II SA/Ol 785/11

Dnia 2 lutego 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2012 roku sprawy ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie warunków zabudowy – wznowienia postępowania oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" Prezydent Miasta ustalił na rzecz K. B. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie i zmianie sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego nr 2 na handlowo – usługowy w budynku przy ul. "[...]" w O. na działce nr "[...]" oraz budowie nowego wejścia i schodów zewnętrznych do w/w lokalu na działce nr "[...]’. Pismem z dnia 21 lutego 2008r. B. G. zwróciła się do Wojewody o zbadanie legalności powyższej decyzji i stwierdzenie jej nieważności. Po złożeniu tego wniosku doszło do wymiany korespondencji między wnioskującą a Samorządowym Kolegium Odwoławczym dotyczącej postępowania nieważnościowego, zakończonego wydaniem przez SKO decyzji z dnia 10 kwietnia 2009r. utrzymującej w mocy decyzję własną z dnia 29 grudnia 2008r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 11 lipca 2007r. Pismem z dnia 16 stycznia 2009r. B. G. wystąpiła do Prezydenta Miasta z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej wydaniem decyzji z dnia "[...]’r. o warunkach zabudowy, powołując się na przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 4 i 6 Kodeksu postępowania administracyjnego i wskazując, że bez swej winy nie brała udziału w postępowaniu oraz, że w sprawie nie było rozstrzygnięcia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Decyzją z dnia "[...]"r. Prezydent Miasta odmówił wznowienia postępowania, podnosząc iż wnioskująca uchybiła miesięcznemu terminowi do wniesienia podania, przewidzianemu w art. 148 Kpa. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]’, a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia z uwagi na niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych i przedwczesną ocenę, że wniosek o wznowienie złożony został po terminie. Organ odwoławczy wskazał także, że w jego ocenie o przesłance wznowienia dotyczącej braku uzgodnień skarżąca dowiedziała się z decyzji SKO z 29 grudnia 2008r.odmawiającej stwierdzenia nieważności. Postanowieniem z dnia "[...]’ r. organ pierwszej instancji wznowił postępowanie w sprawie, a następnie decyzją z dnia "[...]"r. odmówił uchylenia decyzji na podstawie art. 151 § 1 Kpa. Również ta decyzja została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia "[...]’r. Dodatkowo w trakcie trwania postępowania wznowieniowego B. G. w dniu 4 czerwca 2009r. wniosła odwołanie od decyzji z dnia 11 lipca 2007r. ustalającej warunki zabudowy, wskazując, że treść decyzji nie była jej wcześniej znana. Postanowieniem z dnia 30 października 2009r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta decyzją z dnia "[...]"r. odmówił uchylenia decyzji uzasadniając, że B. G. brała udział w postępowaniu poprzez udział w nim zarządcy wspólnoty mieszkaniowej, zatem jej wniosek o wznowienie jest spóźniony, a indywidualnego interesu prawnego w postępowaniu wnioskująca nie posiada. Ponadto organ wskazał, że skarżona decyzja posiadała wymagane uzgodnienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]"r., po rozpatrzeniu odwołania, uchyliło powyższą decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w przypadku złożenia podania o wznowienie z uchybieniem terminu, organ powinien odmówić wznowienia postępowania, a w przypadku, gdy postępowanie zostało wznowione, należy je umorzyć. Na tym etapie postępowanie przedwczesne są zatem rozważania organu dotyczące posiadania przymiotu strony przez B. G.. Organ odwoławczy wskazał także, że rozważenia wymaga, czy z uwagi na wskazywanie dwóch podstaw wznowienia i różnych terminów do złożenia podania, nie należy w sprawie wydać dwóch rozstrzygnięć. SKO nie podzieliło stanowiska organu I Instancji co do ostateczności uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Kolejną decyzją z dnia "[...]’ Prezydent Miasta umorzył wznowione postępowanie, uzasadniając, że podanie o wznowienie złożone zostało z uchybieniem terminu. Ponadto organ wskazał, powołując się postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2010r. (sygn. akt II OZ 591/10), iż B. G. nie ma przymiotu strony w toczącym się postępowaniu, ponieważ przymiot ten przysługuje wyłącznie wspólnocie mieszkaniowej. Po rozpoznaniu odwołania od tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]"r, uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, że w przypadku stwierdzenia, iż podanie o wznowienie postępowania złożone zostało z uchybieniem terminu, to umarzając postępowanie organ nie może uznawać bądź nie uznawać skarżącej za stronę postępowania, ponieważ jest to przedwczesne. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Prezydent Miasta decyzją z dnia "[...]" umorzył wznowione postępowanie z uwagi na złożenie podania o wznowienie z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu organ wskazał, że B. G. najpóźniej w dniu 22 lutego 2008r. wiedziała o decyzji z dnia "[...]"r. w przedmiocie warunków zabudowy, gdyż tego dnia zwróciła się do Wojewody o zbadanie legalności tej decyzji. Natomiast wniosek o wznowienie złożyła dnia 19 stycznia 2009r., zatem z uchybieniem terminu jednego miesiąca od dnia w którym dowiedziała się o podstawie wznowienia. Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że z materiału dowodowego sprawy wynika, iż pismem z dnia 22 lutego 2008r. odwołująca wystąpiła z wnioskiem do Wojewody o zbadanie legalności decyzji o warunkach zabudowy. Natomiast decyzją z dnia 29 grudnia 2009r. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności tej decyzji, wskazując w uzasadnieniu, że okoliczność, iż uzgodnienia z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków nie wydano przed dniem 11 lipca 2007r. może stanowić podstawę do żądania wznowienia postępowania oraz, że jeżeli B. G. jako strona nie brała udziału w postępowaniu to okoliczność ta także może stanowić podstawę do żądania wznowienia postępowania. Zdaniem Kolegium z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż w dniu 22 lutego 2008r. skarżąca wiedziała o decyzji z dnia 11 lipca 2007r., a zatem miała możliwość dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Organ podniósł także, że trudno uznać, iż termin do wznowienia postępowania powinien być liczony od dnia 29 grudnia 2008 r., ponieważ wówczas Kolegium wyjaśniło jedynie w uzasadnieniu, że wskazane okoliczności są podstawą do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Zatem zasadnie organ pierwszej instancji umorzył postępowanie z uwagi na wniesienie podania o wznowienie z uchybieniem terminu. W skardze na powyższą decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie B. G. wniosła o jej uchylenie i wznowienie postępowania w sprawie wydania decyzji z dnia 11 lipca 2007r. o warunkach zabudowy. W uzasadnieniu skargi wskazała, że składając pismo o zbadanie legalności decyzji nie znała jej treści i nie wiedziała czego ona dotyczyła, gdyż jej nie otrzymała. Doręczono jej tę decyzję dopiero 18 maja 2009r. i wtedy zapoznała się z jej treścią. Wskazała także, że zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego zarzuca nieuwzględnienie, iż organ I instancji naruszył art. 107 § 1 oraz 109 § 1 Kpa, a także w sposób zawiniony nie dostarczył jej w terminie decyzji o warunkach zabudowy. Wskazała także, że kolegium wcześniej uznało, że o podstawach wznowienia dowiedziała się z decyzji z dnia 29 grudnia 2008r., a ona uznała ten termin za wiążący i złożyła odwołanie, mimo iż nie znała treści decyzji. Podniosła, że w jej ocenie Prezydent Miasta umarzając postępowanie, usiłuje przeforsować wadliwą decyzję w celu ukrycia bezspornych błędów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie , podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie rozważań wskazać należy, iż zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., - dalej jako p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W związku z tym sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem. Ocenie w postępowaniu przed sądem administracyjnym podlega prawidłowość stosowania i wykładni przepisów prawa przez organy orzekające w toku postępowania administracyjnego. Kryterium legalności (zgodności z prawem) powoduje, że sąd administracyjny może wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm./ - dalej jako p.p.s.a.). W zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy wskazać, że zgodnie z art. 145 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie m.in.: jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. (pkt 4); decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu (pkt 6). Przepisy Kpa określają również wymogi formalne skutecznego złożenia podania, zawierającego żądanie wznowienia postępowania. W myśl art. 148 § 1 kpa, podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 Kpa). Zachowanie powyższego terminu musi być udowodnione przez stronę, a organ jest obowiązany ustalić spełnienie tego warunku. Dopiero pozytywne ustalenia w tym zakresie upoważniają organ do badania spełnienia się przesłanki wznowieniowej i orzekania co do meritum. Uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania ma ten skutek, że postępowanie nie może być wznowione. Okoliczność ta powoduje wyłącznie obowiązek wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, zgodnie z art. 149 § 3 kpa. Podkreślić trzeba, iż ustalenie czy wniosek o wznowienie postępowania wpłynął w terminie jest obowiązkiem organów obu instancji. Przystąpienie do rozpoznawania sprawy wznowieniowej w wypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustawowego terminu do złożenia wniosku winno skutkować umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego, wobec niedopuszczalności jego wszczęcia. Analogiczny pogląd co do sposobu załatwienia sprawy w przypadku wznowienia postępowania, które z uwagi na uchybienie terminu ustawowego nie podlegało wznowieniu jest utrwalony w licznych orzeczenia sądów administracyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2010 r., sygn. II OSK 773/09, z dnia 26 stycznia 2009r., sygn. akt II OSK 25/08, 6 października 2000 r., sygn. I SA 855/09, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Podnieść należy, że artykuł 148 § 2 kpa nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania faktu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Informacja o wydanej decyzji nie musi pochodzić od organu wydającego decyzję, lecz także z innych źródeł, byleby wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 773/09, z dnia 10 marca 2006 r. sygn. II OSK 622/05, z dnia 6 października 2000 r. sygn. I SA 855/99 i z dnia 3 lutego 1998 r. sygn. I SA 769/97). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 714/08, zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi mianowicie o takie dane jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy, przy czym nie jest konieczne aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy, jeżeli posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że zachowanie terminu miesięcznego musi być udowodnione przez stronę, która powinna wykazać kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o wydanej decyzji, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem wskazanego powyżej terminu. Materiał dowodowy stanowiący podstawę rozstrzygania w tej kwestii, podlega swobodnej ocenie organu administracji publicznej, który ustala, czy termin został zachowany. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że z materiału dowodowego sprawy jednoznacznie wynika, iż skarżąca o decyzji Prezydenta Miasta z dnia "[...]"r. ustalającej warunki zabudowy na rzecz K. B. wiedziała już w dniu 21 lutego 2008r., ponieważ w piśmie opatrzonym tą datą, , w którym domagała się od Wojewody zbadania legalności decyzji, powołała zarówno datę, numer jak i organ wydający wskazaną wyżej decyzję. O okoliczności, iż decyzja ta dotyczy warunków zabudowy dla przebudowy domu przy ul. "[...]" w O. i zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego nr 2 na handlowo – usługowy oraz budowy nowego wejścia i schodów zewnętrznych skarżąca informowana była poprzez doręczenie jej postanowienia Wojewody z dnia 28 lutego 2008r. przekazującego jej wniosek według właściwości, pisma SKO z dnia 11 marca 2008r. kierowanego do Prezydenta Miasta i pisma Prezydenta Miasta do SKO z dnia 20 marca 2008r. (k. 200, 202 i 206 akt administracyjnych). Zatem z całą pewnością złożenie wniosku o wznowienie postępowania w dniu 16 stycznia 2009r. nastąpiło z uchybieniem ustawowego terminu przewidzianego w art. 148 § 2 Kpa (jeden miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji) dla przesłanki wznowienia polegającej na niezawinionym braku udziału strony w postępowaniu ( art. 145 §1 pkt 4 Kpa). Podnoszony przez skarżącą argument, iż nie mogła wcześniej złożyć podania o wznowienie, ponieważ nieznana jej była treść decyzji, gdyż nie została jej ona doręczona, w świetle przedstawionych wyżej rozważań i poglądów orzecznictwa, nie zasługuje na uwzględnienie. Na marginesie jedynie wskazać należy, że decyzja o warunkach zabudowy doręczona została skarżącej w dniu 18 maja 2009r., a zatem 5 miesięcy po złożeniu przez nią podania o wznowienie postępowania. Odnosząc się natomiast do drugiej wskazywanej przez skarżącą podstawy wznowienia, dotyczącej braku wymaganych uzgodnień ze strony konserwatora zabytków ( art. 145 § 1 pkt 6 Kpa), to również należało podzielić pogląd organów obu instancji, że i w tym zakresie podanie zostało złożone z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 148 § 1 Kpa tj. jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. W piśmie z dnia 21 lipca 2008r. adresowanym do SKO, w którym B. G. uzasadniała posiadanie indywidualnego interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy, skarżąca wskazała, że prowadzona inwestycja nie posiadała zgody konserwatora zabytków. Tę samą okoliczność podnosiła w piśmie z dnia 25 sierpnia 2008r. (k. 230 i 233 akt administracyjnych). Zatem należy przyjąć, że najpóźniej 21 lipca 2008r. znana jej była okoliczność mogąca stanowić podstawę wznowienia. Słusznie organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że prezentowany wcześniej przez ten organ pogląd jakoby o podstawie wznowienia dotyczącej braku uzgodnień skarżąca dowiedziała się dopiero z uzasadnienia decyzji SKO z dnia 29 grudnia 2008r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy, nie może zostać uznany za prawidłowy. W uzasadnieniu tym wskazano bowiem jedynie, że w aktach sprawy brak jest rozstrzygnięcia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w przedmiocie zażalenia Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. "[...]" w O. na postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 29 grudnia 2003r. i jeżeli uzgodnienia takiego nie wydano do dnia 11 lipca 2007r. to okoliczność ta może stanowić podstawę do żądania wznowienia postępowania. Zatem uzasadnienie to zawierało jedynie informację o ewentualnej możliwej podstawie wznowienia, nie przesądzało jednak o tym, czy skarżącej przesłanka ta była znana wcześniej, a zatem od kiedy należy liczyć termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W świetle powyższych rozważań, stwierdzić należy, że zarzuty skargi dotyczące wadliwości zaskarżonej decyzji nie zasługują na uwzględnienie. Również pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia art. 107 §1 Kpa i art. 109 Kpa nie są zasadne. Decyzje organów obu instancji zawierają wszystkie elementy przewidziane w art. 107 § 1 Kpa i zostały skarżącej prawidłowo doręczone, natomiast kwestia doręczenia decyzji o warunkach zabudowy nie była przedmiotem postępowania wznowieniowego. W tym stanie rzeczy, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd z mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.