III SA/Lu 491/14

WyrokWSA w Lublinie2014-09-25

Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak, Ewa Ibrom, Grzegorz Wałejko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, gdy osoba ta opuściła lokal z powodu jego złego stanu technicznego, a następnie budynek został rozebrany?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu, gdy osoba fizyczna faktycznie opuściła miejsce pobytu stałego i skoncentrowała swoje centrum życiowe w innym miejscu, nawet jeśli opuszczenie lokalu nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez tę osobę, takich jak zły stan techniczny budynku lub jego rozbiórka. Ewidencja ludności służy dokumentowaniu faktów dotyczących pobytu, a nie ustalaniu uprawnień do lokalu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania J. S. z pobytu stałego. Prezydent Miasta B. P. orzekł o wymeldowaniu, uznając, że J. S. opuściła lokal przy ul. [...] w B. P. i nie koncentruje tam swoich spraw życiowych. Decyzję tę utrzymał w mocy Wojewoda L. po rozpatrzeniu odwołania. J. S. wniosła skargę do WSA, podnosząc, że T. S. rozebrał dom i wyrzucił jej rzeczy osobiste, a także złożyła zawiadomienie do prokuratury o składaniu fałszywych zeznań przez T. S. Skarżąca kwestionowała zasadność wymeldowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca),, Sędzia WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Asystent sędziego Radosław Stelmasiak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 25 września 2014 r. sprawy ze skargi J S. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], Prezydent Miasta B. P. orzekł o wymeldowaniu J. S. z lokalu przy ul. [...] w B. P., uzasadniając swoje rozstrzygnięcie spełnieniem przesłanek określonych w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), dalej: ustawa o ewidencji ludności. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że właścicielem budynku przy ul. [...] w B. P. jest T. S. T. S. oświadczył, że J. S. nie zamieszkuje w wyżej wymienionym budynku od 1998 r. i nie ma żadnych rzeczy nadających się do użytku. Budynek nie nadaje się do zamieszkania ze względu na bardzo zły stan techniczny. J. S. mieszka w miejscowości T. i tam odbiera korespondencję. J. S. oświadczyła natomiast, że w wyżej wymienionym budynku nie mieszka od 2008 r., a w 2009 r. przebywała w tam przez 2-3 dni. Mieszkanie opuściła ze względu na zły stan techniczny budynku. Aktualnie mieszka u córki. Organ uznał, że w niniejszej sprawie została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Rozbieżność w datach opuszczenia lokalu przez J. S. nie ma wpływu na wynik postępowania, ponieważ okoliczność, że nie zamieszkuje w budynku przy ul. [...] wynika z zeznań T. S. i samej J. S. Po rozpatrzeniu odwołania J. S., decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], wydaną z upoważnienia Wojewody L., utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że J. S. nie mieszka w lokalu przy ul. [...] w B. P. i aktualnie mieszka w T. Fakt opuszczenia lokalu potwierdziła J. S. i T. S. Zawiadomienie J. S. skierowane do Prokuratury Rejonowej w B. P., w którym oskarża T. S. o składanie fałszywych zeznań, nie może stanowić podstawy do odmowy wymeldowania z pobytu stałego lub zawieszenia postępowania. Organ podkreślił, że w sprawie o wymeldowanie organy administracji ustalają jedynie, czy wstępują okoliczności faktycznego opuszczenia lokalu. Zameldowanie i wymeldowanie jest jedynie rejestracją danych o miejscu pobytu osoby. Zameldowania nie należy utożsamiać z nabyciem, a wymeldowania z pozbawieniem uprawnień do lokalu. Organ stwierdził, że w niniejszej sprawie bezsporne jest, że J. S. nie mieszka w lokalu przy ul. [...] w B. P. i nie koncentruje już tam swoich spraw życiowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. S. oświadczyła, że nie zgadza się z decyzją Wojewody Lubelskiego z dnia [...] marca 2014 r. Skarżąca podniosła, że T. S. rozebrał dom i wyrzucił jej rzeczy osobiste. Do skargi dołączyła zawiadomienie o wszczęciu śledztwa przez Prokuratora Rejonowego w B. P. w sprawie składania fałszywych zeznań przez T. S. w toku postępowania o wymeldowanie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda L. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Powyższa kontrola jest wyłącznie kontrolą legalności zaskarżonych do sądu decyzji, bowiem sądy administracyjne nie są powołane do kontroli słuszności, czy też celowości działań organów administracji publicznej. Oznacza to m.in., że w granicach danej sprawy sąd dokonuje wyłącznie oceny zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody L. dotycząca wymeldowania J. S. z miejsca pobytu stałego. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym organ wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Powyższe oznacza, że organ ma obowiązek z urzędu lub na wniosek strony orzec o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Za pobyt stały uważa się zamieszkiwanie z zamiarem stałego pobytu, tj. z wolą koncentracji w danym miejscu swych spraw życiowych. Miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję. Z kolei opuszczenie lokalu związane jest z zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i skoncentrowaniem swych spraw życiowych w innym miejscu. Na równi z dobrowolnym opuszczeniem lokalu są traktowane wszystkie przypadki, gdy osoba podlegająca wymeldowaniu nie może zgodnie z prawem lub na skutek okoliczności faktycznych dalej zamieszkiwać w miejscu, w którym była zameldowana i swoje centrum życiowe skoncentrowała w innym miejscu (wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 czerwca 2012 r., III SA/Kr 1410/11). I tak, za dobrowolne opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ewidencji ludności uważa się opuszczenie lokalu przez osobę, która została do tego zmuszona, ale w odpowiednim czasie nie podjęła skutecznych działań umożliwiających jej faktyczny powrót do tego lokalu (np. nie wystąpiła w odpowiednim czasie z pozwem o ochronę naruszonego posiadania), czy też osobę, która opuściła lokal z powodu wykonania wydanego wobec niej prawomocnego wyroku orzekającego eksmisję z tego lokalu, jak i wówczas gdy przestaje istnieć lokal czy budynek, w którym dana osoba była zameldowana wskutek rozebrania budynku czy zlikwidowania lokalu poprzez jego połączenie z innym czy wyłączeniem lokalu z użytkowania, a także w związku z aresztowaniem, a następnie odbywaniem kary pozbawienia wolności (vide: wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2009r., II OSK 476/08, wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r., V SA 3078/00, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 lipca 2013r., III SA/Gd 274/13, wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2011r., II OSK 46/10, wyrok NSA z dnia 8 marca 2012r., II OSK 1515/10 oraz wyrok WSA w Kielcach z dnia 19 maja 2010 r., II SA/Ke 176/10). W tym miejscu należy również wskazać, że istotą ewidencji ludności jest dokumentowanie faktów dotyczących pobytu danej osoby pod określonym adresem, a nie ustalanie uprawnień do korzystania z lokalu, czy tym bardziej rozstrzyganie sporów na tym tle. Zameldowanie jest tylko czynnością rejestracyjną potwierdzającą fakt przebywania danej osoby pod określonym adresem, nie daje natomiast prawa do przebywania w tym lokalu. Osoba nieposiadająca uprawnienia do dysponowania lokalem (prawo własności, inne prawa majątkowe) może w nim przebywać za wiedzą i zgodą osoby uprawnionej. Z powyższego wynika, że wymeldowanie powinno nastąpić w sytuacji, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, który stanowił jej centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie kwestię tę wyjaśniono w sposób niebudzący wątpliwości. Z akt sprawy wynika, że skarżąca zamieszkiwała w lokalu przy ul. [...] w B. P. do zimy 2008 r., a obecnie mieszka u córki w miejscowości T. Skarżąca od kilku lat nie mieszka w spornym lokalu, m.in. z uwagi na zły stan techniczny budynku, co sama przyznała w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji oraz w skardze skierowanej do sądu administracyjnego. W lokalu przy ul. [...] w B. P. nie ma jej rzeczy osobistych. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, potwierdza, że skarżąca nie realizuje swoich podstawowych funkcji życiowych w spornym lokalu, nie nocuje w nim oraz nie spędza w nim wolnego czasu. Co więcej, z treści oświadczeń skarżącej wynika, że budynek przy ul. [...] w B. P. został rozebrany. W aktach brak danych co do tego, czy budynek został rozebrany w całości czy tylko częściowo. Nie zmienia to jednak faktu, że – jak przyznaje skarżąca – nie nadaje się on w ogóle do zamieszkania i dlatego skarżąca z tego budynku wyprowadziła się. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] marca 2014 r. organ drugiej instancji wyjaśnił, na podstawie jakich dowodów przyjął, że skarżąca trwale i dobrowolnie opuściła miejsce zamieszkania. Rozważania organu są przekonujące i odzwierciedlają logiczny tok rozumowania oraz wyjaśniają przesłanki, jakimi kierowały się organy dokonując oceny materiału dowodowego sprawy. W świetle powyższego, w ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły, że skarżąca trwale i dobrowolnie opuściła miejsce stałego zameldowania, co oznaczało spełnienie przesłanek do wydania decyzji o wymeldowaniu, na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło