III SA/Lu 917/15
WyrokWSA w Lublinie2016-03-23
Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Jerzy Drwal, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie, wobec której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B, można odmówić wydania prawa jazdy kategorii C, C+E, B+E w okresie obowiązywania tego zakazu, na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami w brzmieniu obowiązującym po nowelizacji z 2014 r.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa wydania prawa jazdy kategorii C, C+E, B+E osobie objętej zakazem prowadzenia pojazdów kategorii B jest zgodna z prawem. Znowelizowany art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami jednoznacznie stanowi, że w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B, nie można wydać ani zwrócić prawa jazdy, ani przywrócić uprawnień w zakresie kategorii wyższych, takich jak C, C+E, B+E. Celem tych przepisów jest zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym.Stan faktyczny
Skarżący J. P. ubiegał się o wydanie prawa jazdy kategorii C, C+E, B+E. Wcześniej Sąd Rejonowy orzekł wobec niego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B. Starosta odmówił wydania prawa jazdy, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów, twierdząc, że zakaz prowadzenia pojazdów kategorii B nie powinien uniemożliwiać wydania prawa jazdy innych kategorii, a nowelizacja przepisów jest sprzeczna z wyrokiem karnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Protokolant Referent Bartłomiej Maciak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu [...] marca 2016 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] odmawiającą wydania J. P. prawa jazdy kategorii: C, C+E, B+E.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że wyrokiem z dnia [...] listopada 2014 r. r., wydanym w sprawie o sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w R. orzekł wobec J. P. zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B na okres trzech lat, zaliczając na poczet orzeczonego środka karnego okres zatrzymania prawa jazdy od dnia [...] kwietnia 2014 r.
W związku z wydanym wyrokiem, decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...].AR cofnięto J. P. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B na okres od dnia [...] kwietnia 2014 r. do dnia [...] kwietnia 2017 r.
Wnioskiem z [...] marca 2015 r. J. P. zwrócił się o wydanie prawa jazdy kategorii C, C+E, B+E.
Starosta K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] odmówił J. P. wydania prawa jazdy kategorii C, C+E oraz B+E.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami. Podniósł, że prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, iż w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych jedynie określonego rodzaju, organ administracji publicznej jest zobowiązany zwrócić prawo jazdy kategorii, której zakaz ten nie obejmuje, jeżeli kierujący uprzednio je posiadał. Odmowa wydania prawa jazdy kategorii innych, niż określone w wyroku sądu, prowadzi do niewykonalności wyroków sądów powszechnych, co nie może mieć miejsca w państwie prawa.
Rozpatrując sprawę na skutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r., poz. 155) prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami stanowi, że przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B. Zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt 3 przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D lub D.
Organ odwoławczy zauważył, że celem ustawy o kierujących pojazdami, w tym przepisów art. 12 ust. 2 jest zapobieganie sytuacjom zagrażającym bezpieczeństwu na drodze. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy kierujący pojazdem musi posiadać umiejętność kierowania pojazdem w sposób niezagrażający bezpieczeństwu, nieutrudniający ruchu drogowego i nienarażający kogokolwiek na szkodę. Jeżeli strona ma zakaz prowadzenia pojazdów osobowych to trudno uznać, że powinna mieć wydany dokument stwierdzający uprawnienia do prowadzenia pojazdów o większej masie całkowitej (kategorie: C, C+E lub B+E), których prowadzenie ze względu na gabaryty w większym stopniu zagrażać może bezpieczeństwu na drodze.
Odnosząc się do poglądów wyrażonych w orzeczeniach sądów administracyjnych przywołanych w treści odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że przytoczone orzeczenia dotyczą brzmienia wskazanego przepisu przed zmianą wprowadzoną z dniem 25 października 2014 r. W obecnym stanie prawnym przepis art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami nie budzi już wątpliwości interpretacyjnych. Wynika z niego wprost, że przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy. Tym samym przepisy prawa stanowią wprost o zakazie wydawania prawa jazdy wnioskowanych przez stronę kategorii w czasie trwania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B.
Kierując się powyższymi względami Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
J. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2015 r., zarzucając zaskarżonej decyzji:
I. zastosowanie art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, który jest sprzeczny z istotą wykonalności środka karnego orzeczonego wobec skarżącego wyrokiem karnym i w konsekwencji jego zastosowania odmówienie skarżącemu wydania prawa jazdy kategorii: C, C+E, B+E w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie jedynie w zakresie prawa jazdy kategorii B;
II. nierozważenie wszystkich okoliczności sprawy i w konsekwencji błędne uznanie, iż linia orzecznicza prezentowana w odwołaniu skarżącego od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty [...] w dniu [...] kwietnia 2015 r. jest nieaktualna mimo, że nowe brzmienie art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami podważa treść i powagę wyroku karnego orzekającego o zastosowaniu wobec skarżącego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie kategorii B, o czym jest mowa w powołanych w odwołaniu wyrokach sądów administracyjnych.
Powołując się na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że nowelizacja art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami w żadnym przypadku nie wpływa na zmianę sytuacji faktycznej skarżącego, co do którego prawomocnym wyrokiem karnym orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B, a nie wszelkich pojazdów mechanicznych. W ocenie skarżącego orzecznictwo powołane w odwołaniu nie utraciło swojej aktualności. Skarżący odwołał się w szczególności do stanowiska wyrażonego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 lutego 2014 r. II SA/Bd 1522/13, w którym stwierdzono, że w przypadku orzeczenia przez sąd powszechny zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych jedynie określonego rodzaju, organ administracji publicznej jest zobowiązany wydać (zwrócić) osobie, wobec której orzeczono taki zakaz, prawo jazdy kategorii, której ten zakaz nie obejmuje, jeżeli oczywiście uprzednio je posiadała. Gdyby wolą ustawodawcy było uniemożliwienie takim osobom zwrotu prawa jazdy w tym zakresie, wówczas dokonałby stosownych zmian w kodeksie karnym, czego jednak, uchwalając w dniu 5 stycznia 2011 r. ustawę o kierujących pojazdami, nie uczynił.
Skarżący podkreślił, że to sąd karny, a nie organ administracji orzeka o zakazie prowadzenia pojazdów, ustalając jednocześnie jakiego rodzaju pojazdów zakaz dotyczy i dopiero to orzeczenie sądu karnego stanowi podstawę do cofnięcia uprawnień do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie przez właściwy organ. Organ administracji nie może rozszerzać zakazu orzeczonego przez sąd karny na uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie szerszym, niż to orzeczono w wyroku sądu karnego. Zmiana brzmienia przepisu art. 12 ust. 2 ustawy oznacza zatem, iż osoba, wobec której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów danej kategorii, zostaje ukarana podwójnie mimo, że władnymi do nakładania kar są jedynie sądy powszechne, które czynią to po przeprowadzeniu procesu karnego. Gdyby sąd powszechny w przypadku skarżącego doszedł do przekonania, że może on stwarzać dalsze zagrożenie w ruchu w stanie nietrzeźwości, wówczas orzekłby o zakazie prowadzenia przez skarżącego pojazdów wszelkich kategorii. Sąd Rejonowy w R. nie orzekł zaś w stosunku do skarżącego takiego zakazu.
Skarżący zaznaczył, że zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego określony w art. 42 k.k. zakaz prowadzenia pojazdów może obejmować zakaz prowadzenia pojazdów określonego rodzaju, wszelkich pojazdów albo wszelkich pojazdów mechanicznych. Treść przepisu nie budzi wątpliwości. Sąd zależnie od okoliczności konkretnej sprawy decyduje o zakresie orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów. Orzekając o zakazie prowadzenia pojazdów określonego rodzaju, sąd dokonuje konkretyzacji zakazu w sposób pozytywny, to jest przez wymienienie rodzajów pojazdów objętych zakazem lub negatywny, to jest przez wyłączenie spod orzeczonego zakazu pojazdów danego rodzaju. Zgodnie z art. 182 § 1 zd. 1 oraz § 2 k.k.w. w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego, a organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu.
Zgodnie z treścią art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. W ocenie skarżącego w tym przypadku można zauważyć niekonsekwencję prawodawcy, który z jednej strony zabrania wydania prawa jazdy jedynie w zakresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów, a z drugiej strony rozszerza normę o osoby ubiegające się o zwrot oraz o przywrócenie prawa jazdy m. in. w kategoriach: B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D. Takie działanie prawodawcy wskazuje na uchwalenie sprzecznych w swej treści przepisów, prowadzących w konsekwencji do podważenia treści i powagi samego wyroku karnego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest kontrolują zgodność zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także kontrolują prawidłowość zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). W razie niewystąpienia wskazanych uchybień, na mocy art. 151 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu.
Po przeprowadzeniu według wskazanych kryteriów kontroli legalności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta uchybieniami, które skutkowałyby koniecznością usunięcia jej z obrotu prawnego.
Materialnoprawną podstawę decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r. por. 155 z późn. zm.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2014 r., poz. 970), obowiązującym od dnia 25 października 2014 r. (art. 15 pkt 1 ustawy zmieniającej).
W związku z tym w pierwszym rzędzie wskazać należy, że zgodnie z przepisem przejściowym zawartym w art. 3 ustawy zmieniającej, przepis art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami w znowelizowanym brzmieniu ma zastosowanie do osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy. W okolicznościach niniejszej sprawy wyrok Sądu Rejonowego w R., sygn. akt [...], którym orzeczono zakaz prowadzenia przez J. P. pojazdów mechanicznych kategorii B na okres trzech lat, z zaliczeniem na poczet orzeczonego środka karnego okresu zatrzymania prawa jazdy od dnia [...] kwietnia 2014 r., został wydany w dniu [...] listopada 2014 r. Zatem zgodnie z przytoczonym przepisem intertemporalnym, w sprawie należało stosować art. 12 ustawy w brzmieniu znowelizowanym.
Z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami w brzmieniu obowiązującym od dnia [...] października 2014 r. wynika, że prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Przy tym ustawa przewiduje wprost, że art. 12 ust. 1 pkt 2 ma zastosowanie także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: AM, A1, A2, A, C1, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B (art. 12 ust. 2 pkt 2), a także kategorii: B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E – w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D (art. 12 ust. 2 pkt 3).
W świetle powołanych przepisów nie można zatem uznać, że decyzja odmawiająca wydania prawa jazdy w zakresie kategorii: C, C+E, B+E skarżącemu, w stosunku do którego prawomocnie orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B i w okresie obowiązywania tego zakazu, została wydana z naruszeniem przepisów prawa.
Trzeba zauważyć, że nowelizując (ustawą z dnia 26 czerwca 2014 r.) art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami ustawodawca wyraził w sposób jednoznaczny wolę, aby osobie, w stosunku do której orzeczono prawomocnie zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych m.in. kategorii B nie mogło być zarówno wydane, jak również zwrócone prawo jazdy, a także przywrócone uprawnienia w zakresie m.in. kategorii: C, C+E, B+E. Potwierdza to treść uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej, w którym wskazano, że proponowane zmiany mają na celu ujednolicenie stosowania przepisów ustawy o kierujących pojazdami w zakresie wydawania i cofania uprawnień do kierowania pojazdami (Sejm VII kadencji, druk sejmowy nr 1957).
Przy tym już w odniesieniu do zastosowania art. 12 ustawy o kierujących pojazdami w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z 2014 r. w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego był wyrażany pogląd, zgodnie z ktorym zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B pozbawia wszelkich kategorii praw jazdy wymienionych w ustawie o kierujących pojazdami (por. m.in. wyroki NSA z dnia 18 grudnia 2015 r., I OSK 888/14, z dnia 29 października 2015 r., I OSK 382/14 i z dnia 3 grudnia 2015 r., I OSK 603/14, z dnia 9 grudnia 2015 r., I OSK 678/14).
Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał, że za taką interpretacją omawianego przepisu przemawia nie tylko wykładnia językowa, lecz także wykładnia celowościowa. Ratio legis zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowi wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza jeżeli uczynili to znajdując się w stanie nietrzeźwości. Trudno sobie wyobrazić, by racjonalny ustawodawca pozbawiając prawa do kierowania pojazdami osobowymi (kategorii B) zezwolił na prowadzenie pojazdów ciężarowych lub ciężarowych z przyczepą (kategorii C i C+E).
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał ponadto, że zarówno przy interpretacji, jak i zastosowaniu wymienionych przepisów należy mieć na względzie, iż przepisy i zasady ruchu drogowego odznaczają się rygoryzmem służącym przede wszystkim zapewnieniu bezpieczeństwa wszystkich uczestników ruchu drogowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę podziela przedstawione stanowisko oraz powołaną dla jego uzasadnienia argumentację.
Nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony w skardze zarzut odwołujący się do przepisów art. 42 k.k. oraz art. 182 § 2 k.k.w.
Stosownie do art. 42 § 1 k.k., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania przez Sąd Rejonowy w R. wyroku w sprawie [...] przeciwko J. P., sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów określonego rodzaju w razie skazania osoby uczestniczącej w ruchu za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, w szczególności jeżeli z okoliczności popełnionego przestępstwa wynika, że prowadzenie pojazdu przez tę osobę zagraża bezpieczeństwu w komunikacji. Zgodnie z § 2 powołanego artykułu sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa wymienionego w § 1 był w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia określonego w art. 173, 174 lub 177.
Powołany art. 42 § 2 k.k. daje zatem podstawy do orzeczenia zarówno całkowitego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, jak i pojazdów określonego rodzaju.
Z kolei art. 182 k.k.w. w § 1 stanowi, że w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Jeżeli skazany prowadził pojazd wykonując pracę zarobkową, o orzeczeniu sąd zawiadamia ponadto pracodawcę, u którego skazany jest zatrudniony. W myśl zaś § 2 art. 182 k.k.w. organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu.
Nie można jednak podzielić stanowiska skarżącego, iż w świetle przywołanych przepisów kodeksu karnego oraz kodeksu karnego wykonawczego brzmienie art. 12 ust. 2 podważa treść i powagę wyroku karnego orzekającego o zastosowaniu wobec skarżącego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie kategorii B.
Jak podkreśla w swoich orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny, wyjaśniając relacje miedzy orzeczeniem sądu karnego, a przepisami ustawy o kierujących pojazdami, decyzja organów administracji konkretyzuje swą treścią obowiązujące wobec skarżącego zakazy wynikające z przepisów ustawy o kierujących pojazdami, które to dolegliwości są skutkiem orzeczonego przez sąd karny środka karnego. Przy tym skutki te dotyczą zarówno ubiegającego się o prawo jazdy określonej kategorii, jak i dysponującego już takim prawem jazdy (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2015 r., I OSK 678/14).
Wymaga podkreślenia, że kwestionowane decyzje organów obu instancji nie zostały wydane w wykonaniu wyroku karnego wydanego przez Sąd Rejonowy w R. w sprawie [...]. Te kwestie zostały uregulowane w decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...].AR cofającej skarżącemu J. P. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B na okres od dnia [...] kwietnia 2014 r. do dnia [...] kwietnia 2017 r. Natomiast w niniejszej sprawie organ administracji publicznej w zakresie swojej kompetencji ustawowej rozpatrzył złożony przez skarżącego wniosek. Nie można więc przyjąć, że odmowa wydania prawa jazdy kategorii: C, C+E, B+E stanowi niedopuszczalne decyzją administracyjną rozszerzenie sankcji orzeczonej wyrokiem sądu karnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2015 r., I OSK 888/14).
W ocenie Sądu przyjęcie przeciwnej, niż zaprezentowana w zaskarżonej decyzji, wykładni art. 12 ust. 2 stanowiłoby zaprzeczenie naczelnej wartości bezpieczeństwa w ruchu drogowym, jakiej mają służyć zarówno przepisy karne, sankcjonujące przestępstwa godzące w tę wartość, jak i przepisy administracyjne dotyczące wydawania i zwrotu prawa jazdy, których naczelnym ratio legis również jest gwarancja bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Takie stanowisko znajduje jeszcze silniejsze uzasadnienie w aktualnym stanie prawnym, po wejściu w życie nowelizacji ustawy o kierujących pojazdami z 2014 r. Nowelizacja art. 12 ust. 2 tej ustawy poprzez dodanie do jego treści instytucji zwrotu prawa jazdy i instytucji przywrócenia uprawnień była świadomym i zamierzonym zabiegiem ustawodawcy. Celem tych zmian było niedopuszczenie do ruchu drogowego osób, które w sposób znaczący zagroziły bezpieczeństwu komunikacji, a w szczególności osób prowadzących pojazd w stanie nietrzeźwości. Z analizowanych przepisów wynika jednoznaczny nakaz dla organu administracji publicznej niewydawania, niezwracania i nieprzywracania uprawnień w zakresie prawa jazdy określonej kategorii w okresie obowiązywania sądowego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych np. kategorii B (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 19 listopada 2015 r., III SA/Kr 679/15 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 stycznia 2016 r., III SA/Lu 1153/15).
Nie ma także podstaw do uznania sprzeczności przepisu art. 12 ust. 1 pkt 2 z przepisami art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami. Przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 zawiera ogólny zakaz wydania prawa jazdy osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu, co odnosi się do praw jazdy każdej kategorii, w zakresie której sąd orzekł zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych. Natomiast w przepisach art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy wprowadzono dodatkowe zakazy wydania lub zwrotu zatrzymanego prawa jazdy, a także przywrócenia uprawnienia w zakresie prawa jazdy w odniesieniu do wymienionych w tych przepisach konkretnych kategorii, mających charakter kategorii "wyższych", w okresie obowiązywania wynikającego z wyroku karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy konkretnych kategorii "niższych".
Mając powyższe na względzie uznać należy, że w ustalonych okolicznościach faktycznych sprawy zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., pozostaje w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Organy obu instancji dokonały prawidłowej interpretacji i właściwie zastosowały przepisy art. 12 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami. Nie zachodzą zatem podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło