II SA/Ol 61/15
PostanowienieWSA w Olsztynie2015-04-08
Skład orzekający: Piotr Chybicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, prowadząca gospodarstwo agroturystyczne i posiadająca znaczący majątek, może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli nie przedstawi wyczerpujących dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację materialną?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych), ponieważ skarżąca nie wykazała w sposób wyczerpujący swojej trudnej sytuacji materialnej. Posiadanie znacznego majątku nieruchomego i ruchomego, w tym koni sportowych, oraz nieprzedstawienie dokumentów potwierdzających wysokość dochodów i kosztów prowadzonej działalności agroturystycznej, uniemożliwia obiektywną ocenę jej możliwości płatniczych i uzasadnia odmowę zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca K. P. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną i konieczność utrzymania trojga dzieci. Prowadzi gospodarstwo agroturystyczne, które generuje dochody tylko sezonowo. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedłożyła dodatkowe oświadczenia i dokumenty, jednak sąd uznał je za niewystarczające do oceny jej sytuacji materialnej. Starszy referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, co skarżąca zaskarżyła sprzeciwem. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie warunków zabudowy na skutek sprzeciwu K. P. od postanowienia Starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 3 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 61/15 w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. . WSA/post.1 - sentencja postanowienia
We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu PPF K. P., powołując się na ciężką sytuację materialną, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała, iż ma na utrzymaniu troje dzieci. Nie korzysta z pomocy społecznej. Samodzielnie prowadzi gospodarstwo agroturystyczne, które jednak przynosi dochody tylko w sezonie letnim. Miesięczna wysokość dochodów kształtuje się w skali roku średnio na poziomie ok. "[...]" zł. W pracach na gospodarstwie korzysta dorywczo z pomocy osób trzecich, którym za pracę musi zapłacić. Skarżąca stwierdziła, iż wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi stawia ją przed dylematem, czy uiścić ten wpis, czy też dokupić opału, którego ceny również nie pozwalają na jednorazowy zakup wymaganej ilości. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z trójką dzieci. W rubryce nr 7.1. wykazała dom o pow. 100 m2, nieruchomość rolną o pow. 10 ha, a w poz. "inne nieruchomości" wpisała: "zabudowania gospodarcze stajnia, stodoła 1, stodoła 2". W rubryce nr 10 skarżąca wykazała dochód z tytułu prowadzenia gospodarstwa agroturystycznego w kwocie "[...]" zł brutto, dodając, iż nie jest płatnikiem VAT i PIT, zaś w rubryce nr 9 podniosła, iż nie ma zasądzonych alimentów, a były mąż po rozwodzie wyjechał za granicę.
W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącej i jej rodziny oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez nią oświadczenia, starszy referendarz sądowy wezwał skarżącą do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji majątkowej (w zakresie odnoszącym się do majątku, wykorzystywanego do prowadzenia gospodarstwa agroturystycznego oraz wykazanej w rubryce nr 7.1. nieruchomości rolnej) i finansowej (w zakresie odnoszącym się do przychodu, kosztów uzyskania tego przychodu oraz dochodu/straty, uzyskanych/poniesionych z tytułu prowadzenia przez skarżącą gospodarstwa agroturystycznego w 2014 r. oraz w poszczególnych miesiącach 2015 r., ewentualnych dobrowolnych alimentów od byłego męża skarżącej, ponoszonych wydatków, a także wyciągów z posiadanych przez skarżącą i jej dzieci rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy). W wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na to wezwanie, skarżąca przedłożyła pismo procesowe z dnia "[...]", w którym oświadczyła, iż w ramach prowadzonej działalności agroturystycznej wynajmuje 3 pokoje, znajdujące się w domu mieszkalnym. Dodała, iż cały majątek jest przedmiotem współwłasności, zaś sprawa jego podziału jest nieuregulowana. Wskazała, iż w skład majątku wchodzi dom mieszkalny o pow. 120 m2, stajnia o pow. 182 m2, stodoła o pow. 192 m2 (wykorzystywana jako magazyn paszowy) oraz nieruchomość rolna o pow. 10,0500 ha fizycznych (6,2975 ha przeliczeniowych). Na potrzeby gospodarstwa agroturystycznego chowa 5 koni, 2 króliki i 1 świnię. Wykazała stanowiące współwłasność maszyny rolnicze wykorzystywane do pracy w gospodarstwie agroturystycznym oraz samochód wykorzystywany na potrzeby rodziny. Wskazała, iż szacunkowa wartość gospodarstwa agroturystycznego to ok. "[...]" zł. Odnosząc się do żądania złożenia kopii dokumentów, z których wynika wysokość przychodu, kosztów uzyskania tego przychodu oraz wysokość dochodu/straty, uzyskanych/poniesionych z tytułu prowadzenia gospodarstwa agroturystycznego w 2014 r. oraz w poszczególnych miesiącach 2015 r., skarżąca oświadczyła, iż działalność agroturystyczną prowadzi głównie w okresie letnim i ferii zimowych, dochody są nieregularne, a "przypuszczalny dochód miesięczny to "[...]" zł". Dodała jednocześnie, iż jest zwolniona z podatku. Wskazała, iż nieruchomość rolna, wykazana w rubryce nr 7.1., to w części nieużytki, wykorzystywane jako wybieg dla koni, a w części pastwiska, przeznaczone na wypas. Z uwagi na słabą jakość ziemi, w okresach suszy, zmuszona jest dokarmiać konie dodatkową paszą. Skarżąca dodała, iż nieruchomość rolna nie jest objęta uprawą.
Skarżąca oświadczyła, iż do stycznia dzieci otrzymywały systematycznie alimenty od ojca. W lutym nie otrzymały alimentów, ponieważ stracił on pracę i ma problemy finansowe. W marcu ojcu kończy się "kuroniówka". Odnosząc się do żądania wskazania wysokości i przeznaczenia wszystkich ponoszonych przez skarżącą i jej dzieci wydatków miesięcznych, skarżąca wykazała wydatki miesięczne, kwartalne i roczne (wyżywienie, energia, ogrzewanie, woda, odpady, ścieki, TV, abonament RTV, telefony, internet, ubezpieczenie na życie, wydatki związane ze szkołą, bilety miesięczne dzieci, paliwo do samochodu, KRUS, podatek), których wysokość wynosi średnio "[...]’ zł miesięcznie. Skarżąca oświadczyła ponadto, iż tylko ona posiada rachunek bankowy.
Do przedmiotowego pisma skarżąca załączyła: kopie lub oryginały dokumentów potwierdzających wysokość części wykazanych wydatków, kopię informacji dotyczącej działek deklarowanych do płatności w ramach wspólnotowych systemów pomocy przez męża skarżącej oraz historie operacji na jej rachunku bankowym (3 wydruki, w tym jeden niepełny - za okresy: 17/02/2015 - 26/01/2015, 19/01/2015 - 18/12/2014, 15/12/2014 - 02/12/2014). Zgodnie z tymi historiami w grudniu i w styczniu skarżąca otrzymała alimenty od byłego męża w kwocie po "[...]" zł, we wskazanych okresach rachunek bankowy zasilany był również wpłatami osób trzecich (1.000 PLN - 02/02/2015, 690 PLN - 29/01/2015, 1.000 PLN - 23/12/2014) oraz skarżącej (1.000 PLN - 22/12/2014), saldo konta na dzień "[...]" wynosi "[...]" zł.
Postanowieniem z dnia 5 marca 2015 r. starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił skarżącej zwolnienia od kosztów sądowych. Podniósł, że pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach niezastosowania się do wezwania, skarżąca sprawie, skarżąca nie przedłożyła wszystkich żądanych oświadczeń i dokumentów źródłowych, nie wyjaśniła też przyczyn tego stanu rzeczy. Skarżąca udzieliła wprawdzie dodatkowych wyjaśnień na temat sytuacji materialnej 4-osobowej rodziny, lecz nie w pełnym zakresie, a ponadto w części sprzecznych z oświadczeniem złożonym na urzędowym formularzu i nie wyjaśniła powodów rozbieżności pomiędzy złożonymi oświadczeniami. Powyższe sprawia natomiast, że nie jest możliwe dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącej, a w konsekwencji stwierdzenie w sposób nie budzący wątpliwości, że w niniejszej sprawie nie jest ona w stanie ponieść, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, kosztów sądowych, czy to w całości, czy też w części. Wątpliwości starszego referendarza sądowego wzbudziła kwestia wysokości dochodów (ok. "[...]" zł brutto miesięcznie) oraz znacznie przekraczających ich wydatków (ok. ‘[...]" zł miesięcznie).
Ponadto zwrócono uwagę na rozbieżności pomiędzy oświadczeniami zawartymi w formularzu wniosku PPF, a oświadczeniami złożonymi na wezwanie w trybie art. 255 p.p.s.a. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu skarżąca nie wykazała alimentów jako źródła utrzymania 4-osobowej rodziny, nie powołała się również na fakt pogorszenia sytuacji finansowej w związku z utratą tego źródła dochodu, mimo że mając na uwadze ich wysokość ("[...]" zł) stanowiły one istotny składnik utrzymania 4-osobowej rodziny. W rubryce nr 9 skarżąca podniosła jedynie: "Były mąż po rozwodzie wyjechał za granicę. Nie mam zasądzonych alimentów." W dodatkowym oświadczeniu skarżąca wskazała jednak, że do stycznia "alimenty dzieci otrzymywały systematycznie". Skarżąca podniosła również, iż w lutym dzieci nie otrzymały alimentów, ponieważ ich ojciec stracił pracę, jednocześnie jednak wskazała, iż w marcu "kończy się ojcu kuroniówka".
Starszy referendarz sądowy stwierdził, że nieujawnienie przez skarżącą, pomimo wezwania, sytuacji materialnej jej rodziny w pełnym zakresie uniemożliwia podjęcie korzystnego dla niej rozstrzygnięcia.
W ustawowym terminie skarżąca wniosła sprzeciw od tego postanowienia. Podniosła, że w jej ocenie nie ma możliwości udokumentowania kosztów uzyskania przychodów przy tego rodzaju działalności jaką prowadzi tj. agroturystyce. Stwierdziła, iż wymagałoby to od niej gromadzenia wszystkich paragonów ze sklepów, pobierania oświadczeń od gospodyń wiejskich co do sprzedawanych jej płodów rolnych, mierzenia objętości siana zjadanego prze konie i tym podobnych absurdów. Nie ma też , gdyż brak jest takiego obowiązku, możliwości precyzyjnego wykazania samych dochodów, gdyż są one niestabilne, po drugie nie są obciążone podatkiem VAT ani podatkiem dochodowym.
Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem starszego referendarza sądowego w zakresie nieścisłości w składanych deklaracjach, jakoby za pierwszym razem podawała dochód w wysokości "[...]" zł miesięcznie, a za drugim "[...]’ zł miesięcznie. Podobnie wskazała, iż nie było rozbieżności w kwestii otrzymywanych alimentów. Stwierdziła, że skoro nie ma zasądzonych alimentów, a były mąż płaci alimenty dobrowolnie, co nie znaczy regularnie, to nie istnieją nieścisłości pomiędzy tymi wyjaśnieniami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej w dalszej części uzasadnienia: "p.p.s.a", w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W związku z tym, że sprzeciw został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy podlega ponownemu rozpatrzeniu.
Stosownie do art. 199 p.p.s.a. zasadą jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania sądowego, natomiast odstępstwem od niej jest przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
W rozpoznawanej sprawie skarżąca zwracała się o zwolnienie od kosztów sądowych. Do rozpoznania wniosku strony mają zatem zastosowanie przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że przyznanie prawa pomocy uzależnione jest wyłącznie od trudnej sytuacji materialnej wnioskodawcy i dla rozstrzygnięcia w tym zakresie nie może mieć znaczenia przedmiot zaskarżenia, czy przekonanie strony skarżącej, że działa w słusznej sprawie. Do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wystarczy również ogólnikowe twierdzenie o trudnej sytuacji finansowej skarżącej strony. Użycie w zacytowanym przepisie przez ustawodawcę sformułowania "następuje" oznacza, że spełnienie przesłanek określonych w tym unormowaniu obliguje sąd do przyznania prawa pomocy w określonym zakresie. Jednak obowiązek udzielenia przez sąd prawa pomocy powstaje w sytuacji, w której wnioskodawca wykaże brak środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Innymi słowy, to na stronie postępowania, wnioskującej o udzielenie prawa pomocy, spoczywa inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia jej wniosku. Strona powinna przekonać sąd, że jej sytuacja materialna uprawnia do otrzymania prawa pomocy. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lutego 2013 r., II FZ 87/13 i z 19 grudnia 2012, II FZ 972/12 publ. na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Służyć temu ma rzetelnie wypełniony wniosek. Strona obowiązana jest podać w nim precyzyjnie informacje odpowiadające prawdzie, które umożliwią ustalenie rzeczywistego stanu rodzinnego, majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy. Jeżeli zawarte we wniosku oświadczenia nie są w tym zakresie wystarczające lub budzą wątpliwości, to zgodnie z art. 255 p.p.s.a. strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu rodzinnego, majątkowego i dochodów. Niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. J.P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, wyd. 2 LexisNexis, Warszawa 2006, str. 527). W konsekwencji wnioskodawca musi udzielić w zainicjowanej sprawie wyczerpujących informacji, które umożliwią każdorazowo ocenę jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz uprawdopodobnią jego trudną sytuację materialną.
Należy podkreślić, że przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów sądowych przez strony postępowania, a w związku z tym nie może być stosowane powszechnie. Zwolnienie od ponoszenia kosztów stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego zwolnienie takie powinno być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04). Z tego względu przesłanki zastosowania instytucji prawa pomocy winny być interpretowane w sposób ścisły, a udzielenie prawa pomocy powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (tak NSA w postanowieniu z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11).
Ocena sytuacji majątkowej wnioskodawcy, w tym jego możliwości płatniczych, ma być obiektywna, czemu służy swobodna ocena dowodów, uwzględniająca doświadczenie życiowe oraz reguły logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i, ważąc ich moc oraz wiarygodność, odnosi je do pozostałego materiału dowodowego.
W rozpatrywanym przypadku skarżąca nie wykazała okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżąca jest współwłaścicielką znacznego majątku nieruchomego: domu o powierzchni 120 m2, stajni o powierzchni 182 m2, stodoły o powierzchni 192 m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 10,0500 ha (6,2975 ha przeliczeniowego). Wnioskodawczyni nie wykazała przy tym żadnych obciążeń posiadanego majątku nieruchomego. Biorąc zatem pod uwagę stan posiadania skarżącej, można poprzestać na wskazaniu, iż "zgodnie (...) z utrwaloną linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego sposób w jaki właściciel wykorzystuje swój majątek, nie może mieć wpływu na ocenę, czy posiada on dostateczne środki na uiszczenie wpisu. Istotne jest bowiem, że posiadany majątek może przynosić potencjalne pożytki, może również służyć jako zabezpieczenie pożyczki czy kredytu, jeśli właścicielowi, który jest zobowiązany do poniesienia określonych wydatków, brakuje bieżących środków finansowych (...). Również w postanowieniu z dnia 20 października 2004 r., sygn. akt FZ 454/04 Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na utrwalone stanowisko Sądu Najwyższego (orzeczenie z dnia 23 października 1934 r., C II 1441/34) uznał, że posiadanie majątku, szczególnie nieruchomości (...) w zasadzie wyklucza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych, zwłaszcza w sytuacji, gdy majątek ten nie jest obciążony prawami osób trzecich i w żaden inny sposób nie została ograniczona możność jego zbycia." (z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2009 r.; sygn. akt I OZ 563/09; orzeczenie dostępne w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa. gov.pl).
Skarżąca prowadzi gospodarstwo agroturystyczne, w skład którego wchodzą maszyny rolnicze, samochód oraz inwentarz żywy. W ramach tego gospodarstwa wnioskodawczyni posiada pięć koni, które niewątpliwie, w świetle wiedzy i doświadczenia życiowego, posiadają wartość rynkową oraz stanowią istotny składnik majątkowy skarżącej. Wnioskodawczyni nie wyjaśniła, co prawda, jakiego rodzaju konie posiada, wskazała, że są to konie "na potrzeby gospodarstwa agroturystycznego". Niemniej jednak stanowią one część aktywów skarżącej, która nie uprawnia do stwierdzenia, że skarżąca jest osobą wymagającą pomocy ze strony budżetu państwa. Z przedłożonych dokumentów źródłowych wynika dodatkowo, iż co najmniej dwa z posiadanych przez skarżącą koni są końmi sportowymi, o czym świadczy fakt opłacenia w Polskim Związku Jeździeckim licencji za konia "[...]" oraz konia ‘[...]", co zostało potwierdzone na wyciągu z rachunku bankowego skarżącej (k. nr 26).
Posiadany przez skarżącą majątek nieruchomy oraz ruchomy nie pozwala zaliczyć wnioskodawczyni do kategorii osób żyjących w ubóstwie. Pod pojęciem stanu majątkowego należy bowiem rozumieć nie tylko zasób gotówki, znajdujący się w posiadaniu strony, lecz również środki finansowe ulokowane w majątku ruchomym i nieruchomym. Z tego też względu posiadanie majątku, w postaci jakichkolwiek aktywów, zawsze rzutuje na ocenę prawa do przyznania prawa pomocy, w tym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych. W judykaturze powszechnie przyjęty jest pogląd, że sposób w jaki właściciel wykorzystuje swój majątek, nie może mieć wpływu na ocenę, czy posiada on dostateczne środki na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem. Istotne jest bowiem, że posiadany majątek może przynosić potencjalne pożytki.
Wskazać również należy, iż wyjaśnienia skarżącej odnośnie uzyskiwanych dochodów nie są wyczerpujące i zupełne. Skarżąca nie przedłożyła jakichkolwiek dokumentów, z których wynikałaby wysokość jej dochodu z tytułu prowadzonej działalności, tłumacząc ten fakt, iż nie jest płatnikiem VAT i PIT. Zgodzić należy się, że dochody z wynajmu pokoi gościnnych, w sytuacji gdy znajdują się one na terenach wiejskich, w gospodarstwie rolnym, a ich ilość nie przekracza pięciu, nie są opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Odnośnie natomiast zwolnienia z podatku od towarów i usług skarżąca musi posiadać dokumenty potwierdzające wysokość jej dochodów chociażby w postaci ewidencji uproszczonej, która pozwala pilnować wysokości obrotów, a tym samym momentu, do którego można korzystać ze zwolnienia z VAT. Tym samym, wbrew twierdzeniom skarżącej, mogła ona uprawdopodobnić wysokość uzyskiwanych dochodów przedkładając stosowne dokumenty, czego jednak nie uczyniła.
Same zatem oświadczenia o wysokości uzyskiwanych przez nią dochodów, zwłaszcza gdy nie korelują one ze sobą, ponieważ skarżąca raz podawała kwotę około "[...]’ zł brutto miesięcznie, a następnie "[...]" zł, są niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji finansowej wnioskodawczyni.
Powyższe wątpliwości co do wysokości uzyskiwanych dochodów potwierdza dodatkowo znacząca różnica pomiędzy deklarowaną wysokością dochodów, a wysokością kosztów utrzymania. Nawet gdyby przyjąć korzystniejsze dla wnioskodawczyni oświadczenie, że jej dochody wynoszą "[...]" zł brutto miesięcznie, to i tak ponoszone wydatki w wysokości około "[...]" zł miesięcznie, znacznie przekraczają uzyskiwany dochód. Wnioskodawczyni nie wyjaśniła w jaki sposób możliwe jest pokrywanie nadwyżki wydatków nad uzyskiwanymi dochodami. Powyższe powoduje, że oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach złożone przez skarżącą budzi wątpliwości, co do jej faktycznej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych. Niemożliwa jest bowiem sytuacja, w której wydatki przewyższają dochody, a wnioskodawca nie wykazuje innych źródeł ich finansowania.
Zauważyć również należy, iż saldo konta na dzień "[...]" wynosiło "[...]" zł. Skoro zatem skarżąca nie podniosła, aby środki te były zabezpieczone na pokrycie określonych niezbędnych potrzeb jej rodziny, to przyjąć należy, iż nie istnieją przeszkody, dla których nie byłoby możliwe pokrycie z tych środków kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Ponadto, skoro skarżąca do stycznia 2015r. otrzymywała regularne dobrowolne alimenty od byłego męża w wysokości "[...]’ zł miesięcznie, zwiększające znacząco jej dochód, to mogła poczynić oszczędności na koszty niniejszego postępowania, które na obecnym etapie wynoszą "[...]" zł tytułem wpisu od skargi. O treści decyzji, którą zamierzała zaskarżyć dowiedziała się bowiem już w listopadzie ubiegłego roku, bowiem w dniu 28 listopada 2014 r. decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została odebrana przez reprezentującego skarżącą pełnomocnika (k. 82 – akt administracyjnych).
Biorąc pod uwagę wszystkie wyżej wskazane argumenty stwierdzić należy, że wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie wyczerpuje ustawowej przesłanki, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło