I SA/Ol 435/13
WyrokWSA w Olsztynie2013-07-18
Skład orzekający: Andrzej Błesiński, Zofia Skrzynecka, Renata Kantecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. prawidłowo oceniła status wnioskodawcy jako przedsiębiorcy z sektora MŚP, odrzucając wniosek o dofinansowanie projektu ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego 2007-2013 z powodu rzekomych powiązań z innym przedsiębiorstwem?Ratio decidendi
Ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, ponieważ Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. błędnie zinterpretowała przepisy dotyczące statusu przedsiębiorcy z sektora MŚP, nie wykazując istnienia powiązań między skarżącą spółką a innym przedsiębiorstwem zgodnie z art. 3 ust. 3 załącznika I do rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008. Sąd uznał, że powiązania rodzinne osób zasiadających w zarządach obu spółek nie są wystarczającą przesłanką do uznania ich za przedsiębiorstwa powiązane w rozumieniu prawa UE, a Agencja nie wykazała istnienia innych, prawnie relewantnych powiązań.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o dofinansowanie projektu ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego. Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. poinformowała o negatywnej ocenie projektu na etapie formalnym, wskazując na niespełnienie kryteriów kompletności wniosku i zgodności z regulaminem konkursu, z powodu braku możliwości jednoznacznego potwierdzenia statusu wnioskodawcy jako przedsiębiorcy z sektora MŚP. Po wniesieniu protestu, który został negatywnie rozpatrzony w zakresie statusu MŚP, spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację przepisów dotyczących MŚP.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Agencję Rozwoju Regionalnego S.A. Ponadto, zasądził od Agencji na rzecz skarżącej kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński, Sędziowie sędzia WSA Zofia Skrzynecka, sędzia WSA Renata Kantecka (sprawozdawca), Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 18 lipca 2013r. sprawy ze skargi spółki A na informację Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie negatywnej oceny projektu I. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Agencję Rozwoju Regionalnego S.A. II. zasądza od Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. na rzecz skarżącej kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
D.Spółka z o.o. w D.(dalej jako "spółka", "wnioskodawca") złożyła do Agencji S.A. w O. (dalej jako "Agencja"), wniosek o dofinansowanie projektu ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego 2007 – 2013 w ramach konkursu "[...]" pod tytułem "X".
Pismem z dnia 17 kwietnia 2013r. Agencja poinformowała wnioskodawcę o negatywnej ocenie projektu na etapie oceny formalnej. Wskazała, że wniosek nie spełnia następujących kryteriów formalnych określonych w dokumentach programowych Regionalnego Programu Operacyjnego 2007 – 2013 :
1. kompletność wniosku,
2. zakwalifikowania się w ramach danego działania/poddziałania i zgodności z zapisami Linii Demarkacyjnej pomiędzy programami operacyjnymi Polityki Spójności, Wspólnej Polityki Rolnej i Wspólnej Polityki Rybackiej,
3. kwalifikowalności kategorii kosztów,
4. zgodności projektu z regulaminem konkursu i ogłoszeniem o konkursie.
Agencja stwierdziła, że nie można jednoznacznie potwierdzić statusu wnioskodawcy, tj. czy spełnia on kryteria przedsiębiorcy z sektora MŚP. Wskazała, że z orzecznictwa unijnego wynika, że w kwestii powiązań zachodzących między przedsiębiorstwami istotne jest istnienie nie tylko formalnego stosunku dominacji, zależności lub powiązań, ale również faktyczne związki pomiędzy podmiotami dotyczące zakresu swobody podejmowania decyzji gospodarczych, stopnia zintegrowania oraz ulokowania kapitału. Konieczna jest ocena istnienia pomiędzy przedsiębiorstwami silnych powiązań gospodarczych, organizacyjnych i rodzinnych mogących wskazywać na istnienie jednego organizmu gospodarczego. Zaznaczyła, że w dokumentach przedstawionych w dniu 3 kwietnia 2013r. spółka nie odniosła się w żaden sposób do powiązań rodzinnych między nią, a Y S.A. w D. Odnosząc się do kolejnego kryterium wskazała, że inwestycja w ocenie ekspertów nie jest innowacyjna, a to skutkowało stwierdzeniem, że nie spełnia ona również pozostałych dwóch kryteriów.
Wnioskodawca skorzystał z przysługującego mu prawa wniesienia protestu. W proteście kwestionował zasadność postawionego przez Agencję zarzutu dotyczącego braku innowacyjności technologii wskazanej w projekcie. W kwestii statusu stwierdził, że Agencja wzywając do dodatkowych dokumentów i wyjaśnień w piśmie z dnia 28 marca 2013r. nie sprecyzowała jaki konkretnie rodzaj powiązań wymaga dodatkowych wyjaśnień – nie stwierdziła, że konieczne jest przedstawienie powiązań o charakterze rodzinnym pomiędzy udziałowcami/akcjonariuszami spółek. Konieczność taka nie wynika również z żadnych innych dokumentów programowych obowiązujących dla konkursu. Wnioskodawca podkreślił, że przedstawił umowę spółki wraz ze wszystkimi zmianami, do czego był wezwany. Zaznaczył, że ze złożonych dokumentów wynikają powiązania rodzinne poszczególnych udziałowców/akcjonariuszy spółek: D. i Y – już z umowy spółki z dnia 28 stycznia 1998r. wynika, że A. C. jest córką G.C. E. C., a M. C. jest ich synem. Reasumując stwierdziła, że Agencja posiadała komplet informacji niezbędnych do prawidłowego określenia statusu spółki oraz, że zgodnie ze stanem faktycznych spółka posiada status MŚP w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art.87 i 88 Traktatu (Dz.U. UE L 2008/214/3), dalej jako "rozporządzenie Komisji nr 800/2008". Do protestu dołączyła opinię prawną, z której wynika, że pomiędzy spółkami nie istnieją silne powiązania gospodarcze, organizacyjne i rodzinne mogące wskazywać na istnienie jednego organizmu gospodarczego oraz opinię popierającą w zakresie innowacyjności inwestycji.
Pismem z dnia 28 maja 2013r. Agencja poinformowała o negatywnym rozpatrzeniu protestu – wskazała brak spełnienia kryteriów: kompletność wniosku (wnioskodawca nie spełnia kryteriów przedsiębiorcy z sektora MŚP) oraz zgodność projektu z regulaminem konkursu i ogłoszeniem o konkursie. Uznano natomiast protest w zakresie pozostałych kryteriów. Agencja zaznaczyła, że definicja przedsiębiorstwa samodzielnego, partnerskiego i powiązanego zawarta została w załączniku I do rozporządzenia Komisji nr 800/2008, ale zgodnie z interpretacją Ministerstwa Rozwoju Regionalnego z dnia 13 kwietnia 2011r. przyjmuje się, że istotne są nie tylko kryteria określone wprost w ww. rozporządzeniu, ale także faktyczne związki pomiędzy podmiotami, dotyczące zasad podejmowania decyzji gospodarczych, istnienia związków faktycznych między wnioskodawcą, a innymi przedsiębiorstwami, zwłaszcza tymi w stosunku do których występują powiązania gospodarcze, rodzinne. Wskazała, że celem wprowadzenie definicji MŚP było lepsze zrozumienie rzeczywistej pozycji ekonomicznej MŚP oraz wyeliminowanie z tej kategorii grup przedsiębiorstw, których siła ekonomiczna może przekraczać siłę prawdziwych MŚP. Za niewłaściwe uznała działania nakierowane na tworzenie nowych podmiotów gospodarczych, wpisujące się pozornie w podmiotowe kryteria formalne przewidziane dla poszczególnych konkursów. Zdaniem Agencji zapisy załącznika I do ww. rozporządzenia powinny być analizowane przede wszystkim pod kątem celowości udzielania pomocy publicznej i jej wpływu na zasady konkurencji. Nadto brzmienie art.3 ust.3 lit. a – d załącznika I nie odnosi się expressis verbis do konkretnych form prowadzenia działalności gospodarczej. Stwierdziła, że w sytuacji gdy wykładnia literalna jest niewystarczająca w danym stanie faktycznym, konieczne jest - w kontekście zapewnienia efektywności prawa - stosowanie wykładni celowościowej. Na poparcie swojego stanowiska Agencja powołała wyroki Trybunału Sprawiedliwości: "ws. Malchow", "ws włoskiej", "ws. holenderskiej", "ws. Microsoft" oraz decyzje Komisji Europejskiej: "ws. niemieckiej", "ws. Malchow".
Zdaniem Agencji z uwagi na fakt, że w obu spółkach: D.i Y, w skład organów zarządzających wchodzą te same osoby oraz mają miejsce bliskie powiązania rodzinne osób wchodzących w skład organów spółek, nie można uznać wnioskodawcy za przedsiębiorstwo samodzielnie, ani - przy powiązaniu z Y - za spełniające kryterium MŚP.
W konsekwencji powyższego wnioskodawca wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na informację o negatywnej ocenie projektu, wnosząc o stwierdzenie, że ocena projektu w części, w której rozpatrzono protest negatywnie z uwagi na brak spełnienia przez wnioskodawcę kryterium przedsiębiorcy z sektora MŚP, została przeprowadzona w sposób naruszający prawo z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Agencję i o zasądzenie kosztów postępowania.
Informacji zarzucił naruszenie prawa materialnego - art.3 ust.3 załącznika I do rozporządzenia Komisji nr 800/2008, poprzez jego błędną interpretację i uznanie, że spółka jest przedsiębiorstwem powiązanym z Y S.A. w D. z uwagi na okoliczność, że funkcje z zarządzie obu spółek pełnią tożsame osoby – E. C. i G.C. oraz mają miejsce bliskie powiązania rodzinne osób wchodzących w skład organów spółek, w sytuacji, gdy prawidłowa interpretacja ww. przepisu prowadzi do wniosku, że przedmiotowe przedsiębiorstwa nie są powiązane, gdyż:
- żadne z ww. przedsiębiorstw nie ma większości praw/głosu w drugim,
- żadne z ww. przedsiębiorstw nie ma prawa powoływania/odwoływania członków organów administracyjnych drugiego przedsiębiorstwa,
- spółka nie zawarła żadnej umowy dotyczącej dominacji w innym przedsiębiorstwie, brak jest także takich postanowień w statucie spółki,
- spółka nie jest akcjonariuszem w Y S.A., ani Y nie jest udziałowcem w spółce,
- spółka została zawiązana w 1998r., co oznacza, że nie została powołana w celu uzyskiwania dotacji jako podmiot o profilu małego/średniego przedsiębiorstwa.
Spółka podniosła, że nie ma wpływu na funkcjonowanie Y S.A. i na odwrót. Fakt uczestnictwa tych samych osób w organach zarządzających spółek nie świadczy o ich powiązaniu. Zarząd jest organem reprezentacji w spółce i działa zgodnie z wytycznymi wspólników (akcjonariuszy) wyrażonymi w uchwałach. W skład zgromadzenia wspólników skarżącej oraz walnego zgromadzenia Y wchodzą inne osoby - funkcje w organach decydujących o sprawach spółek sprawowane są więc przez inne osoby. Inne podmioty są właścicielami spółek, nie ma możliwości stwierdzenia, że sprawują kontrolę względem siebie. Spółki te zachowują niezależność, samodzielność zarządzania, mają odrębną księgowość i kadry. Spółka zarzuciła, że Agencja w informacji nie odniosła się do konkretnego przepisu, nie wskazała, który konkretnie przepis sankcjonuje sytuację, gdy w zarządzie spółek zasiadają te same osoby.
W odpowiedzi na skargę Agencja wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Podkreśliła, że skarżąca i Y S.A. stanowią faktycznie grupę przedsiębiorców, która ze względu na strukturę właścicielską, kontakty gospodarcze oraz powiązania organizacyjne, spełnia jedną z przesłanek podmiotów powiązanych, a relacje między nimi należy uznać za relacje pośrednie w rozumieniu art.3 ust.3 załącznika I do rozporządzenia Komisji nr 800/2008.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Skarga została uwzględniona, gdyż ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012r., poz. 270 dalej zwana: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje przede wszystkim orzekanie w sprawach skarg na rozstrzygnięcia, akty, czynności i bezczynność określone w art. 3 § 2 ww. ustawy. Stosownie do art. 3 § 3 tej ustawy, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jedn.: Dz. U. z 2009r. nr 84, poz. 712 ze zm., dalej zwana u.z.p.p.r.), kontroli sądów administracyjnych poddany został tryb dokonywania, przez m.in. Instytucję Pośredniczącą, oceny projektów zgłaszanych przez wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie w ramach systemu realizacji regionalnych programów operacyjnych.
Skarga do sądu administracyjnego przysługuje po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po uzyskaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w tym systemie, o której mowa w art.30b ust.4 (art.30c ust.1 u.z.p.p.r.).
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, to znaczy jego zgodności z przepisami prawa materialnego oraz z przepisami postępowania, którymi są regulacje ustawowe oraz zawarte w systemie realizacji programu operacyjnego (por. wyrok z dnia 30 marca 2010r. sygn. akt II GSK 315/10, publ. CBOIS) - Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że ocena przedmiotowego wniosku przeprowadzona została w sposób naruszający prawo.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca spółka, ubiegając się o dofinansowanie realizacji opisanego projektu nie spełniła kryteriów "Kompletność wniosku" i "Zgodność projektu z regulaminem konkursu i ogłoszeniem o konkursie", wobec braku spełnienia przez wnioskodawcę kryteriów przedsiębiorcy z sektora MŚP. Wskutek powyższego jej wniosek nie został zakwalifikowany do dalszej oceny merytorycznej i strategicznej.
Należy zauważyć, że dofinansowanie w ramach opisanego konkursu dotyczy wsparcia sektora MŚP. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że posiada taki status w rozumieniu norm prawa unijnego, zaś instytucje – pośrednicząca i zarządzająca - dokonując oceny wniosku muszą podjąć działania aby ustalić, czy wnioskodawca rzeczywiście odpowiada definicji mikro, małych, bądź średnich przedsiębiorstw (w rozpoznanej sprawie wnioskodawca w związku z ubieganiem się o przyznanie dofinansowania złożył oświadczenie, że należy do kategorii średnich przedsiębiorstw).
Definicje takie zostały zamieszczone w załączniku I do rozporządzenia Komisji nr 800/2008, znajdującego bezpośrednie zastosowanie do oceny kwalifikowalności wniosków zgłoszonych w ramach konkursu. Według art. 1 ww. załącznika, za przedsiębiorstwo uważa się podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na jego formę prawną. Zalicza się tu w szczególności osoby prowadzące działalność na własny rachunek oraz firmy rodzinne zajmujące się rzemiosłem lub inną działalnością, a także spółki lub konsorcja prowadzące regularną działalność gospodarczą. Przepis art. 2 ust.1 stanowi przy tym, że do kategorii mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw ("MŚP") należą przedsiębiorstwa, które zatrudniają mniej niż 250 pracowników, i których roczny obrót nie przekracza 50 milionów EUR a/lub całkowity bilans roczny nie przekracza 43 milionów EUR.
Stosownie do treści art. 6 ust.1 załącznika I do rozporządzenia Komisji nr 800/2008, w przypadku przedsiębiorstwa samodzielnego dane dotyczące liczby pracowników ustalane są wyłącznie na podstawie jego ksiąg rachunkowych. W przypadku przedsiębiorstwa mającego przedsiębiorstwo partnerskie lub przedsiębiorstwa powiązane, dane – w tym dane dotyczące liczby pracowników – określa się na podstawie ksiąg rachunkowych i innych danych przedsiębiorstwa lub, jeżeli istnieje, skonsolidowanego sprawozdania finansowego danego przedsiębiorstwa lub skonsolidowanego sprawozdania finansowego innego przedsiębiorstwa, w którym ujęte jest dane przedsiębiorstwo.
Dla uznania, że dany przedsiębiorca (przedsiębiorstwo) należy do kategorii średnich przedsiębiorców, oprócz wymienionych kryteriów zatrudnienia oraz finansowego, musi także spełniać kryterium niezależności. Art. 3 załącznika I – określający rodzaje przedsiębiorstw brane pod uwagę przy obliczaniu pułapu zatrudnienia i pułapu finansowego - stanowi w ustępie 1, że "Przedsiębiorstwo samodzielne" oznacza każde przedsiębiorstwo, które nie jest zakwalifikowane jako przedsiębiorstwo partnerskie w rozumieniu ust. 2, ani jako przedsiębiorstwo powiązane w rozumieniu ust. 3.".
Według ust. 2 – "Przedsiębiorstwa partnerskie" oznaczają wszystkie przedsiębiorstwa, które nie zostały zakwalifikowane jako przedsiębiorstwa powiązane w rozumieniu ust. 3 i między którymi istnieją następujące związki: przedsiębiorstwo działające na rynku wyższego szczebla (typu upstream) posiada, samodzielnie lub wspólnie z co najmniej jednym przedsiębiorstwem powiązanym w rozumieniu ust. 3, 25% lub więcej kapitału lub praw głosu innego przedsiębiorstwa działającego na rynku niższego szczebla (typu downstream). Przedsiębiorstwo można jednak zakwalifikować jako samodzielne i w związku z tym niemające żadnych przedsiębiorstw partnerskich, nawet jeśli niżej wymienieni inwestorzy osiągnęli lub przekroczyli pułap 25 %, pod warunkiem że nie są oni powiązani, w rozumieniu ust. 3, indywidualnie ani wspólnie, z danym przedsiębiorstwem:
a) publiczne korporacje inwestycyjne, spółki kapitałowe podwyższonego ryzyka, osoby fizyczne lub grupy osób prowadzące regularną działalność inwestycyjną podwyższonego ryzyka, które inwestują w firmy nienotowane na giełdzie (tzw. "anioły biznesu"), pod warunkiem że całkowita kwota inwestycji tych inwestorów w jedno przedsiębiorstwo nie przekroczy 1.250.000 EUR;
b) uczelnie wyższe lub ośrodki badawcze nienastawione na zysk;
c) inwestorzy instytucjonalni, w tym regionalne fundusze rozwoju;
d) niezależne władze lokalne jednostki administracyjnej z rocznym budżetem poniżej 10 milionów EUR oraz liczbą mieszkańców poniżej 5.000.
Stosownie do ust. 3 natomiast – "Przedsiębiorstwa powiązane" oznaczają przedsiębiorstwa, które pozostają w jednym z poniższych związków:
a) przedsiębiorstwo ma większość praw głosu w innym przedsiębiorstwie w roli udziałowca/akcjonariusza lub członka;
b) przedsiębiorstwo ma prawo wyznaczyć lub odwołać większość członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innego przedsiębiorstwa;
c) przedsiębiorstwo ma prawo wywierać dominujący wpływ na inne przedsiębiorstwo zgodnie z umową zawartą z tym przedsiębiorstwem lub postanowieniami w jego statucie lub umowie spółki;
d) przedsiębiorstwo będące udziałowcem/akcjonariuszem lub członkiem innego przedsiębiorstwa kontroluje samodzielnie, zgodnie z umową z innymi udziałowcami/akcjonariuszami lub członkami tego przedsiębiorstwa, większość praw głosu udziałowców / akcjonariuszy lub członków w tym przedsiębiorstwie.
Zakłada się, że wpływ dominujący nie istnieje, jeżeli inwestorzy wymienieni w ust. 2 akapit drugi nie angażują się bezpośrednio lub pośrednio w zarządzanie danym przedsiębiorstwem, bez uszczerbku dla ich praw jako udziałowców / akcjonariuszy. Przedsiębiorstwa, które pozostają w jednym ze związków opisanych w akapicie pierwszym z co najmniej jednym przedsiębiorstwem, lub inwestorów, o których mowa w ust. 2, również traktuje się jako powiązanych. Przedsiębiorstwa pozostające w jednym z takich związków z osobą fizyczną lub grupą osób fizycznych działających wspólnie również traktuje się jak przedsiębiorstwa powiązane, jeżeli prowadzą swoją działalność lub część działalności na tym samym właściwym rynku lub rynkach pokrewnych. Za "rynek pokrewny" uważa się rynek dla danego produktu lub usługi znajdujący się bezpośrednio na wyższym lub niższym szczeblu rynku w stosunku do właściwego rynku."
W rozpoznanej sprawie, w informacji o ocenie projektu Agencja stwierdziła, że nie można jednoznacznie potwierdzić statusu wnioskodawcy (spełnienia kryteriów MŚP), a w piśmie informującym o negatywnym rozpatrzeniu protestu - że skarżąca nie jest przedsiębiorstwem samodzielnym, a przy powiązaniu z Y S.A. nie spełnia kryteriów MŚP. W odpowiedzi na skargę wskazała natomiast, że D. Sp. z o.o. i Y S.A. stanowią faktycznie grupę przedsiębiorców, która spełnia jedną z przesłanek podmiotów powiązanych, a relacje między nimi należy uznać za relacje pośrednie w rozumieniu art.3 ust.3 załącznika I.
Zaznaczać w tym miejscu należy, że w toku postępowania spółka przedstawiła Agencji żądane dokumenty, tj. umowę spółki wraz z jej zmianami. Wyjaśniła również, że pomiędzy nią, a Y S.A. nie ma powiązań kapitałowych. Nie odnosiła się do powiązań rodzinnych między udziałowcami i akcjonariuszami ww. spółek, gdyż takich wyjaśnień Agencja nie żądała, a z żadnych przepisów nie wynika konieczność wyjaśnienia tych kwestii.
W żadnym piśmie kierowanym do skarżącej Agencja nie wskazała w jakim konkretnie związku, uzasadniającym istnienie przedsiębiorstwa powiązanego, pozostaje skarżąca ze spółką Y. W art.3 ust.3 załącznika I do rozporządzenia Komisji nr 800/2008 wymienia się cztery rodzaje związków skutkujące stwierdzeniem istnienia przedsiębiorstw powiązanym. W niniejszej sprawie, jak słusznie wskazano w skardze, skarżąca :
- nie ma większości praw głosu w Y S.A. w roli akcjonariusza, ani Y S.A. nie ma większości praw głosu w skarżącej w roli udziałowca,
- nie ma prawa wyznaczać lub odwoływać większość członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego YS.A., a Y S.A. nie ma takich praw w skarżącej spółce,
- nie zawarła żadnej umowy dotyczącej dominacji w innym przedsiębiorstwie, postanowień takich nie zawiera też statut lub umowa spółki,
- nie jest akcjonariuszem Y S.A., a Y S.A. nie jest udziałowcem skarżącej.
Tym samym stwierdzić należy, że wymienione spółki nie są przedsiębiorstwami powiązanymi w myśl art.3 ust.3 załącznika I do rozporządzenia Komisji nr 800/2008.
Z treści powołanego przepisu wynika jednoznacznie, że najważniejszym kryterium dla uznania, że ma miejsce powiązanie przedsiębiorstw jest stwierdzenie, że przedsiębiorstwo jest kontrolowane przez inne przedsiębiorstwo, bądź przedsiębiorstwa są kontrolowane przez te same osoby. To z kolei wiąże się z koniecznością zbadania struktury ich własności.
W niniejszej sprawie nie można stwierdzić, że skarżąca jest powiązana z Y S.A., bowiem nie jest kontrolowana przez tę spółkę, ani przez osoby fizyczne będące akcjonariuszami ww. spółki. Udziałowcami skarżącej są bowiem inne osoby. Bez wpływu na powyższe ustalenia pozostaje okoliczność, że akcjonariusze Y S.A. są członkami zarządu skarżącej. Zarząd spółki nie ma bowiem kontroli nad skarżącą, jest on wyłącznie organem reprezentującym spółkę i wykonującym uchwały zgromadzenia wspólników.
Zgodnie z akapitem 3 ust.3 art. 3 opisanego załącznika I, jak przedsiębiorstwa powiązane traktuje się również przedsiębiorstwo pozostające w jednym z wymienionych w ust.3 związków z osobą fizyczną lub grupą osób fizycznych działających wspólnie. Działalność lub część działalności podmioty te musiałyby jednakże prowadzić na tym samym właściwym rynku lub rynkach pokrewnych.
W niniejszej sprawie Agencja nie rozważyła, czy między skarżącą, a osobami fizycznymi będącymi akcjonariuszami Y S.A. istnieje choć jeden związek z wymienionych w art.3 ust.3. W przypadku odpowiedzi pozytywnej organ musiałby także dowieść, że skarżąca i wymienione osoby fizyczne prowadzą swoją działalność lub część działalności na tym samym rynku właściwym lub rynkach pokrewnych. Ustaleń w tym zakresie Agencja nie poczyniła. W konsekwencji powyższego, na podstawie zgromadzonych dowodów, nie można stwierdzić, że skarżąca spółka jest przedsiębiorstwem powiązanym w rozumieniu art.3 ust.3 akapit 3 załącznika I do rozporządzenia Komisji nr 800/2008.
Odnosząc się do argumentów podnoszonych przez Agencję w kwestii prymatu w rozpoznanej sprawie wykładni celowościowej, stwierdzić należy, że nie są one zasadne.
Wykładnia celowościowa oczywiście powinna być stosowana, jednak jej wyniki nie mogą prowadzić do wniosków sprzecznych z literalnym brzmieniem przepisu. W pierwszej kolejności Agencja winna stosować wykładnię językową. Jeżeli wykładnia ta doprowadziłaby do wniosków niezgodnych z celami unormowania, wówczas należałby się odnieść do celów analizowanych przepisów. Wykładnia literalna art.3 ust.3 załącznika I do rozporządzenia Komisji nr 800/2008, dokonana przez skarżącą nie pozostaje w sprzeczności z celami ww. rozporządzanie Komisji. W preambule przedmiotowego rozporządzenia, ani w żadnym jego przepisie nie zastrzeżono konieczności badania powiązań rodzinnych przedsiębiorców w celu ustalanie ich statusu jako MŚP. Powyższe nie wynika także z regulacji konkursowej. Powoływane przez Agencję pismo Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 13 kwietnia 2011r., zawierające interpretację definicji przedsiębiorstwa samodzielnego, partnerskiego i powiązanego nie stanowi źródła prawa i nie może być podstawą uznania, że spółka nie spełnia kryteriów przedsiębiorcy z sektora MŚP.
Niedopuszczalne jest także stwierdzenie, że spółka jest przedsiębiorstwem powiązanym bez wskazania jednoznacznej podstawy prawnej takiego stwierdzenia. Jak już wyżej wskazano Agencja ogólnie tylko stwierdziła, że skarżąca i Y S.A. są powiązane, powołując art.3 ust.3 opisanego załącznika I do rozporządzenia. Nie zaznaczyła przy tym, który z czterech wymienionych w tym przepisie związków (lit. a-d) łączy wymienione spółki. Stanowiska swojego w tym zakresie również jednoznacznie nie uzasadniła. Ogólne jedynie powołała się na powiązania rodzinne wspólników opisanych spółek. Takie natomiast "powiązanie" nie jest przesłanką uznania przedsiębiorstw za przedsiębiorstwa powiązane w rozumieniu ww. przepisu.
Nadto na poparcie swojego stanowiska Agencja powołała kilka wyroków Trybunału Sprawiedliwości oraz decyzji Komisji Europejskiej, jednakże bez podania sygnatur tych orzeczeń i decyzji. Wobec powyższego zarówno skarżąca, jak i sąd, pozbawione zostały możliwości skonfrontowania tych argumentów Agencji. Nie sposób bowiem stwierdzić, czy twierdzenia Agencji znajdują odzwierciedlenie w powołanych przez nią orzeczeniach i wyrokach.
Reasumując stwierdzić należy, że Agencja do zarzutów protestu odniosła się bardzo ogólnikowo i niejednoznacznie.
Zaznaczyć w tym miejscu należy, ze kwestia co powinna zawierać informacja o wynikach procedury odwoławczej była już przedmiotem rozważań w orzecznictwie sądów administracyjnych. W wielu orzeczeniach sądy podkreślały, że w wyniku ponownego rozpoznania sprawy wnioskodawca winien uzyskać precyzyjne wskazanie co do wyników tego etapu ze szczegółową analizą przepisów, czy też ocen ekspertów, przeprowadzoną z uwzględnieniem zarzutów i uwag podniesionych przez wnioskodawcę. Informacja o wyniku postępowania odwoławczego musi zawierać powody, które zadecydowały o nieuwzględnieniu protestu wraz z ich uzasadnieniem. Tylko wówczas sąd administracyjny może odnieść się do zarzutów skargi, poznać stanowisko instytucji ponownie oceniającej projekt i ocenić czy tak przeprowadzona ocena jest zgodna z prawem. Ze sformułowania użytego w art.30b. ust.4 u.z.p.p.r.. "informuje wnioskodawcę na piśmie o wynikach procedury odwoławczej (...) wraz z pouczeniem" należy wyciągnąć wniosek, że informacja o wynikach rozpatrzenia protestu winna wskazywać powody, które zdecydowały o jego nieuwzględnieniu. Informacja taka jest bowiem przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej.( wyroki NSA sygn. akt II GSK 169/12 z 29 lutego 2012r., sygn. akt II GSK 658/10 z 29 czerwca 2010r., sygn. akt II GSK 788/11 z 17 maja 2011r., sygn. akt II GSK 908/11 z 2 czerwca 2011r., sygn. akt II GSK 1192/11 z 2 sierpnia 2012r., publ. CBOIS).
Pomimo tego, że do postępowania w zakresie ubiegania się o udzielenie dofinansowania na podstawie ustawy z 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, to jednak nie do przyjęcia jest stanowisko, że postępowanie to, z racji wyłączenia stosowania tych przepisów, upoważnia do dowolności stosowanych reguł. Instytucja pośrednicząca, działająca na podstawie i w granicach prawa, powinna procedować z poszanowaniem art. 2 Konstytucji, w myśl którego Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej (por. wyrok z dnia 29 lutego 2012r. sygn. akt II GSK 169/12, publ. CBOIS).
W konsekwencji powyższego sąd stwierdził naruszenie art.3 pkt 3 załącznika I do rozporządzenia Komisji nr 800/2008 oraz naruszenie zasady przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów, o której mowa w art.26 ust.2 u.z.p.p.r..
Dokonując ponownej oceny wniosku skarżącej spółki, Agencja zobligowana będzie do wnikliwego przeanalizowania wszystkich zgłoszonych przez wnioskodawcę argumentów z uwzględnieniem przedstawionej przez sąd interpretacji art.3 ust.3 załącznika I do rozporządzenia Komisji nr 800/2008. Następnie w zależności od wyników tej oceny podejmie dalsze czynności w sprawie. W przypadku stwierdzenia, że wniosek należy ocenić negatywnie, Agencja zobowiązana będzie do wyczerpującego odniesienia się do podniesionych przez spółkę argumentów.
Wobec powyższego, na podstawie art.30c ust.3 pkt 1 u.z.p.p.r., sąd stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Agencję.
O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art.209 p.p.s.a.w związku z art.30e u.z.p.p.r. oraz na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163 , poz. 1348 ze zm.). Zasądzona kwota obejmuje uiszczony wpis sądowy (200 zł), opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł) i koszty zastępstwa procesowego (240 zł) .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło