II SA/Ol 525/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A.Z. od postanowienia Referendarza Sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 8 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Ol 525/11 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. Z. na postanowienie Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie statusu bezrobotnego – przywrócenie terminu do wniesienia odwołania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, polegającym na ustanowieniu adwokata. WSA/pos.1- sentencja postanowienia Wyrokiem z dnia 20 listopada 2012r. (sygn. akt II SA/Ol 525/11) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę A. Z. na postanowienie Wojewody z dnia "[...]" o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty B. z dnia "[...]" w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony stronie skarżącej w dniu 28 grudnia 2012 r. W dniu 4 stycznia 2013 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie imiennie wskazanego przez niego adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, iż sam prowadzi gospodarstwo domowe, zaś jego majątek stanowią: budynek mieszkalny do rozbiórki o powierzchni 111,54m², mieszkanie o powierzchni ok. 36m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni 0,59ha. Skarżący podał, iż nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych, ani dochodów. Stwierdził, iż jest osobą ubogą, co wynika z przedłożonych do WSA w Olsztynie szeregu wniosków o przyznanie prawa pomocy w pozostałych jego sprawach zawisłych przed tut. Sądem i przedstawionych dowodów źródłowych w postaci m.in. zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy w B. z dnia 3 kwietnia 2012 r., wydruków o stanie konta bankowego i zgromadzonych na nim środkach finansowych oraz ich zablokowaniu w całości przez komornika. Dodał, iż z posiadanej nieruchomości nie czerpie dochodu, a jedynie wykorzystuje ją w celach prywatnych do upraw konsumpcyjnych na swoje potrzeby. Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2013r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił ustanowienia dla wnioskodawcy adwokata. Wskazano, iż w niniejszej sprawie skarżący zwolniony jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy i tym samym w zakresie rozstrzygnięcia złożonego przez niego wniosku pozostaje wyłącznie kwestia ustanowienia adwokata. W świetle zaś obowiązujących przepisów ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się ona w sytuacji uzasadniającej jego przyznanie. Opierając się na informacjach zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym w niniejszej sprawie oraz przedłożonych w innych sprawach dodatkowych oświadczeniach i dokumentach źródłowych, uznanych przez wnioskodawcę za wyczerpujące, stwierdzono, iż wnioskodawca nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że spełnia przesłankę uzasadniającą przyznanie prawa pomocy, bowiem nie jest możliwa ocena jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Od postanowienia tego A. Z. wniósł sprzeciw. Zarzucił naruszenie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a mianowicie art. 255, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 2 pkt 7. Wskazał także na naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Skarżący podniósł, iż Referendarz sądowy bezpodstawnie zastosował art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazując iż skarżący nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy, podczas gdy nie był wzywany do przedłożenia dodatkowych dowodów źródłowych. Zarzucił, iż twierdzenia te są gołosłowne i stanowią nadużycie pozycji sadowej, a także bezprawne działanie. Ponadto podniósł, iż wadliwe jest uznanie, iż skarżący jest w stanie ponieść koszty postępowania i że posiada środki finansowe, podczas gdyż takimi środkami faktycznie nie dysponuje. Także zarzucił, iż przepisy o prawie pomocy zostały zastosowane w taki sposób, aby celowo, w odwecie i z pełną świadomością ograniczyć konstytucyjne prawa skarżącego. Zarzucił przy tym, iż Referendarz nie uwzględnił okoliczności, iż ustawodawca przewidział wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika, a skarżący prowadzi kilkadziesiąt spraw i we wszystkich wniósł o ustanowienie adwokata celem wniesienia skarg kasacyjnych od niekorzystnych wyroków WSA w Olsztynie. Skarżący powołał się przy tym na inne orzeczenia tut. Sądu wskazując, iż pomimo znacznego majątku występujących w tych sprawach podmiotów zostało im przyznane prawo pomocy. Natomiast skarżącemu odmówiono przyznania prawa pomocy pomimo faktu, iż jest osobą ubogą. Nadto skarżący stwierdził, że nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie tezy z postanowień NSA, wydane w sprawach o sygn. FZ 454/04, II OZ 826/12 oraz I OZ 806/12, gdyż postanowienia te są wadliwe i naruszają przepisy prawa. Skarżący zarzucił również, że odmowa przyznania prawa pomocy narusza jego chronione przepisami Konstytucji RP i Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności prawo do sądu i sprawiedliwego procesu. W tej sytuacji skarżący wniósł o zmianę kwestionowanego postanowienia i przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej w dalszej części p.p.s.a.), w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W związku z tym, iż sprzeciw został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy podlega ponownemu rozpatrzeniu. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż w myśl art. 239 pkt 1 lit. b p.p.s.a. strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zatem wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu jedynie w części dotyczącej ustanowienia adwokata. Stosownie bowiem do art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Odnośnie natomiast wniosku o ustanowienie imiennie wskazanego adwokata podnieść należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy podkreślić, iż prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jak i częściowym jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11). Ponadto w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 833/11). Przy czym wskazać należy, iż to Sąd dokonuje oceny, czy osoba ubiegająca się o prawo pomocy spełnia przesłanki określone w ustawie. W związku z tym to Sąd – a nie wnioskodawca – decyduje jakie dokumenty, czy oświadczenia są niezbędne dla ustalenia sytuacji materialnej strony. Strona ubiegająca się o pomoc finansowaną ze środków publicznych musi zaakceptować fakt, iż jest obowiązana ujawnić wszystkie okoliczności dotyczące swojej sytuacji majątkowej, niezależnie od własnej oceny czy dana okoliczność ma, czy też nie ma znaczenia dla ustaleń czynionych przez Sąd. Z przepisów art. 246 § 1 pkt 2 i art. 252 § 1 p.p.s.a. wynika bowiem, że Sąd musi dysponować precyzyjnymi danymi dowodzącymi istnienia ustawowych przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Tym samym rozstrzygnięcie Sądu w kwestii przyznania prawa pomocy zawsze zależy od tego, co zostanie wykazane przez stronę. W świetle wskazanych wyżej przepisów skarżący winien zatem wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżący podał, iż sam prowadzi gospodarstwo domowe, zaś jego majątek stanowią: budynek mieszkalny do rozbiórki o powierzchni 111,54m², mieszkanie o powierzchni ok. 36m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni 0,59ha. Wyjaśnił, iż nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani dochodów. Stwierdził, iż jest osobą ubogą, co wynika z przedłożonych do tut. Sądu szeregu wniosków o przyznanie prawa pomocy w pozostałych sprawach zawisłych przed Sądem i przedstawionych dowodów źródłowych w postaci m.in. zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy w B. z dnia 3 kwietnia 2012 r., wydruków z konta bankowego o stanie konta i zgromadzonych na nim środkach finansowych oraz ich zablokowaniu w całości przez komornika, a także innych oświadczeń. Dodał, iż z posiadanej nieruchomości nie czerpie dochodu, a jedynie wykorzystuje ją w celach prywatnych do upraw konsumpcyjnych na swoje potrzeby. Należy wyjaśnić, iż z w poczet materiału dowodowego niniejszej sprawy włączono również pismo skarżącego z dnia 26 października 2012 r., złożone w odpowiedzi na wezwanie wystosowane do niego m.in. w sprawie o sygn. akt: II SA/Ol 459/12. Skarżący podał w nim, iż w jego ocenie, wyjaśnił on już we wcześniej rozpoznawanych sprawach wszystkie istotne kwestie dotyczące jego sytuacji materialnej. Jednocześnie wskazał, że nie posiada źródeł dochodu i tym samym nie ma źródła utrzymania. Z tego też względu, nie może wykazać swoich wydatków, gdyż ich nie ponosi, może natomiast przedstawić wydatki, ponoszone przez jego rodzinę, z którą jednak nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego. Zaznaczył, że osoby te nie mają żadnego prawnego obowiązku łożenia na skarżącego. Stwierdził, że przedłożył jedynie dowody potwierdzające wydatki uiszczane dobrowolnie przez członków rodziny na opłaty bieżące za podatki, energię i opłaty za mieszkanie, lecz nie ma możliwości przedstawienia wydatków na wyżywienie, które również pokrywa jego rodzina. Skarżący podał ponadto, że budynek mieszkalny do rozbiórki nie jest wykorzystywany ze względu na stan techniczny, w mieszkaniu zamieszkuje, a co do nieruchomości rolnej to wyjaśniał już, że jest ona wykorzystywana jedynie "w celach prywatnych i upraw konsumpcyjnych" i nie wykorzystuje jej w celach zarobkowych. Skarżący stwierdził, że nie ma prawnego obowiązku udostępnienia Sądowi treści aktów notarialnych dokumentujących nabycie nieruchomości. Do pisma załączył m.in. kopie dowodów wpłaty za podatki od nieruchomości i podatek rolny, opłat czynszowych, wyciągi z rachunku bankowego ze stanem konta i faktycznie dostępnych środkach oraz kopie aktów notarialnych o fragmentarycznej treści. Uwzględniając zatem dane zawarte w rozpoznawanym wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz informacje wynikające z oświadczeń i dokumentów złożonych przez skarżącego w uprzednio prowadzonych sprawach stwierdzić należy, że skarżący nie umożliwił Sądowi dokonanie oceny, jak w rzeczywistości kształtuje się jego sytuacja majątkowa. Skarżący nie ujawnił bowiem źródła utrzymania siebie i źródła finansowania ponoszonych wydatków, w tym związanych z posiadaniem wykazanych nieruchomości. Podał jedynie, że wszelkie wydatki związane z utrzymaniem jego i jego majątku ponosi rodzina, która - jak zaznaczył - "prawnie nie może skarżącego zaliczyć w poczet swojego gospodarstwa domowego". Nie wskazał jednak, kto rzeczywiście udziela mu tej pomocy, w jakiej formie i zakresie. Bez wyjaśnienia pozostawił również kwestie związane z posiadanymi nieruchomościami, w szczególności dotyczące ich przeznaczenia i wartości. Tymczasem na ocenę możliwości finansowych osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy ma wpływ nie tylko wysokość osiąganego przez nią dochodu i posiadanych przez nią zasobów pieniężnych, lecz także będący w jej posiadaniu majątek i to, czy może go wykorzystać w celu pozyskania środków pieniężnych, tym bardziej gdy w skład tego majątku wchodzi kilka nieruchomości różnego rodzaju. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że sposób, w jaki właściciel wykorzystuje swój majątek nie może pozostawać bez wpływu na ocenę czy posiada on dostateczne środki na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Istotne jest zatem, że posiadany majątek może przynosić potencjalne pożytki, może również służyć jako zabezpieczenie pożyczki lub kredytu, jeśli właścicielowi, który jest zobowiązany do poniesienia określonych wydatków, brakuje bieżących środków finansowych. Posiadanie majątku, szczególnie nieruchomości, co do zasady wyklucza zatem możliwość przyznania prawa pomocy zwłaszcza, w sytuacji gdy majątek ten nie jest obciążony prawami osób trzecich i w żaden sposób nie została ograniczona możliwość jego wykorzystania w celu pozyskania dochodu, obciążenia lub zbycia (zob. np. postanowienia NSA: z dnia 20 października 2004 r., sygn. akt FZ 454/04 i z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt I OZ 806/12 i z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt I OZ 826/12). Zauważyć jednocześnie należy, że fakt posiadania nieruchomości musi być w każdej sprawie oceniany indywidualnie. Istotny jest bowiem rodzaj nieruchomości, ich przeznaczenie, stan, sytuacja prawna, wartość, a także możliwość uzyskania z tych nieruchomości dochodu odpowiedniego na pokrycie kosztów postępowania. Jak wynika z akt sprawy skarżący jest właścicielem mieszkania i trzech działek o pow.: 403m2, 500m2 i 5.000m2. Z treści przedłożonych kopii aktów notarialnych wynika, że wszystkie nieruchomości są wolne od obciążeń, jedna działka jest zabudowana zakwalifikowanym do rozbiórki budynkiem mieszkalnym, natomiast dwie pozostałe są niezabudowane. Dane o rodzajach działek, ich przeznaczeniu, położeniu i wartości zostały przez skarżącego usunięte. Nie pozwolił on zatem określić stanu posiadanego majątku i jego wartości, co uniemożliwia ustalenie możliwości wykorzystania jego potencjału. Ponadto nie wskazał w czytelny sposób, jak wykorzystuje każdą nieruchomość, a w przypadku gdy jakakolwiek nieruchomość nie przynosi dochodu - przyczyn braku jej wykorzystania w celu pozyskania źródła dochodu. Skarżący podał jedynie, że w mieszkaniu mieszka, budynek do rozbiórki ze względu na jego stan techniczny nie jest wykorzystywany "w jakimkolwiek kierunku", zaś "z posiadanej nieruchomości rolnej korzysta jedynie w celach prywatnych poprzez jej uprawę i w takiej ilości ile jest to (...) niezbędne celem utrzymania w swoim wyżywieniu i tyle ile ma w tym możliwości uprawnej." Zaznaczył, że nie wykorzystuje tych nieruchomości ani do działalności rolniczej, ani gospodarczej, gdyż wiązałyby się z tym koszty, na poniesienie których go nie stać. Wnioskodawca, mimo, że jak podnosi od wielu miesięcy nie uzyskuje dochodu, nie wskazał jednak, dlaczego w pierwszej kolejności nie wykorzystuje ich w celu pozyskania źródła dochodu, chociażby z tytułu dzierżawy, a ostatecznie z tytułu sprzedaży nieruchomości, chociażby tej, której w żaden sposób nie wykorzystuje. Należy podkreślić, że prawo pomocy stanowi instytucję wyjątkową i z tego względu może być przyznane tylko, gdy strona wiarygodnie wykaże, że nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. W sytuacji gdy strona posiada majątek o potencjalnie znacznej wartości, aktualny brak uzyskiwania przez nią dochodów nie może sam w sobie uzasadniać przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tej bowiem sytuacji trudno skarżącego uznać za osobę rzeczywiście należącą do grona osób ubogich. W warunkach niniejszej sprawy skarżący, posiadając wolny od obciążeń majątek, w skład którego wchodzi mieszkanie i trzy nieruchomości gruntowe, nie wykazał wiarygodnie, że wykorzystując racjonalnie ten majątek nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Odnosząc się do kwestii braku wezwania skarżącego do podania dodatkowych informacji wskazać należy, iż – jak wyjaśnił sam skarżący – w tut. Sądzie toczy się równolegle wiele spraw ze skarg A. Z. i w każdej z nich ubiega się on o prawo pomocy. W ocenie Sądu możliwe jest zatem oparcie się na oświadczeniach i dokumentach składanych w innych sprawach, zwłaszcza iż za każdym razem skarżący udziela podobnych informacji, kwestionując żądanie od niego określonych dokumentów i oświadczając iż przedłożone dokumenty są wystarczające do oceny jego sytuacji materialnej. Przy czym podnieść należy, iż skarżący przedkłada dokumenty tylko w takim zakresie w jakim uzna to za stosowne. W związku z tym np. przesyła akty notarialne z częściowo usuniętymi danymi. Należy ponadto wskazać, iż w niniejszej sprawie skarżący już składał wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem tut. Sądu z dnia 30 lipca 2012r. (sygn. akt II SA/Ol 525/11) odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 września 2012r. (Sygn. akt I OZ 708/12) oddalił zażalenie na to postanowienie. Przy czym podkreślić należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu swojego orzeczenia podzielił pogląd tut. Sądu, iż dokumenty które zostały przedłożone w niniejszej sprawie nie wyjaśniają wątpliwości, jakie powstały w toku postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy, a zatem skarżący nie wykazał, iż w sprawie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 246 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dodatkowo należy wskazać, iż także wtedy tut. Sąd opierał się o dokumenty i oświadczenia skarżącego składane w innej sprawie, w których skarżący wskazywał, iż przedłożył wszystkie niezbędne w jego ocenie dokumenty i oświadczenia, a wezwania wysyłane do niego w trybie art. 255 p.p.s.a. uznał za bezcelowe i narażające go na zbędne koszty. Także obecnie – co wynika z włączonych do akt sprawy materiałów z innego postępowania – w dalszym ciągu skarżący kwestionuje prawo Sądu do żądania określonych oświadczeń i dokumentów, twierdząc iż wszystkie niezbędne w jego ocenie oświadczenia i dokumenty sąd już posiada, gdyż zostały przedłożone w innych sprawach. Jednakże w ocenie Sądu pisma i wyjaśnienia skarżącego nie wskazują jednoznacznie, jaka jest jego rzeczywista sytuacja finansowa. Tym samym jeżeli fakty, które wnioskodawca podaje nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 7 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 211/06). Skoro skarżący nie przedstawił informacji, które wskazywałyby na jego rzeczywistą sytuację materialną i zdolności finansowe w sposób niebudzący wątpliwości, to rozpoznawany wniosek należy ocenić jako niezasadny wobec niemożności przeprowadzenia pełnej analizy posiadanych przez stronę środków. Osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy winna mieć świadomość, że domagając się przyznania tego prawa musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego wniosku. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia odmową przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie przepisów art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, wskazać należy, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy dochodzi do konieczności wyważenia pomiędzy zapewnieniem prawa do sądu podmiotowi, który nie ma dostatecznych środków, a zasadą powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych. Prawo dostępu do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń. W przypadku gdy dostęp jednostki do sądu jest ograniczony, to ograniczenie nie będzie sprzeczne z Konstytucją, gdy ograniczenie dostępu do sądu nie narusza samej istoty tego prawa, gdy zmierza do realizacji uzasadnionego prawnie celu, oraz gdy zachowana została rozsądna relacja proporcjonalności pomiędzy stosowanymi środkami a celem, do realizacji którego stosowane środki zmierzały (por. postanowienie NSA z dnia 13 sierpnia 2010 r., sygn. akt II FZ 398/10). Odmowa przyznania prawa pomocy w sytuacji braku przesłanek ku temu, nie naruszy też zasady równości wobec prawa. Należy również podkreślić, że sam fakt, że w celu wniesienia skargi kasacyjnej skarżący musi skorzystać z pomocy fachowego pełnomocnika, w świetle art. 246 § 1 p.p.s.a. nie stanowi wystarczającej przesłanki do przyznania prawa pomocy. Przyznanie stronie profesjonalnego pełnomocnika uzależnione jest bowiem od wykazania jej trudnej sytuacji materialnej (por. postanowienie WSA w Opolu z dnia 24 października 2011 r., sygn. akt II SA/Op 405/10). W niniejszej sprawie skarżący jednak nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a., Sąd postanowił, jak w sentencji.