II SA/Lu 85/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Brygida Myszyńska-Guziur Asesor sądowy Anna Ostrowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2025 r., znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu do zamiaru zgłoszenia wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2025 r., znak: [...]; II. umarza postępowanie administracyjne; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Gminy [...] kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną do sądu decyzją z [...] grudnia 2025 r., wydaną po rozpatrzeniu odwołania Gminy [...] (dalej jako: skarżąca lub Gmina), Wojewoda [...] (dalej jako: Wojewoda) utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] (dalej jako: Starosta) z [...] października 2025 r. w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia budowy. Rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie sprawy: Pismem z 7 października 2025 r. Gmina dokonała zgłoszenia robót budowlanych, określonych jako: "Modernizacja (przebudowa) drogi gminnej (wewnętrznej) w miejscowości S. D." (na działkach nr ew. [...] i [...]). Decyzją z [...] października 2025 r., wydaną na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r., poz. 418, ze zm.), Starosta wniósł sprzeciw do ww. zgłoszenia. W ocenie organu, zgłoszenie dotyczyło robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Roboty budowlane polegające na wykonaniu konstrukcji i nawierzchni twardej drogi nie mogą być zakwalifikowane jako przebudowa, lecz jako budowa drogi – nowego obiektu budowlanego w miejscu, w którym w stanie istniejącym obiektu tego typu nie ma. Budowa drogi nie jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W odwołaniu od powyższej decyzji Gmina podniosła, że w miejscu inwestycji droga istnieje od co najmniej 40 lat, jest stale użytkowana przez mieszkańców, wykazana w ewidencji gruntów (oznaczenie: "dr") i utrzymywana przez Gminę. Z uwagi na zniszczenie warstwy kruszywowej zachodziła konieczność całkowitej przebudowy drogi i wbudowania nowych warstw konstrukcyjnych. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] grudnia 2025 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji, że planowane przez inwestora prace nie stanowią przebudowy, lecz budowę nowej drogi, a co za tym idzie nie zostały zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Na działkach nr [...] i nr [...] nie istnieje droga będąca obiektem budowlanym w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Zakres planowanych przez inwestora prac tj. usunięcie istniejącej podbudowy z kruszywa, wybudowanie nowych warstw podbudowy, wbudowanie nowych warstw bitumicznych, plantowanie i uporządkowanie terenu przyległego, przekracza definicję robót stanowiących przebudowę istniejącego obiektu. W wyniku robót obejmujących w pierwszej kolejności zebranie części gruntu działki inwestycyjnej, a w dalszej kolejności wybudowanie nowych warstw podbudowy i nowych warstw bitumicznych nie dochodzi do poprawy parametrów istniejącego obiektu, a do budowy nowego obiektu budowlanego. Wojewoda zgodził się również ze stanowiskiem organu I instancji, że przeznaczenie ww. działek w ewidencji gruntów pod użytek oznaczony symbolem "dr" nie przesądza, że na działkach tych znajduje się istniejąca droga. Dane ewidencyjne mają charakter informacyjno- techniczny i odnoszą się do konkretnej działki ewidencyjnej. Rejestr ewidencji gruntów i budynków jest więc wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości i ma charakter deklaratoryjny. Tym samym zapis w ewidencji gruntów i budynków, że działka stanowi drogę świadczy jedynie o tym, że działka ta przeznaczona została na drogę nie zaś, że ta faktycznie została urządzona. W skardze do sądu administracyjnego na decyzję Wojewody Gmina zarzuciła naruszenie: (1) art. 82 ust. 3 w zw. z art. 30 ust. 6 pkt 1 P.b., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że organ administracji architektoniczno- budowlanej słusznie wniósł sprzeciw do wykonania robót budowlanych w ramach zgłoszenia modernizacji (przebudowy) drogi gminnej, poprzez uznanie że nie można zakwalifikować robót budowlanych polegających na wykonaniu konstrukcji i nawierzchni twardej drogi jako przebudowy drogi lecz jako budowę drogi, w sytuacji gdy w sprawie brak było podstaw do wniesienia sprzeciwu, bowiem istniejąca droga kruszywowa stanowi obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego i umożliwia wykorzystanie drogi jako szlaku komunikacyjnego dla pojazdów (np. samochodów), a także jest obiektem spełniającym funkcje drogi, a wiec stanowi drogę w rozumieniu art. 3 pkt 3a P.b.; (2) art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. d) P.b., poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do jego zastosowania, w sytuacji gdy istniejąca droga kruszywowa stanowi obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego i umożliwia wykorzystanie drogi jako szlaku komunikacyjnego dla pojazdów (np. samochodów) i jest obiektem spełniającym funkcję drogi, a więc stanowi drogę w rozumieniu art. 3 pkt 3a P.b., dlatego też planowane przez inwestora (Gminę) prace stanowią przebudowę drogi i zostały zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, (3) art. 30 ust. 6 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 7a P.b., poprzez błędne przyjęcie, że planowane przez inwestora roboty budowlane nie stanowią przebudowy drogi, w sytuacji gdy zamierzenie to stanowi przebudowę drogi; (4) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako: k.p.a.), polegające na zaniechaniu zebrania i rozpatrzenia w sprawie całego materiału dowodowego i jego dowolnej ocenie oraz na niepodjęciu jakichkolwiek kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy na korzyść inwestora; (5) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., które polegało na niedostatecznym wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy i nieprzedstawieniu kompletnego uzasadnienia w skarżonej decyzji, (6) art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nienależyte i błędne uzasadnienie zaskarżonej decyzji, (7) art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji organu I instancji; (8) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obydwu instancji i umorzenie postępowania administracyjnego oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej jako p.p.s.a.; skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, organ nie wnioskował o przeprowadzenie rozprawy). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa, skutkującym koniecznością jej uchylenia. Ponieważ analogicznymi wadami obarczona jest również decyzja organu I instancji – decyzja Starosty z [...] października 2025 r., na podstawie art. 135 p.p.s.a., należało uchylić również tą decyzję. Podstawą prawną sprzeciwu wniesionego wobec zgłoszenia dokonanego przez inwestora był w rozpoznawanej sprawie art. 30 ust. 6 pkt 1 P.b. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Istota sporu prawnego w rozpoznawanej sprawie opiera się na kwestii kwalifikacji prawnej zamierzenia budowlanego opisanego w zgłoszeniu inwestora (skarżącej Gminy) z 7 października 2025 r. Gmina konsekwentnie stoi na stanowisku, że opisane roboty budowlane stanowią przebudowę drogi gminnej (wewnętrznej) na fragmencie położonym na działkach o nr ew. [...] i [...]. Starosta i Wojewoda kwestionują to stanowisko, wywodząc, że z uwagi na charakter i zakres robót budowlanych należy je zakwalifikować jako budowę drogi. Rozstrzygnięcie problemu kwalifikacji robót budowlanych jest kluczowe – ustawodawca przewidział uproszczoną formę reglamentacji (zgłoszenie) wyłącznie w odniesieniu do przebudowy drogi (art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. d) P.b.). W przypadku budowy drogi, zastosowanie ma zasada ogólna – obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 P.b.). Zgodnie z definicją legalną (art. 3 pkt 7a P.b.), pod pojęciem przebudowy ustawodawca rozumie wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego. Z definicją legalną w prawie budowlanym skorelowana jest treść definicji w przepisach o drogach publicznych – zgodnie z art. 4 pkt 18 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2025 r., poz. 889, ze zm.; dalej jako: u.d.p.), pod pojęciem przebudowy drogi rozumie się wykonywanie robót, w wyniku których następuje podwyższenie parametrów technicznych i eksploatacyjnych istniejącej drogi, niewymagających zmiany granic pasa drogowego. Z obydwu definicji wynika istotne wskazanie – w odróżnieniu od innych obiektów budowlanych, w przypadku których przebudowa nie może obejmować zmiany parametrów charakterystycznych, roboty budowlane nadal są kwalifikowane jako przebudowa, nawet gdy obejmują zmianę charakterystycznych parametrów drogi, byleby nie prowadziły do zmiany granic pasa drogowego. Zgodnie z definicją legalną (art. 4 pkt 1 u.d.p.), pas drogowy to wydzielony liniami rozgraniczającymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym jest lub będzie usytuowana droga. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, w myśl którego kwalifikacja wykonanych robót budowlanych w zakresie drogi wymaga ustalenia, czy w przed wykonaniem przedmiotowych robót budowlanych w pasie drogowym istniała droga (jako obiekt budowlany), bowiem cechą, która odróżnia budowę drogi od jej przebudowy jest to, że w przypadku budowy drogi brak jest istniejącego wcześniej obiektu budowlanego, natomiast w przypadku przebudowy, przed jej rozpoczęciem, musi istnieć wybudowany wcześniej na podstawie przepisów prawa obiekt budowlany, który będzie przedmiotem przebudowy (por. wyroki NSA z 18 października 2016 r., II OSK 3370/14; z 29 września 2020 r., II OSK 1460/20; z 21 września 2022 r., I OSK 3146/19; z 2 lipca 2024 r., II OSK 2499/23; z 17 września 2025 r., II OSK 2364/24 i II OSK 2365/24). W świetle przepisów prawa budowlanego droga jest obiektem budowlanym – budowlą, należy do kategorii obiektów liniowych (art. 3 pkt 1, pkt 3 i pkt 3a P.b.). Zgodnie z definicją legalną w przepisach o drogach publicznych, pod pojęciem drogi rozumie się budowlę składającą się z części i urządzeń drogi, budowli ziemnych, lub drogowych obiektów inżynierskich, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 7 [P.b.], stanowiącą całość techniczno-użytkową, usytuowaną w pasie drogowym i przeznaczoną do ruchu lub postoju pojazdów, ruchu pieszych, ruchu osób poruszających się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt (art. 4 pkt 2 u.d.p.). W perspektywie rozpoznawanej sprawy kluczowe znacznie ma zatem ustalenie, jaki charakter miał obiekt, którego dotyczy sporne zgłoszenie, przed wykonaniem robót budowlanych. Organy kwestionują kwalifikację obiektu znajdującego się na działkach nr [...] i [...] jako drogi w rozumieniu ww. przepisów. W ocenie Sądu stanowisko organów nie jest prawidłowe. Z dokumentacji projektowej stanowiącej załącznik do zgłoszenia robót oraz argumentacji inwestora wynika, że w stanie istniejącym przed wykonaniem robót objętych zgłoszeniem na ww. działkach znajdował się obiekt stanowiący szlak komunikacyjny, o nawierzchni wykonanej z kruszywa (przeznaczonej do usunięcia – s. 5 i 6), szerokości 3 m. Długość odcinka objętego robotami wynosi 180 m. Obiekt istnieje i jest wykorzystywany do celów komunikacyjnych od ponad 40 lat. Sąd w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie podziela i podtrzymuje pogląd wyrażony w wyrokach tutejszego Sądu z 27 czerwca 2024 r. (II SA/Lu 293/24 i II SA/Lu 294/24; zasadność argumentów wyrażonych w tych wyrokach potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w powoływanych wyżej wyrokach z 17 września 2025 r., oddalających skargi kasacyjne Wojewody [...]), zgodnie z którym utwardzenie drogi gruntowej kruszywem lub gruzem (płytami betonowymi, tłuczniem, żużlem, żwirem), w taki sposób, że wykonana w drodze robót nawierzchnia umożliwia wykorzystanie jej jako szlaku komunikacyjnego dla samochodów stanowi wykonanie obiektu spełniającego funkcję drogi, a więc stanowi drogę w rozumieniu art. 3 pkt 3a P.b. (zob. też powoływane w uzasadnieniu tego orzeczenia: wyroki NSA: z 18 października 2016 r., II OSK 3370/14; z 28 listopada 2014 r., II OSK 1147/13; z 13 listopada 2015 r., II OSK 577/14; wyrok WSA w Warszawie z 25 maja 2018 r., VII SA/Wa 1862/17). Należy odróżnić przypadki, kiedy ciąg komunikacyjny powstał w sposób naturalny, na skutek samego tylko korzystania z danego fragmentu przestrzeni przez pojazdy, bez wykonania jakichkolwiek robót budowlanych (taki ciąg nie jest drogą w rozumieniu przepisów prawa budowlanego i przepisów o drogach publicznych) od ciągu komunikacyjnego powstałego w wyniku takich robót, nawet jeśli obejmowały one wyłącznie utwardzenie kruszywem czy gruzem. Taki obiekt – sporny w rozpoznawanej sprawie – jest drogą w rozumieniu ww. przepisów. Dla takiej kwalifikacji prawnej nie ma przy tym znaczenia to, czy istnieje (zachowała się) jakakolwiek dokumentacja obrazująca wykonanie robót budowlanych. W przypadku obiektów wykonanych przed 40 laty (jak sporna droga), obowiązujące wówczas przepisy Prawa budowlanego (ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane; Dz. U. z 1974 r., poz. 229, ze zm.) nie nakładały na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązki przechowywania dokumentacji dotyczącej jego budowy przez cały okres istnienia obiektu (por. art. 63 P.b. z 1994 r. Sąd nie podziela również argumentu organów, jakoby na przeszkodzie kwalifikacji istniejącego obiektu jako drogi stał fakt, że utwardzenie wykonano z kruszywa, a zatem nie wzniesiono go z użyciem wyrobów budowlanych. Po pierwsze, to czy dany materiał, z którego wykonano obiekt budowlany, mieści się w definicjach zawartych w przepisach określających wymagania z zakresie materiałów budowlanych dopuszczonych do stosowania w budownictwie, nie ma żadnego znaczenia dla kwalifikacji prawnej danego obiektu budowlanego. Definicja "wyrobu budowlanego" zawarta w powoływanych przez organ przepisach (ustawie z 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych, Dz. U. 2021 r., poz. 1213; rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 z 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG; Dz. U. UE. L. z 2011 r., nr 88, poz. 5) ma zupełnie inny cel. Została sformułowana dla potrzeb ustalania i kontrolowania - ze względów bezpieczeństwa - obrotu wyrobami (produktami) wykorzystywanymi w budownictwie i nie może być więc traktowana jako kryterium kwalifikacji danego obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 1 P.b. (por. przykładowo wyroki NSA z 3 października 2022 r., II OSK 3034/19; z 18 kwietnia 2023 r., II OSK 962/20; z 18 lutego 2025 r., II OSK 1552/22; z 11 marca 2025 r., II OSK 1802/22). Należy podkreślić, że przedmiotem rozpoznawanej sprawy nie była ocena, czy do wykonania spornego obiektu użyto materiałów spełniających ww. wymagania, ale kwalifikacja prawna tego obiektu budowlanego i robót objętych zgłoszeniem. Są to zupełnie różne kwestie. Po drugie, co jeszcze istotniejsze – nie tylko żadne przepisy nie zakazują używania kruszywa jako materiału budowlanego, ale co więcej – kruszywo jest właśnie materiałem budowlanym stosowanym powszechnie przy budowie dróg. Powszechna praktyka budowlana znajduje odzwierciedlenie w przepisach dotyczących warunków technicznych w zakresie dróg publicznych. Potwierdza to chociażby definicja legalna nawierzchni drogi, wyrażona w § 4 pkt 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1518). Zgodnie z tym przepisem, nawierzchnia [drogi] oznacza warstwę lub zespół warstw, których celem jest rozłożenie obciążeń od kół pojazdów lub ruchu pieszych oddziałujących na podłoże gruntowe lub konstrukcję drogowego obiektu inżynierskiego oraz zapewnienie bezpieczeństwa i komfortu ruchu, przy czym: (a) nawierzchnia gruntowa - nawierzchnię z gruntu rodzimego lub nasypowego, ulepszonego mechanicznie lub chemicznie, w której dopuszcza się wykonanie wierzchniej warstwy z kruszywa naturalnego, sztucznego lub pochodzącego z recyklingu, (b) nawierzchnia twarda - nawierzchnię niebędącą nawierzchnią gruntową. Niezrozumiały jest argument organu, jakoby kruszywo nie było materiałem budowlanym, skoro taki rodzaj materiału jest wprost wskazany w regulacjach dotyczących wymogów techniczno-budowlanych w zakresie dróg. Konkludując: obiekt istniejący na działach nr [...] i [...] stanowił drogę w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego i przepisów o drogach publicznych. W ocenie Sądu roboty budowlane opisane w zgłoszeniu spełniają przesłanki kwalifikujące je jako przebudowę, a nie budowę drogi. Roboty budowlane, jakie mają być wykonane zgodnie ze zgłoszeniem niewątpliwie obejmuję zmianę parametrów charakterystycznych (usunięcie istniejącej podbudowy z kruszywa, wbudowanie nowych warstw podbudowy, wbudowanie nowych warstw bitumicznych, plantowanie, uporządkowanie terenu, s. 6, 8, rysunek 3 w dokumentacji projektowej), ale równie bezsporne jest, że nie prowadzą do zmiany granic pasa drogowego. Tak opisane roboty budowlane prowadzą do podwyższenia parametrów technicznych i eksploatacyjnych istniejącej drogi, nie prowadzą do zmiany granic pasa drogowego, spełniają zatem przesłanki określone w definicjach legalnych przebudowy drogi, stosownie do art. 3 pkt 7a P.b. i art. 4 pkt 18 u.d.p. Końcowo wypada wskazać, że roboty budowlane objęte zgłoszeniem obejmują jedynie fragment całej drogi, o długości 180 m. Po wykonaniu robót pozostały fragment pozostanie drogą utwardzoną kruszywem. W związku z powyższym, zdaniem Sądu, roboty objęte zgłoszeniem Gminy z 8 października 2024 r. stanowiły przebudowę istniejącej drogi. Roboty te mogą być wykonane w oparciu o zgłoszenie zamiaru wykonywania robót budowlanych (art. 29 ust. 3 pkt 1 lit.d P.b.), gdyż w pasie drogowym konkretna budowla drogowa już istnieje. W tej sytuacji nie wystąpiły przesłanki uzasadniające wniesienie sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 P.b. Starosta wniósł więc sprzeciw z naruszeniem art. 30 ust. 6 pkt 1 P.b., natomiast Wojewoda w sposób wadliwy z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 30 ust. 6 pkt 1 P.b. utrzymując w mocy decyzję Starosty. Z tych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. Uchylenie kontrolowanych decyzji przekłada się na konieczność umorzenia postępowania administracyjnego, albowiem przewidziany w art. 30 ust. 5 P.b., 21-dniowy termin do wniesienia sprzeciwu, w rozpoznawanej sprawie już upłynął. Jest to termin materialnoprawny i nie ma żadnych przepisów, z których wynikałoby, że rozpoczyna on bieg na nowo po uprawomocnieniu się wyroku sądu uchylającego decyzję w przedmiocie wniesienia sprzeciwu. Skoro zaś organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mogą już skutecznie wnieść sprzeciwu wobec inwestycji objętej zgłoszeniem skarżącej Gminy, postępowanie administracyjne w tym przedmiocie stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie II sentencji wyroku. O kosztach postępowania (pkt III sentencji wyroku) sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Zwrot kosztów objął uiszczony wpis od skargi (500 zł).