III SA/Lu 640/14

WyrokWSA w Lublinie2015-02-05

Skład orzekający: Grzegorz Wałejko, Jerzy Drwal, Jadwiga Pastusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, wydana po 1 sierpnia 2012 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, która utrzymuje w mocy decyzję Prezesa ARiMR z 2008 r., została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, jeśli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony przed 1 sierpnia 2012 r.?
Ratio decidendi
Decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] kwietnia 2014 r. została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, ponieważ wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 10 grudnia 2008 r. powinien być rozpoznany przez Prezesa ARiMR, a nie przez Dyrektora Oddziału Regionalnego. Zmiana przepisów ustawy o ARiMR wprowadzona ustawą z dnia 27 stycznia 2012 r. nie zawiera przepisów przejściowych, co oznacza, że postępowania wszczęte pod rządami poprzednich przepisów powinny być zakończone w tym samym reżimie prawnym. Zastosowanie nowych przepisów do postępowania odwoławczego jest dopuszczalne tylko w tych sprawach, w których decyzje były wydawane po 1 sierpnia 2012 r.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (płatność ONW). Po serii decyzji i wyroków sądowych, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję z dnia [...] kwietnia 2014 r. utrzymującą w mocy wcześniejszą decyzję Prezesa ARiMR. Skarżący A. B. zarzucił naruszenie przepisów o właściwości, twierdząc, że jego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy powinien być rozpoznany przez Prezesa ARiMR, a nie przez Dyrektora Oddziału Regionalnego, ze względu na datę złożenia wniosku przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o ARiMR.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] kwietnia 2014 r. i zasądza od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Wałejko, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Protokolant Referent Paulina Nagajek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 lutego 2015 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz A. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) w R. przyznał na wniosek A. B. płatność z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (dalej: płatność ONW) w kwocie 1.621,74 zł, do powierzchni 9,06 ha. Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. przyznał na wniosek A. B. płatność ONW w kwocie 626,50 zł, do powierzchni 3,50 ha. Pismem z dnia 20 października 2008 r. Prezes ARiMR zawiadomił A. B. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności przyznanych na mocy ww. decyzji. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...], Prezes ARiMR ustalił A. B. kwotę nienależnie pobranych płatności ONW na podstawie ww. decyzji w kwocie 1.816,85 zł. Podstawą wydania decyzji było zaniechanie przez A. B. prowadzenia działalności rolniczej na części działek rolnych objętych płatnością w latach 2004-2005. Fakt ten ustalono na podstawie oświadczenia A. B. z dnia 28 grudnia 2007 r. o zaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej na części działek zadeklarowanych w 2004 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku wniosku A. B., decyzją z dnia [...] października 2009 r., nr [...], Prezes ARiMR uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o wysokości nienależnie pobranych płatności ONW na kwotę 1961,84 zł. W wyniku skargi A. B., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2010 r. (sygn. akt V SA/Wa 1890/09), uchylił zaskarżoną decyzję z [...] października 2009 r. Podstawą rozstrzygnięcia sądu było naruszenie przez organ zakazu wydawania przez organ odwoławczy decyzji na niekorzyść strony odwołującej się (art. 139 k.p.a.). Skarga kasacyjna od tego wyroku, wniesiona przez Prezesa ARiMR została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2011 r. (sygn. akt II GSK 754/10). Decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...], Prezes ARiMR uchylił decyzję z [...] listopada 2008 r. i ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności ONW w wysokości 1961,84 zł. W wyniku skargi A. B., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6marca 2012 r. (sygn. akt V SA/Wa 2615/11), uchylił zaskarżoną decyzję z [...] października 2011 r. W ocenie sądu decyzja została wydana z naruszeniem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.), gdyż organ nie uwzględnił oceny prawnej zawartej w wyroku z dnia 1 kwietnia 2010 r. Sąd stwierdził, że organ nie wykazał aby w sprawie wystąpiły określone w art. 139 k.p.a. przesłanki uzasadniające odstąpienie od zakazu reformationis in peius. Odnosząc się do zarzutów dotyczących meritum rozstrzygnięcia WSA uznał, że są one niezasadne, gdyż nie można przyjąć, aby podjęte przez niego zobowiązanie do prowadzenia działalności na działkach rolnych objętych płatnością ONW było kontynuowane przez przejmującego J. B.. Skarżący nie dotrzymał zobowiązania warunkującego płatność, zmniejszył powierzchnię użytków, co wyraźnie oświadczył w piśmie z 28 grudnia 2007 r. W ocenie Sądu organ prawidłowo uzasadnił, że w sprawie nie doszło do przedawnienia żądania zwrotu nienależnej płatności. Skarga kasacyjna od tego wyroku, wniesiona przez Prezesa ARiMR została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2013 r. (sygn. akt II GSK 939/12). Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję Prezesa ARiMR z dnia [...] listopada 2008 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności. Uzasadniając swoją właściwość w sprawie organ powołał się na zmianę ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, dokonaną ustawą z dnia 27 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2012 r., poz. 243). W wyniku wprowadzonych zmian od dnia 1 sierpnia 2012 r. organem właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności jest organ właściwy w sprawie przyznania płatności, czyli kierownik Biura Powiatowego. Zmieniono także tryb zaskarżania decyzji – zgodnie z nowym stanem prawny strona niezadowolona z decyzji może wnieść odwołanie do dyrektora Oddziału Regionalnego. Odnosząc się do meritum sprawy organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z przepisami dotyczącymi płatności ONW oraz zgodnie z deklaracjami zawartymi we wniosku, beneficjent zobowiązał się do prowadzenia działalności rolniczej na wszystkich działkach rolnych będących w jego posiadaniu i położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania przez okres 5 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności ONW. Przepisy przewidują wyłączenie obowiązku zwrotu płatności w związku z zaniechaniem prowadzenia działalności na skutek przeniesienia posiadania działek rolnych na rzecz innego podmiotu, jednakże wymagają złożenia oświadczenia na formularzu w określonym terminie. A. B. takiego oświadczenia nie złożył w terminie. Oświadczenie, na jakie się powołuje zostało złożone po terminie, ponadto widnieje na nim podpis jego, a więc osoby przekazującej, natomiast zgodnie z przepisami na oświadczeniu powinien znaleźć się podpis osoby przejmującej, czyli J. B. W ocenie organu A. B. pobrał nienależnie płatności ONW za lata 2004-2005 i zobowiązany jest do ich zwrotu. Organ nie znalazł podstaw do zastosowania art. 28a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173, ze zm.; dalej: u.w.r.o.w.), gdyż kwota przyznanej płatności przekracza równowartość 100 euro. W ocenie organu nie nastąpiło również przedawnienie terminu zwrotu płatności uznanej za nienależną na podstawie art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz. Urz. UE seria L, nr 327, s. 11, ze zm.). Decyzje o ustaleniu nienależnie pobranych płatności za lata 2004-2005 zostały wydane przed upływem 10 lat od daty płatności. Nie ma także podstaw do wyłączenia zwrotu płatności na podstawie art. 49 ust. 4 rozporządzenia nr 2419/2001, gdyż przekazanie płatności ONW na rachunek A. B. nie wynikała z pomyłki organu. Konkludując organ stwierdził, że uzyskane płatności ONW< uznane następnie za nienależnie pobrane, podlegają zwrotowi. W skardze do sądu administracyjnego A. B. podniósł zarzuty naruszenia szeregu przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, błąd w ustaleniach faktycznych i uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji w sprawie. Błędy organu polegały przede wszystkim na nieuwzględnieniu faktu, że osoba przejmująca przedmiotowe działki złożyła stosowne oświadczenie i zobowiązania się do prowadzenia działalności rolniczej przez 5 lat, wraz z wnioskiem o przyznanie płatności bezpośrednich, w maju 2009 r. Wymóg ten został wypełniony przez prowadzenie tej działalności przez 8 lat. Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów przejściowych zawartych w ww. nowelizacji z 27 stycznia 2012 r. poprzez załatwienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jako odwołania, a nie w trybie dotychczasowych przepisów. W skardze zarzucono również rażące naruszenie przepisów prawa unijnego i krajowego dotyczących płatności m.in. przez uznanie, że samo niezłożenienie oświadczenia osoby przejmującej przez skarżącego stanowiło wystarczającą przesłankę do ustalenia zwrotu pobranych świadczeń, pomijając całkowicie stan faktyczny sprawy; błędne uznanie, że zaniechano prowadzenia działalności rolniczej i nieuwzględnienie oświadczenia przejmującej złożonego w maju 2006 r. oraz faktu wypełnienia zobowiązania do prowadzenia działalności – poprzez faktyczne jej prowadzenie przez 8 lat; pominięcie celu uregulowań unijnych i krajowych, co skutkowało błędną interpretacją przepisów; naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej określających terminy, za które nie nalicza się odsetek za zwłokę. W odpowiedzi na skargę Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014, poz. 1647 ) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa, art.145 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art.134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami skargi. Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Dokonując oceny zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z przyczyn innych niż w niej wskazane. Przedmiotem sądowej kontroli w rozpatrywanej sprawie jest decyzja Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...], w której Prezes ARiMR ustalił A. B.i kwotę nienależnie pobranych płatności ONW w wysokości 1.816,85 złotych. Mimo, że istota sporu w rozpoznawanej sprawie dotyczy kwestii ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, Sąd nie mógł odnieść się do merytorycznych kwestii decyzji, gdyż jest ona dotknięta wadą procesową. Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie doszło do wydania decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości. Z akt sprawy wynika, że w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego Dyrektor L. Oddziału Regionalnego, działając z upoważnienia Prezesa ARiMR, ustalił na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, że A. B. zaniechał działalności rolniczej na terenach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w roku 2006 na powierzchni 5,56 ha w stosunku do zadeklarowanej w 2004 r. oraz na powierzchni 4,59 ha w stosunku do 2005 r. W następstwie stwierdzonych nieprawidłowości Dyrektor L. Oddziału Regionalnego, działając z upoważnienia Prezesa ARiMR, decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. ustalił A. B. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Z decyzją tą nie zgodził się jej adresat i pismem z dnia 10 grudnia 2008 r. (data wpływu do organu 18 grudnia 2008 r.) złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Prezesa ARiMR. Wniosek ten dwukrotnie rozpoznawał Prezes Agencji, jednakże decyzje przez niego wydawane uchylane były przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a skargi kasacyjne wnoszone przez organ były wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalane. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 10 grudnia 2008 r. po raz trzeci rozpoznał Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR, który decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. utrzymał w mocy decyzję Prezesa ARiMR z dnia [...] listopada 2008 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności. Uzasadniając swoją właściwość w sprawie organ powołał się na zmianę ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, dokonaną wyżej wspomnianą ustawą z dnia 27 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw. Zdaniem skarżącego w stosunku do decyzji Prezesa ARiMR z dnia [...] listopada 2008 r. powinny mieć zastosowanie dotychczasowe przepisy przed nowelizacji z dnia 27 stycznia 2012 r. ustawy o ARiMR, poprzez załatwienie pisma strony jako wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy a nie jak uczynił to organ jako odwołania. Wskazać więc należy, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r., poz. 1438), w brzmieniu przed wspomnianą nowelizacją z dnia 27 stycznia 2012 r., Prezes Agencji ustalał, w drodze decyzji administracyjnej, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; krajowych (...). Od decyzji, o której mowa w ust. 1, wydanej w pierwszej instancji przez Prezesa Agencji nie służyło odwołanie, jednakże strona niezadowolona z tej decyzji mogła zwrócić się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosowało się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji administracyjnych, z tym że załatwienie sprawy powinno nastąpić w terminie 2 miesięcy (art. 29 ust. 4 ustawy o ARiMR). Na mocy art. 5 ustawy z 27 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o płatnościach (...) wprowadzono nowe brzmienie art. 29 ustawy o ARiMR. Zgodnie z brzmieniem znowelizowanego art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; krajowych (...), następuje w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast w myśl ust. 2 art. 29 ww. ustawy, właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1. Stosownie do art. 13 pkt 2 wspomnianej ustawy nowelizującej, art. 5 wchodzi w życie 1 sierpnia 2012 r. Wskazać natomiast należy, że zgodnie z art. 20 ust. 2 pkt 1 u.w.r.o.w., właściwym w sprawach dotyczących przyznawania pomocy w drodze decyzji administracyjnej jest Kierownik Biura Powiatowego Agencji - w przypadku działań dotyczących wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). W konsekwencji zmiany, środkiem odwoławczym od takiej decyzji stało się odwołanie – według zasad Kodeksu postępowania administracyjnego – do dyrektora oddziału regionalnego Agencji jako organu wyższego stopnia (art. 9 ust. 1 i 2, art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o ARiMR). Znowelizowana ustawa nie została przez ustawodawcę wyposażona w przepisy przejściowe. W orzecznictwie sądów administracyjnych istnieje rozbieżność, który z organów powinien rozpoznawać złożony pod rządami obowiązywania "starej ustawy", wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 września 2014 r. (sygn. akt II GSK 970/13) stwierdził, że "z analizy powyższych regulacji (ustawy z 27 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw) wynika zatem, że w wyniku nowelizacji ustawy o ARiMR nie tylko zmienił się tryb postępowania w przypadku orzekania o zwrocie nienależnie pobranych płatności, gdyż w miejsce wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wprowadzono odwołanie ze wszystkimi tego konsekwencjami, ale również właściwość organów w tym zakresie. O ile bowiem dotychczas właściwym organem był Prezes Agencji, to z dniem 1 sierpnia 2012 r. jest nim organ właściwy do wydania rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności". Takie samo stanowisko prezentuje w wyrokach: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie m.in. z dnia 9 stycznia 2014 r. (sygn. akt V SA/Wa 2075/13), z dnia 23 maja 2014 r. sygn. akt (V SA/Wa 2561/14), z dnia 26 września 2014 r. (sygn. akt V SA/Wa 285/14); Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach z dnia 24 stycznia 2013 r. (sygn. akt III SA/Gl 1809/12). Odmienne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 11 czerwca 2014 r. (sygn. akt II GSK 629/13), z dnia 23 września 2014 r. (sygn. akt II GSK 1244/13), z dnia 31 października 2014 r. (sygn. akt II GSK 1488/13); Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 10 kwietnia 2013 r. (sygn. akt II SA/Bd 128/13); Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 11 grudnia 2013 r. (sygn. akt III SA/Po 635/13). We wspomnianym wyroku z 31 października 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ,,w stanie prawnym obowiązującym przed dniem 1 sierpnia 2012 r., czyli w dniu wydania decyzji w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranej, podstawą jej wydania był między innymi art. 29 cytowanej wyżej ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, który stanowił, że decyzję wydawał Prezes Agencji, który do jej wydania mógł upoważnić pracowników Agencji, zaś strona niezadowolona z tej decyzji mogła się zwrócić do Prezesa z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, a do wniosku tego zastosowanie miały odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji administracyjnych. Według nowego brzmienia cytowanego wyżej art. 29, decyzję w przedmiocie ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych wydaje organ właściwy w sprawie przyznawania tychże środków, czyli właściwy miejscowo Kierownik Biura Powiatowego Agencji. W konsekwencji tej zmiany środkiem odwoławczym od takiej decyzji stało się odwołanie według zasad Kodeksu postępowania administracyjnego, a więc ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji jako organu wyższego stopnia. Zmiana zatem przepisów powinna być interpretowana w ten sposób, że przewidziana w niej właściwość organu I instancji skutkuje zmianą rodzaju środka odwoławczego oraz zmianą właściwości organu odwoławczego, jak to trafnie przyjął Sąd I instancji. Z zasady dwuinstancyjności określonej w art. 15 k.p.a. wynika prawo strony do rozpatrzenia sprawy przez dwie instancje. Wyrazem tej zasady jest prawo strony do wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez organ I instancji, a odwołanie to rozpoznaje organ administracji publicznej wyższego stopnia, o ile ustawa nie stanowi inaczej (art. 127 § 1 k.p.a.). Zgodnie z powołaną wyżej ustawą o Agencji, organy wyższego stopnia to: Prezes Agencji w stosunku do dyrektorów oddziałów regionalnych, dyrektorzy oddziałów regionalnych w stosunku do kierowników biur powiatowych. Z regulacji tych wynika, że do rozpatrzenia odwołania zawsze co do zasady właściwy jest organ wyższego stopnia lub też przewidziany przez ustawę inny organ, ale zawsze będzie to inny organ niż organ I instancji. Natomiast przewidziany w art. 29 ust. 4 cytowanej wyżej ustawy o Agencji w brzmieniu przed 1 sierpnia 2012 r. wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy (przewidziany także w art. 127 § 3 k.p.a.), do którego przepisy o odwołaniu stosuje się tylko odpowiednio, jest środkiem zaskarżenia o innym charakterze niż odwołanie. Zasadniczą cechą tego środka jest to, że wnosi się go do tego samego organu, który wydał decyzję w pierwszej instancji – Prezes Agencji, który w ten sposób dokonywał samokontroli podjętego przez siebie rozstrzygnięcia." Sąd orzekający w badanej sprawie w pełni akceptuje powyższy pogląd, skoro decyzja z dnia [...] listopada 2008 r. wydana została w I instancji przez Prezesa ARiMR na podstawie art. 29 ustawy o ARiMR w brzmieniu obowiązującym do 1 sierpnia 2012 r. i w tym reżimie prawnym wszczęto też postępowanie odwoławcze, tj. skarżący złożył wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wobec tego, pomimo zmiany powyższego przepisu, dokonanej ustawą z dnia 27 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw, postępowania rozpoczęte pod rządami przepisów w starym brzmieniu powinny zakończyć się w tym samym reżimie prawnym. Ustawa nowelizująca nie zawierała przepisów przejściowych. Należy więc przyjąć, tak jak przyjęły to sądy w drugim z prezentowanych poglądów, że ogólna zasada stosowania przepisów nowych ma zastosowanie tylko do postępowań odwoławczych, które rozpoczęły swój bieg po 1 sierpnia 2012 r. Zmiana przepisu art. 29 ustawy o ARiMR powinna być interpretowana w ten sposób, że przewidziana w niej właściwość organu I instancji skutkująca zmianą rodzaju środka odwoławczego, ma zastosowanie w tych postępowaniach, w których takie decyzje były wydawane po tej zmianie, czyli po 1 sierpnia 2012 r. Domniemanie stosowania "starego prawa" w sytuacji niezamieszczenia przez ustawodawcę przepisów intertemporalnych opiera się na zasadzie, że każdy przepis normuje przyszłość a nie przeszłość. Rozważając, czy uchylony przepis może być nadal stosowany, należy mieć na uwadze sytuację prawną podmiotu w zakresie ochrony praw gwarantowanych w konstytucji. (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt SK 30/04, OTK-A 2006/4/42). Z uwagi na powyższe oraz mając na uwadze przywołane przepisy, zdaniem Sądu właściwym do rozpoznania wniosku A. B. z dnia 10 grudnia 2008 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy był Prezes ARiMR, a nie Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR. Mając powyższe na uwadze, decyzja "odwoławcza" z dnia [...] kwietnia 2014 r. zaskarżona w niniejszej sprawie, została wydana z naruszeniem zasady działania organów na podstawie przepisów prawa i przestrzegania praworządności (art. 6, art. 7 k.p.a.), przestrzegania z urzędu właściwości miejscowej i rzeczowej (art. 19 k.p.a., art. 10 ust. 2, art. 29 ust. 4 ustawy o ARiMR w brzmieniu sprzed 1 sierpnia 2012 r.). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt.1 lit. c p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] kwietnia 2014 r., zaś o zwrocie kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło