I SA/Ol 521/21
WyrokWSA w Olsztynie2022-01-20
Skład orzekający: Przemysław Krzykowski, Katarzyna Górska, Andrzej Brzuzy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki na składki na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) poniesione przez niepubliczną szkołę mogą być finansowane z dotacji oświatowej, jeśli organ prowadzący jest wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG)?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej obowiązku zwrotu dotacji na składki na FGŚP, uznając, że organ nieprawidłowo zinterpretował przepis o braku obowiązku opłacania składek przez podmioty nieprowadzące działalności gospodarczej. Sąd wskazał, że wpis do CEIDG jako przedsiębiorcy może rodzić obowiązek opłacania składek na FGŚP, co powinno zostać rozważone przez organ w ponownym postępowaniu. W pozostałym zakresie skargę oddalono, uznając prawidłowość rozliczenia dotacji na wynagrodzenia i zaliczki na podatek dochodowy z uwagi na brak wystarczającego udokumentowania przez skarżącą.Stan faktyczny
Skarga dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta o określeniu wysokości dotacji oświatowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Kontrola wykazała nieprawidłowości w wydatkowaniu środków z dotacji, w tym na wynagrodzenia nauczycieli, składki na FGŚP oraz zaliczki na podatek dochodowy. Skarżąca kwestionowała te ustalenia, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów Kpa i ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Sąd częściowo uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że kwestia składek na FGŚP wymaga ponownego rozpatrzenia w kontekście statusu przedsiębiorcy skarżącej, a w pozostałym zakresie oddalił skargę z powodu braku wystarczającego udokumentowania przez skarżącą prawidłowości wydatkowania dotacji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia wysokości dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem podlegającej zwrotowi w kwocie 390,44 zł z tytułu składek uiszczonych na FGŚP, a w pozostałym zakresie oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca), sędzia WSA Andrzej Brzuzy, Protokolant specjalista Jolanta Piasecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2022r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie określenia wysokości dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem 1) uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia wysokości dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem podlegającej zwrotowi w kwocie 390,44 zł z tytułu składek uiszczonych na FGŚP za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r., 2) oddala skargę w pozostałym zakresie.
Skarga D. G. (dalej: "strona", "skarżąca") dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "Kolegium") utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta (dalej "organ I instancji", "organ dotujący") z [...] w sprawie określenia wysokości dotacji oświatowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem podlegającej zwrotowi w kwocie 27.335,82 zł za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r.
Jak wynika z przekazanych Sądowi akt sprawy, organ dotujący przeprowadził kontrolę w Niepublicznej Szkole Podstawowej [...] (dalej: "Szkoła Podstawowa") oraz Niepublicznym Liceum Ogólnokształcącym [...] (dalej "Liceum"). Jednostki te zostały wpisane w dniu [...] do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Gminę Miasto, dla których strona jest organem prowadzącym. Przedmiotem kontroli była ocena prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji udzielonej z budżetu Gminy Miasta w 2018 r. W protokole z tej kontroli (z [...]); dalej: "protokół kontroli" stwierdzono nieprawidłowości zarówno w wydatkowaniu środków finansowych z otrzymanej dotacji w roku 2018, jak i w dokumentacji potwierdzającej zatrudnienie pracowników. Zaznaczono jednak, że nieprawidłowości w dokumentacji nie miały wpływu na ocenę prawidłowości wydatkowania dotacji udzielonej w 2018 r.
W następstwie ustaleń dokonanych podczas kontroli wszczęto postępowanie w niniejszej sprawie, w którym wydano opisaną na wstępie decyzję organu I instancji z [...]. Wskazana decyzja była drugim z kolei rozstrzygnięciem organu instancji wydanym w tej sprawie. Poprzednia decyzja tego organu z [...] określająca wysokość zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem na kwotę 59.215,82 zł, została bowiem uchylona decyzją Kolegium z [...], a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Jak wynika natomiast z uzasadnienia decyzji organu I instancji z [...], organ ten realizując zalecenia Kolegium, określił wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem podlegającej zwrotowi w kwocie 27.335,82 zł za okres od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia 31 grudnia 2018 r., w tym: Szkoła Podstawowa w łącznej wysokości 11.883,48 zł, oddział gimnazjalny w łącznej wysokości 10.839,55 zł, Liceum w łącznej wysokości: 4.612,79 zł oraz należne odsetki naliczone zgodnie z art. 252 ust. 1 pkt 1 i ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2019 r. poz. 869 ze zm.); dalej "u.f.p.". Organ I instancji wskazał, że określona w decyzji kwota zwrotu dotyczy tych wydatków przedmiotowych szkół, których nie można uznać za realizację zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej, o których mowa w art. 35 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. poz. 2203 ze zm.); dalej: "u.f.z.o.". Podał, że wykazana została większa liczba przepracowanych godzin przez nauczycieli w poszczególnych miesiącach aniżeli faktycznie dane osoby wywiązywały się z ww. obowiązków w placówkach realizujących zadania oświatowe kontrolowanej jednostki. Dodał, że z dotacji poniesiono także wydatki na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz nieprawidłowo przekazano płatności do Urzędu Skarbowego w zakresie zaliczek na podatek dochodowy.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła organowi I instancji naruszenie prawa materialnego, to jest art. 35 ust 1 pkt 1 u.f.z.o., a także przepisów postępowania, to jest: art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 81a § 1, art. 80, art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: "Kpa") poprzez błędne przyjęcie, że przyznana dotacja była wykorzystywana niezgodnie z przeznaczeniem. W oparciu o te zarzuty strona wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie.
Zaskarżoną decyzją Kolegium utrzymało w mocy decyzję będącą przedmiotem odwołania. W uzasadnieniu Kolegium podało, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego organ I instancji stwierdził nieprawidłowości w zakresie:
1/ niezgodności w wypłacie wynagrodzeń w stosunku do przepracowanych godzin dydaktycznych przez nauczycieli, potwierdzonych w dziennikach lekcyjnych;
2/ brak dokumentacji potwierdzającej zasadność wypłacania dodatków do wynagrodzenia;
3/ nieprawidłowości wskazane w wynagrodzeniach wypłacanych z tytułu umów zleceń z dotacji a przedłożonymi w trakcie kontroli rachunkami wystawionymi przez pracowników zatrudnionych przez szkołę;
4/ nieprawidłowości wskazane w wynagrodzeniach wypłacanych z tytułu umów o pracę oraz pochodnych.
Kolegium zrelacjonowało, że z materiału dowodowego w postaci protokołów z przesłuchań świadków wynika, że nauczyciele prowadzący zajęcia w Liceum oraz Szkole Podstawowej w okresie od 1 stycznia 2018 r. do 30 sierpnia 2018 r. zatrudnieni byli na podstawie umów zlecenia lub umów o pracę. Podstawą wypłaty wynagrodzenia były listy płac dla pracowników zatrudnionych na umowy o pracę oraz miesięczne rachunki do umów zleceń. Przesłuchani w postępowaniu dowodowym nauczyciele wskazali, że realizacja pensum dydaktycznego potwierdzana była przez nich w elektronicznym dzienniku lekcyjnym [...] bądź w niektórych przypadkach w papierowym dzienniku lekcyjnym. To na ich podstawie, jak twierdzą świadkowie, były wystawiane rachunki do umów zleceń, które sporządzała księgowa. Dodatkowo nauczyciele uzupełniali "kartę z przepracowanych godzin lekcyjnych", która znajdowała się w sekretariacie szkoły. Nauczyciele wskazali, że wynagrodzenia płacone były za każdą przepracowaną godzinę, za dany przepracowany miesiąc. Przesłuchani nauczyciele nie byli w stanie wskazać, skąd wynika różnica z wykazanych godzin lekcyjnych w dzienniku lekcyjnym w danym miesiącu a wypłaconym z dotacji wynagrodzeniem (zeznania nauczycieli przedstawiono na str. 17-19 zaskarżonej decyzji). Takiej wiedzy nie posiadała także strona – organ prowadzący szkoły.
Kolegium podało, że w umowach zlecenia zawartych w poszczególnych szkołach stwierdzono niezgodności w wypłacie wynagrodzenia w stosunku do przepracowanych godzin dydaktycznych, a w tym:
- w Szkole Podstawowej na łączną kwotę 6.462,54 zł (szczegółowe wyliczenia przedstawia tabela nr 1 str. 4-5 decyzji organu I instancji), a podstawę wyliczeń stanowią załączniki nr 25 do 48 do protokołu kontroli oraz dodatkowa analiza z 16.09.2019 r. od str. 1 do 5; we wszystkich przypadkach brak jest zapisów o realizacji godzin dydaktycznych w dziennikach zajęć;
- w Oddziale Gimnazjalnym na łączną kwotę 6.565,79 zł, w tym kwota 4.565,79 zł wynikająca z różnicy w godzinach wynikających z dzienników a godzinach wypłaconych z dotacji (szczegółowe wyliczenia przedstawia tabela nr 2 str. 6-7 decyzji organu I instancji), a podstawę wyliczeń stanowią załączniki nr 25 do 48 do protokołu kontroli oraz dodatkowa analiza z 16.09.2019 r. od str. 6 do 12; w Oddziale Gimnazjalnym stwierdzono ponadto brak zapisów o realizacji godzin dydaktycznych z umowy zlecenia w dziennikach zajęć potwierdzających zasadność wypłacania dodatków w łącznej kwocie 2.000 zł kilku nauczycielom (tj. [...]);
- w Liceum na łączną kwotę 3.582,35 zł, w tym kwota 2.813,31 zł wynikająca z różnicy w godzinach wynikających z dzienników a godzinach wypłaconych z dotacji (szczegółowe wyliczenia przedstawia tabela nr 3 str. 11-12 decyzji organu I instancji), a podstawę wyliczeń stanowią załączniki nr 5 do 24 do protokołu kontroli oraz dodatkowa analiza z 16.09.2019 r. od str. 12 do 16; w Liceum stwierdzono również brak zapisów o realizacji godzin dydaktycznych w dziennikach zajęć potwierdzających zasadność wypłacania dodatków następującym osobom: [...].
Kolegium podsumowało, że łącznie z tytułu nieprawidłowości wskazanych w wynagrodzeniach wypłacanych z dotacji w Szkole Podstawowej z Oddziałem Gimnazjalnym oraz Liceum, kwota 16.610,68 zł została uznana przez organ dotujący za wydatkowaną niezgodnie z przeznaczeniem wskazanym w art. 35 u.f.z.o. Kolegium podniosło przy tym, że zgodnie z art. 42 ust. 7a ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela, zajęcia i czynności realizowane w ramach czasu pracy nauczyciela, o których mowa w ust. 2 pkt 1, są rejestrowane i rozliczane w okresach tygodniowych odpowiednio w dziennikach lekcyjnych lub dziennikach zajęć. Oceniło, że z zebranego materiału dowodowego oraz przeprowadzonego postępowania uzupełniającego nie wynika, że organ prowadzący te szkoły wypłacił wynagrodzenia dla nauczycieli spełniając powyższe wymogi. Stwierdziło ponadto, że nie można jednoznacznie ustalić, czy w placówkach organu prowadzącego szkoły istniał regulamin wynagradzania bądź dodatkowego wynagradzania lub premiowania zatrudnionych pracowników, o którym mowa w art. 104 i 105 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. Zauważyło bowiem, że większość zapytanych osób twierdziło, że nie miały wiedzy czy w szkole funkcjonowały ww. regulaminy, a niektórzy zapytani o oświadczenia organu w sprawie przyznanych dodatków informowali, że nie poznają dokumentu.
Zdaniem Kolegium, w prowadzonym postępowaniu stwierdzono również nieprawidłowości (opisane szczegółowo na str. 11-16 zaskarżonej decyzji) w odniesieniu do umów o pracę zawartych z następującymi osobami: [...]. Kolegium zauważyło bowiem, że z dokumentacji dydaktycznej szkół wynika, że w kontrolowanym okresie wskazani nauczyciele nie wypracowali godzin ponadwymiarowych za które otrzymali wynagrodzenie z dotacji, a od którego także z dotacji został opłacony tzw. "ZUS pracodawcy. W związku z powyższym, na podstawie przedłożonych materiałów dowodowych Kolegium uznało, że kwota 8.005,44 zł (wynagrodzenia ponadwymiarowe z tytułu umów o pracę oraz poboczne koszty pracodawcy) wydatkowana została niezgodnie z przeznaczeniem obowiązującego art. 35 u.f.z.o. Dodało, że kwota ta w rozbiciu na poszczególne szkoły kształtuje się następująco: Szkoła Podstawowa (4.343,55 zł), Oddział Gimnazjalny (2.979,86 zł), Liceum (682,03 zł).
W świetle powyższych ustaleń Kolegium uznało, że kwota 24.616,12 zł wypłacona z dotacji nie służyła wydatkom, na które została udzielona. Zaznaczyło jednak, że łączna kwota dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem wynosi 27.335,82 zł. Wyjaśniło bowiem, że kwota ta obejmuje - oprócz wydatków na wynagrodzenie za większą liczbę godzin niż faktycznie przepracowane przez nauczycieli – także poniesione z dotacji wydatki na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (dalej: "FGŚP") w kwocie 390,44 zł oraz nieprawidłowo przekazane płatności do Urzędu Skarbowego w zakresie zaliczek na podatek dochodowy w łącznej kwocie 2.329,26 zł (opisane na str. 21 zaskarżonej decyzji).
Odnośnie do wydatków poniesionych z dotacji na FGŚP Kolegium oceniło, że strona nie miała obowiązku opłacania składek na ten Fundusz, o którym mowa w art. 9 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (t. j. Dz. U. 2018 r. poz. 1433). Wywiodło bowiem, że przepis ten nie ma zastosowania do strony, ponieważ zgodnie z art. 170 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t. j. Dz. U. 2020 r. poz. 910 ze zm.), prowadzenie szkoły lub placówki, zespołu, o którym mowa w art. 182, oraz innej formy wychowania przedszkolnego nie jest działalnością gospodarczą. Natomiast odnośnie do kwoty dotacji przekazanej tytułem zaliczek na podatek dochodowy do Urzędu Skarbowego, Kolegium stwierdziło nieprawidłowości w tym zakresie za miesiące styczeń i luty 2018 r. Podało bowiem, że w tytule przelewu zaliczek za te miesiące oznaczono, że dotyczą one grudnia 2017 r.
Końcowo Kolegium wskazało, że stosownie do art. 252 ust. 5 i ust. 6 pkt 1 u.f.p., zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. Natomiast odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego naliczane są począwszy od dnia przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem; w niniejszej sprawie od dnia 20 grudnia 2018 r.
W skardze skierowanej do tutejszego Sądu, skarżąca zarzuciła naruszenie:
- art. 6, art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 81a § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa poprzez przyjęcie, że przyznana dotacja była wykorzystywana niezgodnie z przeznaczeniem, podczas gdy zgromadzony materiał dowodowy nie wskazuje, że kwoty wydatkowane były na inne cele niż wskazane w art. 35 u.f.z.o.;
- art. 35 ust 1 pkt 1 u.f.z.o. w zw. z art. 252 ust. 1 u.f.p. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, przejawiające się w nakazaniu zwrotu kwot wydatkowanych z dotacji oświatowej na cele oświatowe wskazane w treści art. 35 u.f.z.o.
W oparciu o te zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie.
W uzasadnieniu skargi wywiedziono, że Szkoła Podstawowa oraz Liceum są placówkami komercyjnymi realizującymi zadania oświatowe i mają uprawnienia szkół publicznych, zaś działalność szkoły jest finansowana zarówno z budżetu gminy, jak i ze środków pozyskiwanych komercyjnie (czesnego i wpisowego). Wskazano, że w świetle przepisów prawa pracy różnego rodzaju dodatki stałe czy okresowe, premie, nagrody przyznawane przez pracodawcę są składnikami wynagrodzenia, a zatem ich wypłacenie pracownikom mieści się w kategorii wydatków bieżących szkoły określonych w art. 35 ust. 1 u.f.z.o. Oceniono, że zgodne z art. 35 ust. 3 u.f.z.o. jest wypłacanie zaliczek na podatek w grudniu od wynagrodzenia pracowników (w tym nauczycieli) za miesiąc grudzień danego roku.
Zwrócono także uwagę na zeznania świadków, z których wynika, że nie mieli oni żadnych zastrzeżeń co do otrzymywanego wynagrodzenia (bezspornie je otrzymali) i wyjaśnili, że część wynagrodzenia otrzymywana była za godziny, które dotyczyły albo zastępstwa za innych nauczycieli, za pełnienie funkcji wychowawczych oraz za czas nieewidencjonowany w dzienniku elektronicznym. Zakwestionowano zatem twierdzenia organów obu instancji, że kwoty wypłacone nauczycielom wydatkowane były niezgodnie z przeznaczeniem. Wskazano na pominięcie przez te organy okoliczności, że w ramach zatrudnienia nauczycieli w pełnym wymiarze czasu pracy, praca nauczycieli nie ogranicza się wyłącznie do zajęć dydaktycznych (tzw. pensum), co wynika ze statutu szkoły. Podano, że do realizowanych przez nauczycieli zadań, oprócz prowadzenia zajęć dydaktycznych, należy również sprawdzanie prac uczniów, co dokumentowane jest wystawianymi ocenami, przygotowywanie programów i planów zajęć dydaktycznych, samokształcenie i doskonalenie zawodowe.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Rozpatrywana sprawa dotyczy określenia wysokości dotacji oświatowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, podlegającej zwrotowi.
Zgodnie z art. 60 pkt 1 u.f.p. dotacje oświatowe udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego są środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym. Dotacje te podlegają zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego na zasadach określonych w art. 252 u.f.p., tj. jeżeli zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem (ust. 1 pkt 1) bądź pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości (ust. 1 pkt 2), przy czym zwrotowi (w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2) podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości (ust. 2). W ust. 3 i 4 tego artykułu wyjaśniono, że dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania zaś dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej. Nie wyjaśniono jednak w u.f.p., co należy rozumieć przez wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem. Sąd przyjął wąską interpretację tego pojęcia, przyjmując, że dotyczy zapłaty ze środków pochodzących z dotacji za zadania inne niż te, na które przyznano dotację (nie służyła pokryciu wydatków, na które miała być przeznaczona).
Dotacje oświatowe w przypadku niesamorządowych szkół niepublicznych są udzielane na ucznia (art. 26 u.f.z.o.) i mają realizować cele określone w art. 35 ust. 1 u.f.z.o. W przepisie tym przyjęto, że dotacje są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego, szkół lub placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Powołany przepis precyzje, że omawiane dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na:
1) pokrycie wydatków bieżących placówki wychowania przedszkolnego, szkoły i placówki, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności placówki wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, w tym na:
a) roczne wynagrodzenie osoby fizycznej zatrudnionej na podstawie umowy o pracę w przedszkolu, innej formie wychowania przedszkolnego, szkole lub placówce w przeliczeniu na maksymalny wymiar czasu pracy; (aa) roczne wynagrodzenie osoby fizycznej zatrudnionej na podstawie umowy cywilnoprawnej w publicznym lub w niepublicznym przedszkolu, innej formie wychowania przedszkolnego, szkole lub placówce oraz osoby fizycznej prowadzącej publiczne lub niepubliczne przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora przedszkola, szkoły lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego,
b) sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w.in. w art. 10 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe, w którym z kolei przyjęto, że organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność, zaś do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki oraz umożliwiających stosowanie specjalnej organizacji nauki i metod pracy dla dzieci i młodzieży objętych kształceniem specjalnym, wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych, zapewnienie obsługi administracyjnej, wyposażenie szkoły lub placówki w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów przeprowadzenia egzaminów oraz wykonywania innych zadań statutowych, wykonywanie czynności w sprawach z zakresu prawa pracy w stosunku do dyrektora szkoły lub placówki, przekazanie do szkół dla dzieci i młodzieży (...) informacji o podmiotach wykonujących działalność leczniczą udzielających świadczeń zdrowotnych w zakresie leczenia stomatologicznego dla dzieci i młodzieży, finansowanych ze środków publicznych oraz informacji o podmiotach wykonujących działalność leczniczą udzielających świadczeń zdrowotnych w zakresie leczenia stomatologicznego dla dzieci i młodzieży, finansowanych ze środków publicznych.
2) pokrycie wydatków na zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych obejmujących: książki i inne zbiory biblioteczne; środki dydaktyczne służące procesowi dydaktyczno-wychowawczemu realizowanemu w placówkach wychowania przedszkolnego, szkołach i placówkach; sprzęt rekreacyjny i sportowy dla dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków i uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych; meble; pozostałe środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne o wartości nieprzekraczającej wielkości określonej zgodnie z art. 16f ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, dla których odpisy amortyzacyjne są uznawane za koszt uzyskania przychodu w 100% ich wartości w momencie oddania do używania.
W art. 35 ust. 2 u.f.z.o. przyjęto, że przez wydatki bieżące, o których mowa w ust. 1 pkt 1, należy rozumieć wydatki bieżące, o których mowa w art. 236 ust. 2 u.f.p. (wydatki budżetowe, niebędące wydatkami majątkowymi).
Z przepisów u.f.z.o. wynika, że wydatki na prowadzenie szkoły mogą być finansowane z dotacji, jeżeli służą kształceniu, wychowaniu lub opiece w związku z realizacją bieżących zadań szkoły. Trzeba jednak pamiętać, że podmiot dotowany powinien udowodnić nie tylko związek między wydatkami a ww. zadaniami szkoły, lecz także to, przez kogo, kiedy i w jakim zakresie zostały wykonane czynności sfinansowane z dotacji. Bowiem w sprawach dotyczących rozliczenia dotacji oświatowych, niezależnie od wykładni prawa materialnego istotne jest, czy prawidłowo został ustalony stan faktyczny sprawy, co łączy się regułami dowodzenia w postępowaniu administracyjnym. W ustawie Kodeks postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.) przyjęto w art. 7 zasadę prawdy obiektywnej (w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli) zaś w art. 77 § 1 Kpa przyjęto, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z kolei z art. 80 Kpa wynika, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Granice postępowania dowodowego wyznacza treść prawa materialnego, w rozpatrywanej sprawie są to przepisy ustawy u.f.z.o. Zdaniem Sądu w toku kontroli, a następnie podczas postępowania administracyjnego podmiot dotowany powinien wykazać, że wykorzystał dotację zgodnie z celami określonymi w ustawie, a także zobowiązany jest do przedłożenia dokumentacji potwierdzającej prawidłowe wykorzystanie dotacji. Brak odpowiednich dowodów gromadzonych na etapie wydatkowania dotacji może stanowić przyczynę uznania przez organ dotujący, że przyznane środki nie zostały wydatkowane na cele określone w art. 35 u.f.z.o., tj. stanowią dotację wydatkowaną niezgodnie z przeznaczeniem. Bowiem głównie na podmiocie dotowanym spoczywa obowiązek wykazania wydatkowania dotacji zgodnie z przeznaczeniem, co wynika z ogólnych reguł dowodzenia zawartych w Kpa. Przy czym organ dotujący nie jest zwolniony z obowiązku stosowania wyżej wymienionych przepisów Kpa. Oznacza to współobciążenie obowiązkiem dowodzenia organu i podmiotu dotowanego. W pierwszej kolejności organ dotujący bada dokumenty przedłożone przez podmiot dotowany. W razie zastrzeżeń co do przedstawionej dokumentacji, zwraca się do kontrolowanego podmiotu o wyjaśnienie nieprawidłowości lub o przedłożenie dowodów potwierdzających wydatkowanie dotacji oraz jego zasadność. Nie zwalnia to jednak strony postępowania z obowiązków w zakresie dowodzenia. Zgodnie z art. 75 § 1 Kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zaś zgodnie z art. 78 § 1 Kpa żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Przepisy Kpa zapewniają więc stronie możliwość przedstawiania dowodów na poparcie swojego stanowiska. Jeżeli zaś występuje między stroną i organem różnica co do istotnych dla sprawy okoliczności, strona ma obowiązek (spoczywa na niej ciężar) przedstawienia konkretnych faktów i zdarzeń, potwierdzających jej stanowisko. Biorąc pod uwagę, że to właśnie strona jest najlepiej zorientowana w okolicznościach faktycznych sprawy jej dotyczącej, powinna współdziałać z organem w postępowaniu dowodowym, w szczególności w sytuacjach, w których zaniechanie udowodnienie określonej czynności może skutkować negatywnie dla strony. Obowiązek współdziałania strony i organu w postępowaniu dowodowym oznacza więc, że nie tylko organ, ale także strona ma obowiązek poszukiwania środków dowodowych, w szczególności, gdy kwestionuje stanowisko organu.
Wobec powyższego wydanie decyzji o zwrocie dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem zależy od wykazania przez organ dotujący, że wykorzystano dotacje na sfinansowanie zadań innych, niż te, na które przyznano dotację (nie służyła pokryciu wydatków, na które miała być przeznaczona). Zdaniem Sądu powyższe obejmuje też przypadek, gdy podmiot dotowany nie wykazał, kiedy i w jakim zakresie wykonane zostały czynności opłacone z dotacji. Dotacja wydatkowana zgodnie z przeznaczeniem to taka dotacja, która dotyczy zidentyfikowanych, poddających się weryfikacji czynności.
W rozpatrywanej sprawie nie wiadomo (nie ma na to dowodów), kiedy i w jakiej ilości nauczyciele wypracowali godziny ponadydaktyczne niezaewidencjonowane oraz za co dokładnie i na jakiej podstawie otrzymali wynagrodzenie ponad kwoty wynikające z umów o pracę. Dlatego w omawianym zakresie prawidłowo uznano w zaskarżonej decyzji, że doszło do wydatkowania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem.
Skarżąca w toku postępowania administracyjnego nie zgadzała się z ustaleniami kontroli, zaś organ zgromadził dowody wymienione we wcześniejszej części wyroku. Skarżąca nie przedstawiła dowodów ani argumentów, że rzeczywiście nauczyciele wykonali w ramach zawartych umów zlecenia czynności w wymiarze odpowiadającym wszystkim godzinom wykazanym na rachunkach do zleceń, także tym, które nie zostały zaewidencjonowane w dziennikach lekcyjnych bądź że były podstawy do wypłaty dodatkowego wynagrodzenia nie przewidzianego w umowach. Zdaniem Sądu stwierdzenie w toku kontroli rozbieżności między ilością godzin wykazanych w dziennikach a ilością godzin zapłaconych według rachunków mogło zostać przez skarżącą wyjaśnione, gdyby przedstawiła chociażby wewnętrzną ewidencję tych dodatkowych godzin, z której wynikałoby kto, kiedy ile dodatkowych godzin wypracował.
W rozpatrywanej sprawie skarżąca powinna udokumentować wykonanie przez określonego nauczyciela określonych zajęć w określonym czasie i wymiarze. Skarżąca nie przedłożyła dowodów w tym zakresie, stojąc na stanowisku, że co do zasady, nauczyciele poza pracą w godzinach dydaktycznych ewidencjonowanych w dziennikach wykonują także inne czynności, związane z kształceniem uczniów oraz że z istoty umów o pracę wynika możliwość wypłacania pracownikom różnego rodzaju dodatków do wynagrodzenia.
Zaś organ oparł się na wiarygodnych dowodach, takich jak dzienniki lekcyjne i zeznania nauczycieli, którzy twierdzili, że w dziennikach były wpisywane wszystkie przepracowane godziny, w tym też zastępstwa, że czas ich pracy był odnotowywany w dziennikach lekcyjnych i że nie wiedzą, dlaczego ilość godzin w dziennikach lekcyjnych nie odpowiada ilości godzin uwidocznionej na rachunkach do umów zlecenia, a ponadto nie wskazali żadnych regulacji wewnętrznych dotyczących wypłaty dodatkowego wynagrodzenia. Organ ponadto prawidłowo ocenił, że samo wypłacenie pieniędzy, ponad kwoty wynikające z dzienników lekcyjnych, ewentualnie bez przyjęcia wewnętrznej regulacji (regulamin), a przede wszystkim bez ewidencjonowania czasu i zakresu dodatkowych godzin pozadydaktycznych – to za mało, aby uznać, że wypłacone nauczycielom dodatkowe środki mogą zostać rozliczone z dotacji.
Co do podnoszonej w skardze argumentacji, Sąd zauważa, że istotnie, prawo pracy dopuszcza wypłatę pochodnych wynagrodzenia (dodatki, premie itp.). Jednak, o ile na gruncie prawa pracy każda otrzymana przez pracownika kwota jest traktowana jako wynagrodzenie pracownicze, nawet, jeżeli jej wypłata nie byłaby przewidziana w umowie, to inaczej kwestia ta jest oceniana w procedurze rozliczania/kontroli dotacji oświatowych (por. wyrok NSA z 18 sierpnia 2021 r. I GSK 2101/18, Baza CBOSA https://cbois.nsa.gov.pl). Prawidłowe wydatkowanie dotacji, oprócz tego, że wymaga przestrzegania art. 35 ust. 1 i 2 u.f.z.o., powinno również uwzględniać art. 44 ust. 3 u.f.p., z którego wynika, że wydatki publiczne powinny być dokonywane: 1) w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad: a) uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, b) optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów; 2) w sposób umożliwiający terminową realizację zadań; 3) w wysokości i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań. W wyroku II GSK 2722/15 z 8 czerwca 2017 r. (Baza CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "skoro dotacje pochodzą ze środków publicznych, to sposób ich wykorzystania jest pod szczególną kontrolą. Dotujący jest zobowiązany do kontrolowania wydatkowania dotacji, a dotowany - do przeznaczania otrzymanych dotacji tylko na zadania określone w umowie o dotację w terminie w niej określonym i w sposób tam opisany. Prawidłowość gospodarowania środkami dotacji z budżetów jednostek samorządu terytorialnego podlega ochronie określonej m.in. przepisami odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych."
Podkreślić należy, że istota rzeczy nie dotyczy tego, czy wypłacono nauczycielom wynagrodzenie dodatkowe (ta okoliczność nie jest sporna), ale tego, czy istniał tytuł prawny do wypłaty oraz czy możliwe jest zweryfikowanie wykonania czynności, za które następowały te dodatkowe wypłaty - w odniesieniu do każdego nauczyciela w danym miesiącu. Zatem, nawet gdyby dodatkowe godziny (pozadydaktyczne) były wypracowywane, to nie wiadomo kiedy i w jakim zakresie. W zakresie umów o pracę w aktach sprawy znajdują się przelewy wynagrodzenia na rachunki bankowe nauczycieli i niezbyt szczegółowe wyjaśnienia nauczycieli, że jakieś dodatkowe wynagrodzenie otrzymywali, ale nie wiedzieli dokładnie kiedy, za co i ile. Skarżąca nie wykazała istnienia wewnętrznych regulacji upoważniających do wypłaty wynagrodzeń ponad to, co przewidziano w umowach o pracę. W przypadku umów zlecenia poza dziennikami lekcyjnymi, umowami i rachunkami do nich nie przedłożono dokumentacji wskazującej na odbycie większej ilości godzin niż to wynika z dzienników. Tymczasem przytoczone przepisy u.f.p. zobowiązują dotowanego do starannego dokumentowania poniesionych wydatków, w celu rozliczenia dotacji. Powtórzyć należy, że zgodnie wyżej omówionymi ogólnymi regułami dowodzenia - w razie zastrzeżeń co do sposobu wydatkowania dotacji to nie organ, lecz skarżąca powinna wykazać zarówno poniesienie wydatków jak i ich bezpośredni związek z celami wynikającymi z ustawy u.f.z.o. W rozpatrywanej sprawie skarżąca obowiązkowi temu nie sprostała. Organ zaś przeprowadził obszerne postępowanie, obejmujące nie tylko kontrolę dokumentów, ale także przesłuchał wielu świadków, z zeznań których wynika, że czas ich pracy był odnotowywany w dziennikach lekcyjnych oraz że w zasadzie nie wiedzą, dlaczego ilość godzin w dziennikach lekcyjnych nie odpowiada ilości godzin uwidocznionej na rachunkach do umów zlecenia. Nie potwierdzili też, aby funkcjonował akt wewnętrzny dotyczący wypłaty wynagrodzeń.
Zdaniem Sądu materiał dowodowy zgromadzony z udziałem skarżącej, nie mógł zostać zweryfikowany zgodnie z jej oczekiwaniami. Wystąpiły bowiem podstawy do oceny, że w omawianym zakresie zebrane dowody wskazują na wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem. Nie są więc zasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 1 ustawy u.f.z.o. w zw. z art. 252 ust. 1 u.f.p. oraz przepisów Kpa wskazanych w skardze. Co do zarzutu naruszenia art. 81a § 1 Kpa wyjaśnić należy, nie było podstaw do jego zastosowania. W wyroku z 25 maja 2020 r. II OSK 3031/19, LEX nr 3072130 Naczelny Sąd Administracyjny zawarł pogląd, który tut. Sąd w pełni podziela, że "przesłanka niedających się usunąć wątpliwości występuje, gdy nie ma dowodów i nie ma możliwości ich uzyskania. Zasada ta oznacza, że wątpliwości faktyczne rozstrzygnąć należy na korzyść strony tylko wtedy, gdy przez reguły oceny dowodów wskazane w art. 80-81 k.p.a. organ nie jest w stanie ustalić jednoznacznie stanu faktycznego." W rozpatrywanej sprawie organ ustalił stan faktyczny w takim stopniu, który pozwalał na wydanie decyzji w takim kształcie, jaki ostatecznie przyjęła (w zakresie dotyczącym wydatków na wynagrodzenie oraz na zaliczki na podatek dochodowy).
W kolejnej spornej kwestii, dotyczącej wpłat tytułem zaliczek na podatek dochodowy od wynagrodzeń, skarga także nie jest zasadna. Z dokumentów zgromadzonych w kontroli wynikały rozbieżności opisane w decyzjach organów obu instancji. W szczególności dotyczyły one przelewu z dnia 19 stycznia 2018 r. do urzędu skarbowego (wyciąg z 31 stycznia 2018 r. przedłożony przez skarżącą wraz z pismem z 5 kwietnia 2019 r., nienumerowane akta sprawy), z opisu którego wynika, że dotyczy podatku od wynagrodzeń za grudzień 2017 r. Te rozbieżności powinna wyjaśnić skarżąca, bowiem spoczywał na niej obowiązek wykazania, kiedy i za jaki okres wpłacała zaliczki na podatek od wynagrodzeń. Rolą organu była zaś weryfikacja dokumentów i wyjaśnień skarżącej. Skarżąca udzieliła jednak sprzecznych pisemnych informacji, tj. podała, że podatek za styczeń 2018 r. został uiszczony w grudniu 2017 r., a następnie podała, że podatek za styczeń 2018 r. został zapłacony 19 stycznia 2019 r. Kolejnego wezwania organu z 6 listopada 2019 r. (nienumerowane akta sprawy) do wyjaśnienia rozbieżności skarżąca nie odebrała.
Wydatki finansowane z dotacji powinny być dokonywane w tym okresie (roku), na który została przyznana dotacja. Dlatego zapłata zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od wynagrodzeń za 2018 r. tylko wówczas może zostać rozliczona dotacją, jeżeli podmiot dotujący wpłacił zaliczki do urzędu skarbowego w 2018 r. Wpłaty dokonane w innych okresach (niż w r. 2018) nie mogły zostać sfinansowane dotacją otrzymaną w 2018 r. Przyznawanie i wykorzystywanie dotacji funkcjonuje w systemie rocznym, co wynika z zasady roku budżetowego (kalendarzowego), zawartej w art. 250 pkt 2 w zw. z art. 211 ust. 2 i 3 u.f.p. Wykorzystanie dotacji na pokrycie bieżących wydatków szkoły (zapłata zaliczek na podatek) następuje z chwilą uiszczenia zaliczek, powinno więc nastąpić w danym roku budżetowym (2018). Zapłata zaliczek przed lub po 2018 r. nie mogła zostać uznana za prawidłowe wykorzystanie dotacji przyznanej na 2018 r. Zgodnie z art. 251 ust. 1 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu tej jednostki w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku. W przypadku zakwestionowanych przez organ wpłat z tytułu zaliczek, podobnie jak w przypadku wcześniej omawianych wydatków dotyczących nauczycieli, na podmiocie dotowanym spoczywa ciężar udowodnienia prawidłowości wydatkowania i rozliczenia dotacji, wobec czego powinien w trakcie roku budżetowego gromadzić stosowne dowody dokumentujące poniesienie wydatków, a następnie przedłożyć je do rozliczenia dotacji. Zgodnie z art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 289 z późn. zm.) naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest wydatkowanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem określonym przez udzielającego dotację.
Z przytoczonymi przepisami u.f.p. koresponduje treść art. 35 ust. 3 u.f.z.o., z którego wynika, że dotacja (...) może być wykorzystana wyłącznie na pokrycie wydatków związanych z realizacją zadań określonych w ust. 1, poniesionych w roku budżetowym, na który dotacja została udzielona, niezależnie od tego, którego roku dotyczą te zadania. W wyroku z 3 listopada 2021 r. I GSK 448/21 (Baza CBOSA https://cbois.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że "artykuł 35st. 3 u.f.z.o. ma zastosowanie w przypadku, gdy w roku następnym po roku budżetowym nastąpiło wyrównanie dotacji za rok poprzedni. Dzięki tej regulacji wyrównanie dotacji dokonane w roku następnym po roku budżetowym, którego ta dotacja dotyczy powinno być traktowane tak jak dotacja rozliczana w ramach roku, w którym została faktycznie wypłacona, chociaż dotyczyła zadań roku poprzedniego."
Zdaniem Sądu w przedstawionych okolicznościach, z uwagi na nieprzedłożenie przez skarżącą dokumentów wskazujących jednoznacznie, jakich okresów dotyczą dowody wpłaty zaliczek na podatek dochodowy, nie było możliwe uznanie, że dotacja w wysokości 2.329,26 zł wydatkowana została zgodnie z przeznaczeniem.
Przyczyną częściowego uchylenia decyzji jest naruszenie art. 35 ust 1 pkt 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w zw. z art. 252 ust. 1 u.f.p. poprzez uznanie, że skarżąca nie miała obowiązku zapłaty składek na FGŚP, gdyż nie prowadzi działalności gospodarczej. W skardze nie zawarto zarzutów w tym zakresie, dlatego Sąd wyszedł poza granice skargi, korzystając z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: "ppsa"), zgodnie z którym rozstrzygając sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Ustawa z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 7) reguluje zasady, zakres i tryb ochrony roszczeń pracowniczych w razie niemożności ich zaspokojenia z powodu niewypłacalności pracodawcy (art. 1). Z art. 2 ust. 1 tej ustawy wynika zaś, że ma ona zastosowanie w przypadku niewypłacalności pracodawcy będącego przedsiębiorcą, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1292 i 1495). Z zaś z tego przepisu wynika, że przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą.
Zgodnie ze wskazywanym w decyzji art. 9 ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, przedsiębiorca, o którym mowa w art. 2 ust. 1 (...), zwany dalej "pracodawcą", jest obowiązany opłacać składki za pracowników na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, zwany dalej "Funduszem".
W zaskarżonej decyzji powołano art. 170 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 996 z późn. zm.), z którego wynika, że prowadzenie szkoły nie jest działalnością gospodarczą. Zdaniem Sądu przepis ten nie przesądza o braku podstaw do uiszczania przez skarżącą składek na FGŚP. Ma on znaczenie dla statusu skarżącej na gruncie przepisów oświatowych, zaś w innych obszarach skarżąca może być uznawana za przedsiębiorcę. Przykładowo, ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 423 z późn. zm.) w art. 8 ust. 6 pkt 1 przewiduje, że osobą prowadzącą pozarolniczą działalność jest osoba prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców lub innych przepisów szczególnych, zaś w pkt 5 wskazano wprost osobę prowadzącą publiczną lub niepubliczną szkołę, inną formę wychowania przedszkolnego, placówkę lub ich zespół, na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe. Także dla organów podatkowych skarżąca jest osobą prowadzącą działalność gospodarczą, o czym skarżąca informowała organ w piśmie z 15 lutego 2019 r., wskazując m. in., że D. G. jest osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą wpisaną do ewidencji działalności gospodarczej pod firmą [...], jako przedsiębiorca prowadzi podatkową księgę przychodów i rozchodów.
Istotne jest także to, że w aktach sprawy znajduje się wydruk Z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG), potwierdzający prowadzenie przez skarżącą działalności gospodarczej. Ta okoliczność nie została przeanalizowana przez organ przy wydawaniu decyzji.
Przepis będący podstawą prawną obowiązku uiszczania składek na FGŚP (art. 9 ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy) posługuje się pojęciem przedsiębiorcy, zaś z art. 2 ust. 1 tej ustawy wynika, że chodzi o przedsiębiorcę w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, tj. osobę fizyczną lub prawną, lub jednostkę organizacyjną niebędącą osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą. W ocenie Sądu organ powinien rozważyć, czy skarżąca spełnia wymogi z art. 9 ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (tj. czy jest przedsiębiorcą, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców), biorąc pod uwagę, że została wpisana do CEIDG jako prowadząca od 1 września 1998 r. działalność gospodarczą, co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy (nienumerowanych) wydruku z ewidencji CEIDG.
W związku z powyższym Sąd uchylił decyzję SKO w części dotyczącej wydatków na składki na FGŚP w kwocie 390,44 zł, a w pozostałej części skargę oddalił. W tej oddalonej części niezasadne są zarzuty dotyczące naruszenia Kpa - art. 6, art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 81a § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa poprzez przyjęcie, że przyznana dotacja była wykorzystywana niezgodnie z przeznaczeniem. Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 35 ust 1 pkt 1 u.f.z.o. w zw. z art. 252 ust. 1 u.f.p.
Rozpatrując sprawę ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uwzględni ocenę prawną zawartą w wyroku i wyjaśni, czy skarżąca posiada status przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców i w zależności od dokonanych ustaleń, podejmie decyzję co do uznania bądź nieuznania składek na FGŚP za podlegające finansowaniu z dotacji, mając przy tym na uwadze wynikający z art. 77 § 1 Kpa obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz zawartą w art. 80 Kpa zasadę swobodnej, lecz nie dowolnej oceny tego materiału.
W związku z powyższym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c zaskarżona decyzja podlegała częściowemu uchyleniu w zakresie wskazanym w sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego nie orzeczono, ze względu na niezawarcie w skardze stosownego wniosku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło