II SA/Ol 882/13

Dnia 26 listopada 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2013 roku przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej sprawy ze skargi W. Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie rejestracji pojazdu I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (dwieście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 31 lipca 2013r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 127 §3 oraz art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: "k.p.a."), po ponownym rozpatrzeniu wniosku W. Ł. o zawieszenie postępowania odwoławczego w sprawie uchylenia decyzji o rejestracji pojazdu oraz odmowie rejestracji pojazdu, utrzymało w mocy postanowienie własne z dnia "[...]" nr "[...]", odmawiające zawieszenia postępowania. W uzasadnieniu organ przytoczył treść art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i stwierdził, że toczące się przed sądem powszechnym postępowanie w przedmiocie uregulowania własności pojazdu nie jest zagadnieniem wstępnym, zatem brak jest podstaw do zawieszenia postępowania odwoławczego. W skardze na powyższe postanowienie, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, W. Ł. zarzucił organowi naruszenie art.97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez odmowę zawieszenia postępowania odwoławczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Podczas rozprawy w dniu 26 listopada 2013 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia z uwagi na niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. SKO, wobec stanowiska Prokuratora, wniosło o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, jednak z innych przyczyn, niż w niej podniesione. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., gdyż wydane zostało z istotnym naruszeniem procedury administracyjnej. Zgodnie z art. 144 § 1 k.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Natomiast w myśl art. 101 § 3 k.p.a. na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie. W tym miejscu zwrócić należy uwagę, że przepis art. 101 § 3 k.p.a. do dnia 10 kwietnia 2011 r. stanowił, że na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy stronie zażalenie. Wobec takiego brzmienia przepisu przyjmowano, że zażalenie przysługuje na wszystkie rodzaje postanowień w przedmiocie zawieszenia, tj. 1/ postanowienie o zawieszeniu postępowania, 2/ postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania, 3/ postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania, 4/ postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania. Zmiana Kodeksu postępowania administracyjnego wprowadzona ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 6, poz. 18), która weszła w życie dnia 11 kwietnia 2011 roku, zmieniła treść art. 101 § 3 k.p.a. Przepis ten obecnie stanowi, że na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie. W kontekście wskazanej zmiany unormowanie to należy odczytywać w ten sposób, że zażalenie przysługuje na postanowienie o zawieszeniu postępowania oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania. Za takim rozumieniem tego przepisu przemawia uzasadnienie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego wynika, że ustawodawca wprost wykluczył zażalenie na podjęcie zawieszonego postępowania, motywując to możliwością oceny jego zasadności w ramach kontroli podjętego rozstrzygnięcia na skutek odwołania (i skargi do sądu), ten sam argument przemawia także za wykluczeniem zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania. Za wskazaną interpretacją przemawia również wykładnia celowościowa i systemowa tego przepisu. W uzasadnieniu wyroku z dnia 8 maja 2013r., sygn. akt I OSK 2148/11 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że istotą nowelizacji art. 101 § 3 k.p.a. było pozostawienie środka zaskarżenia na postanowienia tamujące postępowanie administracyjne i jednocześnie wyłączenie możliwości zaskarżania postanowień, które nie wstrzymują biegu postępowania administracyjnego, a więc postanowienia o odmowie zawieszenia oraz o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego. Zgodnie z zasadą szybkości postępowania – wynikającą z art. 12 k.p.a. – organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Co do zasady więc postępowanie administracyjne powinno być zakończone w terminach określonych w art. 35 k.p.a. Uzasadnione jest zatem wyłączenie możliwości odrębnego zaskarżania postanowień, które nie tamują biegu postępowania administracyjnego. Strona niezadowolona ze wskazanych rozstrzygnięć nie zostaje pozbawiona jednak możliwości ich kontroli, gdyż – na podstawie art. 142 k.p.a. – może je kwestionować w odwołaniu od decyzji i ewentualnie w skardze do sądu administracyjnego na decyzję organu II instancji (tak też NSA w postanowieniach z dnia 15 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 2921/12, z dnia 15 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 2991/12 oraz wyrokach z dnia 22 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 543/11, z dnia 23 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2410/10, publ. w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.nsa.gov.pl). Wobec powyższego stwierdzić należy, że skoro obowiązujące w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia przepisy procedury administracyjnej nie przewidują samoistnego środka zaskarżenia dla postanowień o odmowie zawieszenia postępowania, to środek ten stronie nie przysługuje. W takim przypadku zastosowanie ma art. 134 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania. Regulacja ta, w myśl art. 127 § 3 k.p.a., ma odpowiednie zastosowanie do wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podkreślić należy, że przepis art. 134 k.p.a. obliguje organ rozpoznający sprawę w II instancji w pierwszej kolejności do badania dopuszczalności środka odwoławczego. Cytowany przepis nie określa, jakie warunki decydują o dopuszczalności bądź niedopuszczalności tego środka, wynikają one jednak z innych przepisów procesowych stanowiących o przedmiocie zaskarżenia i toku postępowania. Niedopuszczalność środka odwoławczego ( odwołania, zażalenia czy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Niedopuszczalność z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawa możliwości zaskarżenia decyzji czy postanowienia w toku instancji. Wskazać należy, że Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę, nie uwzględnił wniosku organu w przedmiocie odrzucenia skargi. W toku postępowania administracyjnego, mimo niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, doszło do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ II instancji, rozstrzygnięcie to zostało doręczone stronom i funkcjonuje w obrocie prawnym, zatem koniecznym było jego wyeliminowanie z porządku prawnego, poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji rozpatrzy wniosek skarżącego, mając na względzie przedstawioną powyżej ocenę prawną. Z mocy art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł w pkt II, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania sądowego rozstrzygnięto na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 200 zł, obejmującą uiszczony wpis od skargi.