II SA/Ol 585/08
WyrokWSA w Olsztynie2008-12-16
Skład orzekający: Alicja Jaszczak-Sikora, Marzenna Glabas, Bogusław Jażdżyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły, że skarżąca dobrowolnie i trwale opuściła lokal mieszkalny, co stanowiło podstawę do jej wymeldowania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, naruszając tym samym zasady prawdy obiektywnej i oficjalności postępowania (art. 7 i art. 77 § 1 KPA). Nie wyjaśniono kluczowych kwestii dotyczących charakteru opuszczenia lokalu (trwałość i dobrowolność), w tym dokładnego terminu opuszczenia, prób powrotu do lokalu, obecności rzeczy osobistych oraz faktycznych przyczyn zamieszkiwania u córki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania J. P. z pobytu stałego. Organ I instancji orzekł o wymeldowaniu, uznając, że J. P. opuściła lokal dobrowolnie. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, argumentując, że brak jest dowodów na przymusowe opuszczenie lokalu i że skarżąca nie podjęła kroków prawnych w celu powrotu. Skarżąca zarzucała, że została zmuszona do opuszczenia lokalu przez byłego męża, który wymieniał zamki, i że organy nie ustaliły w pełni stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji (Burmistrza Miasta) oraz orzeczenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Decyzją z dnia "[...]" Burmistrz Miasta orzekł o wymeldowaniu J. P. z pobytu stałego w lokalu przy ul. A w "[...]". W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w sprawie J. P. opuściła sporny lokal w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.).
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła J. P. podnosząc, iż wymienionego lokalu nie opuściła dobrowolnie. Wskazała, iż jej były mąż M. K. uniemożliwił jej zamieszkanie pod wskazanym adresem, poprzez wymianę zamków w drzwiach. Ponadto M. K. kierował w stosunku do odwołującej się groźby bezprawne. W lokalu wielokrotnie miały miejsce interwencje Policji związane z odmową wpuszczenia odwołującej się do mieszkania. J. P. zarzuciła organom, iż nie przeprowadziły w mieszkaniu wizji lokalnej i nie ustaliły czy znajdują się tam jej rzeczy osobiste. Podniosła, iż fakt umorzenia przez prokuraturę postępowania w sprawie gróźb karalnych nie oznacza, że opuściła sporny lokal dobrowolnie. Wskutek działań wymuszających opuszczenie lokalu odwołująca się zmuszona była przebywać u swojej córki w mieszkaniu przy ul. B w "[...]". Zarzuciła organom, iż nie ustaliły w pełni stanu faktycznego, co skutkowało wymeldowaniem odwołującej sie z lokalu.
Decyzją z dnia "[...]" nr "[...]’" Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Podniósł, iż rozstrzygając o wymeldowaniu organ musi ocenić, czy strona, której dotyczy postępowanie, trwale i dobrowolnie opuściła lokal. Dla kwestii istnienia lub braku istnienia dobrowolności w opuszczeniu lokalu, w którym dana osoba jest zameldowana, podstawowe znaczenie ma nie tyle fakt czynienia tej osobie utrudnień w korzystaniu z lokalu, lecz istotna jest okoliczność długotrwałego okresu zamieszkiwania w innym lokalu przy jednoczesnym braku aktywności w dochodzeniu ochrony praw do posiadania lokalu wyrażającej się w niedochodzeniu przed sądem powszechnym powództwa o przywrócenie utraconego posiadania. Organ odwoławczy zaznaczył, że z ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że odwołująca się nie występowała do sądu z wnioskiem o przywrócenie naruszonego posiadania, jak również nie podejmowała innych kroków prawnych w celu ponownego zamieszkania w lokalu nr "[...]" położonym w "[...]" przy ul. A.
Wskazano, że odwołująca się zarzuca organowi l instancji brak dowodu z oględzin lokalu, który ustaliłby jej fakt zamieszkiwania, gdyż jej zdaniem powyższy dowód miałby istotne znaczenie dla sprawy. Zdaniem Wojewody, tego rodzaju wnioski mogły być zgłoszone już przed organem l instancji. Odwołująca się miała bowiem zapewniony czynny udział w postępowaniu toczącym się przed tym organem. Ponadto Wojewoda uznał, iż wedle oceny organu l instancji przeprowadzenie dowodu z oględzin lokalu nie było konieczne z uwagi na inne dowody, które bezspornie wykazują, iż odwołująca się nie zamieszkuje w miejscu pobytu stałego. Chodzi tu przede wszystkim o kierowaną do niej na adres przy ul. A korespondencję, która nie została podejmowana. Świadczy to o trwałym zamieszkiwaniu w innym lokalu, pod którego adresem kierowana korespondencja jest skutecznie odbierana przez stronę. W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy pozwala również, jednoznacznie stwierdzić, iż J. P. opuściła lokal trwale oraz dobrowolnie. Zamiar stałego pobytu pod oznaczonym adresem nie stanowi o zamieszkiwaniu tam osoby, która ma być wymeldowana, lecz musi on być połączony z przebywaniem, które polega na skoncentrowaniu w tym miejscu swoich osobistych i majątkowych interesów. W przedmiotowej sprawie toczyło się postępowanie karne w sprawie gróźb karalnych wypowiadanych przez W. K. wobec byłej żony J. P. w okresie od początku listopada do 19 listopada 2007 r. Powyższe postępowanie zostało umorzone z uwagi na brak danych uzasadniających podejrzenie popełniona przestępstwa. Tym samym uznać należy, iż powoływane przez J. P. argumenty nie zostały udowodnione, nie mogą więc stanowić wiarygodnego materiału dowodowego w sprawie dotyczącej jej wymeldowania oraz stanowić o braku dobrowolności opuszczenia rzeczonego mieszkania.
Zdaniem organu odwoławczego, przedsięwzięte przez J. P. środki są niewystarczające do wykazania woli oraz zamiaru strony powrotu do przedmiotowego mieszkania. Organ ten zauważył, iż zgłoszenia na Komendzie Powiatowej Policji dotyczące utrudnień w korzystaniu z lokalu miały miejsce w listopadzie 2007r., przy czym J. P. nie podjęła wówczas żadnych działań prawnych zmierzających w kierunku zmiany istniejącego stanu faktycznego sprawy dotyczącego dalszego zamieszkiwania. Organ uznał, że zachowanie skarżącej oraz brak jakichkolwiek działań przed sądem powszechnym w kwestii dalszego zamieszkiwania w spornym lokalu świadczą o świadomej i dobrowolnej decyzji w sprawie zmiany miejsca zamieszkania. Wola opuszczenia przedmiotowego mieszkania została wyrażona w sposób niebudzący wątpliwości, a okoliczności sprawy nie wykazały znaczącego wpływu osób trzecich. Tym samym spełniona została przesłanka dobrowolności oraz trwałości opuszczenia przedmiotowego lokalu, co daje podstawę do wymeldowania skarżącej z dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Wojewoda przyjął, iż zasadne było wydanie decyzji administracyjnej o wymeldowaniu J. P. z ww. mieszkania, gdyż stan faktyczny sprawy nie budzi żadnych wątpliwości zarówno dla organu l, jak i II instancji, a dalsze zameldowanie pod wskazanym adresem stanowiłoby tzw. "fikcję meldunkową", tj. stan sprzeczny z rzeczywistym.
Skargę na powyższą decyzję wniosła J. P., żądając uchylenia zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżąca zażądała ponadto przeprowadzenia dowodu z dokumentacji zgromadzonej przez Komendę Powiatową dotyczącej interwencji podejmowanych w spornym lokalu w okresie od października 2007 do czerwca 2008r. Skarżąca wskazała, iż w październiku 2007r. jej były mąż wymienił zamki w drzwiach uniemożliwiając wejście do lokalu. Chciał tym sposobem zmusić ją do opuszczenia lokalu. Kiedy w asyście Policji wchodziła do lokalu były mąż dawał jej klucze. Jednak po wyjściu Policji z mieszkania ponownie wymieniał zamki w drzwiach uniemożliwiając jej zamieszkanie. Taka sytuacja powtarzała się kilkakrotnie. Podniosła, iż od września 2006r. po powrocie do lokalu byłego męża zaczęły się konflikty związane z korzystaniem z mieszkania. Przyznała, iż więcej czasu spędzała u córki A. J., gdyż pilnowała jej małych dzieci. Córka zaś pracowała w godzinach od 15 do 21. Obecnie, ale nie z własnej woli tylko wobec postępowania M.K., zmuszona jest przebywać u córki.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W dniu 13 października 2008r. do Sądu wpłynęło pismo uczestnika postępowania M. K., w którym podniósł on, że skarżąca samodzielnie i dobrowolnie opuściła sporny lokal zabierając ze sobą osiemdziesiąt procent wyposażenia mieszkania. Argumentował, iż z chwilą rozwodu skarżąca utraciła wszelkie prawa do zamieszkiwania w mieszkaniu. Podkreślił, że skarżąca opuszczając mieszkanie oznajmiła, iż nigdy do niego nie wróci ponieważ jest bardzo potrzebna swojej córce, a zadłużenie mieszkania jej nie interesuje. Wobec braku chęci ze strony skarżącej na polubowne załatwienie sprawy uczestnik postępowania wskazał, iż zmuszony był wymeldować skarżącą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
Skarga, jako zasadna zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności
z prawem . Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami).
Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, orzeka
na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji
administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie
o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako ppsa) uchyla go lub stwierdza jego nieważność.
Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy
(art. 133 § 1 ppsa) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł
do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją było wymeldowanie J. P. z lokalu przy ul. A w "[...]".
W sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego zastosowanie ma przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony, bądź z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
W świetle tego przepisu, jedyną przesłanką warunkującą wymeldowanie danej osoby z miejsca jej dotychczasowego stałego zameldowania jest jednoznaczne ustalenie przez organ administracji publicznej, że osoba ta faktycznie opuściła bez wymeldowania się dotychczasowe miejsce pobytu stałego. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, który podziela również Sąd orzekający w niniejszej sprawie, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, w rozumieniu omawianego przepisu, jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 302/05, LEX nr 190969). Innymi słowy, chodzi tu o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby.
Ugruntowane jest także stanowisko, zgodnie z którym za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 października 2005 r., sygn. II OSK 127/05, LEX nr 201427). Również ewentualnie oddalenie powództwa przez sąd powoduje, że brak jest podstaw prawnych do utrzymania fikcji meldunkowej.
Dodać także należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wypowiadał się, że opuszczenie miejsca stałego pobytu, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, winno być rozumiane jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolnego wyprowadzenia się do innego mieszkania. Rezygnacja z prawa przebywania w lokalu może nastąpić również poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. Opuszczeniem jest zatem nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia tego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2006r. II OSK 1069/05 LEX 360269, podobnie wyrok tego Sądu z 1 kwietnia 2008r. II OSK 330/07).
W tym stanie rzeczy kluczowe znaczenie dla sprawy zyskuje ustalenie tego, czy opuszczenie lokalu przez skarżącą miało charakter trwały i dobrowolny. Tymczasem organy tej kwestii w sposób należyty nie wyjaśniły, nie podejmując wszystkich niezbędnych kroków w celu rzetelnego wyjaśnienia sprawy.
Wskazać dalej należy, iż zaniechanie takiego obowiązku przez organy obu instancji na gruncie przedmiotowej sprawy spowodowało naruszenie przez nie art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten nakazuje organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (zasada prawdy obiektywnej). Z art. 7 ponadto wynika, że organ administracji nie może ograniczyć się do oczekiwania na przedstawienie przez stronę dowodów potwierdzających jej żądanie ale że powinien dążyć do wyjaśnienia sprawy (por. wyrok z dnia 25 czerwca 199r. Naczelnego Sądu Administracyjnego, nr I SA 1551/98 – LEX nr 48556). Jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w swoim wyroku z dnia 21 czerwca 2001r. (V SA 3718/00, ONSA 2002/3, poz. 124), obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. W postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje bowiem formalna teoria dowodowa, wg której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie przy pomocy takiego, a nie innego środka dowodowego, ani też zasada, że rola organu orzekającego to rola biernego podmiotu oczekującego na dowody zaoferowane przez stronę. Wręcz przeciwnie, rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy (por. wyrok z dnia 29 listopada 2000r Naczelnego Sądu Administracyjnego, V SA 948/00).
Zasada z art. 7 jest realizowana przede wszystkim przez przepisy normujące postępowanie dowodowe, zwłaszcza przez art. 77 § 1, nakazujący organom zebranie
i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie w sprawie. Z art. 77 § 1 kpa wynika obowiązek organu administracji zgromadzenia całego materiału dowodowego, koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy, co oznacza obowiązek podjęcia przez organ stosownych działań, między innymi przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy, zażądania od strony przedstawienia dowodów na poparcie jej twierdzeń lub wystąpienia do innych organów lub instytucji o zajęcie stanowiska w sprawie (Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Piotr Przybysz, wydanie 4, LexisNexis Warszawa 2007, str. 198).
Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane
w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i zbadanego
w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 kpa) (por. wyrok Sądu Najwyższego – Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 listopada 1994r., III ARN 55/94).
Powyżej przytoczone zasady w niniejszym postępowaniu nie były przestrzegane. W sprawie nie ustalono terminu w którym skarżąca opuściła lokal. Sam uczestnik postępowania, który złożył wniosek o wymeldowanie terminu tego nie potrafi sprecyzować. Raz wskazuje, że miało to miejsce w okresie letnim (wniosek o wszczęcie postępowania). Innym razem podaje, iż był to przełom września i października (pismo z dnia 12 października 2008r. kierowane do Sądu). Przy czym uczestnik postępowania wskazuje na dobrowolne opuszczenie lokalu przez skarżącą, podnosząc, że skarżąca z lokalu zabrała swoje rzeczy osobiste, a nawet niemal osiemdziesiąt procent wyposażenia mieszkania, oświadczając publicznie (jak to podkreślił M.K.), że do lokalu już nie powróci.
Tymczasem skarżąca podnosi, iż do opuszczenia lokalu została zmuszona przez uczestnika postępowania, który wymieniał zamki w drzwiach celem uniemożliwienia jej powrotu do mieszkania. Przy czym podaje, że pierwszy raz zamki zostały wymienione w październiku 2007r. Dodaje jednak, że po pierwszej wymianie zamków powróciła do lokalu w asyście Policji. Po czym uczestnik postępowania ponownie wymieniał zamki i ponownie prosiła Policję o pomoc w powrocie do mieszkania. Wskazała również, iż więcej czasu od października 2007r. – jak należy rozumieć ze skargi - spędzała u córki, która pracowała w godzinach popołudniowych. Skarżąca przyznała, iż obecnie - jednak nie z własnej winy – przebywa w mieszkaniu córki.
Z porównania zeznań stron wynika więc, że są one sprzeczne. Organ zaś w istocie nie zrobił nic, by ustalić wyjaśnienia której ze stron są zgodne z prawdą. Skoro skarżąca miała zabrać wyposażenie mieszkania, jak sugeruje to uczestnik postępowania, a co mogłoby wskazywać na dobrowolność opuszczenia lokalu, to przecież któryś z sąsiadów takie zdarzenie z pewnością by widział i byłby je w stanie potwierdzić zeznaniami. Brak ustalenia momentu opuszczenia lokalu, czyni w istocie niezasadną argumentację organu dotyczą braku podjęcia przez skarżącą w stosownym czasie działań zmierzających do podjęcia kroków przed sądem powszechnym w celu ochrony naruszonego posiadania. Skoro nie ustalono kiedy tego posiadania skarżąca została pozbawiona i czy jeszcze stosowne środki prawne w celu ochrony posiadania może przedsięwziąć.
Organ nie zweryfikował w istocie także faktu, czy skarżąca czyniła próby powrotu do lokalu. Organ w tej mierze odwołał się – jak należy rozumieć, gdyż nie uzasadnia swojego stanowiska w inny sposób – tylko do notatki Policji, z której wynika, iż jedynie w miesiącu listopadzie 2007r. skarżąca podejmowała próby wejścia do mieszkania. Organ nie wziął jednak pod uwagę faktu, że notatka ta została sporządzona 3 grudnia 2007r., a organ odwoławczy orzekał 14 lipca 2008r. i winien także ustalić, czy skarżąca w późniejszym okresie podejmowała próby wejścia do lokalu. Brak postępowania dowodowego w tej kwestii stawia pod znakiem zapytania słuszność stanowiska organu, zgodnie z którym skarżąca nie wykazywała woli i zamiaru powrotu do lokalu oraz nie podejmowała żadnych kroków celem ponownego zamieszkania w mieszkaniu, co może mieć wpływ na ocenę dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu.
W sprawie nie wyjaśniono także, czy po przełomie września i października, skarżąca przebywała w lokalu, jeżeli tak, to jak często i czy do lokalu wracała tylko w asyście Policji.
Nie ustalono ponadto, czy w mieszkaniu - tak podaje skarżąca – znajdują się jej rzeczy osobiste oraz meble. Argumentacja organu odwoławczego zgodnie z którą organ I instancji słusznie nie przeprowadził oględzin lokalu, gdyż o takie oględziny nie występowania skarżąca w trakcie postępowania przed organem I instancji nie zasługuję na uwzględnienie i jest sprzeczna z zasadami postępowania dowodowego przyjętymi w kodeksie postępowania administracyjnego, które nakazują zebranie materiału dowodowego z urzędu celem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Organy nie zweryfikowały także tezy stawianej przez uczestnika postępowania, zgodnie z którą skarżąca zamieszkała u swojej córki dobrowolnie, czyniąc w jej mieszkaniu swoje centrum życiowe z uwagi na problemy córki związane z wychowywaniem trójki małych dzieci i chęci pomocy córce w wychowaniu tychże dzieci.
Za niewystarczające dla oceny przesłanki dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu uznać należy oparcie się przez organy na postanowieniu z dnia 30 stycznia 2008r. Prokuratury Rejonowej o umorzeniu dochodzenia w sprawie gróźb karalnych wypowiadanych przez uczestnika postępowania w stosunku do skarżącej oraz faktu, iż korespondencja w postępowaniu administracyjnym kierowana była na adres zamieszkania córki J. P. i tam skutecznie podejmowana przez skarżącą.
W ocenie sądu zatem organy dopuściły się naruszenia norm procesowych
w postaci art. 7 i art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nie wystarczające wyjaśnienie okoliczności faktycznych. Nie przesądzając o ostatecznym wyniku rozstrzygnięcia postępowania administracyjnego należy stwierdzić, że w toku ponownego rozpatrzenia sprawy koniecznym będzie dokonanie takiej weryfikacji, która pozwoli na pełne i rzetelne wyjaśnienie stanu faktycznego, a więc ustalenia okoliczności związanej z opuszczeniem lokalu przez skarżącą. Organ winien wyjaśnić te kwestię z poszanowaniem przytoczonych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Organy mogą w szczególności przesłuchać sąsiadów M. K., zażądać informacji z Komedy Powiatowej Policji w Bartoszycach na okoliczność interwencji podejmowanych w spornym lokalu, ewentualnie przesłuchać policjantów, którzy zajmowali się sprawą. Rozważyć dokonanie oględzin lokalu przy ul. A celem ustalenia jakie rzeczy osobiste pozostały w tym lokalu, ewentualnie przeprowadzić oględziny mieszkania w którym zamieszkuje obecnie skarżąca, celem ustalenia, jakie rzeczy zostały zabrane z lokalu przy ul. A po podjęciu przez nią domniemanej przeprowadzki. Organy mogą również rozważyć z uwagi na rozbieżności w zeznaniach stron przeprowadzenie rozprawy administracyjnej.
Skarżącej wyjaśnić natomiast należy, iż w jej interesie leży złożenie zeznań w sprawie, a organ choć ma obowiązek przeprowadzić postępowanie dowodowe z urzędu według wymienionych zasad, to nie ma obowiązku poszukiwania dowodów na korzyść jednej ze stron, strona więc także winna wykazywać inicjatywę w zakresie wskazywania dowodów służących poparciu wysuwanych przez nią tez.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji podjęto stosownie do art. 152 tejże ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło