III SA/Lu 200/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Agnieszka Kosowska po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. B. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 17 lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2021 postanawia: odrzucić zażalenie Sygn. III SA/Lu 200/23 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 21 lipca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę R. B. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 17 lutego 2023 r. w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2021. Podczas ogłoszenia wyroku obecni byli – zdalnie pełnomocnik skarżącego radca prawny A. M. oraz na sali rozpraw pełnomocnik organu K. C.. W dniu 28 lipca 2023 r. skarżący złożył wniosek o doręczenie orzeczenia wraz z uzasadnieniem (przez ePUAP). Odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącego (przez EPUAP). Wobec nieodebrania dokumentu - korespondencja kierowana do pełnomocnika skarżącego została uznana za doręczoną z dniem 22 września 2023 r. Skarżący pismem z dnia 25 października 2023 r. (przez ePUAP) wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem tut. Sądu skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Postanowieniem z dnia 8 listopada 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę kasacyjną sporządzoną samodzielnie przez skarżącego. Zasadniczym powodem takiego rozstrzygnięcia była prawna niedopuszczalność skargi kasacyjnej, z powodu jej sporządzenia osobiście przez stronę, a nie przez adwokata, radcę prawnego oraz w oznaczonym zakresie doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego. Wskazane postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego (przez EPUAP). Wobec nieodebrania dokumentu - korespondencja kierowana do pełnomocnika skarżącego została uznana za doręczoną z dniem 30 listopada 2023 r. W dniu 5 grudnia 2023 r. skarżący wniósł (przez ePUAP) samodzielnie sporządzone zażalenie, z którego treści wynika, że dotyczy ono postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego radcy prawnemu. Zgodnie z jego treścią skarżący ustanowił radcę prawną A. M. swoim pełnomocnikiem w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 17 lutego 2023 r. w przedmiocie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na rok 2021 oraz w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi podając sygn. akt III SA/Lu 199/23 oraz III SA/Lu 200/23. Zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") pełnomocnictwo może być ogólne - do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi, do prowadzenia poszczególnych spraw lub do niektórych tylko czynności w postępowaniu. Jednocześnie stosownie do treści art. 39 pkt 1 p.p.s.a. pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem. Bez wątpienia w sprawie mamy do czynienia z pełnomocnictwem tzw. rodzajowym czyli do prowadzenia poszczególnych spraw, w ocenie Sądu, ograniczonym do postępowania jedynie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, skoro wyraźnie podane zostały sygnatury spraw. W doktrynie przyjmuje się, że wskazanie, że umocowanie dotyczy czynności podejmowanych przed konkretnym sądem, niezależnie od ich charakteru i związku z konkretnym etapem postępowania, powinno oznaczać, że pełnomocnik uprawniony jest do podjęcia przed tym sądem także takich czynności, które mają związek z uruchomieniem postępowania w kolejnej instancji. (zob. M. Romańska [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, red. T. Woś, Warszawa 2016, art. 39). Zgodnie natomiast z art. 67 § 5 p.p.s.a. jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom. W związku z tym, Sąd ma obowiązek doręczać aż do tego etapu postępowania korespondencję jedynie pełnomocnikowi skarżącego, a nie samemu skarżącemu. Do dnia dzisiejszego bowiem skarżący nie wypowiedział pełnomocnictwa swojemu pełnomocnikowi. Przechodząc do analizy dopuszczalności zażalenia należy poczynić wstępne uwagi. Przede wszystkim możliwość wniesienia środka odwoławczego w postępowaniu sądowoadministracyjnym regulują przepisy p.p.s.a. Środkiem takim jest skarga kasacyjna oraz zażalenie. Wniesienie każdego ze wskazanych środków łączy się z obowiązkiem zachowania określonych wymogów formalnych. Będą to wymogi ogólne przewidziane dla każdego pisma procesowego (art. 46 p.p.s.a.) oraz szczególne, związane z zażaleniem jako takim, wskazane w art. 194 § 3 p.p.s.a. Potwierdza to treść tego ostatniego przepisu, który przewiduje, że zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. W art. 194 § 4 p.p.s.a. wskazuje się dodatkowy wymóg dla konkretnego rodzaju zażalenia, jakim jest zażalenie dotyczące postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Przepis ten stanowi wprost, że zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Przepis art. 175 § 2-3 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Zatem w przypadku skorzystania z możliwości zaskarżenia zażaleniem postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej należy przedsięwziąć konieczne działania, aby zażalenie zostało sporządzone stosownie do powyższego wymogu tzw. przymusu adwokacko-radcowskiego, tj. przez adwokata lub radcę prawnego albo przez osoby wskazane w art. 175 § 2 i 3 p.p.s.a. Zawarte w art. 194 § 4 p.p.s.a. pojęcie "sporządzenie" należy rozumieć jako "napisanie i podpisanie" zażalenia w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej, ponieważ to podpis wprost wskazuje osobę, która sporządziła zażalenie (zob. postanowienie NSA z 29 września 2014 r., sygn. akt II FZ 1376/14, to i kolejne cytowane orzeczenia dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie ulega zatem wątpliwości, że formalnym warunkiem skutecznego wniesienia tego środka zaskarżenia, wymaganym konkretnym przepisem prawa, od którego skarżący nie mógł zostać zwolniony i który pozostaje wiążący także dla sądu, było sporządzenie i wniesienie go przez podmiot wskazany w przywołanych przepisach. Jak bowiem jednolicie wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny, co oznacza, że żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną (zob. postanowienie NSA z 7 września 2012 r., sygn. akt II OZ 550/12). Obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 p.p.s.a. nie może podlegać wyłączeniu z uwagi na jakiekolwiek szczególne okoliczności występujące po stronie strony skarżącej. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 194 § 4 p.p.s.a., stanowi brak niepodlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 p.p.s.a. (por. np. postanowienia NSA z: 25 czerwca 2021 r., sygn. akt II GZ 201/21; 2 października 2012 r., sygn. akt II OZ 832/12; 20 marca 2012 r., I OZ 169/12; 30 czerwca 2011 r., II FZ 318/11). Skoro zatem powołany wyżej przepis art. 194 § 4 p.p.s.a. wyraźnie wskazuje, że zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej powinno być sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika, to niesporządzenie zażalenia we wskazany sposób jest nieusuwalnym brakiem, niepodlegającym konwalidowaniu i uzasadniającym odrzucenie zażalenia (por. postanowienia NSA z: 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt II OZ 208/21; 11 marca 2021 r., sygn. akt II GZ 41/21). Wobec tego, że w przedmiotowej sprawie skarżący złożył zażalenie na postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej osobiście podlega ono odrzuceniu na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.