II SA/Ol 450/13
WyrokWSA w Olsztynie2013-11-07
Skład orzekający: Janina Kosowska, Adam Matuszak, Bogusław Jażdżyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która narusza interes prawny właściciela nieruchomości poprzez ograniczenie jego prawa własności, ale jednocześnie jest zgodna z obowiązującym prawem i mieści się w granicach władztwa planistycznego gminy, może zostać uznana za nieważną?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że mimo iż uchwała naruszyła interes prawny skarżącej poprzez ograniczenie jej prawa własności, to naruszenie to mieściło się w granicach prawa i władztwa planistycznego gminy. Skoro nie doszło do naruszenia obiektywnego porządku prawnego, a jedynie do naruszenia interesu prawnego skarżącej w sposób zgodny z prawem, nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały.Stan faktyczny
Skarżąca M. J. wniosła skargę na uchwałę Rady Gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie zasad ładu przestrzennego, przepisów ochrony środowiska, zapobiegania ruchom masowym ziemi, parametrów dróg, interesu prawnego skarżącej oraz naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o samorządzie gminnym. Skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności uchwały. Organ argumentował, że skarżąca nie wykazała naruszenia jej interesu prawnego, ponieważ nie jest właścicielką działek, na których ma przebiegać planowana droga.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant st. sekretarz sądowy Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2013r. sprawy ze skargi M. J. na uchwałę Rady Gminy z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę.
W dniu "[...]" Rada Gminy "[...]" podjęła uchwałę
Nr "[...]" w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zabudowy mieszkaniowej, usługowej i infrastruktury technicznej w obrębie geodezyjnym "[...]" i "[...]", gmina "[...]".
W dniu "[...]" M. J., współwłaścicielka działki nr "[...]" przy ul. "[...]" w "[...]" oraz właścicielka działek "[...]" i "[...]" w "[...]", powołując się na art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 1990 r. Nr 142 z 2001 r. poz. 1591 ze zm.) wezwała Radę Gminy "[...]" do usunięcia naruszenia prawa polegającego m.in. na:
1) Naruszeniu zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego (art. 28 ust 1 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 1 oraz pkt 7 i 10 ustawy o z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), poprzez naruszenie wymagań
ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury oraz potrzeb rozwoju
infrastruktury technicznej: projektowana droga 7KDD była dojazdem do posiadłości "[...]" i służyła tylko i wyłącznie dojazdowi do tego budynku, zaprojektowanie drogi 7KDD uniemożliwiło korzystanie z działek nr "[...]" i nr "[...]" stanowiących obsługę gospodarczą siedliska na działce nr "[...]".
2) Naruszeniu przepisów ochrony środowiska i przyrody (art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody oraz art. 6 ust. 1, art. 71 ust. 2 pkt 1, dalej: u.o.p., w zw. z art.
72 ust. 1 pkt 1, 3 i 5 ustawy Prawo ochrony środowiska, dalej: p.o.ś.) - projektowana droga 7KDD ma przebiegać przez zbiornik wodny, który musiałby być
częściowo zasypany, aby wykonać drogę 7KDD należałoby wyciąć wieloletnie drzewa.
3) Naruszeniu zasady zapobiegania ruchom masowym ziemi i ich skutkom (art. 72 ust. 1 pkt 5a ustawy o ochronie przyrody) - droga 7KDD jest usytuowana na grząskim ternie kurzawkowym. Wybudowanie w planowanym miejscu drogi
spowoduje zagrożenie osuwania się mas ziemnych.
4) Naruszenie art. 28 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 5 i pkt 10 ustawy o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 7 ust. 1
rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r.
w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi i ich
usytuowanie, a także art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach
publicznych, poprzez przyjęcie nieprawidłowych założeń w zakresie budowy
systemów komunikacji i naruszenie parametrów i wskaźników kształtowania
zabudowy oraz zagospodarowania terenu.
5) Naruszeniu art. 28 ust 1 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 10 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, polegające na naruszeniu interesu prawnego
skarżącej i jej prawa własności - zaprojektowanie drogi 7KDD spowoduje
całkowitą utratę wartości nieruchomości działki nr "[...]", "[...]" i całkowitą
utratę wartości działki "[...]".
6) Naruszeniu art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., zw. z art. 80 k.p.a., poprzez przyjęcie m.p.z.p. zawierającego nieprawdziwe dane - droga 7KDD istnieje tylko do początku działki nr "[...]"; przyjęcie nieprawdziwych danych dotyczących istniejącej zabudowy gospodarczej na działce nr "[...]"; pominięcie szeregu zbiorników
wodnych; wydzielenia terenów 53MN i 54MN jako nieużytki, podczas gdy w rzeczywistości są to tereny zalesione.
7) Naruszeniu art. 6 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1 pkt 1, 3 i 5 p.o.ś. w zw. z § 4 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Nr 160 Wojewody w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Środkowej Łyny, poprzez uznanie wydzieleń 53MN i 54 MN jako dopuszczonych do lokalizowania obiektów budowlanych, pomimo że znajdują się w bezpośredniej styczności ze zbiornikiem wodnym 55RZ.
8) Naruszenie art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie gminny poprzez niedopełnienie
obowiązku przedłożenia wojewodzie uchwały podjętej przez radę gminy w terminie 7 dni od jej podjęcia.
Wskazując na powyższe zarzuty M. J. wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały.
W dniu "[...]" do Urzędu Gminy w "[...]" wpłynęła skarga M. J. na uchwałę Rady Gminy "[...]" z dnia "[...]",
Nr "[...]", w której skarżąca podniosła takie same zarzuty jak w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa z dnia "[...]". M. J., powołując się na art. 147 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosła o stwierdzenie nieważności zakwestionowanej uchwały.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy "[...]" wniosła o jej oddalenie. Organ podniósł, że skarżąca nie wykazała naruszenia jej interesu prawnego lub uprawnienia polegającego na istnieniu związku między zaskarżoną uchwałą, a jej własną, indywidualną sytuacją prawną. Wskazano, że droga, oznaczona w skarżonym planie miejscowym, symbolem 7KDD, na spornym odcinku składa się z działek nr "[...]", "[...]" oraz części działki nr "[...]" w obrębie "[...]’.
Działka nr "[...]" stanowi własność Gminy "[...]", natomiast działki nr "[...]" i "[...]" nie są własnością skarżącej. Własność nieruchomości sąsiednich przywołanych w skardze (działki nr "[...]", "[...]" i "[...]", które w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zostały przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną), nie przyznaje skarżącej interesu prawnego. Skutecznie na naruszenie interesu prawnego w przypadku uchwały, której treścią jest miejscowy plan
zagospodarowania przestrzennego mogą powoływać się osoby, którym do spornej nieruchomości przysługują prawa rzeczowe. Skarżąca nie legitymuje się żadnym tytułem prawnorzeczowym do gruntu, na którym zaplanowana jest droga 7KDD. Stwierdzono, iż w sprawie wnikliwie i wszechstronnie rozważano zarówno interes indywidualny, jak i publiczny, tak by w sposób obiektywny wykonać, przysługujące gminie, władztwo planistyczne. Sporny odcinek drogi 7KDD nie może być zlikwidowany, gdyż jest to odcinek istniejącej drogi mającej istotne znaczenie dla obsługi komunikacyjnej północnej części osiedla, częściowo już
zrealizowanego. Jednocześnie zaplanowanie w miejscowym planie przebiegu drogi
gminnej nie jest jednoznaczne z wykonaniem dla tej drogi projektu budowlanego, w którym uwzględnia się parametry techniczne drogi. Argumentowano, iż zgodnie z art. 17 pkt 6 lit. b ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym projekt planu
miejscowego podlega uzgodnieniu na podstawie przepisów odrębnych. W myśl art. 23 ust. 5 ustawy o ochronie przyrody, projekty miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego gmin w części dotyczącej obszaru chronionego krajobrazu wymagają uzgodnienia z właściwym miejscowo regionalnym dyrektorem ochrony
środowiska w zakresie ustaleń tych planów mogących mieć negatywny wpływ na ochronę przyrody obszaru chronionego krajobrazu. Obszar objęty planem zlokalizowany jest w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Środkowej Łyny, stąd projekt planu został uzgodniony z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska, postanowieniem z dnia 30 maja 2012 r. w zakresie ochrony przyrody. Nieuzyskanie wymaganego uzgodnienia, a także sporządzenie projektu planu wbrew uzgodnieniu stanowi
podstawę do orzeczenia nieważności planu. Dodatkowo wskazano, iż na Obszarze Chronionego Krajobrazu Doliny Środkowej Łyny wprowadzone zostały zakazy,
w tym likwidowania zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, przy czym nie dotyczą one realizacji inwestycji celu publicznego, jakim jest droga gminna 7KDD. Podniesiono również, iż przytoczone w skardze przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 77 § 1 k.p.a., i 80 nie mają w niniejszej sprawie zastosowania, bowiem w trybie ogólnego postępowania administracyjnego załatwiane są sprawy konkretne, dotyczące indywidualnie oznaczonego podmiotu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.
Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
(t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) każdy, czyj interes prawny
lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
W świetle tego unormowania skuteczność wniesienia skargi na uchwałę
czy też zarządzenie organu gminy, podjęte w sprawach z zakresu administracji publicznej, zależy od uprzedniego wezwania właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Przy czym z redakcji powyższego przepisu wynika jednoznacznie, iż do wyczerpania tego trybu przed wniesieniem skargi obowiązany jest każdy skarżący. Oznacza to, że tylko skarga tego samego podmiotu, który dokonał takiego wezwania jest dopuszczalna (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 lutego 2007r., sygn. akt II OSK 414/06, LEX nr 362455). O wymogu uprzedniego wezwania na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa stanowi również art. 52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.").
Zważyć należy, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa może być dokonane w każdym czasie, ale przed wniesieniem skargi do sądu (por. T Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 2005 r., wyd. LexisNexis, s. 244, por. też postanowienie NSA z dnia 22 czerwca 2007 r., II OSK 1738/06, LEX nr 341259). Wynika to wprost z treści powołanych przepisów. W niniejszej sprawie skarżąca spełniła powyższy wymóg formalny.
Wskazać należy, że w przypadku skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, przed przystąpieniem do oceny legalności zaskarżonego aktu, Sąd zobowiązany jest zbadać dodatkowo, czy rzeczywiście zaskarżona uchwała naruszyła interes prawny strony skarżącej. Z powołanego unormowania wynika, iż w przeciwieństwie do legitymacji w postępowaniu administracyjnym określonym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie (art. 28 k.p.a.), uprawnionym do wniesienia skargi z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym może być jedynie ten podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone (por. wyrok NSA z 18 lipca 2008r., sygn. akt I OSK 107/08, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zatem kwestionowanie uchwały organu gminy w tym trybie przysługuje jedynie temu, kto wykaże, że zaskarżonym rozstrzygnięciem został naruszony jego interes prawny lub uprawnienie. W doktrynie prawa administracyjnego i w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się zgodnie, że interes prawny strony skarżącej, do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1ustawy o samorządzie gminnym, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. Eksponuje się przy tym bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego. Inaczej rzecz ujmując, strona skarżąca musi w omawianym przypadku wykazać, że zaskarżona uchwała wpływa na sferę materialnoprawną strony, pozbawiając pewnych uprawnień gwarantowanych przepisami prawa materialnego albo uniemożliwiając ich realizację.
Mając powyższe na uwadze, w niniejszej sprawie Sąd przyjął, że skarżąca wykazała jedynie, że kwestionowane zapisy planu naruszają jej interes prawny poprzez ograniczenie wykonywania przysługującego jej prawa własności, ugruntowanego w art. 64 Konstytucji RP oraz art. 140 Kodeksu cywilnego, jedynie odnośnie do działki "[...]" położonej w "[...]" przy "[...]", której skarżąca jest współwłaścicielką w "[...]" części. Z materiału dowodowego sprawy wynika bowiem, że planowana droga 7KDD na spornym, zawężonym odcinku przebiegać będzie w bezpośredniej styczności z nieruchomością skarżącej, a więc niewątpliwie w sposób istotny i znaczący będzie oddziaływać na wykonywanie przez nią prawa własności. Okoliczność powyższa wskazuje, wbrew stanowisku gminy, że interes prawny skarżącej został naruszony i przez nią wykazany. Fakt ten oznacza, w świetle przywołanej normy art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, że zaistniały warunki kontroli legalności zaskarżonego planu przez Sąd. Ponownie należy wskazać, że uznanie naruszenia interesu prawnego skarżącej, daje jej prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Zakres interesu prawnego wynika z prawa, jakie przysługuje skarżącej do nieruchomości objętych zaskarżonym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Tym samym skarżąca mogła realizować swoje prawo do sądu w tej sprawie w zakresie wyznaczonym postanowieniami art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm., dalej też jako "u.z.p."). Tak wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 844/10.
Skarżąca nie jest jednak legitymowana do wniesienia skargi w tej części, w jakiej została ona oparta na zarzutach dotyczących przyjętych w planie ustaleń odnośnie do obszarów, na których nie są położone nieruchomości, stanowiące jej własność i obszary te w żaden sposób nie oddziaływują na działki, stanowiące własność skarżącej (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 6 czerwca 2007r., sygn. akt II SA/Ol 599/07, z dnia 20 listopada 2012r., sygn. akt II SA/Ol 1189/12, wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 maja 2009r., sygn. akt 527/08, wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2013r., sygn. akt II OSK 2369/12, publ: w internetowej Centralnej Bazie orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wyżej przedstawiona interpretacja omawianej normy prawa materialnego potwierdzona została w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 września 2008 r., sygn. akt SK 76/06, orzekającym o zgodności art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym z art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 i art. 7 oraz art. 77 ust. 2 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W motywach przywołanego orzeczenia Trybunał wyraźnie wskazał, iż skarga w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym nie ma charakteru actio popularis – podstawą jest niezgodność uchwały z prawem i równoczesne naruszenie przez nią konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą związany prawnie (np. właściciel nieruchomości położonej na terenie gminy), a naruszenie to musi wynikać z właściwej regulacji materialnoprawnej. W związku z tym, wnoszący skargę może działać tylko w swoim interesie i nie może kwestionować ustaleń co do obszarów, które nie oddziałują na jego interes prawny, i co do których innym uprawnionym przysługuje prawo do wniesienia skargi. Potwierdza to brzmienie ust. 2 art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, który stanowi, że przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli w sprawie orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił. W postanowieniu z dnia 26 czerwca 1992 r., III ARN 30/92, niepubl. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że rozumieć to należy w ten sposób, iż sąd orzekł już merytorycznie w sprawie konkretnych interesów lub uprawnień naruszonych przez uchwałę organów samorządu terytorialnego, nie zaś "w sprawie tej uchwały" (por. Komentarz do art.101 ustawy o samorządzie gminnym, autorstwa Gabriela Jyż, Lex el.).
Reasumując, w rozpatrywanej sprawie nie ma podstaw do przyznania skarżącej przymiotu strony w odniesieniu do oceny ustaleń przyjętych w zaskarżonym planie i kwestionowanych przez skarżącą dla działek nie stanowiących jej własności, działek stanowiących własność M. M. i G. S. oraz obszarów, na których znajdują się licznie stałe albo okresowe zbiorniki wodne (obszary 53MN, 54MN i 55RZ), gdyż skarżąca w tym zakresie nie posiada interesu prawnego.
Nadto należy podkreślić, że gdyby nawet interes prawny skarżącej we wskazanej powyżej kwestii został naruszony, to wbrew jej stanowisku, nie zostały naruszone przepisy rozporządzenia Nr 160 Wojewody z dnia 19 grudnia 2008 r. Rozporządzenie to weszło w życie w dniu 15 stycznia 2009 r., czyli od tego dnia zaczęły obowiązywać na tym terenie zakazy określone w § 4 ust. 1 tego rozporządzenia. Zauważyć należy, że zakazy te są tożsame z zakazami określonymi w art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz. U z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zm.). Przepisy te w pkt 8 określają zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Powołane rozporządzenie realizuje delegację ustawową z art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody i bezwzględnie wiąże na całym wskazanym obszarze wszystkich potencjalnych jej adresatów, w szczególności osoby zamieszkałe lub przebywające na tym terenie, jak również organy administracji publicznej, które obowiązane są działać na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP). Skarżąca podnosi, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza do lokalizowania obiektów budowlanych w bezpośredniej styczności ze zbiornikiem wodnym (55RZ). Z materiału dowodowego sprawy wynika, że Wójt Gminy "[...]" starał się nawet przeforsować takie stanowisko, zmieniając projekt planu tak, że występujące zbiorniki wodne określono mianem podmokłych nieużytków o wysokich wartościach przyrodniczo-krajobrazowych, ale z takim ustaleniem nie zgodził się Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, konsekwentnie odmawiając uzgodnienia zmienionego projektu planu, powołując się na słownikowe rozumienie pojęcia zbiornik wodny. Sąd podziela pogląd organu uzgodnieniowego w tym względzie. Choć ani ustawodawca, ani Wojewoda nie zdefiniowali pojęcia "zbiorników wodnych", nie można pomijać powszechnego rozumienia tego pojęcia. Bezspornie na analizowanym obszarze znajdują się zauważalne zagłębienia, w których gromadzi się woda. W tej sytuacji nie sposób przyjmować, że nie ma tam zbiorników wodnych i wskazany zakaz nie obowiązuje.
Dodatkowo należy zauważyć, co zasadnie zaakcentowano w odpowiedzi na skargę, iż na Obszarze Chronionego Krajobrazu Doliny Środkowej Łyny wprowadzone zostały zakazy, w tym likwidowania zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, przy czym nie dotyczą one realizacji inwestycji celu publicznego, jakim jest droga gminna 7KDD.
Odnosząc się do zarzutu wskazującego, że droga 7KDD jest usytuowana na grząskim ternie kurzawkowym, a jej wybudowanie w planowanym miejscu
spowoduje zagrożenie osuwania się mas ziemnych wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w planie miejscowym określa się obowiązkowo m.in. zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego (pkt 3), a także szczególne warunki zagospodarowania terenów oraz ograniczenia w ich użytkowaniu (pkt 9). Przepis art. 72 ust. 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) stanowi, że w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego zapewnia się warunki utrzymania równowagi przyrodniczej i racjonalną gospodarkę zasobami środowiska, w szczególności przez: 1) ustalanie programów racjonalnego wykorzystania powierzchni ziemi, w tym na terenach eksploatacji złóż kopalin, i racjonalnego gospodarowania gruntami; 2) uwzględnianie obszarów występowania złóż kopalin oraz obecnych i przyszłych potrzeb eksploatacji tych złóż; 3) zapewnianie kompleksowego rozwiązania problemów zabudowy miast i wsi, ze szczególnym uwzględnieniem gospodarki wodnej, odprowadzania ścieków, gospodarki odpadami, systemów transportowych i komunikacji publicznej oraz urządzania i kształtowania terenów zieleni; 4) uwzględnianie konieczności ochrony wód, gleby i ziemi przed zanieczyszczeniem w związku z prowadzeniem gospodarki rolnej; 5) zapewnianie ochrony walorów krajobrazowych środowiska i warunków klimatycznych; 5a) uwzględnianie potrzeb w zakresie zapobiegania ruchom masowym ziemi i ich skutkom; 6) uwzględnianie innych potrzeb w zakresie ochrony powietrza, wód, gleby, ziemi, ochrony przed hałasem, wibracjami i polami elektromagnetycznymi. Wymagania te określa się na podstawie opracowań ekofizjograficznych, stosownie do rodzaju sporządzanego dokumentu, cech poszczególnych elementów przyrodniczych i ich wzajemnych powiązań. Przez opracowanie ekofizjograficzne rozumie się dokumentację sporządzaną na potrzeby studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz planu zagospodarowania przestrzennego województwa, charakteryzującą poszczególne elementy przyrodnicze na obszarze objętym studium lub planem i ich wzajemne powiązania (ust. 4 i 5 art. 72). Plan miejscowy musi zatem uwzględniać wymogi związane z właściwym funkcjonowaniem środowiska przyrodniczego, wynikające przede wszystkim ze sporządzonego na jego potrzeby opracowania ekofizjograficznego.
W Opracowaniu ekofizjograficznym dla miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zabudowy mieszkaniowej, usługowej i infrastruktury technicznej w obrębie geodezyjnym "[...]" i "[...]", gmina "[...]" stwierdzono m.in., że "właściwości fizyczne gruntu pozwalają ocenić, że lokalizowanie zabudowy w granicach wydzielenia nie będzie rodziło przeszkód". Dodatkowo należy wskazać, iż w sprawie, stosownie do wymogu zawartego w art. 17 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym została sporządzona Prognoza oddziaływania na środowisko dotycząca projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zabudowy mieszkaniowej, usługowej i infrastruktury technicznej w obrębie geodezyjnym "[...]" i "[...]". W prognozie wskazano m.in., że "miejsca oraz skala rozwoju zabudowy wskazuje, iż przedmiotowy plan wskazuje środowisko przyrodnicze, kulturowo – krajobrazowe oraz ład przestrzenny jako dobro społeczne, które podlega ochronie i świadomemu kształtowaniu (...) ustalenia planu służą zapewnieniu proekologicznego rozwoju omawianego terenu, w konsekwencji ochrony środowiska".
Bezzasadnie również skarżąca powołuje w skardze na naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które co do zasady nie mają zastosowania w procedurze planistycznej. Postępowanie w tym zakresie wyczerpująco reguluje ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy. Zgodnie z art. 1 pkt 1 k.p.a. - Kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych.
Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące zmniejszenia wartości jej nieruchomości oraz utrudnień związanych z dojazdem do nieruchomości nr "[...]". Ustawodawca przewidział w art. 36 ust. 1 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym roszczenia dla właścicieli nieruchomości związane z wpływem treści planu na ich nieruchomości. Przepisy te stanowią, że jeżeli, w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może, z zastrzeżeniem ust. 2, żądać od gminy odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo wykupienia nieruchomości lub jej części, nadto jeżeli, w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, wartość nieruchomości uległa obniżeniu, a właściciel albo użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość i nie skorzystał z praw, o których mowa w ust. 1 i 2, może żądać od gminy odszkodowania równego obniżeniu wartości nieruchomości. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z istoty swej przewiduje zatem możliwość negatywnego wpływu treści planu na prawo własności nieruchomości i wprowadziła stosowną instytucję prawną w celu wyrównania strat właściciela nieruchomości z tym związanych. W sytuacji braku naruszenia przez gminę granic władztwa planistycznego, naruszenie prawa własności przez ustalenia planu nie uzasadnia zatem stwierdzenia jego nieważności, a skarżącej przysługuje prawo dochodzenia stosownych roszczeń w trybie art. 36 ust. 1 ustawy. Odnosząc się do zarzutu, że w wypadku powstania drogi budynek skarżącej przy "[...]" ulegnie zniszczeniu, gdyż już pękają w nim ściany, wskazać należy, że powyższe kwestie skarżąca może sygnalizować i podnosić przed organami nadzoru budowlanego.
W rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej uchwały Rady Gminy "[...]" z dnia "[...]" w całości lub części. W szczególności Sąd nie dopatrzył się przesłanek stwierdzenia nieważności, o których stanowi art. 28 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,
tj. naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego, jak i istotnego naruszenia trybu jego sporządzania. Wskazać należy, że WSA w Olsztynie oceniał już procedurę planistyczną oraz zachowanie zasad przy sporządzaniu planu miejscowego dla obrębu geodezyjnego "[..]" i "[...]", na skutek skargi Wojewody, na uprzednio podjętą uchwałę z dnia "[...]". Wyrokiem z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 690/11, Sąd stwierdził nieważność tej uchwały wobec wprowadzenia do ostatecznej wersji planu ustaleń nieuzgodnionych z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska. Po tym wyroku, stosownie do wskazań Sądu, Wójt Gminy "[...]" powtórzył procedurę w niezbędnym zakresie co do obszaru nieuzgodnionego wcześniej z RDOŚ i zmienił zakwestionowane zapisy planu.
Zasadnym jest wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności zaskarżonego aktu, czyli ocenia jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty jego podjęcia, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 147 § 1 p.p.s.a sąd uwzględnia skargę na uchwałę lub akt o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdzając nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części, w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt został wydany z istotnym naruszeniem prawa. Tryb stwierdzania nieważności uchwał rady gminy określony został generalnie w ustawie o samorządzie gminnym. Zgodnie z art. 91 ust. 1 w zw. z art. 91 ust. 4 tej ustawy, stwierdza się nieważność uchwały rady gminy sprzecznej z prawem, jeżeli naruszenie prawa jest istotne. Przy czym w art. 28 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustawodawca skonkretyzował, że nieważność uchwały rady gminy w przedmiocie podjętego planu miejscowego, w całości lub części powodują: naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie. Przyjmuje się, że zasady sporządzania aktu planistycznego dotyczą jego merytorycznego aspektu, a więc zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej. Natomiast tryb postępowania odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmują organy w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego (tak: WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 6 czerwca 2007r., sygn. akt II SA/Ol 599/07). Przy czym, w odróżnieniu od naruszenia zasad sporządzania planu, tylko istotne naruszenie trybu może skutkować stwierdzeniem nieważności, tzn. takie które prowadzi w konsekwencji do sytuacji, w której przyjęte ustalenia planistyczne są odmienne od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono trybu sporządzania aktu planistycznego (vide: Z. Niewiadomski Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2004, str. 251-253). Dlatego bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostaje okoliczność przedłożenia zaskarżonej uchwały Wojewodzie z uchybieniem 7-dniowego terminu.
Mając powyższe na uwadze zważyć należy, że choć zaskarżona uchwała naruszyła interes prawny skarżącej, to jednak naruszenie to mieści się w granicach prawa. Zaskarżona uchwała Rady Gminy "[...]", mogłaby zostać wyeliminowana z obrotu prawnego, jeżeli wraz z naruszeniem interesu prawnego skarżącej doszłoby do naruszenia przez właściwe organy norm prawa materialnego czy procesowego, mających zastosowanie przy uchwalaniu planu miejscowego. Podkreślić należy, iż obowiązek uwzględnienia skargi wniesionej w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Obowiązku takiego nie ma natomiast wówczas, gdy naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienie skarżącego, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem i w granicach przysługującego gminie władztwa.
W świetle przedstawionych powyżej rozważań Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło