II SA/Ol 353/16
WyrokWSA w Olsztynie2016-05-05
Skład orzekający: Janina Kosowska, Adam Matuszak, Piotr Chybicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut częściowego wykonania obowiązku niepieniężnego oraz zarzut błędu co do osoby zobowiązanej mogą stanowić podstawę do uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzut częściowego wykonania obowiązku niepieniężnego jest uzasadniony, jeśli wykonanie nastąpiło przed podjęciem pierwszej czynności egzekucyjnej lub w jej toku, co powinno skutkować częściowym umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Ponadto, sąd stwierdził, że w przypadku wspólnoty mieszkaniowej, osobą zobowiązaną do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej jest wspólnota jako taka, a nie jej poszczególni członkowie, co oznacza, że wystawienie tytułu wykonawczego wobec indywidualnego właściciela lokalu stanowi błąd co do osoby zobowiązanej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zarzutów E. B. do postępowania egzekucyjnego w sprawie stanu technicznego przewodów kominowych. PINB nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej usunięcie nieprawidłowości. Następnie wystawiono tytuł wykonawczy wobec E. B. E. B. wniosła zarzuty, podnosząc częściowe wykonanie obowiązku oraz błąd co do osoby zobowiązanej (twierdząc, że zobowiązana powinna być Wspólnota Mieszkaniowa, a nie ona jako indywidualny właściciel). Organy egzekucyjne nie uwzględniły zarzutów, uznając, że częściowe wykonanie nie jest podstawą do umorzenia, a obowiązek nałożono solidarnie na wszystkich współwłaścicieli.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Protokolant specjalista Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2016r. sprawy ze skargi E. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie zarzutów do postępowania egzekucyjnego w sprawie stanu technicznego przewodów kominowych 1/ uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji; 2/ zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej E. B. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z dnia "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako WINB), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2013r., poz. 267 j.t. ze zm. – dalej jako k.p.a.) i art. 18, art. 33 § 1 i art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2014., poz. 1619 j.t.- dalej jako u.p.e.a.), po rozpatrzeniu zażalenia E. B., utrzymał w mocy postanowienie Nr "[...]" Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w "[...]" (dalej jako PINB) z dnia "[...]" nie uwzględniające zarzutów żalącej się.
Postanowienie zapadło na tle poniższego stanu faktycznego i prawnego.
Decyzją Nr "[...]" z dnia "[...]", znak: "[...]" PINB, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2013r., poz. 1409 ze zm. – dalej jako Prawo budowlane ) nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej "[...]" w "[...]" usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym dwóch przewodów kominowych, o wymiarach 40x96 cm i 40x140 cm, budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy "[...]" w "[...]", działka nr "[...]" zgodnie z ekspertyzą techniczną z kwietnia 2014 r. autorstwa M. O. poprzez wykonanie określonych w tejże decyzji robót budowlanych, innych względem każdego z kominów.
PINB w dniu "[...]" wystawił tytuł wykonawczy nr ‘[...]" wraz z klauzulą o skierowaniu tytułu do egzekucji wobec E. B., zaś upomnieniem Nr "[...]" z dnia "[...]" wezwał E. B. do wykonania obowiązku wynikającego z w/w decyzji.
W dniu ‘[...]" E. B. wniosła zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego podajać, że prace naprawcze zostały częściowo wykonane, tj. komin użytkowany przez lokatorów mieszkań nr "[...]" został ukończony, a ponadto podniosła błąd co do osoby zobowiązanego wskazując, że decyzja nr "[...]" z dnia "[...]" zobowiązywała do wykonania zdefiniowanych w niej robót budowlanych Wspólnotę Mieszkaniową "[...]", nie zaś osoby fizyczne, tj. właścicieli samodzielnych lokali mieszkalnych.
Postanowieniem z dnia "[...]" PINB, działając na podstawie art. 34 § 1 i § 5 i art. 18 u.p.e.a., nie uwzględnił zarzutu E. B. Podał, że prawidłowe jest uznanie członków Wspólnoty za osoby zobowiązane do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Nr ‘[...]" z dnia "[...]", którym – jak dodał - rzeczona decyzja została doręczona. Organ dodatkowo poczynił rozważania co do wykonalności przedmiotowego obowiązku.
W zażaleniu E. B. podniosła mi, in, że PINB nie odniósł się do jej zarzutu częściowego wykonania obowiązku.
Skarżonym postanowieniem z dnia ‘[...]" WINB utrzymał w mocy postanowienie PINB z dnia ‘[...]" nie uwzględniające zarzutów E. B. Podał, że przepisy prawa nie przewidują częściowego wykonania obowiązków. Zaś w kwestii błędu co do osoby zobowiązanej do wykonania obowiązku egzekucyjnego przypomniał, że decyzja nr "[...]" z dnia "[...]" została doręczona wszystkim członkom wspólnoty mieszkaniowej. Nadmienił, że do tzw. małych wspólnot mieszkaniowych (nie więcej niż siedem samodzielnych lokali mieszkalnych) do zarządu nieruchomością mają zastosowanie przepisu kodeksu cywilnego i kodeksu postępowania cywilnego przewidujące, że zarządcami nieruchomości są wszyscy jej współwłaściciele. Zatem – w ocenie WINB – decyzja nakładająca usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości winna być skierowana do wszystkich współwłaścicieli, którzy jednocześnie są zarządcami tejże nieruchomości wspólnej, zaś wykonanie rzeczonego obowiązku przez któregokolwiek z nich zwolni z odpowiedzialności pozostałych. W rezultacie uznał, że obowiązek wynikający z przywołanej powyżej decyzji zastał nałożony solidarnie na wszystkich współwłaścicieli budynku wielorodzinnego przy "[...]", a zatem również na żalącą się.
W skardze E. B. rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 107 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 33 pkt 1 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji jego niezastosowanie w okolicznościach, które uzasadniały jego zastosowanie. Podnosząc zarzuty wniosła o uchylenie obu skarżonych postanowień. Uzasadniając podała, że błędna wykładnia art. 33 pkt 1 u.p.e.a. przejawia się w uznaniu, że częściowe wykonanie obowiązku nie mieści się w hipotezie przywołanego przepisu. Przypomniała, że w dacie wystawienia tytułu wykonawczego PINB wiedział o częściowym wykonaniu obowiązku wynikającego z decyzji Nr "[...]", tj. o usunięciu wszystkich nieprawidłowości odnośnie jednego komina wykorzystywanego przez lokatorów mieszkań nr "[...]" w wspominanej Wspólnocie. Podtrzymała wcześniejszy zarzut dotyczący błędu co do osoby zobowiązanego do wykonania obowiązku nałożonego w/w decyzją. W tej mierze podała, że niezależnie, czy mamy do czynienia z tzw. małą czy też duża wspólnotą ma ona zdolność prawną i może zaciągać zobowiązania oraz mogą być na nią nakładane obowiązki. Zatem obowiązek obciąża wspólnotę, którego realizatorami są wszyscy jej członkowie. Przywołując art. 17 ustawy o własności lokali wywiodła, że przepis ów nie konstruuje odpowiedzialności wspólnoty i jej członków in solidum, czy też odpowiedzialności o charakterze subsydiarnym, a zatem nie można kierować egzekucji bezpośrednio do jej członka. To że są oni jej reprezentantami nie oznacza, że egzekucja ma być kierowana do poszczególnych jej członków.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie podnosząc, że obowiązek wynikający z decyzji Nr ‘[...]" PINB z dnia ‘[...]" został nałożony solidarnie na wszystkich współwłaścicieli nieruchomości wspólnej, w tym również na skarżącą. Podtrzymał tezę o niemożności umorzenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji częściowego wykonania obowiązku.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Olsztynie, zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zatem kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest natomiast według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu oraz na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zakres tej kontroli wyznaczają zatem nie zarzuty skargi, ale granice sprawy administracyjnej rozstrzygniętej przez organ zaskarżonym aktem.
Jednocześnie wskazać należy, że w myśl art. 135 p.p.s.a. sąd obligatoryjnie stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach (także nadzwyczajnych) prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Przepis ten nakazuje wyjście poza granice skargi oraz zajęcie się wszystkimi postępowaniami prowadzonymi w granicach danej sprawy.
Przedmiotem skargi jest postanowienie WINB z dnia "[...]" utrzymujące w mocy postanowienie Nr "[...]" PINB z dnia "[...]" o nieuwzględnieniu zarzutów E. B. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Materialno-prawną podstawą rozstrzygnięcia w sprawie stanowił art. 33 § 1 pkt 1 (także pkt 4, choć nie przywołany) ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowiący, że podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może być wykonanie w części obowiązku (pkt 1) i błąd co do osoby zobowiązanego (pkt 4).
W świetle przywołanych kryteriów oceny legalności aktu administracyjnego Sąd w składzie orzekającym nie uznaje za zasadny zarzut niewykonalności obowiązków nałożonych decyzją nr ‘[...]" z dnia "[...]". W tej mierze Sąd podziela stanowisko orzekających w sprawie organów, że brak u adresatów nałożonego obowiązku woli jego zadośćuczynienia , względnie spór co do sposobu jego wykonania, jak i rozłożenia kosztów finansowych jego realizacji nie jest przejawem niewykonalności zobowiązania niepieniężnego w rozumieniu art. 33 pkt 5 u.p.e.a. Pogląd taki znajduje swoje odzwierciedlenie w utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przede wszystkim został on wyraźnie wyartykułowany w wyroku z 20 grudnia 1984 r. (ISA 804/84, ONSA 1984/2/123), w którym stwierdza się, że: "Względy ekonomiczne i finansowe, utrudniające wykonanie zaskarżonej decyzji, nie mogą być uznane za przesłankę niewykonalności decyzji." Powołany wyrok odnosi się co prawda do zagadnienia niewykonalności decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., jednakże uwagi w nim zawarte można odnieść bezpośrednio do rozważanej tu kwestii niewykonalności egzekwowanego obowiązku. Podobnie w wyroku z 4 stycznia 1999 r. (IVA 1239/97 , LEX nr 48176) wskazano, że: "Decyzja jest niewykonalna w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. tylko wówczas, gdy zachodzi przeszkoda w jej wykonaniu wynikająca z określonych przepisów prawa lub jest ona faktycznie (obiektywnie) niemożliwa do wykonania, np. przy istniejącym stanie wiedzy technicznej. Nie uzasadnia natomiast twierdzenia o niewykonalności decyzji jej wysoki koszt lub nieopłacalność ekonomiczna." "O niewykonalności obowiązku nałożonego decyzją ostateczną można mówić, gdy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Trwała niewykonalność obowiązku zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść tych obowiązków zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze. Natomiast trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne, w wyegzekwowaniu wykonania obowiązku nałożonego decyzją, jak również negatywne stanowiska jej adresatów lub innych osób i zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią o niewykonalności obowiązku" - wyrok NSA z 13 listopada 2008 r. (II OSK 1365/07, LEX nr 532603). Prezentowane powyżej poglądy co do rozumienia niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnych Sąd w pełni podziela. Uznaje, że w realiach niniejszej sprawy usunięcie ujawnionych nieprawidłowości przy dwóch przewodach kominowych z założenia nie może być rozpatrywane w kategorii ich niewykonalności, skoro doprowadzenie ich (kominów) do stanu zgodnego z prawem wymaga wykonania - wyszczególnionych w decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego - robot budowlanych o względnie nieskomplikowanych charakterze.
Natomiast zasadny okazał się zarzut wykonania obowiązku określonego w pkt 1 decyzji nr "[...]" PINB z dnia "[...]" poprzez zrealizowanie wszystkich zdefiniowanych tamże robót budowlanych w celu doprowadzenia rzeczonego przewodu kominowego do stanu zgodnego z prawem. Jak powyżej podano, art. 33 pkt 1 u.p.e.a. stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Wykonanie obowiązku w całości lub w części stanowi również podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego zawartą w treści art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. W myśl tego przepisu postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Wskazane przepisy nie są zatem tożsame. Dopuszczalność umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na wykonanie obowiązku (wspomniany art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) ustawodawca obwarował koniecznością wykonania obowiązku przed wszczęciem tego postępowania. Takiego ograniczenia nie przewiduje natomiast art. 33 pkt 1 u.p.e.a. Dokonując zatem gramatycznej wykładni spornego przepisu należy wskazać, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie w całości lub w części obowiązku, jeżeli nastąpiło ono przed podjęciem przez organ pierwszej czynności egzekucyjnej zmierzającej do wyegzekwowania tego obowiązku. W literaturze wskazuje się, że częściowe wykonanie obowiązku w czasie prowadzonej egzekucji powoduje częściowe wygaśnięcie obowiązku, a w konsekwencji powoduje konieczność częściowego umorzenia egzekucji (Z. Leoński w: "Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz.", s. 161). Podstawę częściowego umorzenia egzekucji stanowić może zatem zarówno częściowe wykonanie obowiązku przed wszczęciem postępowania, jak i w jego toku. Wbrew stanowisku organów częściowe uwzględnienie wykonania nałożonego obowiązku stanowi podstawę częściowego umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 §1 pkt 1 u.p.e.a.). Pogląd ten jest zbieżny ze stanowiskiem zawartym w wyrokach WSA w Gdańsku z dnia 30 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 750/07, WSA w Lublinie z dnia z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 164/08 oraz z dnia 23 października 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 509/08, z dnia 14 marca 2012 r., I SA/GI 174/12 oraz WSA we Wrocławiu z dnia 29 marca 2011 r., I SA/Wr 105/11, w których składy orzekające wskazywały na dopuszczalność częściowego umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Prezentowane poglądy Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela. W rezultacie zarzut częściowego (w zakresie pkt 1 w/w decyzji) wykonania obowiązku jest w pełni uzasadniony i po myśli art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. winien skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego w tym zakresie. Dodać wypada, że usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym obu przewodów kominowych jest względem siebie niezależne, gdyż każdy z rzeczonych przewodów kominowych funkcjonalnie jest związany z różnymi samodzielnymi lokalami mieszkalnymi, stanowi ich części składowe. W piśmie z dnia 30 listopada 2014 r. A. B. poinformował PINB, że prace naprawcze przewodu kominowego użytkowanego przez właścicieli lokali nr "[...]" Wspólnoty Mieszkaniowej przy "[...]" w "[...]" zostały ukończone w dniu 2 września 2014 r. szczegółowo opisując rodzaj wykonanych robót budowlanych. Organ nie kwestionował faktu ich dokonania, uznał tylko, że częściowe wykonanie obowiązku nałożonego decyzją nr ‘[..]" PINB z dnia "[...]" nie skutkuje uwzględnieniem zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. W tej sytuacji wystawienie tytułu wykonawczego nr "[...]" w dniu ‘[..]" zobowiązującego E. B. do wykonania pkt 1 z decyzji nr "[...]" PINB z dnia "[...]" pozbawione było podstaw prawnych, skoro zarzut w tej mierze był uzasadniony ( wykonanie w części obowiązku po myśli art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), co winno skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego w tej części (art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). Już ta okoliczność samoistnie czyni zarzut skargi uzasadnionym.
Nadto za uzasadniony Sąd uznaje zarzut błędu co do osoby zobowiązanego, co w realiach niniejszej sprawy oznacza, że zobowiązaną do wykonania obowiązków wynikających z decyzji Nr "[...]" PINB z dnia "[...]" winna być Wspólnota Mieszkaniowa przy "[...]", a nie jej poszczególni (w przedmiotowej sprawie wszyscy) członkowie, właściciele samodzielnych lokali mieszkalnych w tejże Wspólnocie, w tym także skarżąca.
W postępowaniu administracyjnym do reprezentowania interesu podmiotu zbiorowego - ogółu właścicieli odrębnych lokali tworzących wspólnotę mieszkaniową - co do zasady legitymację ma wspólnota mieszkaniowa, a nie poszczególni członkowie tej wspólnoty. Wynika to z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (Dz.U.2015. poz.1892 j.t.- dalej jako u.w.l) wskazującego, że wspólnota może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana (por. uchwała NSA z dnia 26 listopada 2001 r., sygn. akt OPK 19/01, publ. ONSA 2002 r. Nr 2, poz. 68 oraz wyroki NSA z dnia: 18 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2047/10; z dnia 14 marca 2013 r., I OSK 1059/12, z dnia 4 lipca 2013 r. sygn. akt II OSK 583/12, z dnia z dnia 21 października 2015 r., II OSK 3064/14). Koresponduje z tym art. 17 u.w.l. wprowadzający zasadę, że za zobowiązania dotyczące nieruchomości wspólnej odpowiada wspólnota mieszkaniowa bez ograniczeń, a każdy właściciel lokalu - w części odpowiadającej jego udziałowi w tej nieruchomości. Wprawdzie ustawodawca w przywołanym art. 6 u.w.l. nie wyposażył wspólnotę mieszkaniową w osobowość prawną, nie zmienia to jednak sytuacji, że stosownie do art. 33 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U.2016, poz. 380 j.t. – dalej jako kc) do jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, stosuje się odpowiednio przepisy o osobach prawnych. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z 10 grudnia 2004 r. (III CK 55/2004, LexPolonica nr 371402, OSNC 2005, nr 12, poz. 212): "Wspólnota mieszkaniowa może nabywać majątek". Ma więc nie tylko zdolność sądową, ale również zdolność prawną. Z kolei w uchwale z dnia 21 grudnia 2007 r., III CZP 65/07, OSNC 2008, nr 7-8, poz. 69, uznał, że wspólnota mieszkaniowa, działając w ramach przyznanej jej zdolności prawnej, może nabywać prawa i obowiązki do własnego majątku (uznał więc wspólnotę mieszkaniową za osobę ustawową w rozumieniu art. 331 k.c.) i nadał tej uchwale moc zasady prawnej. Wspólnota mieszkaniowa jest zatem bytem prawnym odrębnym od ogółu właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości i w realiach niniejszej sprawy to ona winna być osobą zobowiązaną do wykonania obowiązków wynikających z decyzji Nr "[...]" PINB z dnia "[...]" i na nią winien być wystawiony tytuł wykonawczy, a nie pięć odrębnych (jednakich w treści) tytułów wykonawczych względem każdego z właścicieli samodzielnych lokali mieszkalnych. Przypomnieć należy, że decyzja Nr "[...]" PINB z dnia ‘[...]" nakładała (w części dyspozytywnej) wskazane w niej obowiązki właśnie na Wspólnotę Mieszkaniową "[...]". Ma to niezmiernie istotne znaczenie w sprawie, jako, że organ prowadzący egzekucję nie może natomiast sam "na nowo" przeprowadzać postępowania mającego na celu ustalenie osoby zobowiązanej do wykonania obowiązku wynikającego z orzeczenia objętego tytułem wykonawczym. Zgodnie bowiem z treścią art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zarzuty oraz inne środki odwoławcze przysługujące w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowiących podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1104/96, Lex nr 47780). Dopóki więc w obiegu prawnym pozostaje decyzja ostateczna stanowiąca tytuł wykonawczy, podlega ona egzekucji, a organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania tej decyzji i nie ma możliwości negowania prawidłowości nałożenia obowiązków. Ewentualna wadliwość decyzji nakazującej czynności może być podnoszona w innym, odrębnym postępowaniu, nie zaś w sprawie, której przedmiotem jest wyłącznie ocena legalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Uznać zatem należy, że przepis art. 29 § 1 u.p.e.a. nie obliguje, ani też nie uprawnia, organu do zweryfikowania podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji, gdyż oznaczałoby to niedopuszczalne w postępowaniu egzekucyjnym wkraczanie w ustalenia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną. W toku postępowania egzekucyjnego nie bada się zatem sprawy od strony merytorycznej, gdyż powodowałoby to w istocie przekształcenie postępowania egzekucyjnego w trzecią instancję. Do tego celu służą środki dostępne w toku postępowania jurysdykcyjnego zwykłego (odwołanie, zażalenie) bądź nadzwyczajnego - w razie wystąpienia kwalifikowanych wad aktu (m.in. wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego lub o stwierdzenie nieważności decyzji). Stanowiące obowiązek organu egzekucyjnego badanie istnienia obowiązku oznacza zatem sprawdzenie, czy istnieje (czy został wykonany) obowiązek wskazany w tytule wykonawczym. Powołany przepis art. 29 § 1 u.p.e.a. nie przewiduje natomiast badania zasadności obowiązku podlegającego egzekucji, tj. czy decyzja na mocy której nałożono ten obowiązek, była zgodna z prawem (vide: wyrok Naczelnego NSA z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 1508/10, Lex nr 745053). Na niedopuszczalność badania przez organ egzekucyjny zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym zwracał uwagę NSA m.in. w wyroku z dnia 2 października 2009 r. sygn. II FSK 689/08 (niepubl.), z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. II FSK 1762/06 (niepubl), z dnia 14 listopada 2006 r. sygn. II FSK 1480/05 (niepubl.), z dnia 18 października 2006 r. sygn. II FSK 1302/05 (niepubl.).
Powyższe oznacza, że w postępowaniu egzekucyjnym podmiot zobowiązany do wykonania obowiązku winien być tożsamy z podmiotem określonym w podstawie prawnej tego obowiązku (art. 27§ 1 pkt 3 u.p.e.a.), co w praktyce oznacza wierną transkrypcję jego nazwy (firmy zobowiązanego – art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) z podstawy obowiązku egzekucyjnego, tj. decyzji Nr 46/2014 PINB z dnia 27 czerwca 2014 r. do tytułu wykonawczego.
Prezentowanej tezie w niczym nie przeczy fakt doręczenia decyzji Nr "[...]" PINB z dnia "[...]" poszczególnym właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych Wspólnoty Mieszkaniowej przy "[...]". W tej mierze przypomnieć należy, że zgodnie z art. 18 ust. 1 u.w.l. określenie sposobu zarządu nieruchomością wspólną należy do właścicieli lokali, którzy w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lub w innej, później zawartej umowie mogą unormować wszystkie kwestie związane z podejmowaniem decyzji oraz dokonywaniem czynności faktycznych i prawnych, dotyczących wspólnego prawa. Poniechanie określenia sposobu zarządu przez współwłaścicieli sprawia, że - w myśl art. 18 ust. 3 powołanej ustawy - obowiązują ich zasady ustawowe, przewidziane w art. 19 i nast. u.w.l. Ten zaś stanowi, że jeżeli liczba lokali (wyodrębnionych i niewyodrębnionych, należących nadal do dotychczasowego właściciela) nie jest większa niż 7, do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego i kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności, czyli odpowiednie zastosowanie znajdą art.199-205 k.c. oraz art. 208-209 k.c. 239 , a ponadto art. 611-616 k.p.c., a zatem w takowej sytuacji mamy do czynienia z tzw. zarządem bezpośrednim właścicielskim. Ta też okoliczność, tj. sposób reprezentacji tzw. małej wspólnoty mieszkaniowej wyjaśnia kwestię trybu doręczenia decyzji nr "[...]" PINB poszczególnym (wszystkim) właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych Wspólnoty Mieszkaniowej przy "[...]". Czym innym jest bowiem określenie strony zobowiązanej do wykonania obowiązku (w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 28 k.p.a., art. 29 k.p.a. w zw. z art. 6 i u.w.l. i art. 17 u.w.l.), a czym innym sposób doręczenia aktu statuującego ów obowiązek organowi reprezentującemu dany podmiot, którym w przedmiotowej sprawie z mocy ustawy są wszyscy właściciele samodzielnych lokali mieszkalnych w danej wspólnocie z uwagi na sprawowanie ustawowego, bezpośredniego zarządu właścicielskiego (art. 19 u.w.l.).
Mając powyższe na uwadze uznać zatem należało, że tytuł wykonawczy Nr "[...]" z dnia "[..]" zobowiązujący E. B. do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Nr "[...]" PINB z dnia ‘[...]" obarczony jest błędem co do osoby zobowiązanego w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd stwierdzając naruszenia prawa materialnego, tj. art. 33 § 1 pkt 1 (wykonanie w części obowiązku) i pkt 4 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię, która miała wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło