I SA/Ol 12/17
WyrokWSA w Olsztynie2017-03-15
Skład orzekający: Ryszard Maliszewski, Wojciech Czajkowski, Przemysław Krzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która powstała w 2009 r. i wraz z innymi, podobnie utworzonymi spółkami, złożyła wnioski o przyznanie płatności rolnych na rok 2013, może zostać pozbawiona tych płatności z powodu sztucznego stworzenia warunków do ich uzyskania, pomimo braku modulacji płatności bezpośrednich w roku powstania spółek?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargi spółki, uznając, że organy zasadnie przyjęły, iż spółka sztucznie stworzyła warunki do uzyskania płatności rolnych. Pomimo braku modulacji płatności bezpośrednich w roku powstania spółek, ich utworzenie i skoordynowane działania miały na celu obejście kwotowych i obszarowych ograniczeń płatności, co było sprzeczne z celami wsparcia rolnego. Spółka nie wykazała prowadzenia samodzielnej działalności rolniczej ani posiadania środków produkcji, co podważa jej status rolnika.Stan faktyczny
Spółka A złożyła wnioski o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i rolnośrodowiskowego na rok 2013. Organy administracji odmówiły przyznania płatności, uznając, że spółka, wraz z trzema innymi spółkami utworzonymi w tym samym czasie i zarządzanymi przez te same osoby, sztucznie stworzyła warunki do uzyskania większych płatności, aby ominąć ograniczenia degresywne. Spółka kwestionowała te ustalenia, twierdząc, że prowadzi samodzielną działalność rolniczą.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski, Sędziowie sędzia WSA Wojciech Czajkowski,, sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca), Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 15 marca 2017r. sprawy ze skarg spółki A na decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr “[...]", “[...]" w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 oraz odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013. oddala skargi
Zaskarżonymi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie decyzjami z dnia "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzje Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", którymi odmówiono Spółce A z siedzibą w B. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 oraz płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013.
W uzasadnieniach decyzji Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podniósł, że Spółka A powstała "[...]", co potwierdzają dane z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) numer "[...]". W dziale drugim rejestru wpisano: D. B. jako Prezesa Zarządu Spółki oraz A. B. jako członka Zarządu. Następnie w dniu 16 maja 2012 r. w KRS wpisano D.P. jako Prezesa Zarządu Spółki, a z rejestru wykreślono: D. B. i A. B. D.P. w dniu 14 grudnia 2012 r. wniósł o uwzględnienie tej zmiany w ewidencji producentów oraz o wpisanie nowej siedziby Spółki: "[...]". Ustalono ponadto, że D.P. jest prezesem zarządu czterech spółek z o.o. które zostały założone w roku 2009 i złożyły wnioski o przyznanie płatności na rok 2013, tj:
a) A - do powierzchni 87,64 ha,.
b) B - do powierzchni 60,69 ha,
c) C - do powierzchni 64,76 ha,
d) D - do powierzchni 86,08.
W świetle ustaleń organów, na chwilę składania wniosków na 2013 rok Prezesem Zarządu Spółek był D.P., a wspólnikiem D. B. posiadający 95 % udziałów o łącznej wysokości 4.750 zł w każdej Spółce, co wskazywało na powiązania kapitałowo-osobowe tych Spółek. W dniu 3 września 2014 r. skarżąca złożyła do Kierownika Biura ARiMR wniosek o zmianę wpisu w ewidencji producentów w zakresie adresu siedziby Spółki na adres "[...]" - wspólny dla czterech wymienionych Spółek.
Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. L 312 z 23.12.1995, str. 1-4, dalej: rozporządzenie 2988/95) działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Z kolei w myśl art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (DZ.U. L 30 z 31.01.2009 r. str. 16 – 99, dalej: rozporządzenie 73/2009) oraz art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczególne zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesienie do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. L 25 z 28.01.2011, str. 8 – 23, dalej: rozporządzenie 65/2011), nie naruszając szczególnych przepisów odnoszących się do poszczególnych systemów wsparcia, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Pojęcie "sztucznego podziału gospodarstwa rolnego" odnosi się głównie do sytuacji podziału gospodarstwa rolnego na kilka mniejszych w celu zawyżenia przysługującej pojedynczemu rolnikowi kwoty płatności bezpośrednich oraz rolnośrodowiskowych, w związku z ominięciem przepisów modulacyjnych dotyczących powierzchni gospodarstw.
W ocenie organu odwoławczego, w sprawie zostały stworzone "sztuczne warunki" celem uzyskania większej płatności oraz ze względu na wejście w życie regulacji przewidujących modulację w płatności ze względu na wielkość obszaru gospodarstwa. W 2013 r. cztery Spółki zgłosiły do płatności łącznie powierzchnie 299,17 ha, podzielone na mniejsze, dla każdej ze Spółek. Zdaniem organu, gospodarstwo zostało podzielone na mniejsze powierzchnie celem uniknięcia płatności w sposób degresywny, a tym samym uzyskanie większej płatności ogółem, niż gdyby wniosek obejmujący całą powierzchnię gospodarstwa złożyła jedna Spółka. Reprezentant czterech Spółek D.P., pomimo wezwania, nie przedstawił dowodów dotyczących działalności Spółek np. dowodów zbycia płodów rolnych za rok 2013, co może sugerować, że nie dokonano zbioru siana, a tym samym, że na działkach wymienionych we wnioskach o przyznanie płatności nie była prowadzona gospodarka rolna. W ocenie organu, w sprawie wystąpiły więzi faktyczne, gdyż jest ten sam Prezes Zarządu i główny udziałowiec oraz ta sama siedziba i adres wnioskodawców, co świadczy o wzajemnych powiązaniach między Spółkami oraz stworzeniu sztucznych warunków wymaganych do otrzymania pomocy i zamiarze uzyskania korzyści sprzecznej z celami systemu pomocy. Ustalony i wykazany związek pomiędzy poszczególnymi Spółkami wynikający z ich struktury własnościowej i osobowej pozwala na przyjęcie, że nastąpiło sztuczne tworzenie warunków w celu uzyskania korzyści finansowej, co pozostaje w sprzeczności z celami prawa wspólnotowego i ma na celu ominięcie przepisów dotyczących degresywności stawek płatności.
W skargach do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Olsztynie strona, wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości, podniosła zarzut naruszenia:
1) art. 3 ust. 1 i 2 pkt. 1 – 4 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, oraz art. 21 ust. 1 i 2 pkt. 1 – 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, art. 8, art. 9, art. 11, art. 107 § 3 K.p.a. tj. w szczególności poprzez:
- naruszenie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, zwłaszcza w zakresie braku udowodnienia przez organ II instancji, że Spółka celowo wraz z innymi podmiotami stworzyła sztuczne warunki i to w zamiarze i w celu otrzymania płatności;
- naruszenie obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym pominięcie zeznań D.P. oraz dokumentów przedkładanych przez Spółkę poprzez uznanie iż mają one niewielką wartość dowodową i nie mogą stanowić przeciwdowodów mogących skutecznie wzruszyć ustalenia organu I instancji;
2) art. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 z dnia 13 marca 2013 r. poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione warunki wypłacenia skarżącej spółce płatności w ramach wsparcia bezpośredniego za 2013r., podczas gdy spełnia ona warunki niezbędne do przyznania płatności w ramach przedmiotowego wsparcia,
3) błędy w ustaleniach faktycznych mające istotny wpływ na wynik sprawy, a wynikające z naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego polegające na przyjęciu przez organ II instancji, że:
- grunty zadeklarowane do płatności przez Spółki w rzeczywistości stanowią jedno gospodarstwo rolne, zaś spółki nie są podmiotami wyodrębnionymi pod względem technicznym, ekonomicznym i nie posiadają odrębnego kierownictwa;
- istnienie powiązań osobowych i kapitałowych pomiędzy wspólnikami Spółek świadczy o celowym tworzeniu sztucznych warunków do otrzymania płatności sprzecznych z celami wsparcia bezpośredniego w zamiarze uzyskania korzyści majątkowych, co nie miało miejsca i brak ku takiemu przyjęciu jakichkolwiek dowodów;
- Spółka nie przedstawiła okoliczności i dokumentów świadczących o prowadzeniu działalności w sposób samodzielny i niezależny od innych podmiotów;
- powstanie w 2009 r. Spółek obliczone zostało jedynie w celu ominięcia modulacji;
- wystąpił element subiektywny, przejawiający się w woli uzyskania przez wspólników, w szczególności w osobie dominującego wspólnika, korzyści poprzez sztuczne stworzenie warunków, polegających na stworzeniu Spółek, stanowiących jeden podmiot gospodarczy, w sytuacji braku przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie;
- wystąpił ogół obiektywnych okoliczności świadczących, że pomimo formalnego spełnienia przesłanek, cel ten nie zostałby osiągnięty tj. zastosowanie współczynnika korygującego i modulacji płatności, gdyby płatność ta miała zostać przyznana;
4) nieuzasadnione zastosowanie w sprawie art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 oraz art. 4 ust 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95, na skutek braku badania okoliczności związanych z powstaniem Spółek, przy uwzględnieniu, że wskazane przepisy mogły mieć zastosowanie wyłącznie wówczas gdy spełnione zostały dwie obiektywne okoliczności, które organ winien wykazać, tj. po pierwsze zaistnienie ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, ze pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w przepisach cel realizowany przez te przepisy nie został osiągnięty, a po drugie wystąpienie subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania przez Spółkę korzyści wynikającej w uregulowań Unii Europejskiej poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek. Skarżący zaznacza, że działalność wnioskodawcy i pozostałych Spółek przyczyniła się i nadal przyczynia do osiągnięcia celów zamierzonych przez przepisy krajowe i rozporządzenie nr 73/2009 i nie jest sprzeczna z żadnym z celów wsparcia zakreślonego przez prawodawcę;
- art. 11 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez brak merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy.
Zdaniem skarżącej, organ II instancji nie przeprowadził analizy materiału dowodowego, mającej na celu udowodnienie, iż zostały stworzone "sztuczne warunki", z uwzględnieniem wykładni tego pojęcia zawartej w wyroku TSUE z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12. Spółka podniosła, że prowadzi samodzielnie i niezależnie od innych podmiotów działalność rolniczą na posiadanych przez siebie gruntach. Jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest spółką handlową o kapitałowym charakterze, mającą osobowość prawną, działającą w oparciu o kapitał zakładowy podzielony na udziały, ponoszącą odpowiedzialność całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki. Podstawą jej działalności jest kapitał zakładowy, a osoby wspólników odgrywają tu drugorzędną rolę. Nie dokonała podziału gospodarstwa rolnego. Od samego początku działalności prowadzi działalność rolniczą w oparciu o geodezyjnie wyodrębnione wcześniej działki, które objęła w posiadanie na podstawie umów dzierżawy. Działki te mają samodzielny byt i mogą być przedmiotem obrotu. W taki sposób gospodarował nimi właściciel. Nie doszło do utworzenia spółek powiązanych osobowo i kapitałowo dla uzyskania płatności w odniesieniu do gruntów, które są faktycznie w posiadaniu jednego podmiotu lub są przedmiotem współposiadania. Spółki nie są powiązane ze sobą kapitałowo i nie współposiadają gruntów, każda z nich posiadała odrębne umowy dzierżawy, jak również prowadzi na odmienną gospodarkę rolną.
Podkreślono też, że Spółka prowadzi działalność rolną na własny rachunek i we własnym imieniu, ponosi samodzielnie koszty z tym związane i samodzielnie czerpie korzyści z prowadzenia tej działalności, posiada niezależną gospodarkę rolną. Podpisując umowę dzierżawy, weszła w posiadanie już uprzednio podzielonego gruntu, które to działki rolne były następnie wykorzystywane przez Spółkę rolniczo. W ramach prowadzonej działalności rolniczej od samego początku ponosiła wydatki związane pracami rolnymi, które zlecane były podmiotom zewnętrznym. Skarżąca Spółka jak i pozostałe spółki, są podmiotami wyodrębnionymi pod względem technicznym, ekonomicznym i posiadają odrębne kierownictwo.
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Na rozprawie w dniu 26 listopada 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowił połączyć sprawy o sygn. akt I SA/Ol 606/15 oraz I SA/OI 607/15 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzić je dalej pod sygn. akt I SA/Ol 606/15. Wyrokiem z 26 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Ol 606/15, Sąd oddalił skargi Spółki, uznając, że analiza okoliczności oraz materiał dowodowy przemawiają za przyjęciem, że skarżąca sztucznie stworzyła warunki celem uzyskania nienależnych form pomocy.
Uwzględniając wniesioną przez Spółkę skargę kasacyjną od powyższego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 3 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 1848/16, odwołał się do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond "Zemedelie" - Razplasztatelna agencja (www.eur-lex.europa.eu). Podzielił stanowisko skarżącej co do naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 30 rozporządzenia 73/2009 oraz art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) z dnia 27 stycznia 2011 r. nr 65/2011. Wskazał, że z przepisów tych, a także z wykładni dokonanej w wyroku TSUE, wynika, że pozbawienie danego podmiotu płatności jest możliwe w przypadku ustalenia zaistnienia trzech przesłanek: po pierwsze stwierdzenia sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności, po drugie wykazania celu w postaci osiągnięcia korzyści wynikających z uregulowań, a więc subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania takich korzyści i po trzecie wykazania sprzeczności tych korzyści z celami systemu wsparcia. W ocenie NSA, stwierdzenie przez organ, iż doszło do sztucznego stworzenia przez beneficjenta warunków do uzyskania wnioskowanej pomocy unijnej możliwe jest dopiero w wyniku spójnego podsumowania zdarzeń wywołanych działaniem zainteresowanej strony ubiegającej się o tę pomoc. Konieczna jest także równoczesna wszechstronna i logiczna ocena tych wszystkich okoliczności wynikających z wniosku innego podmiotu czy podmiotów oraz ich innych działań, świadczących o zamiarze innego niż typowe w danych okolicznościach, wynikających z przepisów prawa, ukształtowania stosunków faktycznych lub prawnych ukierunkowanych wyłącznie na to, by osiągnąć zamierzony przez beneficjenta skutek prawny w postaci uzyskania środków pomocowych. Niewątpliwie ocena tych okoliczności jest inna w sytuacji, gdy dotyczy płatności podlegających modulacji czy też degresji, a inna gdy w zakresie płatności obszarowych na dany rok nie obowiązywały żadne modulacyjne ograniczenia płatności. NSA podniósł, że skarżąca Spółka, jak i pozostałe trzy Spółki, z którymi miała ona tworzyć sztuczne warunki, zostały założone w 2009 r., a więc w okresie, gdy w zakresie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nie obowiązywały modulacyjne ograniczenia płatności, tak jak to jest w odniesieniu do płatności rolnośrodowiskowej. Konieczne było zatem dokładne określenie nie tylko korzyści finansowej, którą miała zamiar osiągnąć skarżąca, ale również celu płatności. Do określenia tych celów pomocne mogą być postanowienia preambuły rozporządzenia 73/2009.
W ocenie NSA, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie stwarzał podstaw do przyjęcia, iż w sprawie doszło do sztucznego stworzenia warunków poprzez utworzenie w 2009 r. Spółek tylko i wyłącznie w celu pobierania zwiększonych dopłat do gruntów rolnych na rok 2013. Zdaniem NSA, Sąd pierwszej instancji nie zbadał, czy organy wyjaśniły w sposób przekonywujący, dlaczego uznały za niewiarygodne przedstawione przez skarżącą w toku postępowania dokumenty mające przemawiać za prowadzeniem przez nią samodzielnej działalności rolniczej (czyli posiadania działek rolnych, zgłoszonych do płatności). Skarżąca trafnie podniosła, że okoliczność, iż zlecała wykonywanie usług rolniczych innej firmie, nie jest sama w sobie wystarczająca do uznania, że nie prowadziła samodzielnej działalności rolniczej i nie jest w posiadaniu nieruchomości rolnych zgłoszonych we wnioskach. Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł również, że powiązania personalne i własnościowe pomiędzy odrębnymi pod względem prawnym podmiotami zajmującymi się działalnością rolniczą, nie dają podstawy do przyjęcia, że faktycznie te podmioty nie są od siebie niezależne w swej działalności, nie prowadzą samodzielnie (we własnym imieniu) gospodarstwa rolnego, nie posiadają nieruchomości rolnych zgłoszonych do dopłat. Poza ujawnieniem zależności odnoszących się do osoby dominującego wspólnika, nie wykazano dostatecznie, że ta sama osoba, występująca w poszczególnych okresach w różnych rolach: np. wspólnika, czy prezesa zarządu, faktycznie zarządza każdym z nich. W szczególności nie wykazano, że czyni to dla siebie, na swoją rzecz, a nie w ramach pełnionych w tych spółkach funkcji (np. prezesa), na rzecz tych podmiotów. W ocenie NSA, nie zostało także wykazane, że Spółki powstały w 2009 r. wyłącznie w celu podziału jednego dużego gospodarstwa rolnego na cztery mniejsze gospodarstwa po to by uzyskać zawyżone płatności na rok 2013.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zasady i tryb kontroli działania organów administracji publicznej przez sądy reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2016r. poz. 817 ze zm.) zwana dalej w skrócie "p.p.s.a.". Zawiera ona m.in. przepisy określające kompetencje sądów administracyjnych I instancji i granice orzekania w sprawie. Co do zasady wojewódzki sąd administracyjny orzeka na podstawie akt, w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując oceny legalności zaskarżonych decyzji według wyżej wymienionych kryteriów, Sąd stwierdził, iż skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Przedmiotowa sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 1848/16.
W zaistniałym w sprawie stanie zastosowanie ma art. 190 p.p.s.a. W świetle tego przepisu sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Wykładnia prawa, o jakiej mowa w art. 190 p.p.s.a., to wyjaśnienie przez Naczelny Sąd Administracyjny istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku. W orzecznictwie i literaturze jednolicie przyjmuje się, iż związanie wykładnią prawa w rozumieniu cytowanego wyżej przepisu oznacza, iż nie można formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem - lecz należy podporządkować się mu w pełnym zakresie. Z określenia "związany wykładnią prawa" należy wyprowadzić też wniosek, że wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego co do stanu faktycznego sprawy, albowiem ta ocena nie jest wykładnią przepisów prawa. W pozostałym zakresie jednakże ocena wyrażona przez NSA wiąże sąd rozpoznający sprawy ponownie. Powyższe stanowisko jest ugruntowane w piśmiennictwie naukowym jak i orzecznictwie sądowym (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, str. 268; por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 grudnia 2010 r., IV SA/Wa 2019/10, LEX nr 758931; wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2005 r., II OSK 342/05, LEX nr 190953, oraz wyrok NSA z dnia 4 września 2007 r., I FSK 1130/06, LEX nr 384165). W doktrynie prawa administracyjnego przeważa również pogląd, że związanie wykładnią prawa dokonaną przez NSA nie obejmuje ocen dotyczących stanu faktycznego (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 421; T. Ereciński (w:) T. Ereciński (red.), J. Gudowski, M. Jędrzejewska, Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze. Część druga. Postępowanie zabezpieczające, t. 1, Warszawa 2006, s. 828; por. również wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2005 r., II OSK 342/05, Lex nr 190953)
Godzi się zauważyć, że w konstatacji uzasadnienia wyroku z dnia 3 listopada 2016 r. sygn. akt II GSK 1848/16 Naczelny Sąd Administracyjny sformułował jednoznaczne wskazania co do dalszego postępowania dla WSA w Olsztynie podnosząc, że rozpoznając sprawę ponownie Sąd winien odpowiedzieć na pytania:
1) czy z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że istotnie doszło do podziału jednego gospodarstwa rolnego i utworzenia czterech formalnie niezależnych gospodarstw;
2) czy istnieją więzi pomiędzy czterema spółkami ubiegającymi się o takie same płatności, świadczące o koordynacji działań podejmowanych w ramach powiązanych ze sobą podmiotów;
3) czy działania tych podmiotów świadczą o dążeniu wyłącznie do uzyskania korzyści wynikających z obejścia kwotowych i obszarowych ograniczeń płatności, wskutek zadeklarowania do dopłat powstałych w wyniku podziału gospodarstw rolnych o mniejszej powierzchni.
Ustosunkowując się do wyżej wymienionych zagadnień Sąd rozpoznając obecnie sprawę przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym zobowiązany jest przyjąć wykładnię prawa przedstawioną w wyroku NSA z dnia 3 listopada 2016 r. sygn. akt II GSK 1848/16. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić , że w omawianym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny dokonał wykładni przepisów art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. oraz art. 4 ust.8 rozporządzenia Komisji (UE) z dnia 27 stycznia 2011r. nr 65/2011. Ponadto w kontekście tych przepisów prawa unijnego uznał, że to na organach ciążył obowiązek wykazania, że zaistniały okoliczności, o których mowa w tych przepisach tj. "stworzenia sztucznych warunków". Zatem dokonał tym samym wykładni przepisów art.3 ust.3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art.21 ust.3 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich(...).
Naczelny Sąd Administracyjny, uznając argumentację przedstawioną w skardze kasacyjnej, poddał w wątpliwość przyjęcie przez Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku że materiał dowodowy dał podstawy do uznania, że zostały stworzone sztuczne warunki dla uzyskania płatności bezpośrednich jak i płatności rolnośrodowiskowych. Ponadto wskazał, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd I instancji powinien ponownie ocenić, czy przyznanie Spółce A płatności obszarowych (płatności bezpośrednich) oraz płatności rolnośrodowiskowych byłoby sprzeczne z celami wsparcia w rozumieniu wyżej omówionym.
Wcześniej Naczelny Sąd Administracyjny zaś wskazał, że do określenia celów wsparcia pomocne mogą być postanowienia pkt. 23 preambuły rozporządzenia nr 73 /2009: "Doświadczenie w stosowaniu systemu płatności jednolitej pokazuje , że w wielu przypadkach wsparcie dochodów niezwiązane z wielkością produkcji zostało przyznane beneficjentom, których działalność stanowiła jedynie nieznaczną część ich ogólnej działalności gospodarczej lub których cel działalności nie był lub był tylko w niewielkim stopniu związany z prowadzeniem działalności rolniczej. Aby uniknąć przydzielania wsparcia dochodów z rolnictwa tego typu beneficjentom oraz aby zapewnić, że wsparcie wspólnotowe jest całkowicie wykorzystywane w celu zapewnienia odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, państwa członkowskie powinny mieć prawo w takich przypadkach do nieprzyznawania płatności bezpośrednich takim osobom fizycznym i prawnym na mocy niniejszego rozporządzenia". W punkcie 25 preambuły postanowiono, że "systemy wsparcia w ramach WPR przewidują bezpośrednie wsparcie dochodów mające na celu zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej".
Mając powyższe na uwadze, Sąd ponownie rozpoznając skargi doszedł do przekonania, że nie wystąpiły przesłanki do ich uwzględnienia.
Przede wszystkim należy podkreślić, że Dyrektor Agencji przekazując Sądowi skargi na decyzje z dnia "[...]" nr "[...]" i nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 oraz odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, wraz z odpowiedziami na nie, przekazał też akta administracyjne dotyczące lat wcześniejszych, uznając, że zawierają materiał dowodowy istotny dla rozstrzygnięcia sprawy, w związku z tym, że płatności dotyczą zobowiązań pięcioletnich. Sąd I instancji rozpoznaje zaś sprawę na podstawie akt, a ewentualne uchybienia przepisom prawa przy wydawaniu decyzji przez organy Agencji tylko wtedy dają podstawę do uchylenia decyzji, gdy Sąd stwierdzi takie naruszenia prawa materialnego bądź reguł postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Kierując się zatem wskazaniami wynikającymi z wyroku NSA, mając na uwadze cały materiał dowodowy i odnosząc się do zarzutów skarg Sąd zauważa, że w skargach (podobnie jak w skardze kasacyjnej) położono duży nacisk na prawne wyodrębnienie każdej ze spółek, z czego, zdaniem skarżącej, miałaby wynikać pełna niezależność każdej z nich. Tymczasem w świetle materiału dowodowego sprawy oczywiste i bezsporne jest, że w 2009r. dwie osoby fizyczne zamieszkałe w E. pod tym samym adresem, o tym samym nazwisku (ojciec i syn) w krótkim okresie czasu utworzyły cztery spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, każda o kapitale zakładowym 5 tysięcy złotych (minimalny kapitał zakładowy). Każda ze spółek miała siedzibę w lokalu mieszkalnym (pokój wynajęty od jednego ze wspólników). W początkowym okresie tj. do 2012r. wspólnicy jednocześnie byli członkami zarządu wszystkich czterech spółek. Bezsporne jest, że żadna ze spółek nie dysponowała jakimkolwiek innym majątkiem w momencie jej zawiązania, w szczególności majątkiem, który mógłby służyć działalności rolniczej, którą wskazano w umowie spółki, obok szeregu innych, rozlicznych rodzajów działalności. W ocenie Sądu już ta okoliczność rodzi uzasadnione wątpliwości co do wpisania, (w punktach od 1 do 10) jako przedmiot działalności - różnych upraw rolnych, chociażby jednej spółki, nie mówiąc o czterech.
Wskazać należy, że organ I instancji powołał się na dane z KRS, i przedstawił je w uzasadnieniach decyzji. Słusznie zatem Dyrektor Agencji zaakceptował ustalenia i stanowisko organu I instancji, w szczególności co do istnienia powiązań kapitałowych i osobowych między wszystkimi spółkami. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością co do zasady jest formą, w jakiej wspólnicy, poprzez zawarcie umowy spółki postanawiają osiągnąć cel zapisany w umowie, w tym co do określonej działalności. Wspólnicy zatem, jako organ spółki – Zgromadzenie Wspólników, decydują o podstawowych kierunkach działalności, i to oni, poprzez dywidendy, korzystają z dochodów ( zysków) spółki . Natomiast drugi organ spółki tj. Zarząd kieruje działalnością spółki i reprezentuje ją w stosunkach wewnętrznych i na zewnątrz. Zatem nie ulega wątpliwości, że jeżeli te same osoby są wspólnikami czterech spółek i jednocześnie członkami zarządu wszystkich czterech spółek, to nie może być mowy o samodzielności i niezależności każdej z nich. Można powiedzieć, że jest to klasyczny przykład stworzenia formalnych warunków, mających pozorować niezależność podmiotów. Tej samodzielności nie ma także w sytuacji, jaka miała miejsce od 2012r. tj. gdy wprawdzie funkcji zarządu nie pełnił żaden ze wspólników ale zarząd był sprawowany przez tę samą osobę we wszystkich spółkach. Nie można zgodzić się z argumentacją skargi, że o samodzielnym i niezależnym działaniu spółek decyduje fakt prowadzenia odrębnej rachunkowości, zawierania przez każdą z nich odrębnych umów itp. Wszak o tych wszystkich aspektach działalności, wbrew argumentacji skargi, decydowały te same osoby. Odrębną kwestią, do której Sąd odniesie się w dalszej części uzasadnienia, jest to, czy rzeczywiście ten zarząd był sprawowany, tj czy można uznać, że spółka poprzez swój organ zarządczy prowadziła działalność rolniczą, oraz czy, jak podaje się w skardze, płaciła podatki i wszystkie inne należności.
Z materiału dowodowego oraz decyzji organu I instancji wynika, że każda ze spółek uznawała się za posiadacza działek rolnych, które były zgłaszane do płatności na przestrzeni lat, na podstawie umów "poddzierżawy" zawartych częściowo z tymi samymi osobami fizycznymi. Organ I instancji w obu decyzjach podał w tabeli dane dotyczące dat i stron tych umów. Z akt sprawy wynika, że te osoby fizyczne, z którymi umowy zawarły poszczególne spółki: A, B, C i D były "poddzierżawcami" tych gruntów od dzierżawców, dzierżawiących grunty jednego gospodarstwa rolnego, będącego własnością Spółki E. Schemat wejścia w posiadanie działek rolnych przez A był taki: właściciel – dzierżawca- poddzierżawca – następny poddzierżawca - i Spółka jako kolejny poddzierżawca. Istotne jest to, że umowy poddzierżawy zostały zawarte w krótkim czasie od umów dzierżawy ( 2009r). Z informacji, jakie organy ARiMR uzyskały w tej sprawie od Agencji Nieruchomości Rolnych wynika, w kontekście znajdujących się w aktach umów poddzierżawy, że wszystkie operacje "obrotu" gruntami miały miejsce w czasie, gdy ANR skorzystała z prawa pierwokupu gruntów gospodarstwa rolnego Spółki E. Według informacji, ANR nabyła grunty rolne tego gospodarstwa w 2009r. , a umowy dzierżawy wygasły z dniem 26.11.2010r. Sądowi z urzędu wiadomo, że skutek w postaci wygaśnięcia umów dzierżawy wynika z art. 8 ust.2 i ust.3 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003r. o kształtowaniu ustroju rolnego (jest to upływ roku od nabycia gospodarstwa przez ANR). Oczywistym jest, że w tej samej dacie wygasły wszystkie umowy poddzierżawy. W tych okolicznościach stwierdzenie przez organy ARiMR w decyzjach dotyczących płatności bezpośrednich jak i rolnośrodowiskowych, że w istocie cztery spółki założone i zarządzane przez te same osoby przejęły grunty jednego gospodarstwa rolnego, znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy. W ocenie Sądu, nie ma przy tym znaczenia dla stwierdzenia przez organy, że doszło do podziału jednego gospodarstwa dla celów ominięcia ograniczeń wynikających z przepisów w zakresie przyznawania płatności dla gospodarstw o większych powierzchniach, okoliczność, że już wcześniej, poprzez umowy poddzierżawy doszło do takiego podziału. Zdaniem Sądu, utworzenie czterech spółek, celem "przydzielenia" każdej z nich, poprzez umowy poddzierżawy części gruntów, które uprzednio tworzyły jedno gospodarstwo, należy traktować na równi z sytuacją, w której jeden podmiot posiada gospodarstwo o dużym areale , a następnie ten podmiot tworzy kilka spółek, do których wnosi części tego gospodarstwa. Istotne jest, że zyski z takiego działania czerpie ten sam podmiot (ci sami wspólnicy). Nie ulega przy tym wątpliwości, że przy ocenie, czy widoczny jest zamiar osiągnięcia korzyści z takiego działania, należy brać pod uwagę przepisy obowiązujące w zakresie wszystkich systemów wsparcia rolników. O ile bowiem przepisy regulujące zasady przyznawania płatności bezpośrednich, obowiązujące w 2009r. nie przewidywały modulacji (aczkolwiek w preambule rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 była zapowiedź modulacji), to w przepisach dotyczących m.in. płatności rolnośrodowiskowych zasada stosowania degresywnych stawek w odniesieniu do powierzchni przekraczających 100 ha m.in. dla pakietu rolnictwa ekologicznego obowiązywała już od 2004r. Skoro systemy płatności dla rolników są tak skonstruowane, że do tych samych gruntów (działek) można otrzymać płatności na postawie różnych tytułów prawnych, to oceniając działania polegające na utworzeniu przez te same osoby kilka odrębnych podmiotów należy mieć na uwadze całokształt możliwych płatności, a nie każdą z nich oddzielnie. Trzeba w tym miejscu pokreślić że Dyrektor Agencji wyraźnie i jednoznacznie na ten aspekt wskazał, przywołując przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program Rolnośrodowiskowy"(...), z których wynikało stosowanie stawek degresywnych, w obu zaskarżonych decyzjach.
Zatem nie ma racji skarżąca, powołując się na okoliczność braku modulacji w zakresie płatności bezpośrednich w 2009r, jako świadczącej o niemożności przypisania wspólnikom czterech spółek zamiaru stworzenia sztucznych warunków, w kontekście płatności na rok 2013r.
Jak już wyżej Sąd stwierdził, z akt sprawy wynika, że skarżąca, podobnie jak pozostałe spółki powiązane, nie dysponowała jakimkolwiek tytułem prawnym do gruntów rolnych już od listopada 2010r. Zatem zasadnym było badanie w toku postępowania, czy spółkę można uznać za "rolnika". Organy powołały się tu na art. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 zgodnie z którym: lit. a) "rolnik" oznacza osobę fizyczna lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, (...), oraz która prowadzi działalność rolniczą ;
lit. b) "gospodarstwo" oznacza wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego;
lit. c) "działalność rolnicza" oznacza produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie krów, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich , lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska , zgodnie z art.6.
Sąd podziela stanowisko organów Agencji, że "prowadzenie działalności rolniczej przez rolnika" w rozumieniu powyższych definicji powinno znaleźć swój materialny wyraz, w przypadku spółki, w posiadaniu przez nią niezbędnych środków produkcji: tj. gruntów rolnych, maszyn i urządzeń, zatrudnianiu pracowników oraz podejmowania przez zarząd spółki wszelkich decyzji w zakresie produkcji, hodowli, uprawy produktów rolnych.
Z akt sprawy wynika, że organ I instancji z urzędu zebrał materiał dowodowy w postaci: odpisu z KRS, raportów z czynności kontrolnych, informacji od Agencji Nieruchomości Rolnych. Organ I instancji wezwał przedstawiciela Spółki do podania szeregu informacji i dokumentów dotyczących działalności Spółki. W udzielonej odpowiedzi kwestionując przy tym prawo organu do ich żądania, strona wskazała m.in., że sprawozdania finansowe składane są do KRS.
Wskazać należy, że w decyzjach organu I instancji przytoczone są pytania i żądania, z którymi wystąpiono do strony jak i udzielone przez nią odpowiedzi. Między innymi udzielono odpowiedzi, że Spółka nie zatrudnia pracowników, plon został przekazany dla rolników indywidualnych, spółka nie posiada maszyn i urządzeń, korzysta w tym zakresie z usług podmiotu trzeciego.
W świetle powyższych ustaleń w niniejszej sprawie istnieje uzasadniona wątpliwość, czy Spółka spełniała formalne kryteria dopuszczające aby w ogóle ubiegać się do środki wsparcia publicznego od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Nie budzi wątpliwości Sądu prawidłowość sformułowanej w tym zakresie oceny organów Agencji obu instancji, że owa odpowiedź przedstawiciela Spółki oraz odmowa przedłożenia żądanych dokumentów świadczy o oczywistej pozorności działalności Spółki, albowiem, gdyby realnie działalność była prowadzona, to nie istniałyby żadne przeszkody do przedstawienia stosownej dokumentacji. Przypomnieć trzeba, że przepisy prawa unijnego stanowią o obowiązku przeprowadzenia kontroli administracyjnych oraz kontroli na miejscu oraz obowiązku poddania się kontroli przez beneficjenta. Nie wskazują przy tym, jak chciałaby strona, na to, że kontrola ma być ograniczona wyłącznie do badania, czy grunty utrzymywane są w dobrej kulturze rolnej. Prawem i obowiązkiem organu jest żądanie wszelkich dokumentów związanych z działalnością, gdy poweźmie wątpliwości co do zasadności ubiegania się podmiotu o płatności. Organy maja nie tylko prawo ale i obowiązek ustalenia w każdym czasie czy podmiot ubiegający się o środki publiczne spełnia kryteria formalne przyznania takich płatności.
Przyznanie wsparcia publicznego podmiotowi nieuprawnionemu stanowi istotną nieprawidłowość w świetle przepisów Rozporządzenia Rady WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich
Należy również podkreślić, że postępowanie administracyjne w tym przedmiocie wszczynane jest przez złożenie przez producenta rolnego wniosku o przyznanie pomocy finansowej. Wniosek taki zawiera deklarację ( oświadczenie ) wnioskodawcy co do posiadania zgłoszonych do płatności działek rolnych i co do określenia sposobu ich rolniczego wykorzystania ( tj. prowadzenia na nich działalności rolniczej ). Podmiot ubiegający się o płatność wraz z wnioskiem składa jednocześnie oświadczenie, że został pouczony o skutkach złożenia fałszywego oświadczenia, wynikających z art. 233 § i § 6 oraz 297 § 1 i 2 Kodeksu karnego oraz, że znane mu są zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej, objętych wnioskiem o przyznanie płatności.
W sprawach omawianych płatności znajduje zastosowanie ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tj. - Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.) Z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W myśl art. 3 ust. 2 przywołanej ustawy w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania
i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Zgodnie z art. 3 ust. 2 cytowanej ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
W świetle przytoczonych przepisów stwierdzić należy, że ustawa zawiera szczególną, w stosunku do przepisów Kpa, regulację dotyczącą prowadzenia przez organ postępowania dowodowego, ograniczającą jego obowiązki w tym zakresie. Na gruncie powołanej regulacji ustawodawca zdecydował się bowiem na odejście od zasady prawdy obiektywnej - wyrażonej w części drugiej art. 7 oraz art. 77 § 1 Kpa - nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz zrezygnował z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 § 1 Kpa. Obowiązek organów na tle tej ustawy został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego, wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Oznacza to w konsekwencji, iż nie ciąży na organach ARiMR obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a więc organ prowadzący postępowanie nie jest obowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy ( tj. jego uprawnienia do otrzymania wnioskowanej płatności ). Jest jedynie obowiązany do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ciężar dowodu co do faktów, z których strona wywodzi skutki prawne, spoczywa na stronie. Pogląd taki ukształtowany w orzecznictwie na gruncie ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (DZ.U. z 2012 r. poz. 1164) ( vide: przykładowo wyrok NSA z dnia 17 września 2015 r. sygn. II GSK 1729/14, wyrok NSA z dnia 29 maja 2014 r. sygn. II GSK 420/13, wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. II GSK 2078/13, wyrok NSA z dnia 4 marca 2015 r. II GSK 98/14 ) - ze względu na tożsamość regulacji - pozostaje aktualny również pod rzędem ustawy z dnia 5 lutego 2015 r.
Powyższe potwierdza prawidłowość stanowiska organów obu instancji, że Spółka istniała tylko formalnie, nie prowadziła działalności rolniczej, a jej jedynymi dochodami były płatności z funduszy unijnych. Podkreślić przy tym trzeba, że ta konstatacja wynika z materiału dowodowego zebranego przez organy i prawidłowo ocenionego. Zupełnie gołosłowne jest twierdzenie skarżącej, że faktycznie prowadzi działalność, w szczególności, że płaci podatki i ponosi opłaty na rzecz ANR. Nie przedstawiła na tę okoliczność jakichkolwiek dowodów, a organy Agencji uzyskały w tym zakresie informacje, przeciwne do twierdzeń skarżącej.
Stosownie do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznaje, że organy zasadnie przyjęły, że strona ubiegała się o płatności w warunkach sztucznie stworzonych, a przyznanie skarżącej płatności, o które się ubiegała w roku 2013 byłoby sprzeczne z określonymi w rozporządzeniu Rady(WE) nr 73/2009 oraz rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 celami, jakimi są: zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej i rozwój obszarów wiejskich. Trudno bowiem uznać, że spółka kwalifikuje się do "ludności wiejskiej", a jej "działalność" w jakikolwiek sposób przyczynia się do rozwoju obszarów wiejskich.
Reasumując przedstawioną argumentację w ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz wszechstronna ocena tego materiału pozwalają na udzielenie jednoznacznie pozytywnych odpowiedzi na pytania postawione przez Naczelny Sąd Administracyjny w końcowej części wyroku z dnia 3 listopada 2016 r. sygn. akt II GSK 1848/16. W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy wskazuje, ze istotnie doszło do podziału jednego gospodarstwa rolnego i utworzenia czterech gospodarstw, ściśle ze sobą skoordynowanych i powiązanych przez te same podmioty. Działania te podjęte zostały wyłącznie w celu uzyskania korzyści wynikających z obejścia kwotowych i obszarowych ograniczeń płatności, wskutek zadeklarowania do dopłat powstałych w wyniku podziału - gospodarstw rolnych o mniejszej powierzchni.
Stwierdzając, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa materialnego ani reguł postępowania w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło