III SA/Lu 573/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Ibrom po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Zarządu Województwa Lubelskiego z dnia [...] czerwca 2024 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości z tytułu zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej - w zakresie wniosku M. M. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.), dalej jako "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu musi spełniać warunki określone w art. 87 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). W niniejszej sprawie M. M. (dalej jako "skarżący") w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zaskarżył decyzję Zarządu Województwa Lubelskiego w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości z tytułu zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej. Wraz ze skargą skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że jest nieporadny, nie zna się na prawie i przez brak doświadczenia uchybił terminowi. Wniósł również o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z akt sprawy wynika, że zaskarżoną decyzję skarżący odebrał osobiście w dniu 27 czerwca 2024 r. Termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 27 lipca 2024 r. (sobota), a jako, że jest to dzień wolny od pracy, to ostatni dzień terminu – zgodnie z art. 83 § 2 p.p.s.a. – przypadł na dzień 29 lipca 2024 r. (poniedziałek). Skarżący skargę wniósł 1 sierpnia 2024 r. (data nadania w urzędzie pocztowym). Oceniając przesłanki przywrócenia terminu sąd stwierdził, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu w wymaganym, siedmiodniowym terminie oraz spełnił warunki wskazane w art. 87 § 4 p.p.s.a. – jednocześnie z wnioskiem wniósł skargę. W ocenie sądu w rozpoznawanej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminowi. Kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na uprawdopodobnieniu przez stronę dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. O braku winy można mówić jedynie w sytuacji, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W orzecznictwie przyjmuje się, że przeszkoda, o której mowa musi mieć charakter nagły. Do okoliczności uzasadniających przyjęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie należą stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagła choroba strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie WSA w Warszawie z 2 października 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1045/15, postanowienie NSA z 2 grudnia 2014 r., sygn. akt II GZ 786/14). Przeszkoda ta musi również istnieć przez cały czas biegu terminu przepisanego dla dokonania danej czynności (por. wyrok NSA z 13 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1656/97, wyrok NSA z 24 września 2015 r., sygn. akt I GSK 124/14). Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają natomiast okoliczności takie jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, bądź nieznajomość prawa (por. postanowienia NSA: z 12 stycznia 2016 r., sygn. akt II OZ 1369/15; z 28 listopada 2012 r., sygn. akt I OZ 869/12; z 8 lipca 2008 r. sygn. akt. II OZ 712/08; z 20 listopada 2020 r., sygn. akt II OZ 155/20; z 12 maja 2021 r., sygn. akt I GZ 116/21; z 5 lipca 2022 r., sygn. akt III OZ 431/22). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i jedynie zaistnienie wyjątkowych, nieprzewidywalnych i niezależnych od strony okoliczności, których nie mogła usunąć w terminie do dokonania danej czynności, może uzasadniać jego przywrócenie. Oceniając wniosek skarżącego, nie można przyjąć, że uchybienie przez niego terminowi było niezawinione. Okoliczności podniesione przez skarżącego w motywach wniosku, tj. nieznajomość prawa i nieporadność, co do sposobu złożenia środka zaskarżenia od decyzji, nie dowodzą braku winy skarżącego w uchybieniu terminu, a tym samym nie uzasadniają uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie sądu, wszystkie wskazane we wniosku okoliczności, to przejaw braku należytej staranności strony w prowadzeniu swoich spraw, co wyklucza stwierdzenie braku winy w naruszeniu terminu. Nie ma zatem podstaw do przyjęcia, że skarżący uchybił terminowi do dokonania czynności bez swojej winy, wobec czego uznać należy, że nie zostały spełnione ustawowe warunki do jego przywrócenia. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.