III SA/Lu 211/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Hałabis, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 października 2017 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania R. , utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie psychologiczne. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Wnioskiem z dnia 13 października 2016 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] o skierowanie skarżącego na badanie psychologiczne w związku z otrzymaniem 26 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] organ pierwszej instancji na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (aktualnie Dz. U. z 2017 r. poz. 978 z późn. zm.) skierował skarżącego na badanie psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. R. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, domagając się jej uchylenia. Skarżący podniósł, że nie przekroczył dopuszczalnej liczby punktów karnych. Według skarżącego ilość punktów karnych otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego zarówno w roku 2016, w roku poprzedzającym, jak i wcześniej zawsze mieściła się w limicie, a wszystkie wcześniejsze punkty się zatarły. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] we wniosku o skierowanie R. na badanie psychologiczne poinformował, iż skarżący w okresie od dnia 27 maja 2014 r. do dnia 6 lutego 2015 r. naruszył przepisy ruchu drogowego, za które otrzymał łącznie 26 punktów. Wobec wątpliwości skarżącego co do powyższych okoliczności, organ pierwszej instancji zwrócił się do Zastępcy Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], który pismem z dnia 20 grudnia 2016 r. odpowiedział, że wniosek o skierowanie na badanie psychologiczne został sporządzony prawidłowo i jest zasadny. Wpisy punktów za przekroczenie przepisów ruchu drogowego są ostateczne. W związku z tym, w ocenie Kolegium okoliczności faktyczne nie pozostawiają wątpliwości co do wypełnienia ustawowych przesłanek obligatoryjnego skierowania skarżącego na badanie psychologiczne. Dodatkowo Kolegium podniosło, że organy administracji nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przepisów ruchu drogowego. Jedynie komendant wojewódzki Policji jest organem, który dokonuje wpisów do ewidencji, to jest w drodze czynności materialno-technicznych ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń, a zainteresowany kierowca może zaskarżyć powyższe czynności do sądu administracyjnego. Kwestia prawidłowości wpisów, a co za tym idzie, ilości punktów karnych przyznanych danemu kierowcy, może być jedynie rozważana w sprawie ze skargi na taką czynność. Organ pierwszej instancji, prowadząc postępowanie w sprawie dotyczącej uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, nie ma kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy za naruszenie przepisów ruchu drogowego, ale jest związany treścią wniosku właściwego komendanta Policji w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie R. wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2017 r. Skarżący podniósł, że wielokrotnie bezskutecznie zwracał się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o przedstawienie na piśmie dotychczasowych wykroczeń, w celu ustalenia czy istotnie dokonał wykroczeń obejmujących 26 punktów. Skarżący podkreślił, że w postępowaniu administracyjnym kwestionował przypisaną mu ilość punktów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w związku z czym nie zachodzą podstawy do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie pozostaje zasadność skierowania skarżącego na badanie psychologiczne w trybie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978 z późn. zm.). Zgodnie ze wskazanym przepisem starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Jednocześnie w myśl art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b powołanej ustawy badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, zwanym dalej "badaniem psychologicznym w zakresie psychologii transportu", podlega kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, treść przepisu art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, posługującego się sformułowaniem "starosta wydaje", wskazuje na zobligowanie organu do wydania decyzji o skierowaniu kierowcy na badanie, w sytuacji zaistnienia okoliczności wskazanych w przepisie, a więc w przypadku wniosku innego organu, który stwierdził przekroczenie dopuszczalnej ilości punktów karnych za naruszenia przepisów prawa drogowego. Starosta nie jest więc uprawniony do tego, aby podważać skuteczność wpisów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2017 r., I OSK 2358/15). Przepis art. 130 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (aktualnie Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 z późn. zm.) stanowi, że Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Szczegółowe regulacje dotyczące sposobu punktowania i liczby punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego, warunków i sposobu prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego oraz trybu występowania z wnioskami o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji; programu szkolenia i jednostek upoważnionych do prowadzenia szkolenia; liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia; podmiotów uprawnionych do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji, zawarte zostały w wydanym na podstawie delegacji określonej w art. 130 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 488). Rozporządzenie przewiduje w szczególności, że ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych (§ 3 ust. 1), wpisu do ewidencji dokonuje policjant lub pracownik jednostki Policji (§ 4 ust. 8) z tym, że wpisu ostatecznego dokonuje się, jeżeli naruszenie przepisów ruchu drogowego stwierdzone zostanie prawomocnym wyrokiem sądu, postanowieniem sądu o warunkowym umorzeniu postępowania, mandatem karnym albo orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym, a wpisu tymczasowego niezwłocznie po ujawnieniu naruszenia, przy czym po stwierdzeniu naruszenia jednym z wyżej wymienionych rozstrzygnięć wpis ten staje się wpisem ostatecznym (§ 4 ust. 1, 2 i 4). Analiza treści powyższych regulacji prowadzi do wniosku, że ewidencja, o której mowa w art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym jest rejestrem, w którym wpisów dokonuje wyłącznie uprawniony do tego organ Policji. Tylko on ma również kompetencję do usuwania punktów karnych w sytuacjach przewidzianych szczegółowo w § 5 (w odniesieniu do wpisów tymczasowych) oraz w § 6 (w odniesieniu do wpisów ostatecznych). W sytuacji bowiem, w której danemu podmiotowi zostało przyznane prawo do prowadzenia określonej ewidencji, rejestru czy innego wykazu, tylko ten podmiot jest odpowiedzialny za prawidłowe jego prowadzenie i zgodność z prawem dokonanych wpisów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2017 r., i OSK 2358/15). Zgodnie z § 9 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. osoba zainteresowana ma prawo uzyskać od Policji ustną informację lub zaświadczenie o wpisach w ewidencji, ostatecznych i tymczasowych, dotyczących punktów odpowiadających dokonanym przez siebie naruszeniom. Informacji udziela się lub zaświadczenie wydaje się w każdej jednostce organizacyjnej Policji posiadającej odpowiednie możliwości techniczne. W świetle powołanych przepisów to zatem organy Policji, jako właściwe do prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i przypisywania określonemu naruszeniu odpowiedniej liczby punktów, są władne do korygowania tych punktów. Organy administracji wydające decyzję o skierowaniu na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami nie mają kompetencji do korygowania liczby punktów. Działają one na wniosek Policji i są związane wpisem w ewidencji kierowców, zatem liczbą punktów podanych przez Komendanta Wojewódzkiego Policji, który z wnioskiem występuje (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2017 r., I OSK 2693/16). Próba kwestionowania prawidłowości dokonanych wpisów może być podejmowana tylko w postępowaniu prowadzonym przed organami Policji. Wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialno-techniczną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.), a zatem przysługuje od niej prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W przypadkach spornych tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do ewidencji, lecz następuje to w odrębnym postępowaniu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2017 r., I OSK 2358/15; z dnia 9 sierpnia 2013 r., I OSK 855/12; z dnia 4 kwietnia 2013 r., I OSK 127/13; z dnia 24 października 2012 r., I OSK 1203/11 i I OSK 1306/11; z dnia 15 marca 2012 r., I OSK 413/11; z dnia 9 grudnia 2011 r., I OSK 73/11; z dnia 13 października 2011 r., I OSK 1721/10; z dnia 15 września 2010 r., I OSK 1456/09; z dnia 7 września 2010 r., I OSK 1451/09). Zagadnienie to nie może zatem być rozpatrywane ani w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów uwidocznionych w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest przesłanką rozstrzygnięcia (np. w sprawie skierowania kierowcy na badanie psychologiczne), ani też w postępowaniu sądowym prowadzonym ze skargi na decyzje wydane w takich sprawach (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2017 r., I OSK 731/15). Skoro jedynie komendant wojewódzki Policji jest organem, który dokonuje wpisów do wyżej wymienionej ewidencji, a więc w drodze czynności materialno-technicznych ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń, a zainteresowany kierowca może zaskarżyć do sądu administracyjnego powyższe czynności, to kwestia prawidłowości takich wpisów, a co za tym idzie, ilości punktów przyznanych danemu kierowcy, może być jedynie rozważana w sprawie ze skargi na taką czynność (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 kwietnia 2017 r., I OSK 2000/15). Powyższe oznacza niezasadność zarzutów skarżącego kwestionujących prawidłowość naliczenia punktów. Uznać bowiem należy, na co słusznie w zaskarżonej decyzji zwróciło uwagę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym organy administracji nie były uprawnione do weryfikowania prawidłowości naliczenia punktów. Z ustaleń organów w niniejszej sprawie wynika, że skarżący w okresie od dnia 27 maja 2014 r. do dnia 6 lutego 2015 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za co łącznie otrzymał 26 punktów. Pozostaje to w zgodzie z treścią wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. We wniosku tym wskazano, że skarżący popełnił wykroczenia: w dniu 27 maja 2014 r., za które otrzymał 8 punktów, w dniu 22 lipca 2014 r., za które otrzymał 8 punktów, w dniu 5 października 2014 r. za które otrzymał 5 punktów oraz w dniu 6 lutego 2015 r., za które otrzymał 5 punktów. Ponadto, w zawiązku z argumentami skarżącego o faktycznie mniejszej liczbie punktów, organ pierwszej instancji uzyskał wyjaśnienie organu Policji potwierdzające liczbę otrzymanych przez skarżącego punktów za poszczególne naruszenia, ze stwierdzeniem, że punkty te są ostateczne, gdyż dotyczą naruszeń, które zostały stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu (w przypadku naruszenia z dnia 6 lutego 2015 r.) oraz prawomocnymi mandatami karnymi (w przypadku pozostałych naruszeń). Wbrew zarzutom skarżącego to właśnie organ Policji, który prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, jest właściwy do stwierdzenia liczby punktów ujawnionych w tej ewidencji. Wskazać także należy, że przepis art. 130 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym przewiduje usunięcie punktów wpisanych do ewidencji za naruszenie przepisów ruchu drogowego po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów. Zatem dla oceny czy w ciągu roku liczba 24 punktów została przekroczona istotna jest data naruszenia przepisów ruchu drogowego, a nie data uprawomocnienia się wyroku sądu rozstrzygającego o dokonaniu naruszenia. Nie budzi też wątpliwości, że skarżący otrzymał 26 punktów okresie od dnia 27 maja 2014 r. do dnia 6 lutego 2015 r., a zatem w okresie krótszym niż rok. W świetle powyższych rozważań nie ma podstaw do przyjęcia, iż zachodzi różnica pomiędzy liczbą punktów ujawnioną w ewidencji, a podaną we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji o skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Natomiast, jak podniesiono już wcześniej, zarzuty skarżącego kwestionujące zasadność ujawnienia wskazanej wyżej ilości punktów w ewidencji mogłyby być podnoszone jedynie w postępowaniu prowadzonym przed organami Policji. Zarzuty te nie mogą zaś odnieść skutku w niniejszej sprawie. Skoro bowiem ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi komendant wojewódzki Policji i organ ten dokonuje wpisów do ewidencji, przy czym wpisy ostateczne są dokonywane na podstawie prawomocnych wyroków, mandatów i orzeczeń, to starosta (prezydent miasta, burmistrz) kierując na badanie psychologiczne jest związany wnioskiem w tym sensie, że nie ma uprawnień do badania prawidłowości wpisów w zakresie ilości punktów karnych ani też badania, czy kierowca, którego wniosek dotyczy, faktycznie dopuścił się wykroczenia drogowego. Zatem w niniejszej sprawie Prezydent Miasta [...] był związany podaną przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] liczbą punktów, gdyż sam nie ma uprawnień do korygowania ewidencji. Tę bowiem - jak stanowi art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym - prowadzi Policja. Organy administracji publicznej orzekające w tym postępowaniu nie mogły zatem dokonywać zmian w ewidencji, korygować liczby punktów ani też prowadzić postępowania wyjaśniającego (dowodowego) czy podana przez wnioskodawcę liczba punktów jest prawidłowa. W niniejszej sprawie z akt administracyjnych bezspornie wynika, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] wniósł o skierowanie skarżącego na badanie psychologiczne podając, iż skarżący w okresie krótszym od jednego roku przekroczył liczbę 24 punktów, gdyż za naruszenia przepisów ruchu drogowego w okresie od dnia 27 maja 2014 r. do dnia 6 lutego 2015 r. nałożono na niego łącznie 26 punktów karnych. Ponieważ rozstrzygając w przedmiocie skierowania skarżącego na badanie psychologiczne organ był związany zawartym we wniosku wskazaniem o nałożeniu punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego i ich ilości, przekraczającej liczbę 24 punktów przewidzianą w art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, należało zatem uznać, że spełnione zostały przesłanki określone w ostatnio wymienionym przepisie, obligujące do skierowania skarżącego na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu i zaskarżona decyzja pozostaje w zgodzie z przepisami prawa. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji.