II SA/Ol 75/15

Dnia 30 czerwca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2015 roku sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji - oddala skargę. Decyzją z dnia 29 września 2014 r. działający z upoważnienia Starosty E. Podinspektor w Wydziale Komunikacji i Transportu skierował na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego A. M. posiadającego prawo jazdy kategorii B. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 99 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 2 w związku z art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 600 ze zm.) oraz art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) dalej zwanej: u.p.r.d. W uzasadnieniu wyjaśniono, że w dniu 28 lipca 2014 r. z Komendy Wojewódzkiej Policji wpłynął wniosek o sprawdzenie kwalifikacji kierującego pojazdem A. M. w zakresie wszystkich posiadanych kategorii prawa jazdy, który w okresie od 25 lutego 2014 r. do 6 lipca 2014 r. uzyskał 28 punktów karnych z powodu wielokrotnego naruszenia przepisów i zasad ruchu drogowego. Od decyzji tej A. M. wniósł odwołanie podnosząc, że została ona wydana jedynie w oparciu o informacje pochodzące od Komendanta Wojewódzkiego Policji odnośnie naliczenia skarżącemu punktów karnych za naruszenia w ruchu drogowym. Organ nie wziął pod uwagę okoliczności, że skarżący po uzyskaniu w dniu 7 lipca 2014 r. informacji z ewidencji kierujących naruszających przepisy ruchu drogowego, iż do dnia 7 lipca 2014 r. zgromadził 18 punktów karnych, w dniu 10 lipca 2014 r. odbył szkolenie w "[...]" Ośrodku Ruchu Drogowego w celu obniżenia liczby przypisanych mu punktów. O fakcie przekroczenia dopuszczalnej liczby punktów skarżący dowiedział się dopiero z pisma otrzymanego od organu I instancji. Decyzją z dnia 17 listopada 2014 r., Rep. "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyjaśniono, że skarżący w okresie od 25 lutego 2014 r. do 6 lipca 2014 r. uzyskał 28 punktów karnych za naruszenie przepisów i zasad ruchu drogowego. Wskazano, że po wszczęciu w dniu 11 sierpnia 2014 r. postępowania w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego w związku z przekroczeniem 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów i zasad ruchu drogowego, pełnomocnik skarżącego poinformował organ I instancji, iż w dniu 7 lipca 2014 r. skarżący uzyskał informację z ewidencji kierujących naruszających przepisy ruchu drogowego o tym, że do dnia 7 lipca zgromadził 18 punktów karnych. W tej sytuacji w dniu 10 lipca 2014 r. odbył szkolenie powodujące obniżenie liczby przypisanych mu punktów w "[...]" Ośrodku Ruchu Drogowego. Organ odwoławczy wyjaśnił jednak, że szkolenie skarżący odbył już po przekroczeniu 24 punktów karnych. Natomiast celem regulacji zawartej w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.r.d. jest dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów tej ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Zatem kierowca, który za naruszanie przepisów ruchu drogowego uzyskał więcej niż 24 punkty ma bezwzględny obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Na powyższą decyzję pełnomocnik A. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) zwanej dalej: k.p.a., poprzez ustalenie, że skarżący w okresie 25 lutego 2014 r. do 6 lipca 2014 r. uzyskał 28 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego; - art. 7 w związku z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 84 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy oraz zinterpretowanie wątpliwości odnośnie stanu faktycznego na niekorzyść skarżącego; - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej wydanego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu podniesiono, że po uzyskaniu przez skarżącego w dniu 7 lipca 2014 r. informacji z ewidencji kierujących naruszających przepisy ruchu drogowego, iż do dnia 7 lipca zgromadził on 18 punktów karnych, w dniu 10 lipca 2014 r. odbył on szkolenie w "[...]" Ośrodku Ruchu Drogowego w celu obniżenia liczby przypisanych mu punktów. O fakcie przekroczenia dopuszczalnej liczby punktów skarżący dowiedział się z pisma otrzymanego od organu I instancji. Nie miał zatem możliwości zakwestionowania decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji, dokonującego wpisów do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, odnośnie przypisania mu punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Ponieważ Starosta prowadząc postępowanie w sprawie dotyczącej uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi nie ma kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy za naruszenia przepisów ruchu drogowego, należało zawiesić postępowanie do czasu uzyskania stanowiska Komendanta Wojewódzkiego Policji w tym zakresie. Skarżący zarzucił, że organy obu instancji nie rozważyły treści udzielonej skarżącemu informacji odnośnie ilości punktów karnych, charakteru tej informacji oraz wpływu jej treści na działania podejmowane przez skarżącego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji stwierdził, że skarga i zarzuty w niej wskazane nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 listopada 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o skierowaniu A. M. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii B. W rzeczonej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania administracyjnego ani prawa materialnego, które skutkowałoby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji, bowiem są one zgodne z obowiązującym prawem. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych pisma Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 24 lipca 2014 r. (k. 2 akt administracyjnych) wynika, że skarżący przekroczył dopuszczalny limit punktów karnych, gdyż za naruszenia w okresie od 25 lutego 2014 r. do 6 lipca 2014 r. przepisów ruchu drogowego otrzymał 28 punktów. Istotę sporu stanowi kwestia, czy odbyte przez skarżącego w dniu 10 lipca 2014 r. szkolenie w trybie art. 130 ust. 3 u.p.r.d. stanowiło podstawę do zmniejszenia posiadanej przez niego liczby punktów karnych. W tej sytuacji przypomnieć należy, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.r.d., który jest podstawą do wydania przez starostę decyzji o skierowaniu osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem, na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 u.p.r.d. Zgodnie z art. 130 ust. 1 u.p.r.d., Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się zaś odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 – 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się, zgodnie z art. 130 ust. 2 u.p.r.d., po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty (w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 u.p.r.d., tj. kierowców w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy - 20 punktów). Wprowadzenie do porządku prawnego systemu punktowego za naruszenia przepisów ruchu drogowego miało na celu zdyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ruchu drogowego oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu tych przepisów. Przekroczenie przez kierującego pojazdem 24 punktów w ciągu 1 roku od dnia pierwszego naruszenia powoduje określone konsekwencje. W takim przypadku kierujący pojazdem powinien liczyć się m.in. ze skierowaniem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji (art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.r.d.). Użyty przez ustawodawcę zwrot, że osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdami "podlega" kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji oznacza, że kompetencja starosty do orzeczenia w drodze decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie tego uprawnienia ma charakter związany, wykluczający tym samym jakąkolwiek sferę uznania administracyjnego, a warunkiem wydania decyzji w tym przedmiocie jest stwierdzenie, w oparciu o wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, że osoba posiadająca uprawnienie przekroczyła 24 punkty otrzymane na podstawie art. 130 ust. 1 u.p.r.d. Na podstawie art. 130 ust. 3 u.p.r.d. została przewidziana możliwość uczestniczenia kierowcy wpisanego do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego w szkoleniu na własny koszt, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Zestawienie tego przepisu z treścią ust. 2 uprawnia do przyjęcia, że odbycie przez kierowcę szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jeśli szkolenie kierowca odbył już po przekroczeniu liczby 24 punktów wpisanych do ewidencji, o której mowa w art. 130 ust. 1 u.p.r.d. Regulację taką zawiera § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2012 r. poz. 488) wskazując, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że nie jest dopuszczalne zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, na skutek uczestnictwa w szkoleniu, w sytuacji, gdy odbycie szkolenia nastąpiło już po przekroczeniu 24 punktów, wpisanych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego (por. wyrok NSA: z dnia 16 grudnia 2010 r.; sygn. I OSK 275/10, z dnia 22 marca 2011 r., sygn. I OSK 723/10, z dnia 13 października 2011 r., sygn. I OSK 1721/10, z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. I OSK 1757/12, dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skład orzekający w niniejszym postępowaniu w pełni podziela zaprezentowany tam pogląd. Powyższe oznacza, że ukończenie przez skarżącego szkolenia w dniu 10 lipca 2014 r. nie spowodowało zmniejszenia liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, bowiem już wcześniej tj. w okresie 25 lutego - 6 lipca 2014 r. uzyskał on 28 punktów karnych. W sprawie tej nie ma znaczenia okoliczność, że w dniu 7 lipca 2014 r. strona uzyskała informację z ewidencji kierujących naruszających przepisy ruchu drogowego, że do dnia 7 lipca 2014 r. zgromadziła 18 punktów karnych, skoro dzień wcześniej, tj. w dniu 6 lipca 2014 r. skarżący naruszył przepisy ruchu drogowego, za które otrzymał 10 punktów karnych za przekroczenie prędkości powyżej 50 km/h, mając już uprzednio 18 punktów karnych, które zostały zgromadzone wcześniej bez naruszenia które miało miejsce w dniu 6 lipca 2014 r., co jednoznacznie wynikało z uzyskanej informacji o wpisach w ewidencji kierujących naruszających przepisy ruchu drogowego. Skarżący, wbrew zarzutom skargi, liczby punktów wpisanych do ewidencji nie podważył, a organy administracyjne w postępowaniu w sprawie o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji związane są liczbą punktów wpisanych do ewidencji kierowców. W tym miejscu warto przywołać wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2013 r. sygn. I OSK 855/12, w którym stwierdzono, że ani starosta, ani samorządowe kolegium odwoławcze prowadząc postępowania w sprawie dotyczącej uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Jeżeli jedynie komendant wojewódzki Policji jest organem, który dokonuje wpisów do ewidencji, a więc w drodze czynności materialno-technicznych ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń, a zainteresowany kierowca może zaskarżyć do sądu administracyjnego powyższe czynności, to kwestia prawidłowości takich wpisów, a co za tym idzie, ilości punktów karnych przyznanych danemu kierowcy, może być jedynie rozważana w sprawie ze skargi na taką czynność (dostępne w CBOSA). Zatem oczekiwanie skarżącego, aby w postępowaniu w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji organ przeprowadzał postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie prawidłowości przypisania mu punktów karnych, nie mogą być spełnione, gdyż w obowiązującym stanie prawnym nie ma podstaw do podjęcia takich działań. Decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji ma charakter związany, a zatem organ jest zobowiązany do jej wydania w sytuacji stwierdzenia, w oparciu o wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, że osoba posiadająca uprawnienie przekroczyła 24 punkty otrzymane na podstawie art. 130 ust. 1 u.p.r.d. W ocenie Sądu, również zarzuty natury procesowej dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 84 § 1, art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. nie zasługują na uwzględnienie, albowiem organy obydwu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie, rozważając wszechstronnie zebrany w sprawie materiał dowodowy, a w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności organ uzasadnił swoje stanowisko, a także wyjaśnił podstawy prawne decyzji i przytoczył przepisy prawa. Reasumując, Sąd uznał, że zaskarżone decyzje są zgodne z prawem materialnym, nie doszło również do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które dawałoby podstawę do wyeliminowania rozstrzygnięć z obrotu prawnego. Na marginesie jedynie należy wskazać, że skarżący w skardze nie podał aby dokonał skutecznego zakwestionowania ustalonych przez komendanta wojewódzkiego Policji wpisów dotyczących przypisanych mu naruszeń przepisów ruchu drogowego. Nadto wyjaśnić pozostaje, że błędne przekonanie o mniejszej liczbie punktów nie prowadzi do uchylenia się od skutków, o jakich mowa w ustawie prawo o ruchu drogowym, w tym istnieniu podstaw do skierowania na badania psychologiczne czy też skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 8 stycznia 2013 r. sygn. II SA/Bd 973/12, dostępny CBOSA). Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.