyła członkom zawiadomienia o zwołaniu Zgromadzenia na dzień dniu 21 grudnia 2007r, także w piątek. W ten sposób zawiadomiono także Burmistrza, który wysłał swojego przedstawiciela, co potwierdza lista obecności członków na Zgromadzeniu w dniu 21 grudnia 2007r. Nawet zatem gdyby przyjąć wadliwość zawiadomienia, które zgodnie z decyzją powinno odbyć się 22 grudnia 2007r., to i tak nie spowodowałoby to wadliwości samego zgromadzenia, skoro był na niej przedstawiciel zainteresowanej strony i miał możliwość wpływu na treść podejmowanych uchwał. Skarżąca podkreśliła, że przedstawiciel strony nie wnosił żadnych zastrzeżeń co do prawidłowości trybu zwołania Zgromadzenia, nigdy też wcześniej sposób ten nie był kwestionowany. W ocenie skarżącej członkowie Zgromadzenia mieli wystarczająco dużo czasu – dwa tygodnie – aby przygotować się do Zgromadzenia lub podjąć decyzję o nie uczestniczeniu w nim. Podjęcie decyzji przez Starostę nastąpiło w tej sytuacji z naruszeniem art. 77, 80 i 107 kpa.
Skarżąca podniosła, że organ nie odniósł się także do zarzutu naruszenia art.10 § 1 kpa przed wydaniem decyzji z dnia 9 lipca 2008r., a także, że wszczynając drugą sprawę o to samo bez zakończenia pierwszej organ nie działa zgodnie z prawem.
Powołując się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2004r. (OW 95/04 ONSA i WSA z 2005r. Nr 2, poz. 45 ) spółka dowodziła, że Starosta naruszył także art.178 i 179 ustawy prawo wodne, gdyż stwierdził nieważność wszystkich uchwał Walnego Zgromadzenia, które dotyczyły stosunków wewnętrznych spółki, czyli stosunków pomiędzy spółką , a jej członkami, co nie należy do kompetencji nadzoru. Nie odniesiono się ponadto do charakteru pozostałych uchwał Zgromadzenia, które również dotyczyły wewnętrznej sprawy spółki. Skarżąca zwróciła uwagę, że statut spółki przewiduje dwie formy zawiadomienia o Walnym Zgromadzeniu – obwieszczenie wywieszone w siedzibie zarządu i dodatkowe zawiadomienie dla zakładów będących jej członkami. Mimo to Starosta w ogóle się do tego nie odniósł, a ponadto Burmistrza nie można uznać za zakład. Zdaniem skarżącej Starosta podkreślając nieprawidłowe działanie spółki i stwierdzając nieważność uchwał Zgromadzenia Wspólników zamierza doprowadzić do jej rozwiązania. Tymczasem spółka realizuje swoje zadania właściwie , osiąga bardzo dobrą skuteczność oczyszczania ścieków, nie ma problemów z emisją nieprzyjemnych zapachów.
W ocenie skarżącej naruszeniem art. 61 § 4 kpa było także doręczenie decyzji jedynie niektórym udziałowcom spółki.
Naruszenie art.178 i 179 ust.2 prawa wodnego zarzuciła Staroście także Spółka Akcyjna P. – B., członek Spółki Wodnej w Z. Również jej zdaniem kompetencje nadzorcze Starosty obejmują jedynie działalność spółki, rozumianą jako jej zewnętrzna aktywność , nie obejmuje natomiast stosunków wewnętrznych pomiędzy samą spółką , a jej członkami. Zakres kompetencji nadzorczych określają przepisy ustawy stanowiące zamknięty katalog, wykluczający rozszerzającą jej interpretację. Tymczasem Starosta nie miał żadnych zastrzeżeń co do merytorycznej strony podjętych uchwał oraz ich zgodności z prawem czy statutem, a stwierdził jedynie błędne zwołanie Walnego Zgromadzenia, co oznacza niedopuszczalne rozszerzenie wykładni wspomnianego art.179 ust.2 prawa wodnego. Skarżąca podkreśliła przy tym wadliwość stanowiska organu nadzoru w tym zakresie. Odwołując się do przepisu art. 238 kodeksu spółek handlowych i orzecznictwa sądowego, jako , że sposób liczenia terminów jest w istocie analogiczny w ramach całego sytemu prawa polskiego, wywodziła, że Zgromadzenie zwołane w dniu 7 grudnia 2007r. prawidłowo odbyło się 21 grudnia 2007r. Z kolei odwołując się do przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (tekst jedn. Dz.U z 2000r. Nr 80, poz. 903 ze zmianami ) spółka była zdania, że nawet wadliwe zwołanie Zgromadzenia nie oznacza wadliwości podjętych na nim uchwał, bowiem kryterium pozwalającym przypisać im moc wiążącą stanowi wola większości i zgodność z bezwzględnie obowiązującymi przepisami. W ten sposób pierwszeństwo woli uczestników odsuwa na plan dalszy wymogi formalne, które mają jedynie charakter porządkowy czy gwarancyjny, zaś ich naruszenie jedynie wówczas może stać się przyczyną uchylenia uchwał organów kolegialnych, jeżeli miało wpływ na ich treść w szczególności, gdy wypaczają arytmetykę głosowania, nie dając wyrazu stanowisku ( woli ) większości. Nie ma też w ocenie spółki powodów do uznania, że termin określony w § 16 Statutu jest terminem sztywnym. Przyjęcie ścisłej wykładni prezentowanej przez organ nadzoru powodowałoby, że zwołanie Zgromadzenia w 15 dniu od daty wysłania zawiadomienia byłoby naruszeniem w § 16 Statutu i nakazywało unieważnienie podjętych na nim uchwał. Skarżąca zwróciła uwagę, że sposób liczenia terminów w spółce był od wielu lat taki sam i nie był nigdy kwestionowany. Skarżąca zaznaczyła, że przedstawiciel Burmistrza był obecny na Walnym Zgromadzeniu i podpisał listę jego uczestników. Zasadność zarzutów Burmistrza byłaby uzasadniona tylko wówczas, gdyby nie został on w ogóle poinformowany o zwołaniu Walnego Zgromadzenia lub też powiadomiony na tyle późno, że nie mógłby wziąć w nim udziału lub merytorycznie się do niego przygotować. Nie bez znaczenia jest także okoliczność, że ogólna wartość udziałów reprezentowanych na Zgromadzeniu przekraczała 50 % i była wystarczająca do podjęcia uchwał, także przy założeniu, że nieobecni lub bojkotujący zebranie głosowaliby przeciwko ich przyjęciu.
W odpowiedzi na skargi Starosta podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wnosił o ich oddalenie. Dodatkowo podał, iż ustawodawca nie wymienił w ustawie prawo wodne segmentów działalności spółek, nad którymi sprawuje swój nadzór, a to oznacza, że dotyczy całej działalności spółki i wszystkich podejmowanych przez nią uchwał.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Wobec złożenia skarg zarówno przez Spółkę Wodną jak i przez "P. B.’’ Spółkę Akcyjną, należało w pierwszej kolejności rozważyć dopuszczalność skargi spółki akcyjnej, która jest członkiem spółki wodnej, a to z uwagi na treść art.50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U Nr 153, poz.1270 ze zmianami ). Przepis ten stanowi, że uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowych działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. W literaturze podkreśla się, że interes prawny we wniesieniu skargi, na którym została oparta legitymacja skargowa, stanowi nową kategorię interesu prawnego w prawie administracyjnym ( Tadeusz Woś , Hanna - Knysiak – Molczyk, Marta Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz LexisNexis Warszawa 2005 str.213 i następne ), którego istotę stanowi uprawnienie do żądania przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem, czyli z obiektywnym porządkiem prawnym. W tym ujęciu o istnieniu legitymacji decyduje interes prawny, rozumiany jako żądanie oceny przez właściwy sąd administracyjny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z obiektywnym stanem prawnym. Jednakże skarżący musi mieć w złożeniu skargi interes prawny pojmowany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżonym aktem lub czynnością ( J. Zimmermann, glosa do postanowienia NSA z dnia 19 sierpnia 2004 r., OZ 340/04, OSP 2005, z. 4, poz. 51, s. 21). Wspomniany interes prawny musi być interesem indywidualnym strony postępowania, musi zatem dotyczyć jej bezpośrednio. Określony podmiot ma w konkretnej sprawie "interes prawny" w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wtedy, gdy interes ten ma oparcie w przepisach prawa. Najczęściej będą to przepisy prawa materialnego; jednakże mogą to być również przepisy procesowe lub ustrojowe ( por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2007r. II OSK 2019/06 LEX nr 325285, wyrok NSA z dnia 21 listopada 2006r. II GSK 227/06 LEX nr 288187). Od wykazania związku między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej uzależnione jest uprawnienie do złożenia skargi. W sprawie jest oczywistym, że skarżąca spółka w żaden sposób takiego związku nie wykazała. Skarga nie wskazuje jakiegokolwiek przepisu prawa, pozwalającego na wniosek, że w rozpoznawanej sprawie spółka ma chroniony interes prawny, uzasadniający wniesienie skargi. Nie sposób dostrzec owego interesu prawnego spółki także w przepisach ustawy z dnia 18 lipca 2001r. prawo wodne ( tekst jedn. Dz.U z 2005r. Nr 239, poz. 2019 ze zmianami ). Przeciwnie, art. 179 ust.4 ustawy jedynie spółce wodnej, której uchwała została uchylona, przyznaje prawo zwrócenia się do starosty z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy i tylko jej po wyczerpaniu tego trybu przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Przepis ten przesądza zatem, że interesu prawnego we wniesieniu skargi do sądu nie mają członkowie spółki, czego konsekwencją było oddalenie skargi "P.B.’’ Spółka Akcyjna w L.
Uzasadnione podstawy zawiera natomiast skarga Spółki Wodnej, choć nie wszystkie jej argumenty są uzasadnione. Przede wszystkim nie można podzielić zarzutu skargi sprowadzającego się do błędnego, zdaniem skarżącej, obliczenia przez organ nadzoru terminu zwołania Walnego Zgromadzenia jej członków. Według § 16 statutu spółki Walne Zgromadzenie zwołuje się w drodze obwieszczenia wywieszonego na dwa tygodnie wcześniej w siedzibie Zarządu spółki z tym, że zakładom będącym członkami spółki, zarząd spółki doręcza ponadto w tym terminie pisemne zawiadomienie o zwołaniu Walnego Zgromadzenia. W sprawie nie jest kwestionowane, że spółka zawiadomienia o zwołaniu Walnego Zgromadzenia na dzień 21 grudnia 2007r. doręczyła członkom 7 grudnia 2007r. w piątek. Ponieważ przepisy ustawy prawo wodne nie zawierają szczególnych przepisów dotyczących obliczania terminu należało odwołać się, jak zrobił to organ nadzoru do art.57 § 2 kpa. Według tego przepisu terminy określone w tygodniach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim tygodniu , który nazwą odpowiada początkowemu dniowi terminu. Jeśli zatem zawiadomienie o Walnym Zgromadzeniu, rozpoczynające bieg tego terminu nastąpiło w piątek 7 grudnia 2007r. to dwutygodniowy termin przewidziany w § 16 statutu spółki skończył się z mocy art.57 § 2 kpa dopiero z upływem piątku dnia 21 grudnia 2007r. a wiec upłynął nie przed terminem Zgromadzenia , ale z końcem dnia , w którym organ ten już obradował i podejmował uchwały ( por. wyrok SN z dnia 8 lutego 2008r. I CSK 399/07 Biul.SN 2008/6/15 wydany wprawdzie na gruncie art.112 kc, ale z uwagi na identyczną treść art.57 § 2 kpa znajdujący zastosowanie także w rozpoznawanej sprawie ). Słusznie zatem organ nadzoru zauważył, że Zgromadzenie zostało zwołane w sposób wadliwy, skoro wspomniany dwutygodniowy termin musi się skończyć przed terminem Walnego Zgromadzenia członków spółki, co oznacza najpóźniej z upływem dnia poprzedzającego dzień oznaczony w zawiadomieniu jako data jego odbycia. Błędne jest jednak założenie Starosty, że wadliwość zwołania walnego zgromadzenia automatycznie pociąga za sobą nieważność podjętych na nim uchwał, na co zwróciła uwagę skarżąca. Już w uchwale z dnia 30 stycznia 1965r. ( III CO 75/63 OSNC 1966/9/141, por. także uchwałę połączonych izb : Izby Cywilnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych SN z dnia 23 listopada 1973r. III PZP 38/72 OSNC 1975/1/1) podjętej wprawdzie na gruncie ustawy o spółdzielniach i ich związkach, ale z uwagi na tożsamość poruszanego zagadnienia odnoszącej się także do rozpatrywanego zarzutu skargi, Sąd Najwyższy wyjaśnił, że nie każde uchybienie zasadom zwoływania i obradowania Walnego Zgromadzenia może prowadzić do uchylenia uchwały tego organu, lecz tylko takie uchybienie, które miało lub mogło mieć wpływ na treść zaskarżonej uchwały. Naruszenie norm lub zasad określających tryb zwoływania , tok postępowania i sposób głosowania na Walnym Zgromadzeniu musi być tak poważne, że w rezultacie wykazywanej wadliwości formalnej nie można stwierdzić, czy zaskarżona uchwała wyraża wolę większości członków. Sąd podkreślił, że ocena czy wadliwość w zwołaniu lub obradowaniu Walnego Zgromadzenia miała lub mogła mieć wpływ na powzięcie uchwały o oznaczonej treści, nie powinna być dokonywana abstrakcyjnie, lecz z uwzględnieniem wszystkich mogących tu zaważyć okoliczności konkretnego wypadku, niewątpliwie bowiem można wskazać na takie reguły tego postępowania, co do których można w konkretnym przypadku przyjąć, że ich naruszenie nie miało żadnego wpływu na treść uchwały, a więc , że uchwała byłaby taka sama, choćby reguły te zostały zachowane. Przykładowo Sąd Najwyższy wskazał, że jeśli statut wymaga zawiadomienia członków o terminie walnego zgromadzenia listem poleconym, lecz wbrew temu zawiadomiono ich w inny sposób , ale w czasie właściwym i z podaniem porządku obrad, albo jeśli nawet członka o terminie nie zawiadomiono, ale powziął on w odpowiednim czasie wiadomość o zebraniu i jego porządku obrad, to uchybienia te nie mogłyby – jako nie mające mieć wpływu na jego treść – stanowić podstawy do uchylenia uchwał Walnego Zgromadzenia. Na tle rozpoznawanej sprawy jest jasne, że szersze rozważanie kwestii skutków wadliwego zawiadomienia o terminie Walnego Zgromadzenia członków spółki na podejmowane uchwały nie jest konieczne. Kwestia ta należy bowiem do oceny organu nadzoru, który , jak wynika z akt, nie rozpoznawał sprawy w tym zakresie, mimo podnoszonego w toku postępowania argumentu o uczestniczeniu w zgromadzeniu przedstawiciela Burmistrza reprezentującego Gminę Z., utożsamiając nieważność podjętych uchwał z samym tylko wadliwym zawiadomieniem o walnym zgromadzeniu, co jak wykazano było błędne.
Nie można natomiast zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, że nadzór Starosty nie mógł dotyczyć spraw wewnętrznych spółki m.in. o jakich mowa w uchwałach będących przedmiotem stwierdzenia nieważności. Zauważyć należy, iż z treści art. 179 § 2 prawa wodnego wynika wyraźnie, że nieważne są uchwały organów spółki wodnej sprzeczne nie tylko z prawem, ale także ze statutem. Z treści statutu Spółki Wodnej w Z. wynika , że Walne Zgromadzenie może podejmować uchwały o charakterze majątkowym jak i niemajątkowym np., o wyborze władz spółki, uchwalania planu prac niezbędnych do wykonania zadań spółki, ustalania nagród dla członków zarządu i komisji rewizyjnej, nabywania , zbywania lub obciążania nieruchomości spółki, upoważnienia zarządu spółki do zaciągania pożyczek lub kredytów w imieniu spółki do ustalonej wysokości, czy połączenia z inną spółką lub jej podziału. Można założyć, że podjęta na zgromadzeniu uchwala w każdym z tych przedmiotów może sprzeciwiać się celom i interesom samej spółki lub może godzić w interesy jej mniejszościowych udziałowców. Skoro statut z reguły dotyczy spraw wewnętrznego funkcjonowania spółki to jest oczywiste, że przyjęcie poglądu skarżącej spółki eliminowałoby ten zakres działalności z jakiejkolwiek kontroli wbrew jednoznacznej w swej treści dyspozycji wspomnianego przepisu. Stwierdzając nieważność uchwały Walnego Zgromadzenia w powyższym zakresie Starosta winien jednak jasno i czytelnie wykazać na czym owa niezgodność polegała.
Nie są także zasadne pozostałe zarzuty skargi.
Nie budzi przede wszystkim żadnych wątpliwości, że pozbawienie strony przed wydaniem decyzji możliwości wypowiedzenia się co zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań jest naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowania o jakiej stanowi art.10 kpa. Trafne jest spostrzeżenie , że zarówno organ odwoławczy, jak i organ pierwszej instancji nie mogą uchylić się od obowiązku wyznaczenia stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, w przeciwnym bowiem razie zawsze dojdzie do naruszenia wspomnianego przepisu. Czym innym jednak jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia analizowanego przepisu, a czym innym zagadnienie, czy naruszenie to w każdym wypadku musi prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji przez wojewódzki sąd administracyjny. Artykuł 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U Nr 153, poz.1270 ze zmianami ) stanowi, że uchylenie przez sąd decyzji lub postanowienia możliwe jest w razie stwierdzenia co najmniej jednego z trzech naruszeń prawa: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Analiza tych przepisów prowadzi do wniosku, że poza przypadkiem wymienionym pod literą b), warunkiem niezbędnym uchylenia zaskarżonej decyzji jest stwierdzenie, że naruszenie prawa, którego dopuścił się organ administracji, miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W przypadku opisanym pod literą c) wymaga się ponadto, aby wpływ ten był istotny. Wynika z tego, że w każdej sprawie Sąd indywidualnie bada, czy naruszenie art. 10 § 1 kpa mogło mieć wpływ na jej wynik ( por. uchwałę składu 7 sędziów NSA z dnia 25 kwietnia 2005r. (FPS 6/04 ONSAiWSA 2005/4/66) dotycząca wprawdzie interpretacji art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, ale przy podobnej treści art.10 § 1 kpa znajdująca zastosowanie także w niniejszej sprawie ). W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że zarzut naruszenia przepisu art.10 kpa może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych ( wyrok NSA z dnia 18 maja 2006r. II OSK 831/05 ONSAiWSA 2006/6/157, wyrok NSA z dnia 24 maja 2007r. II GSK 4/07 LEX nr 351055 ). Oczywistym jest, że skarżąca spółka nie przedstawiła żadnej argumentacji pozwalającej na stwierdzenie, że uniemożliwienie jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Dla wykazania tej okoliczności nie jest wystarczające, jak wyjaśniono wyżej, jedynie stwierdzenie, że organ naruszył art.10 kpa. Z powyższego powodu nie można uznać za zasadny zarzut naruszenia art.61 § 1 kpa co do ponownego wszczęcia przez organ nadzoru postępowania administracyjnego w stosunku do spółki, wobec uprzedniego uchylenia decyzji Starosty przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Jest bowiem oczywistym, że uchylenie decyzji nie spowodowało zakończenia postępowania nadzorczego, a w konsekwencji nie było uzasadnienia dla wszczynania przez Starostę z urzędu postępowania w sprawie zbadania ważności przedmiotowych uchwał postanowieniem z dnia [...]. Skarżąca jednak nie wskazała jaki istotny wpływ na wynik sprawy miało to uchybienie.
Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu także z innego powodu. Stosownie do art. 179 ust.2 ustawy prawo wodne uchwały organów spółki wodnej sprzeczne z prawem lub statutem są nieważne. O nieważności uchwał w całości lub w części orzeka, w drodze decyzji, starosta w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały (ust. 2). Natomiast stosownie do ust. 4. tego przepisu decyzja, o której mowa w ust. 2, jest ostateczna; spółka wodna, której uchwała została uchylona, może zwrócić się do starosty z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, a po wyczerpaniu tego trybu spółce wodnej przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W istocie przepis ten odpowiada konstrukcji art.127 § 3 kpa, ten zaś nakazuje do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosować odpowiednie przepisy dotyczące odwołań, co oznacza, że wprost ma zastosowanie także przepis art.138 § 1 kpa ( wyrok NSA z dnia 17 listopada 2001r. I SA 1011/00 LEX nr 81760, wyrok z dnia 12 czerwca 2001r. II SA 3214/00 LEX nr 75525 ). Biorąc to pod uwagę oczywistym się staje, że po ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta w zaskarżonej decyzji nie mógł ponownie stwierdzić nieważności przedmiotowych uchwał Walnego Zgromadzenia Członków Spółki Wodnej. Takiego rozstrzygnięcia w ogóle bowiem nie przewiduje treść powołanego przepisu. Według art.138 § 1 kpa organ odwoławczy wydaje decyzję , w której 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, bądź uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji bądź 3) umarza postępowanie odwoławcze. Treść zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazuje na zastosowanie przez organ nadzoru środka pozaprawnego wykraczającego poza katalog obowiązujących w tym zakresie środków prawnych czym naruszył art.138 § 1 pkt.1 kpa w związku z art. 179 ust. 4 prawa wodnego.
Z tych powodów na podstawie art.145 § 1 pkt1 lit.c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( z.U. Nr 153, poz.1270 ze zmianami) należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...]. Skarga "P.-B.’’ Spółka Akcyjna została oddalona na podstawie art. 151 wspomnianej ustawy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło