II SA/Lu 803/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) Protokolant Specjalista Agnieszka Wojtas po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2026 r. sprawy ze skargi Zakładu [...] w O. L. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. L. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 3 listopada 2025 r. znak: IF-V.7840.8.28.2025.AG w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru budowy oddala skargę. Wojewoda Lubelski (dalej jako: Wojewoda, organ odwoławczy) decyzją z dnia 3 listopada 2025 r. znak: IF-V.7840.8.28.2025.AG, po rozpatrzeniu odwołania Zakładu [...] w O. L. Sp. z o.o. z siedzibą w O. L. (dalej jako skarżący, inwestor, spółka), utrzymał w mocy decyzję Starosty Lubartowskiego z dnia 14 sierpnia 2025 r. znak: AIB.6743.473.2025.IOM w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia budowy oczyszczalni ścieków. Stan sprawy przedstawia się następująco. W dniu 29 lipca 2025 r. spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, skierowała do Starosty zgłoszenie budowy oczyszczalni ścieków o wydajności 7,5 m3 na dobę, na działkach nr ewid. [...] i [...] w miejscowości R. , gmina O. L.. W dniu 14 sierpnia 2025 r. inwestor uzupełnił zgłoszenie, przedkładając m.in. pismo Burmistrza [...] z dnia 12 sierpnia 2025 r., w treści którego wyrażono stanowisko, iż gmina nie jest uprawniona do wprowadzenia w aktach prawa miejscowego regulacji uniemożliwiających budowę przydomowych oczyszczalni ścieków. Decyzją z dnia 14 sierpnia 2025 r. Starosta, na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm., dalej jako: Pr.bud.), wniósł sprzeciw w sprawie powyższego zgłoszenia. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy [...] (zatwierdzonym uchwałą nr XXXII/151/05 Rady Miejskiej [...] z dnia 10 listopada 2005 r., dalej jako: m.p.z.p., uchwała, plan miejscowy) część działki, na której usytuowany jest budynek [...], który miałby zostać wyposażony w objęte zgłoszeniem urządzenie budowlane (oczyszczalnię ścieków o wydajności do 7,5 m2 na dobę), położona jest na terenie oznaczonym symbolem G 52 UN - teren usług niepublicznych. Starosta przywołał postanowienia uchwały dotyczące powyższego terenu oraz jej ustalenia ogólne w zakresie ochrony kształtowania środowiska przyrodniczego i zasad uzbrajania obszaru w sieć kanalizacji sanitarnej. Następnie stwierdził, że przedmiotowa inwestycja narusza powyższe ustalenia planu. Została bowiem zaplanowana na terenie, który nie stanowi terenu zabudowy rozproszonej. Według Starosty, na tym terenie plan miejscowy nie dopuszcza odprowadzania ścieków do indywidualnych oczyszczalni ścieków, tylko do bezodpływowych zbiorników. Odnosząc się do przedstawionego przez inwestora pisma Burmistrza O. L. dnia 12 sierpnia 2025 r., organ I instancji podniósł, że nie jest uprawniony do samodzielnego stwierdzania, że poszczególne ustalenia planu miejscowego są nieważne, a ma jedynie obowiązek weryfikacji zgodności zamierzeń inwestycyjnych z tym aktem. Końcowo Starosta zaznaczył, że z uwagi na brak możliwości dostosowania inwestycji do zgodności z przepisami prawa miejscowego, odstąpił od nałożenia na inwestora obowiązku usunięcia nieprawidłowości w zgłoszeniu, na podstawie art. 30 ust. 5c Pr.bud. W odwołaniu od decyzji organu I instancji inwestor zarzucił naruszenie przepisów obowiązującego planu miejscowego. W ocenie spółki, zapisy m.p.z.p. dotyczące odprowadzania ścieków komunalnych na terenach oznaczonych symbolami UN i UO, nie zabraniają budowy przydomowych oczyszczalni ścieków. W całej dokumentacji planistycznej nie ma wzmianki o takim zakazie. Ponadto, odwołując się do treści art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz. U. z 2025 r. poz. 733, dalej jako: u.c.p.g.) oraz wyrażanych na gruncie tego przepisu poglądów orzeczniczych, skarżący podniósł, że gmina nie jest uprawniona do wprowadzania w aktach prawa miejscowego, w tym miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, regulacji uniemożliwiających budowę przydomowych oczyszczalni ścieków lub kanalizacji. W ocenie skarżącego, postanowienia zawierające tego rodzaju zakazy przyjęte przez organy gminy należy uznać za nieważne. Skoro bowiem przepisy u.c.p.g. dopuszczają określone działanie dotyczące zapewnienia nieruchomościom dostępu do urządzeń sanitarnych, to plan miejscowy musi umożliwić mieszkańcom realizację uprawnień wynikających z tej ustawy. W wyniku rozpatrzenia sprawy w trybie odwoławczym Wojewoda, wskazaną na wstępie decyzją ostateczną z dnia 3 listopada 2025 r. (zaskarżoną do Sądu), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy na wstępie podkreślił, że art. 28 Pr.bud. nakłada na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę przed przystąpieniem do wykonania robót budowlanych. Wyjątki od tej zasady zostały wyliczone w art. 29 Pr.bud. i jedynie w przypadkach tam określonych możliwe jest przystąpienie do wykonywania robót budowlanych bez pozwolenia na budowę, lub bez pozwolenia, ale po zgłoszeniu zamiaru ich wykonania, jeśli organ nie wniesie sprzeciwu. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 5 Pr.bud. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50 m3 na dobę. Organ II instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie zamierzeniem inwestora są roboty budowlane polegające na budowie oczyszczalni ścieków oraz urządzenia wodnego w postaci wylotu do dopływu jeziora M. od dopływu z W. S. K. do ujścia dla istniejącego budynku [...] w miejscowości R.. Biologiczno-mechaniczna oczyszczalnia oparta jest na technologii obrotowych złóż biologicznych, w monolitycznym zbiorniku z materiału GRP znajdują się cztery strefy oczyszczania, w których zachodzą procesy oczyszczania ścieków bytowo-gospodarczych. Odnosząc się do podstawy prawnej decyzji organu I instancji (art. 30 ust. 6 pkt 2 Pr.bud.), Wojewoda wyjaśnił, że przesłanka ta ma miejsce w razie dokonania przez organ oceny, iż realizacja budowy lub robót budowlanych narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy. Brzmienie przytoczonej regulacji nie pozostawia jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych co do jej wiążącego charakteru. Ustawodawca nie przyznał organowi administracji możliwości odstąpienia od jej zastosowania poprzez przyznanie choćby minimum uznania administracyjnego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 598/19). Stwierdzając zatem sprzeczność planowanego zamierzenia inwestycyjnego z zapisami obowiązującego planu miejscowego, organ administracji architektoniczno-budowlanej zobligowany jest do wniesienia - na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 Pr.bud. - sprzeciwu wobec dokonanego zgłoszenia zamiaru realizacji robót budowlanych. Nie jest jednocześnie rolą organu architektoniczno-budowlanego zastępowanie organów odpowiedzialnych za planowanie przestrzenne w gminie. Organ wydający pozwolenie na budowę (odpowiednio - rozpatrujący zgłoszenie robót budowlanych) jest związany treścią planu zagospodarowania przestrzennego i nie ma kompetencji do badania słuszności jego postanowień (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 908/11). Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, z mocy art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 ze zm., dalej jako: u.p.z.p.). Organ odwoławczy wskazał, że dla terenu objętego zgłoszeniem obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą nr XXXII/151/05 Rady Miejskiej [...] z dnia 10 listopada 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...]. Przedmiotową oczyszczalnię ścieków zaprojektowano na części działki nr ewid.[...] znajdującej się na terenie oznaczonym na rysunku planu miejscowego symbolem G 52 UN – teren usług niepublicznych. Wojewoda przytoczył obowiązujące dla tego terenu ustalenia m.p.z.p., a następnie podzielił stanowisko Starosty, iż zapisy planu miejscowego odnoszące się do sposobu odprowadzenia ścieków sanitarnych dla tej części działki nr ewid.[...] jednoznacznie określają, że ścieki odprowadzać należy do sieci kanalizacji sanitarnej. Plan miejscowy nie zakazuje całkowicie indywidualnych oczyszczalni ścieków - dopuszcza indywidualne przydomowe oczyszczalnie ścieków, ale wyłącznie przy zabudowie rozproszonej oraz przy korzystnych warunkach gruntowych. Wobec braku definicji pojęcia "zabudowa rozproszona" w planie miejscowym, organ odwoławczy uznał w oparciu o powszechnie przyjęte znaczenie tego pojęcia, że oznacza ono zespół obiektów budowlanych znajdujących się od siebie w znacznej odległości i porozrzucanych na większym obszarze. Zabudowa rozproszona ma więc charakter zabudowy ekstensywnej i jest przeciwieństwem tzw. "zabudowy zwartej". Biorąc pod uwagę powyższe zapisy, organ odwoławczy zgodził się z oceną Starosty, iż budowa oczyszczalni ścieków zaprojektowana na działce nr ew. [...] jest sprzeczna z ustaleniami planu miejscowego. W ocenie organu II instancji, ustalanie, czy sprzeczne z zapisami planu miejscowego zamierzenie inwestycyjne jest dozwolone przepisami wyższej rangi niż akt prawa miejscowego (tj. powołaną w odwołaniu ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach), nie leży w kompetencji organu architektoniczno-budowlanego. Taka sytuacja nie mieści się w ramach uprawnień tego organu, a jej wystąpienie otwiera jedynie możliwość stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego na wniosek uprawnionych podmiotów. Organy administracji architektoniczno-budowlanej czy inne organy administracji publicznej nie są uprawnione do dokonywania rozporoszonej kontroli uregulowań planów miejscowych z prawem ustawowym lub konstytucyjnym Wojewoda przywołał wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych, opowiadające się za stanowiskiem konstytucyjnym (wyroki WSA w Krakowie: z dnia 23 maja 2018 r., sygn. akt 11 SA/Kr 458/18 i z dnia 30 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 1022/21, wyroki WSA w Warszawie: z dnia 5 września 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 1834/22, z dnia 28 lutego 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2452/21 i z dnia 15 marca 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 2080/22; wyroki WSA w Gliwicach: z dnia 21 października 2019 r., sygn. akt II SA/GI 684/19 i z dnia 20 stycznia 2023 r., sygn. akt 11 SA/GI 1454/22; wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 1022/21; wyroki WSA w Poznaniu: z dnia 14 lipca 2023 r., sygn. akt 11 SA/Po 193/23 i z dnia 16 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Po 777/22; wyrok WSA w Kielcach z dnia 31 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SA/Ke 327/22). Jednocześnie przyznał, że na tle przedmiotowego zagadnienia zarysowało się również drugie, przeciwstawne stanowisko, które dopuszcza możliwość orzeczenia w przedmiotowej sprawie wyłącznie w oparciu o przepis ustawowy art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g., z pominięciem sprzecznych z tym przepisem zapisów planu miejscowego (wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 lutego 2022 r., sygn. akt 11 SA/Łd 829/21; wyrok WSA w Opolu z dnia 7 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Op 16/20; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 10 listopada 2020 r.; sygn. akt II SA/Ol 555/20; wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt 11 SA/Kr 150/18 ze zdaniem odrębnym; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 14 kwietnia 2010 r., sygn. I SA/Gd 49/10).Organ odwoławczy opowiedział się za pierwszym z zaprezentowanych stanowisk podkreślając, że przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm., dalej jako: u.s.g.) przewidują i regulują tryby postępowań, w wyniku których może dojść do wyeliminowania z obrotu (stwierdzenia nieważności) planu lub jego części. Dopóki zapis planu nie zostanie usunięty, dopóty służy mu domniemanie zgodności z prawem. To domniemanie, w którym warunkiem zgody na realizację inwestycji jest brak sprzeczności z planem, organ architektoniczno-budowlany musi uwzględnić. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Wojewody. W skardze zaskarżonej decyzji zarzucono: I. naruszenie prawa materialnego: 1) art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. w zw. z art. 87 ust.1 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego może ograniczyć ustawowe prawo właściciela nieruchomości do realizacji zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie oczyszczalni ścieków, a tym samym przyjęcie, że akt niższego rzędu może eliminować zastosowanie przepisów wyższej rangi; 2) art. 30 ust. 6 pkt 2 Pr.bud. poprzez niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że istnieje sprzeczność zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie oczyszczalni ścieków z m.p.z.p.; 3) § 20 ust. 5 pkt 4 m.p.z.p. poprzez jego wadliwą interpretację, prowadzącą do niedopuszczalnego ograniczenia funkcji sanitarnej, pomimo ustawowego obowiązku wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych; 4) art. 1 ust. 2 u.p.z.p. poprzez nieuwzględnienie dyrektyw w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a tym samym poprzestanie jedynie na literalnej wykładni zapisów m.p.z.p. przy ocenie zgodności zamierzenia z tym aktem, w oderwaniu od ekonomicznych oraz ekologicznych przesłanek budowy oczyszczalni ścieków; II. naruszenie przepisów postępowania: art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako: k.p.a.), przez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak odniesienia się do kluczowych zarzutów odwołania, pominięcie w uzasadnieniu decyzji argumentów dotyczących braku kanalizacji i braku możliwości jej budowy na działkach objętych zamierzeniem inwestycyjnym w kontekście obowiązków właścicieli nieruchomości zawartych w u.c.p.g. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi spółka podniosła, że organy obu instancji całkowicie pominęły rzeczywisty stan istniejący na terenie gminy. Miejscowość R. nie jest objęta aglomeracją kanalizacyjną, gmina nie posiada i nie planuje budowy kanalizacji sanitarnej na tych terenach, co wynika z dokumentów planistycznych gminy. Budowa kanalizacji na tym obszarze byłaby ekonomicznie nieuzasadniona ze względu na zbyt małą liczbę odbiorców i odległość od istniejącej oczyszczalni w O. L.. Organy nie zaprzeczyły tym okolicznościom, ale nie wzięły ich pod uwagę przy rozpatrzeniu sprawy i je pominęły. Skarżący podkreślił, że wykładnia przyjęta przez organy prowadziłaby do wniosku, iż inwestor nigdy nie mógłby spełnić warunków wynikających z m.p.z.p., skoro plan wskazuje na odprowadzanie ścieków do kanalizacji, a kanalizacja ta nie istnieje i nie powstanie. Taka wykładnia jest sprzeczna z zasadą zgodności aktów niższego rzędu z aktami wyższego rzędu, w tym ustawą. Spółka powołała się przy tym na wyrok WSA w Opolu z dnia 7 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Op 16/20, w którym wskazano, że plan miejscowy nie może wprowadzać ograniczeń, które eliminują możliwość wykonywania ustawowych obowiązków w zakresie zapewnienia właściwej gospodarki ściekowej. Dodała, że podobnie orzekł NSA w sprawie o sygn. II OSK 1554/12. W ocenie skarżącego organ administracji, dokonując oceny zgodności zamierzenia budowlanego z postanowieniami planu miejscowego, w sposób nieuprawniony ograniczył się jedynie do bezpośredniego porównania rozwiązań zawartych w zgłoszeniu z założeniami przyjętymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wykładnia przepisów prawa miejscowego nie może natomiast dokonywać się w oderwaniu od zapisów innych aktów prawa powszechnie obowiązującego. Stosowanie przepisów miejscowego planu, zgodnie z wykładnią systemową, musi zapewniać spójność i brak sprzeczności systemu prawa oraz komplementarność regulacji prawnych w danym zakresie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej jako: p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja odpowiada bowiem prawu. Przypomnieć należy, że zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Starosty z dnia 14 sierpnia 2025 r., wnoszącą sprzeciw w sprawie dokonanego przez skarżącego zgłoszenia budowy oczyszczalni ścieków o wydajności 7,5 m3 na dobę, na działkach nr ewid.[...] i [...] w miejscowości R., gmina O. L.. Materialnoprawną podstawę kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (powoływanej w treści uzasadnienia jako Pr.bud.). Art. 28 ust. 1 Pr.bud. formułuje ogólną zasadę, zgodnie z którą roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od tej zasady, tj. katalog inwestycji zwolnionych z powyższego obowiązku, określa art. 29 Pr.bud. Co do części inwestycji wymienionych w tym artykule (ust. 1 i ust. 3), w miejsce obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, ustawodawca przewidział obowiązek dokonania zgłoszenia budowy lub wykonywania innych robót budowlanych. Do inwestycji takich zaliczono budowę oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50 m3 na dobę;(art. 29 ust. 1 pkt 5 Pr.bud.). Nie budzi zatem wątpliwości, że inwestycja objęta zgłoszeniem zwolniona jest z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i wymaga jedynie zgłoszenia. Instytucja zgłoszenia uregulowana została w art. 30 Pr.bud. Zgodnie z tym przepisem zgłoszenia budowy lub wykonywania innych robót budowlanych dokonuje się organowi administracji architektoniczno-budowlanej (ust. 1b). W zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres, miejsce i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia (ust. 2). Dokumenty, jakie należy dołączyć do zgłoszenia, zostały wymienione w ust. 2a-4c cytowanego artykułu. Zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, może, w drodze decyzji, wnieść sprzeciw. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu w tym terminie (ust. 5). Dodać należy, że zgodnie z ustępem 5c cytowanego artykułu, w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw w drodze decyzji. Przepis art. 30 Pr.bud. określa również inne, niż nieuzupełnienie braków zgłoszenia, przesłanki wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia budowy lub wykonywania innych robót budowlanych. Przesłanki o charakterze obligatoryjnym określone zostały w ust. 6 omawianego artykułu. W myśl tego przepisu, organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli (m.in.): budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy (pkt 2). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie Starosta zasadnie wniósł sprzeciw do dokonanego przez spółkę zgłoszenia w oparciu o art. 30 ust. 6 pkt 2 Pr.bud. uznając, że zaprojektowana oczyszczalnia ścieków narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zaznaczyć w tym miejscu wypada, że wnosząc sprzeciw Starosta zachował termin określony w art. 30 ust. 5 Pr.bud., który w niniejszej sprawie upływał z dniem 19 sierpnia 2025 r. Jak wynika z akt sprawy, organ I instancji przed upływem tego terminu nie tylko wydał decyzję o sprzeciwie, lecz również doręczył ją inwestorowi. Z niewadliwych i niekwestionowanych przez skarżącego ustaleń organów wynika, że teren planowanej inwestycji objęty jest ustaleniami uchwały nr XXXII/151/05 Rady Miejskiej [...] z dnia 10 listopada 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] (Dz. Urz. Woj. Lubel. z 2006 r. Nr 40, poz. 902). Objętym zgłoszeniem urządzeniem budowalnym ma zostać wyposażony budynek [...] usytuowany na części działki nr ewid.[...] w miejscowości R., wchodzącej w skład terenu oznaczonego w planie miejscowym symbolem G 52 UN – tereny usług publicznych. Jak prawidłowo wskazały organu w podjętych decyzjach, w planie miejscowym - w ramach obowiązujących dla powyższego terenu warunków zabudowy i zagospodarowania - przewidziano odprowadzanie ścieków do sieci kanalizacji sanitarnej (§ 17 ust. 9 pkt 9 lit. "b" uchwały). Co jednak bardziej istotne w kontekście oceny zgodności inwestycji z planem miejscowym, w ramach ustaleń ogólnych m.p.z.p. dotyczących ochrony środowiska, ustanowiony został obowiązek wyposażenia zabudowy nieobjętej kanalizacją w szczelne bezodpływowe zbiorniki na ścieki (§ 11 pkt 1 uchwały). Z kolei w ramach ustaleń ogólnych dotyczących zasad uzbrojenia terenów, w odniesieniu do terenów pozbawionych sieci kanalizacji sanitarnej, w panie miejscowym dopuszcza się, do czasu jej realizacji, odprowadzanie ścieków do szczelnych bezodpływowych zbiorników na ścieki (§ 20 ust. 5 pkt 3 uchwały) natomiast budowę indywidualnych przydomowych oczyszczalni ścieków dopuszcza się wyłącznie w zabudowie rozproszonej oraz przy korzystnych warunkach gruntowych (§ 20 ust. 5 pkt 4 uchwały). W ocenie Sądu, wykładnia powyższych postanowień planu miejscowego dokonana przez organy nie budzi wątpliwości co do jej prawidłowości. Z regulacji tych jednoznacznie wynika, że prawodawca lokalny jako zasadę ustanowił odprowadzenia ścieków do kanalizacji sanitarnej, a w przypadku jej braku - do szczelnych bezodpływowych zbiorników na ścieki. Budowę indywidualnych przydomowych oczyszczalni ścieków na terenach pozbawionych kanalizacji sanitarnej organ stanowiący gminy dopuścił natomiast jedynie w ramach wyjątku od powyższej zasady, ograniczając tę możliwość wyłącznie do terenów zabudowy rozproszonej, które dodatkowo posiadają korzystne dla tego rodzaju inwestycji warunki gruntowe. Przedstawiona przez inwestora mapa w skali 1:500 obrazująca teren planowanej inwestycji (k. 27 akt adm. I inst.), potwierdza zasadność stanowiska organów, iż sporna oczyszczalnia ścieków została zaplanowana na terenie, który nie stanowi "terenu zabudowy rozproszonej", o którym mowa w § 20 ust. 5 pkt 4 uchwały. Wobec braku definicji tego pojęcia w planie miejscowym, Wojewoda słusznie uznał, że należy je rozumieć jako przeciwstawne do pojęcia "terenu zwartej zabudowy" i oznaczające obszar, w którym poszczególne zabudowania występują w znacznej odległości względem siebie. Teren planowanej inwestycji nie spełnia takich kryteriów. Działka inwestycyjna nr [...] (zabudowana budynkiem [...]), sąsiaduje z działką nr [...], na której również znajduje się zabudowa. Zabudowane są również działki znajdujące się w dalszym sąsiedztwie, tj. działka nr [...], a po przeciwnej stronie – działka nr [...]. Odległości pomiędzy budynkami znajdującymi się na ww. nieruchomościach nie sposób uznać za znaczne, a tym samym pozwalające na zakwalifikowanie terenu inwestycji jako "terenu zabudowy rozporoszonej". Podkreślić wypada, że stanowisko organów w powyższym zakresie nie jest przez inwestora kwestionowane. Skoro zabudowa na obszarze obejmującym teren planowanej inwestycji nie ma charakteru rozporoszonego, prawidłowo organy stwierdziły, że plan miejscowy nie dopuszcza na tym terenie realizacji przydomowych oczyszczalni ścieków – i to niezależnie od oceny warunków gruntowych tego terenu (ocena czy warunki gruntowe są korzystne w rozumieniu § 20 ust. 5 pkt 4 uchwały, była w tym wypadku zbędna). Stwierdzenie to determinowało po stronie Starosty obowiązek wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia, na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 Pr.bud. Zamierzonego skutku w postaci uwzględnienia skargi nie może natomiast odnieść zarzut dotyczący niezgodności wprowadzonego w planie miejscowym ograniczenia możliwości realizacji przydomowych oczyszczalni ścieków z przepisem rangi ustawowej, tj. art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. W kontekście tego zarzutu zauważyć w pierwszym rzędzie zauważyć należy, że wbrew twierdzeniu skarżącego ograniczenie wprowadzone w § 20 ust. 5 pkt 4 m.p.z.p. nie pozbawia całkowicie właścicieli nieruchomości pozbawionych możliwości podłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej oraz położonych poza terenami zabudowy rozproszonej, realizacji obowiązku wynikającego z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. W przypadku braku na danym obszarze sieci kanalizacji sanitarnej, możliwe bowiem w świetle planu miejscowego pozostaje wyposażenie budynków w bezodpływowe zbiorniki na nieczystości ciekłe, zgodnie z § 20 ust. 5 pkt 3 m.p.z.p. Tymczasem powołany przepis art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. nakłada na właścicieli nieruchomości obowiązek podłączenia jej do istniejącej sieci kanalizacyjnej, a w przypadku, gdy budowa takiej sieci jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadnione – zobowiązuje ich do wyposażenia nieruchomości alternatywnie w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych. Przede wszystkim jednak – nie przesądzając, czy pomiędzy § 20 ust. 5 pkt 4 m.p.z.p. a art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. występuje sprzeczność – podzielić należy tę linię orzeczniczą, którą zaaprobował w niniejszej sprawie Wojewoda, a wedle której ocena legalności przepisów prawa miejscowego ograniczających możliwość realizacji inwestycji w postaci przydomowych oczyszczalni ścieków, nie leży w uprawnieniach organów administracji architektoniczno-budowlanej i nie może być też dokonywana przez sąd administracyjny w postępowaniach ze skarg na decyzje tych organów. Zapisy planów miejscowych wprowadzające takie ograniczenia mogą być skutecznie podważone jedynie w ramach skargi złożonej w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., a więc w postępowaniu sądowym, w którym przedmiotem kontroli jest określona uchwała rady gminy i w którym organ stanowiący gminy, który uchwałę taką podjął, bierze udział w charakterze strony, a więc ma zagwarantowaną ochroną sądową, zgodnie z zasadą określoną w art. 165 ust. 2 Konstytucji RP. Nie jest natomiast dopuszczalna ocena zgodności z prawem przepisu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jako swoistego prejudykatu w sprawie dotyczącej zgłoszenia zamiaru robót budowlanych. Zwolennicy powyższej koncepcji trafnie wskazują na jej poparcie, że wyeliminowanie wadliwego aktu z obrotu następuje w określonym postępowaniu, którego granice zakreśla przedmiot sprawy. W tym też postępowaniu bada się ewentualne istotne naruszenia prawa. Skutek prawny wadliwości uchwały wynika ze skutków, jakie wywiera orzeczenie sądu administracyjnego ustalające, że kontrolowany akt istotnie narusza prawo. W świetle art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdzenie, że dany akt istotnie narusza prawo skutkuje jego nieważnością orzekaną przez sąd administracyjny w wyroku. Chodzi w tym przypadku o sankcję nieważności uchwały rady gminy rozumianą w sposób zgodny z jurysdykcyjnie i doktrynalnie przyjmowaną koncepcją "nieważności aktu" jako stwierdzenia, że akt ten zostaje zniesiony, nie wywołując skutków prawnych od momentu jego wydania. Orzeczenie sądu stwierdzające nieważność ma tym samym charakter rozstrzygnięcia deklaratoryjnego wywołującego skutek ex tunc. Oznacza to, że dopóki dany akt funkcjonuje w obrocie, wywiera skutki prawne. Co do zasady, sąd nie może zatem badać prawidłowości wydania uchwały w innych postępowaniach, bowiem model kontroli takich aktów w przypadku indywidualnych zarzutów wynika z art. 101 u.s.g. Pominięcie stosowania danego aktu może wystąpić tylko w sytuacjach wyjątkowych, tj. gdyby jego zastosowanie nie dało się pogodzić z porządkiem konstytucyjnym. Co do zasady przepisy uchwały w okresie jej obowiązywania muszą być natomiast traktowane jednolicie jako wiążące, a więc mogą one być stosowane do sytuacji poprzedzających ich wyeliminowanie z obrotu prawnego i oddziaływać na sytuację prawną podmiotów, które zobowiązywane były do ich przestrzegania. Jednostkowe pominięcie stosowania danego aktu prowadziłoby bowiem do naruszenia konstytucyjnej zasady równości. Dodatkowym argumentem są skutki prawne obowiązywania aktu w razie uwzględnienia skargi o stwierdzenie nieważności aktu. Zgodnie z art. 152 § 1 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. Przepisu § 1 nie stosuje się do aktów prawa miejscowego. Oznacza to, że akty prawa miejscowego obowiązują do chwili uprawomocnienia się wyroku w razie uwzględnienia skargi na dany akt. Ustawodawca tworzy więc swego rodzaju parasol ochronny dla takich aktów aż do ostatecznego, prawomocnego zakończenia postępowania. Zakwestionowaniem trwałości takiego aktu byłoby pominięcie stosowania go w innym postępowaniu, a więc wcześniejszej derogacji niż przewidziana ogólnymi regułami obowiązywania, nawet wadliwego aktu (por. m.in. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Bd 782/19, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Po 777/22). Podkreślić trzeba, że powyższy pogląd przyjmujący, iż zakwestionowanie zgodności przepisu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. możliwe jest jedynie w postępowaniu ze skargi na plan miejscowy złożonej w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., znajduje potwierdzenie w również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyrok z dnia 1 września 2025 r. sygn. akt II OSK 1981/24). Sąd rozpoznający niniejszą opowiada się za powyższym stanowiskiem, przyjmując jako własne argumenty i wnioski prezentowane w ramach tej linii orzeczniczej. Sąd nie podziela natomiast stanowiska odmiennego wyrażanego w części orzeczeń sądów administracyjnych (w tym np. w wyrokach przywołanych w treści skargi: WSA w Opolu z dnia 7 lipca 2020, sygn. akt II SA/Op 16/20; WSA Gdańsku z dnia 14 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 49/10) w ramach którego, w analogicznych sprawach ze skarg na decyzje organów administracji architektoniczno-budowlanej, zaproponowano taką wykładnię, która w istocie prowadzi do pominięcia sprzecznych z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. zapisów planu miejscowego. Jeżeli więc skarżący kwestionuje zgodność z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. ograniczenia wprowadzonego w § 20 ust. 5 pkt 4 m.p.z.p., które legło u podstaw wniesienia przez Starostę sprzeciwu do dokonanego w niniejszej sprawie zgłoszenia budowy oczyszczalni ścieków, to nie jest pozbawiony ochrony sądowej, albowiem może wnieść skargę na plan miejscowy w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. Dopóki zaś wskazany przepis planu miejscowego nie zostanie wzruszony we właściwym trybie, jest on wiążący i wyłącza możliwości realizacji przez skarżącego zamierzonej inwestycji z uwagi na jej sprzeczność z planem. Reasumując, zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego, okazały się niezasadne. Organy nie dopuściły się także zarzuconego naruszenia prawa procesowego, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., albowiem prawidłowo ustaliły stan faktyczny i oceniły zgromadzony materiał dowodowy, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Kontrolując legalność zaskarżonych decyzji według kryteriów określonych w art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się także naruszenia innych, niż objęte zarzutami skargi, przepisów prawa. W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu, o czym orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.