I SA/Ol 324/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kantecka po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie: uznania zarzutów za nieuzasadnione postanawia : 1. odrzucić skargę 2. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 (stu) zł. WSA/post.1 – sentencja postanowienia Decyzją z dnia "[...]" Zarząd A. określił S. S. (dalej jako "zobowiązany", "skarżący") wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami za nieruchomość położoną w L. przy ul. "[...]". Od decyzji tej zobowiązany nie złożył odwołania. Następnie Zarząd A. wystawił na rzecz zobowiązanego S. S. tytuł wykonawczy nr "[...]" z dnia ‘[...]". W odpowiedzi na powyższe zobowiązany wniósł podanie, w którym zawarł zarzuty do tytułu wykonawczego, m.in. nieistnienia obowiązku. Podniósł, iż nie posiadał pojemników na śmieci, w związku z czym nie mogło dochodzić do faktycznego odbierania odpadów z jego nieruchomości. Nadto stwierdził, że w okresie od marca do października zamieszkuje na działce w innej miejscowości, gdzie korzysta z pojemników innej gminy, zaś w pozostałe miesiące roku korzysta z usług firmy z L. Postanowieniem z dnia "[....]" Zarząd A. nie uznał zgłoszonych zarzutów. Stwierdził, że zobowiązany nie złożył deklaracji odnośnie gospodarowania odpadami i w związku z powyższym, w dniu "[...]" wierzyciel wydał decyzję ustalającą opłatę, która to z uwagi na niewniesienie odwołania stała się ostateczna. Na powyższe postanowienie zobowiązany wniósł zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. Ponownie stwierdził, że większą część roku spędza na działce, gdzie ma odbierane odpady, nadto w miejscu zamieszkania korzysta z usług lubawskiej firmy, która dokonuje odbioru odpadów na telefon. Postanowieniem z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu kierując się treścią art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U z 2016r., poz. 599) stwierdziło, że podniesiony przez zobowiązanego zarzut nieistnienia obowiązku jest bezzasadny z racji funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji z dnia "[...]" nakładającej obowiązek uiszczenia opłaty. Organ odwoławczy podkreślił, że zobowiązany wnosząc zarzuty oparte na tej podstawie, winien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania lub z innych przyczyn wynikających z przepisów prawa czy też czynności prawnych. Wskazał, że argumenty zobowiązanego, iż wytwarza niewiele odpadów czy też, że odbiera je inna firma nie znajdują uzasadnienia w świetle istnienia w obrocie prawnym decyzji ustalającej odpłatność. Wyjaśnił także, że przedmiotem niniejszego postępowania jest jedynie ocena zasadności prowadzenia postępowania egzekucyjnego, nie zaś ocena zasadności nałożenia egzekwowanego obowiązku oraz okoliczności w jakich do tego doszło. Organ odwoławczy pouczył zobowiązanego o prawie do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, na wydane postanowienie. W skardze do tutejszego Sądu S. S. stwierdził, że dopisano mu fikcyjnych lokatorów, podczas gdy zamieszkuje samotnie w domu przy ul."[...]" w L., o czym informował wierzyciela. Ponownie podniósł fakt, braku pojemnika na śmieci, a tym samym niemożliwość odbioru odpadów przez wierzyciela - Zarząd A. z jego nieruchomości. Powielając przedstawioną już wcześniej argumentację stwierdził, że po uzbieraniu większej ilości odpadów - popiołu zamawia wywóz z B. Zarzucił organowi, że doręcza korespondencję tylko zobowiązanemu, w sytuacji gdy nieruchomość jest współwłasnością trzech osób. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, albowiem nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd bada legitymację skargową, zachowanie terminu oraz warunków formalnych skargi, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi, w szczególności, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego. W tym zakresie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Granice kognicji rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych sprecyzowane zostały w przepisach art. art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", jak również wynikają ze szczególnych przepisów zawartych w innych aktach prawnych. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym przed 15 sierpnia 2015r., sądy administracyjne były uprawnione do orzekania w sprawie skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kognicja sądów w zakresie tych dwóch kategorii orzeczeń nie była ograniczona przedmiotowo. Jednakże w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), dalej: "ustawa nowelizująca", którą zmieniono między innymi treść art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z aktualnym brzmieniem tego przepisu, sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W tym miejscu należy też zaznaczyć, że art. 2 ustawy nowelizującej stanowi, iż wskazane regulacje p.p.s.a., w tym art. 3 § 2 pkt 3, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, mają zastosowanie jedynie do postępowań wszczętych po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. po 15 sierpnia 2015 r. Datą wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego jest dzień doręczenia skargi organowi, którego działalność, bezczynność lub przewlekłość prowadzonego postępowania są przedmiotem skargi (zob. R. Hauser, Komentarz do p.p.s.a., Wydawnictwo Beck 2015 r., wersja elektroniczna Legalis, czy też postanowienia NSA z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 1775/13, z dnia 29 maja 2015 r., sygn. akt I OZ 544/15). W tym zakresie należy zauważyć, że skarżący nadał skargę w dniu 10 kwietnia 2017 r. Skarga wpłynęła do organu w dniu 12 kwietnia 2017r. Niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte zatem pod rządami obecnie obowiązujących przepisów. W tych datach sąd administracyjny nie posiadał już kompetencji do rozpoznania skargi złożonej w niniejszej sprawie, ponieważ zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w jego nowym brzmieniu, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje na postanowienie, którego przedmiotem jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu (por. postanowienie NSA z dnia 19 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 1544/16). Zaskarżone w niniejszym przypadku postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczy właśnie utrzymania w mocy postanowienia zawierającego stanowiska wierzyciela – Zarządu A., w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione, z tego więc względu wniesiona skarga na to rozstrzygnięcie nie podlega kognicji tut. Sądu, w związku z czym podlega odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Na zakończenie wyjaśnić należy, że pomimo braku możliwości zaskarżenia tego rodzaju postanowień do Sądu, ochrona praw zobowiązanego zapewniona jest przez możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięć wydanych w sprawie głównej, tj. postanowienia organu egzekucyjnego w przedmiocie zgłoszonych zarzutów (por. R. Hauser, M. Wierzbowski, P.p.s.a., Komentarz.CH BECK, W - wa 2015, s. 61). W konsekwencji dochodzi do sytuacji, w której organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela, natomiast sąd administracyjny nie jest nim związany i postanowienie to kontroluje. Przyznać zatem należy, iż zawężenie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych poprzez wykluczenie możliwości sądowej kontroli m.in. postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, nie pozbawia strony możliwości skutecznej obrony jej praw, lecz możliwość uzyskania tej obrony przenosi na późniejszy etap postępowania. Strona swoje uprawnienie może realizować poprzez wniesienie skargi na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów, jako rozstrzygnięcia wydanego w sprawie głównej. Stanowisko takie jest konsekwentnie prezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w postanowieniach: z 25 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FSK 953/16; z 22 grudnia 2016 r., sygn. akt II FSK 3287/16; z 4 stycznia 2017 r., sygn. akt II FSK 2378/16; z 31 stycznia 2017 r., sygn. akt II FSK 3246/16 (dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).Podsumowując, w razie wniesienia skargi na postanowienie organu egzekucyjnego, sąd administracyjny poddaje kontroli zarówno stanowisko wierzyciela jak i odwołujące się do tego stanowiska postanowienie organu egzekucyjnego. Na marginesie należy wyjaśnić, że niewłaściwe pouczenie skarżącego przez organ odwoławczy o możliwości wniesienia skargi na przedmiotowe postanowienie organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie skutkuje możliwością merytorycznego rozpoznania skargi zobowiązanego. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę, albowiem nie należała ona do właściwości sądu administracyjnego (pkt 1 postanowienia). O zwrocie wpisu Sąd postanowił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 w zw. z § 2 p.p.s.a. (pkt 2 postanowienia).