II SA/Ol 346/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia – wznowienia postępowania oddala skargę. Decyzją z "[...]" Wójt Gminy "[...]" (dalej: "Wójt", "organ pierwszej instancji") odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z "[...]" o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej "[...]" wraz z infrastrukturą towarzyszącą, o mocy nominalnej do 2,5 MW, na działce nr "[...]", obręb "[...]", gmina "[...]", wydanej na wniosek Spółki A przeniesionej na Spółka B. W uzasadnieniu decyzji podał m.in., że postanowieniem z "[...]", na wniosek M. R. (dalej: "skarżący"), M. S.T. i D. T., wznowił postępowanie zakończone opisana wyżej ostateczną decyzją z "[...]" Zawiadomienie o wszczęciu postępowania zakończonego ww. decyzją podano do publicznej wiadomości przez udostępnienie informacji na stronie Biuletynu Informacji Publicznej w Urzędzie Gminy "[...]", ogłoszenie w siedzibie organu oraz przez obwieszczenie w miejscu planowanego przedsięwzięcia - wywieszenie informacji na tablicy ogłoszeń w poszczególnych sołectwach. Wyjaśnił, że w sprawie nie mogły mieć zastosowania przepisy ustawy z 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, która weszła w życie 16 lipca 2016 r., a więc po wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wójt stwierdził, że nieruchomości wnioskodawców nie leżą w sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia, gdyż oddzielone są od nich innymi nieruchomościami. Lokalizacja planowanej turbiny wiatrowej znajduje się w odległości powyżej 600 m od granic ich działek. Ponadto, z raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że nieruchomości te znajdują się poza jakimkolwiek negatywnym oddziaływaniem planowanej inwestycji. W związku z powyższym właściciele nieruchomości znajdujących się poza określonym zasięgiem oddziaływania nie mogli być uznani za strony postępowania. Dodał, że powołanie się przez wnioskodawców na interes prawny wynikający z praw konstytucyjnych i cywilnych, prawa administracyjnego, obrony wolności od oddziaływania nie wskazuje na posiadanie przez wnioskodawców indywidualnego interesu prawnego w tej sprawie. Stwierdził, że krąg stron postepowania wyznaczono na podstawie art. 28 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm.), dalej: "k.p.a.", zgodnie z orientacyjnym zasięgiem izofony 45 dB, to jest właścicieli działek, na które przedmiotowe przedsięwzięcie będzie oddziaływać (promień ok. 600 m). Wójt wyjaśnił ponadto, że skarżący miał prawo wglądu tylko do akt postepowania, której jest stroną, to jest wyłącznie postępowania wznowieniowego, a nie postępowania zakończonego decyzją środowiskową. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy"), po rozpoznaniu odwołania skarżącego od ww. decyzji Wójta, decyzją z "[...]" utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, że podstawę prawną ww. decyzji środowiskowej stanowiły przepisy ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235, z późn. zm.) oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. poz. 213, z późn. zm.). Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 6 lit. b rozporządzenia sporne przedsięwzięcie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Kolegium zaznaczyło, że istotą postępowania wznowieniowego jest zbadanie, czy postępowanie poprzedzające wydanie kwestionowanej decyzji, dotknięte jest kwalifikowanymi wadami prawnymi, a w wypadku pozytywnych ustaleń w tym zakresie - wydanie nowej decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.). Ze względu na szczególny charakter tego trybu postępowania, które zmierzało do weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej, wykładnia przepisów określających warunki wznowienia musi być ścisła. Wyjaśniło, że po wznowieniu postępowania administracyjnego, organy administracji powinny - co do zasady - stosować przepisy prawa materialnego obowiązujące w dacie orzekania, a nie w dniu wydawania decyzji ostatecznej, kończącej wznowione następnie postępowanie. Jednakże badanie interesu prawnego skarżącego nie może opierać się na przepisach prawa materialnego obowiązującego w dacie wydawania decyzji w postępowaniu wznowieniowym. Zasada stosowania przepisów obowiązujących w dacie orzekania nie znajduje bowiem zastosowania dla oceny, czy podanie o wznowienie postępowania pochodzi od strony postępowania. Z powyższych względów badanie interesu prawnego skarżącego nie może opierać się na przepisach ustawy z 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 981 z późn. zm.), gdyż nie obowiązywała w dacie wydania przedmiotowej decyzji środowiskowej. Zastosowanie nie będzie też miał art. 74 ust. 3a ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, który został wprowadzony 1 stycznia 2018 r., na mocy art. 509 pkt 8 lit. c ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1566). Kolegium dodało, że przed 2018 r. ustawa ta nie określała kręgu podmiotów będących stronami postępowania w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięć. W konsekwencji, interes prawny skarżącego winien być rozważany w oparciu o art. 28 k.p.a., z uwzględnieniem treści raportu o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. Kolegium oceniło, że nie ma podstaw, aby ustalenia tego raportu kwestionować, a także brak jest podstaw do przyjęcia, aby tak sporządzony dokument zawierał braki, nieścisłości lub fragmenty wymagające uzupełnienia. W dokumencie tym zawarto m. in. opis analizowanych wariantów przedsięwzięcia, jak też szeroko opisano oddziaływanie planowanej elektrowni wiatrowej (w wariancie I realizacyjnym, tj. najkorzystniejszym dla środowiska) m. in. na: powietrze, zdrowie ludzi, klimat akustyczny, faunę i zasoby środowiska przyrodniczego. Analiza uwzględniała oddziaływania na etapie budowy, etapie użytkowania elektrowni i na etapie jej likwidacji. W etapie użytkowania dokonano analizy oddziaływania pola elektromagnetycznego i odpadów wytwarzanych w związku z funkcjonowaniem wiatraka. Kolegium podało, że skarżący jest właścicielem działek o numerach: "[...]" położonych w "[...]", na których znajdują się budynki m. in. o funkcji mieszkaniowej. Zauważyło, że z raportu wynika, że głównym źródłem hałasu emitowanego z elektrowni do środowiska są opory aerodynamiczne, towarzyszące pracy łopat obracającego się wirnika, powodujące emisję energii akustycznej do otoczenia. Analiza akustyczna prowadzi do wniosku, że żadna z nieruchomości należących do skarżącego nie znajduje się w zasięgu pola akustycznego wynikającego z pracy 1 planowanej elektrowni wiatrowej. Z analizy oddziaływania skumulowanego 3 elektrowni wiatrowych o parametrach tożsamych z ocenianą elektrownią, na działkach: nr "[...]" obręb "[...]", nr "[...]" obręb "[...]", nr "[...;]" obręb "[...]"y, wynika zaś, że w przypadku pracy z maksymalną mocą akustyczną (maksymalny zasięg oddziaływania), poziom hałasu na granicy terenu z zabudową mieszkaniową zagrodową, będzie poniżej dopuszczalnych norm dla tej zabudowy. W przypadku instalacji 2 turbin o maksymalnym poziomie mocy akustycznej praca elektrowni wiatrowych będzie możliwa bez ograniczeń w porze dnia i nocy. W przypadku realizacji dwóch elektrowni "[...]", cechujących się maksymalnym poziomem mocy akustycznej, w porze nocnej może wystąpić nieznaczne przekroczenie normy na budynku jednorodzinnym, położonym około 500 m od inwestycji. Wyniki dla pozostałych terenów chronionych akustycznie wykazały, że w przypadku instalacji turbin o maksymalnym poziomie mocy akustycznej LWA = 106,0 dB (A) praca elektrowni wiatrowych będzie możliwa bez ograniczeń w porze dnia i nocy. Uwzględniając powyższe, Kolegium oceniło, że nieruchomości skarżącego znajdują się poza zasięgiem oddziaływania akustycznego na ludzi. Kolegium podniosło, że w kwestii oddziaływania infradźwięków na zdrowie ludzi w raporcie wskazano, że infradźwięki generowane przez turbinę wiatrową nie będą wpływać negatywnie na zdrowie ludzi. Zaznaczyło, że wniosek ten odnosił się tylko do najbliższych omawianej elektrowni wiatrowej zabudowań mieszkalnych - oddalonych od niej o 500 m. Oceniło, że nie ma żadnych podstaw do uznania, aby oddziaływanie tychże infradźwięków obejmowało nieruchomości położone w znacznej odległości, czyli te, należące do skarżącego. Organ odwoławczy wskazał, ze z raportu wynika ponadto, że poziom i zasięg generowanego pola elektromagnetycznego może być istotny z punktu widzenia ochrony środowiska tylko w przypadku, gdy realizacja inwestycji obejmuje stacje transformatorowe wysokich napięć oraz linie napowietrzne wysokiego napięcia. Tymczasem w przypadku realizacji elektrowni wiatrowej na działce nr "[...]" nie planuje się realizacji powyższych elementów. Z wiatraka zostanie wyprowadzony podziemny kabel elektroenergetyczny średniego napięcia, co spowoduje brak wygenerowania pola elektromagnetycznego o poziomie istotnym z punktu widzenia ochrony środowiska. Nie będzie ono miało też wpływu na zdrowie ludzi, gdyż elektrownię (i podziemny kabel SN) przewidziano na terenie niezamieszkałym. Podniósł ponadto, ze w raporcie przeprowadzono również analizę "efektu migotania cienia: i z analizy tej wyprowadzono wnioski, które - w ocenie Kolegium - nie pozwalają na przyjęcie, jakoby efekt ten miał negatywny wpływ na działki należące do skarżącego. Zaznaczono, że polskie prawo nie reguluje dopuszczalnego czasu ekspozycji budynków mieszkalnych na efekt migotania cienia z elektrowni wiatrowych. Dokonując analizy omawianego efektu, autorzy raportu - w przyjętych obliczeniach uwzględnili ewentualne kumulowanie się tego rodzaju oddziaływania elektrowni na działce nr "[...]" z planowanymi trzema innymi elektrowniami wiatrowymi, na działkach nr "[...]" w miejscowości "[...]" działce nr "[...]" w miejscowości "[...]" i działce nr "[...]". Z raportu wynika, że efekt migotania cienia (generowany przez pięć planowanych elektrowni) nie będzie widoczny na żadnej z działek należących do skarżącego. Analizując treść raportu dotyczącą oddziaływań związanych z budową i użytkowaniem elektrowni wiatrowej na działce nr "[...]" (w tym oddziaływań skumulowanych) Kolegium nie dopatrzyło się podstaw do uznania, że skarżący mógł być stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Kolegium wyjaśniło ponadto, że w oparciu o art. 24 § 1, art. 140, art. 144 i art. 222 § 2 Kodeksu cywilnego nie można uznać, aby skarżący posiadał interes prawny w postępowaniu dotyczącym ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Przepisy te nie mogą bowiem stanowić samoistnej podstawy uzyskania przez niego legitymacji procesowej strony. Dopiero w sytuacji stwierdzenia, że istnieje związek pomiędzy naruszeniem w postępowaniu związanym z ustaleniem środowiskowych uwarunkowań realizacji opisanej inwestycji normy administracyjnego prawa materialnego a ograniczeniem w korzystaniu przez właściciela z jego nieruchomości można byłoby stwierdzić posiadanie przez skarżącego interesu prawnego. Opierając się na zgromadzonej dokumentacji nie jest możliwe stwierdzenie, aby doszło do naruszenia prawa materialnego. Stwierdziło, że źródłem interesu prawnego skarżącego w postępowaniu środowiskowym nie mogą być ponadto art. 47, art. 64 ust. 1, art. 68 ust. 1 i art. 74 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepisy te nie potwierdzają bowiem interesu prawnego skarżącego w rozpatrywanej sprawie, lecz wyznaczają ogólne dyrektywy, podlegające konkretyzacji w przepisach ustaw i aktów wykonawczych do nich. W skardze, złożonej na ww. decyzję Kolegium, skarżący zarzucił naruszenie: - art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 10 § 1, art. 11, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a. i art. 28 k.p.a. (w tym w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) przez pominięcie istotnych okoliczności sprawy (w tym pominięcie wniosków dowodowych skarżącego mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy), w tym w związku z brakiem ustosunkowania się do zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu, a w rezultacie m. in. brak wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego i merytorycznego rozpoznania sprawy w postępowaniu dwuinstancyjnym (art. 15 k.p.a.), niewłaściwe, niepełne uzasadnienie decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.), błędne przyjęcie braku podstaw do stwierdzenia interesu prawnego skarżącego (art. 28 k.p.a.), - art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 73 § 1 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. w zw. z art. 7 i art. 9 k.p.a. oraz w zw. z art. 30 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko przez akceptację przez Kolegium uniemożliwienia skarżącemu przez organ pierwszej instancji wglądu do całości akt sprawy i pozbawienia go prawa wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów (art. 73 § 1 k.p.a.), a tym samym przez akceptację uniemożliwienia skarżącemu ustosunkowania się do całości materiałów i dowodów, w konsekwencji pozbawienie prawa czynnego udziału w postępowaniu (w dwóch instancjach) i prawa do merytorycznego rozpatrzenia sprawy w postępowaniu dwuinstancyjnym (art. 15 k.p.a.), a wobec wskazanych naruszeń -doprowadzenie do stanu braku udowodnienia (art. 81 k.p.a. w zw. z art. 7 i art. 9 k.p.a.), - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. (w tym w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1, art. 140, art. 144 oraz art. 222 § 2 Kodeksu cywilnego oraz w zw. z art. 47, art. 64 ust. 1, art. 68 ust. 1 oraz art. 74 ust. 3 Konstytucji RP, a także w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 149 § 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 6 pkt 7 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego (oraz sprzeczność ustaleń i ocen), brak wyczerpujących ustaleń, w tym wskutek pominięcia istotnych okoliczności sprawy (także wynikających z akt sprawy) i w wyniku nierozpoznania istotnych okoliczności sprawy, w tym przez błędne ustalenia i oceny odnośnie do interesu prawnego, w tym w związku z pominięciem oddziaływań na prawa skarżącego, a także ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych i wynikających z niej ograniczeń, - art. 28 k.p.a. (w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 149 § 2 k.p.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., także w zw. z art. 24 §1, art. 140, art. 144 oraz art. 222 § 2 Kodeksu cywilnego oraz w zw. z art. 47, art. 64 ust. 1, art. 68 ust. 1 i art. 74 ust. 3 Konstytucji RP oraz w zw. z przepisami ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych - zwłaszcza art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 6 pkt 7), - art. 10 § 1 k.p.a. (w tym w zw. z art. 73 § 1 k.p.a. i art. 30 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko), - art. 7 k.p.a., - art. 104 § 1 k.p.a. przez wydanie decyzji organu pierwszej instancji przez osobę nieuprawnioną do wydania decyzji, - art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. przez wydanie decyzji z powołaniem się na wadliwie zgromadzony materiał dowodowy i wobec naruszeń praw skarżącego, w tym w związku z pozbawieniem go prawa do czynnego udziału w postępowaniu w dwóch instancjach i prawa do merytorycznego rozpatrzenia sprawy w postępowaniu dwuinstancyjnym, a także wobec wadliwego przyjęcia braku interesu prawnego skarżącego. W oparciu o powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skarżący rozwinął podniesione zarzuty, przywołując orzeczenia sądów administracyjnych. Zarzucił, że Kolegium nie ustosunkowało się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, w szczególności nie odniosło się do kwestii skumulowanych oddziaływań z elektrowni wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Tym samym, nie ustalono w pełni stanu faktycznego i prawnego sprawy, pomijając istotne okoliczności mające znaczenie przy ustaleniach i ocenach co do interesu prawnego skarżącego. Stwierdził, że organ odwoławczy nie uzasadnił wydanego rozstrzygnięcia zgodnie z wymogami, pominął również wnioski dowodowe, jakie złożył skarżący w piśmie z 15 lipca 2020 r. Wskazał, że przez odmowę wglądu do całości akt sprawy, pozbawiono go prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Zarzucił, że organ odwoławczy przyjął, że do uznania interesu prawnego wywodzonego z norm prawa cywilnego lub konstytucyjnego konieczne jest stwierdzenie oddziaływania ponadnormatywnego. Natomiast, zdaniem skarżącego, należy uwzględnić zarówno oddziaływania ponadnormatywne, jak i nieponadnormatywne, jeśli są oddziaływaniami w sferze wskazywanych praw chronionych. Wywiódł, że przy przyjęciu interesu prawnego w postępowaniu istotne są także potencjalne oddziaływania nieponadnormatywne, a ponadto źródłem interesu prawnego w postępowaniu może być także prawo własności i jego ochrona, wynikające m.in. z art. 140 k.c. Skarżący stwierdził, że w postępowaniu wznowieniowym należy stosować prawo materialne obowiązujące w dacie wydawania decyzji w tym postępowaniu z uwzględnieniem interesu prawnego skarżącego z daty wydawania decyzji w postępowaniu wznowieniowym. Organ odwoławczy winien zatem wziąć pod uwagę przepisy ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych i zawarte w niej ograniczenia w zakresie odległości umiejscowienia zabudowy mieszkaniowej od elektrowni wiatrowej. To, czy dana nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, nie może wynikać z jednostronnych, arbitralnych ustaleń organu ani wyłącznie z ustaleń wynikających z raportu oddziaływania na środowisko, bez wyjaśnienia tego w postępowaniu administracyjnym, przeprowadzonym zgodnie z zasadami k.p.a. i z udziałem stron. Skarżący podniósł również, że z powoływanych przez niego analiz i badań naukowych wynika, że oddziaływania dźwiękowe wykraczają poza strefę 1000 m od elektrowni wiatrowej i obejmują nieruchomość skarżącego oraz wpływają na jego prawa, w szczególności jako najbardziej uciążliwe – oddziaływania akustyczne i wibracje. Zauważył, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że już same wątpliwości odnośnie do wskazywanych oddziaływań uzasadniają uznanie interesu prawnego skarżącego. Przy ocenie interesu prawnego powinny być brane pod uwagę także skumulowane oddziaływania z tego obszaru kilku elektrowni wraz z infrastrukturą towarzyszącą (drogową, przewodów doprowadzających i odprowadzających, itp.). Skarżący podniósł, że dopuszczanie umiejscowienia urządzeń elektrowni wiatrowych w odległości większej niż 1 km i mniejszej niż 3 km od innych obiektów, zwłaszcza budynków mieszkalnych, jest co najmniej narażaniem na znacząco prawdopodobne negatywne skutki oddziaływań i eksperymentowaniem wobec niejednoznacznych ustaleń naukowych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i argumentację tam przedstawioną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Nadto, sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa. Wznowienie postępowania administracyjnego, jako szczególny rodzaj procedury umożliwiającej wzruszenie ostatecznych indywidualnych aktów z zakresu administracji publicznej, składa się z dwóch etapów. Zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. przedmiotem postępowania jest w pierwszej kolejności ustalenie czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, faktycznie było dotknięte jedną z wad wyliczonych enumeratywnie w art. 145 § 1 k.p.a., zaś w przypadku ich stwierdzenia – przeprowadzenie dalszego postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia co do istoty sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną. W niniejszej sprawie we wniosku o wznowienie postępowania skarżący powołał się na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., twierdząc, że jako właściciel nieruchomości znajdującej się w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji winien być stroną postępowania poprzedzającego wydanie decyzji z "[...]". Wyjaśnić należy, że przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji tylko wówczas, gdy powołuje się na nią podmiot uprawniony, to jest ten, kto bez własnej winy nie został dopuszczony do udziału w postępowaniu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać. W związku z tym organy administracji w pierwszej kolejności musiały ustalić, czy faktycznie postępowanie zakończone ww. ostateczną decyzją dotknięte było kwalifikowaną wadą, polegającą na pozbawieniu skarżącego udziału w postępowaniu w charakterze strony. Jedynie pozytywne ustalenie w tym względzie skutkowałoby przejściem do kolejnej fazy wznowionego postępowania, polegającej na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Istota sporu między stronami dotyczy zatem ustalenia, czy skarżącemu przysługiwał przymiot strony we wskazanym wyżej postępowaniu w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań. Punktem wyjścia dla ustalenia kręgu stron postępowania wznowieniowego jest przedmiot postępowania, w którym wydano decyzję ostateczną. Oznacza to, że w tym aspekcie uwzględnieniu może podlegać tylko stan prawny i faktyczny obowiązujący na dzień wydania decyzji będącej przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania. Przyjęcie odmiennego poglądu mogłoby doprowadzić do sytuacji, w której nowe przepisy dowolnie modyfikowałyby - z mocą wsteczną - krąg stron postępowania zakończonego ostateczną decyzją, korzystającą z przymiotu trwałości. W związku z tym nie znajduje uzasadnienia twierdzenie skarżącego, że przy ocenie istnienia jego interesu prawnego winny być uwzględnione przepisy ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Należy bowiem zauważyć, że ustawa ta została uchwalona 20 maja 2016 r., ogłoszona zaś 1 lipca 2016 r. i obowiązuje od 15 lipca 2016 r. Zatem w dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, objętej wnioskiem o wznowienie postępowania, ustawa ta z pewnością nie obowiązywała, w związku z tym nie ma żadnych podstaw, aby według jej przepisów oceniać interes prawny skarżącego. Należy podkreślić, że w dniu wydania ww. decyzji środowiskowej także przepisy ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235, z późn. zm.), nie określały podmiotów będących stronami postępowania w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowań. Jak prawidłowo wskazało Kolegium, art. 74 ust. 3a tej ustawy, określający kto jest stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, został wprowadzony na mocy ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566) i wszedł w życie dopiero z dniem 1 stycznia 2018 r. W tej sytuacji do określenia kręgu podmiotów, którym na dzień wydania decyzji z "[...]" przysługiwał przymiot strony zastosowanie znajduje art. 28 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że tylko przepis prawa materialnego stanowi podstawę interesu prawnego, stwarzając dla określonego podmiotu legitymację procesową strony (zob. wyrok NSA z 10 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1012/04; z 20 września 2006 r., sygn. akt II OSK 837/05; z 11 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 1828/06; z 12 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 1043/10, z 10 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1059/10, dostępne w Internecie). Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. W wyroku z 10 czerwca 2011 r. (sygn. akt II OSK 1059/10) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy przez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw (por. także wyrok NSA z 9 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 310/05). Wskazać należy, że słusznie twierdzi skarżący, że dla ustalenia, czy dany podmiot ma, w rozumieniu art. 28 k.p.a., interes prawny w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i w związku z tym, czy ma przymiot strony w tym postępowaniu, nie ma znaczenia czy oddziaływanie na jego nieruchomość będzie mieścić się w granicach dopuszczalnych norm, czy też będzie ponadnormatywne, lecz wystarczy, że nieruchomość znajduje się w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji (por. wyrok NSA z 19 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 815/17, wyrok WSA w Gdańsku z 24 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 455/17, wyrok WSA w Rzeszowie z 24 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 482/18). Należy zatem przyjąć, że o ile istnieje potencjalna możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie, biorąc pod uwagę indywidualne cechy projektowanego obiektu i sposób zagospodarowania terenu otaczającego działkę inwestora, osoby legitymujące się tytułem prawnym do działek położonych w tak wyznaczonym obszarze oddziaływania obiektu są stroną w szeroko rozumianym postępowaniu, czyli obejmującym cały proces decyzyjny poprzedzający realizację inwestycji (por. wyr. NSA z 7 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1324/09). O interesie prawnym tych podmiotów świadczy także prawo do niezakłóconego korzystania z nieruchomości, wynikające z art. 140 oraz art. 144 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. Zakłóceniem korzystania z nieruchomości może być każde oddziaływanie, nie zaś tylko przekraczające dopuszczalne normy (por. wyrok NSA z 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1514/17). Jak jednak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 września 2018 r. (sygn. akt II OSK 2352/16) nie wystarczy subiektywne przekonanie właściciela nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja, że ma on interes prawny uzasadniający jego udział jako strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie. Potencjalna możliwość oddziaływania projektowanej inwestycji, aby mogła uzasadniać występowanie interesu prawnego uprawniającego do udziału w postępowaniu, musi w każdym przypadku wiązać się z potrzebą zbadania w postępowaniu administracyjnym zakresu tego oddziaływania w powiązaniu z konkretnymi przepisami regulującymi dopuszczalne granice oddziaływania danej inwestycji. W świetle powyższego wskazać należy, że w zaskarżonej decyzji Kolegium dokonało prawidłowych ustaleń co do braku istnienia interesu prawnego skarżącego w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z "[...]", gdyż działki skarżącego nie znajdują się w zasięgu oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Przy czym za podstawę swoich ustaleń, zasadnie Kolegium przyjęło materiał dowodowy zgromadzony w sprawie zakończonej wydaniem ww. decyzji Wójta, w tym raport oddziaływania na środowisko. Z dokumentu tego wynika, że zasięg oddziaływania przedmiotowej inwestycji w żadnym wypadku nie dotyczy nieruchomości skarżącego, którego najbliżej położona działka gruntu oddalona jest od przedmiotowej inwestycji o ponad 1.600 m, co we wniosku o wznowienie postępowania z 17 października 2016 r. przyznał sam skarżący. Kolegium szczegółowo przeanalizowało ustalenia zawarte w raporcie w zakresie oddziaływania spornego przedsięwzięcia na życie i zdrowie ludzi, w tym odziaływania akustycznego, infradźwięków, efektu "migotania cienia" i pola elektromagnetycznego, ustalając w sposób przekonujący, że żadne z tych oddziaływań nie dotyczy nieruchomości skarżącego. Wbrew twierdzeniu zawartemu w skardze, Kolegium odniosło się do oddziaływania skumulowanego, które po prostu nie zachodzi. Należy zauważyć, że twierdzenia skarżącego dotyczące kumulowania się działań pięciu elektrowni, planowanych w znacznej odległości od siebie w różnych miejscowościach nie zostały w żaden sposób sprecyzowane, gdyż skarżący w ogóle nie podał, jakie oddziaływanie jego zdaniem podlegają skumulowaniu, w jakim kierunku i na jakiej podstawie opiera swoje stanowisko. W ocenie Sądu, skarżący nie zakwestionował skutecznie ustaleń Kolegium. Za takie nie można bowiem uznać powoływania się na ogólne opracowania naukowe czy też dokumentację sporządzoną na użytek różnych instytucji, a także na subiektywne odczucia skarżącego. W tej sytuacji niezasadne jest kwestionowanie braku powołania przez organ biegłego, skoro w świetle materiału zgromadzonego ustalenia zawarte w raporcie oddziaływania na środowisko nie zostały w żaden sposób podważone. Ponadto wyjaśnić należy, że dla ustalenia interesu prawnego skarżącego musi istnieć interes prawny, znajdujący oparcie w przepisach prawa. Zatem jego ustalenie dotyczy interpretacji przepisów, co do zasady nie wymaga wiadomości specjalnych. Sąd podziela także ocenę Kolegium dotyczącą zastosowania powoływanych przez skarżącego przepisów Kodeksu cywilnego i przepisów Konstytucji RP. Wyjaśnić, że wykazanie istnienia interesu prawnego nie może ograniczać się jedynie do powołania przepisu i przytoczenia jego treści, lecz musi się odnosić do konkretnego stanu faktycznego. Interes prawny musi wynikać z przepisów prawa, a zatem musi istnieć konkretna norma prawna, która gwarantuje podmiotowi określone prawa, czy też jest źródłem jakichś ograniczeń w związku z realizacją przedsięwzięcia. Same przepisy kodeksu cywilnego statuujące prawo własności (art. 140 i art. 143 kodeksu cywilnego), czy wprowadzające ogólny zakaz zakłócania korzystania z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych (art. 144 kodeksu cywilnego), nie są wystarczające do wyznaczenia obszaru oddziaływania inwestycji. Istotnym jest natomiast dla oceny legitymacji procesowej strony w postępowaniu administracyjnym, aby immisje były określone normami prawnymi, gdyż oddziaływanie musi być sprawdzalne. Tylko wówczas możliwe jest obiektywne ustalenie kręgu stron postępowania. Dlatego w celu wykazania interesu prawnego, w rozumieniu art. 28 k.p.a., prawo własności musi zostać powiązane z odrębną normą prawną przyznającą właścicielowi określone prawa, czy rodzącą obowiązki, w związku z planowaną zabudową sąsiedniego terenu, a skarżący takiego powiązania nie wykazał. Natomiast w odniesieniu do powołanych przez skarżącego przepisów Konstytucji RP, jako źródła interesu prawnego, wyjaśnić należy, że przepisy te nie potwierdzają interesu prawnego skarżącego, gdyż wyznaczają tylko ogólne dyrektywy, podlegające konkretyzacji w przepisach ustaw i aktów wykonawczych do nich. Nie jest zrozumiały zarzut co do wydania decyzji w pierwszej instancji przez osobę nieuprawnioną. Zauważyć należy, że skarżący w żaden sposób zarzutu tego nie sprecyzował. Kolegium wyjaśniło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że pracownik, który podpisał decyzję organu pierwszej instancji został upoważniony przez Wójta do wydawania decyzji w jego imieniu. Zarządzenie Wójta z 31 października 2017 r. upoważniające pracownika do wydawania decyzji znajduje się na k. 223 akt administracyjnych. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić. Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842, z późn. zm.). Zgodnie z ust. 2 wymienionego artykułu, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Stosownie do ust. 3, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie ustalono, że nie wszystkie strony posiadają możliwości techniczne uczestniczenia w zdalnej rozprawie. Dlatego zarządzeniem z 6 października 2021 r. Przewodniczący Wydziału II skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, uznając rozpoznanie sprawy za konieczne z uwagi na obowiązek terminowego załatwienia spraw, o czym strony zostały zawiadomione.