II SA/Ol 89/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 lutego 2017r. sprawy ze skargi Z. R. na uchwałę Rady Gminy z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie skargi na działalność wójta postanawia 1. odrzucić skargę, 2. odrzucić wniosek o przyznanie prawa pomocy. Uchwałą z dnia "[...]’ r., nr "[...]" Rada Gminy, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.) oraz art. 229 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej jako: "k.p.a."), uznała za niezasadną skargę Z. R. na działalność Wójta Gminy. W uzasadnieniu Rada Gminy wskazała, że uchwała dotyczy trzech skarg skarżącego na działalność Wójta Gminy: z dnia 8 i 21 listopada 2016 r. oraz z dnia 7 grudnia 2016 r. (nadesłana wg właściwości przez Prokuraturę). Podała, że w każdej z powyższych skarg, skarżący po raz kolejny podnosi zarzut okradania go z własności lokalu, który skarżący uważa za swoją własność, a w rzeczywistości stanowi on nieruchomość gminną, niszczenia mienia, dopuszczania się wandalizmu, oraz niewypłacania należności finansowych, które wg skarżącego mu przysługują. Skarżący winę za te działania przypisuje Wójtowi, któremu zarzuca wykorzystywanie stanowiska i żąda jego ukarania. Rada Gminy uznała skargi za bezzasadne i podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w uchwale Nr "[...]" z dnia "[...]" r. w sprawie rozpatrzenia skargi na działalność Wójta, wobec niewniesienia przez skarżącego nowych okoliczności w stosunku do rozpatrzonej wówczas skargi. Zważono, że skarżący wciąż podnosi zarzuty, które były już rozpatrywane przez Radę Gminy i uznane za bezzasadne. Podkreślono, że skarżący otrzymał w/w uchwałę wraz z uzasadnieniem, w którym szczegółowo odniesiono się do każdego z postawionych zarzutów. W ponownie złożonych skargach, skarżący stawia Wójtowi zarzut dokonywania kradzieży, zniszczeń, wandalizmu na nieruchomości. Żąda od gminy wyimaginowanych odszkodowań, które nie wynikają z żadnych udowodnionych szkód uwzględnionych na podstawie przepisów regulujących odpowiedzialność odszkodowawczą. Skarżący według własnego uznania określa szkody, ich rozmiar, wysokość i termin wypłaty. Komisja Rewizyjna, analizując materiał dowodowy przed wydaniem uchwały z dnia 28 czerwca 2016 r., stwierdziła, że oskarżenia nie znajdują pokrycia w badanym materiale dowodowym. Powyższe stanowisko zostało zakomunikowane skarżącemu przy piśmie z dnia 4 stycznia 2017 r. W dniu 12 stycznia 2017r. (data przekazania skargi według właściwości organowi) Z. R. zaskarżył powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, zarzucając Radzie Gminy oparcie rozstrzygnięcia na fałszywych dowodach. Wniósł, w przypadku uznania przez WSA swojej niewłaściwości, o przekazanie skargi wraz z innymi, tj. przeciwko Gminie i PINB do sądu właściwego i przyznanie mu z urzędu pomocy prawnej w celu napisania prawidłowo pozwu i reprezentowania go przed sądem. W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Rady Gminy wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że sprawa nie należy do kognicji sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Przedmiotem zaskarżenia jest uchwała Rady Gminy, którą po raz drugi oceniano zasadność zarzutów skarżącego, które legły uprzednio u podstaw uchwały z dnia "[...]", nieuwzględniającej skargę na działalność Wójta Gminy. Postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 925/16 tutejszy Sąd odrzucił skargę skarżącego na wskazaną uchwałę nr "[...]". Wyjaśniono wówczas skarżącemu zakres kognicji sądów administracyjnych i charakter postępowania skargowego unormowanego w art. 227 i nast. k.p.a. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko powszechnie akceptowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym kwestionowana uchwała nie należy do żadnej z zaskarżalnych do sądu administracyjnego form działalności administracji publicznej. W szczególności zaskarżonej uchwały nie można kwalifikować, jako podjętej "w sprawie z zakresu administracji publicznej", w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, gdyż nie stanowi ona rozstrzygnięcia sprawy z zakresu administracji publicznej w rozumieniu tego przepisu (por. W. Kisiel [w:] Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz pod red. P. Chmielnickiego, Warszawa 2010, uw. 2.8. do art. 101), lecz podjęta została dla załatwienia skargi w trybie postępowania skargowego, kończącego się, zgodnie z art. 238 § 1 k.p.a., niezaskarżalnym zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi. Jak wynika z treści zaskarżonej uchwały została ona podjęła po rozpoznaniu skargi w oparciu o regulacje zawarte w dziale VIII k.p.a., zatytułowanym "Skargi i wnioski" (art. 221- 240 k.p.a.). Stosownie do treści art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skarga tego rodzaju jest szczególnym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, zawierającym zarzut wadliwej działalności organu lub jego pracownika. Uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończące się czynnością faktyczną w postaci zawiadomienia o załatwieniu sprawy, które może być kwestionowane nową skargą wniesioną w tym trybie. W postępowaniu tym nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, nie jest wydawany akt administracyjny, ani dokonywana czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zainteresowanemu podmiotowi nie przysługuje prawo do zaskarżenia odpowiedzi. Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie działu VIII k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2692/11, publ. na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że stronie niezadowolonej z załatwienia skargi opartej na podstawie art. 227 k.p.a. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania takich skarg, nawet jeżeli zawiadomienie o załatwieniu skargi ma formę uchwały organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego. Zainicjowana skargą ocena sposobu działania organu, jak i jego pracowników, sprowadzająca się do ustalenia prawidłowości i terminowości ich działania oraz zbadania potrzeby podjęcia określonych czynności stanowi wewnętrzną sprawę organów. Postępowanie skargowe nie kończy się władczym aktem podlegającym ocenie sądu administracyjnego z punktu widzenia legalności (por. postanowienia: NSA z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09; WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Go 398/08; WSA w Poznaniu z dnia 25 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Po 30/10, WSA w Olsztynie z dnia 23 stycznia 2014r., sygn. akt II SA/Ol 47/14, postanowienie NSA z dnia 17 stycznia 2014r., sygn. II OSK 3134/13, publ. na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym, w niniejszej sprawie Sąd nie mógł poddać ocenie legalności sygnalizowanych przez skarżącego działań ani badać zasadności zaskarżonej uchwały. Postępowanie w sprawie skarg, podjętych w trybie skargowym, przewidzianym w dziale VIII k.p.a., nie podlega bowiem kontroli sądów administracyjnych, co obligowało Sąd do odrzucenia skargi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Tym samym sąd administracyjny nie jest władny do analizowania zasadności twierdzeń skarżącego i ustalania, który ewentualnie z sądów powszechnych byłby właściwy do rozstrzygnięcia zarzutów skarżącego. Na zasadzie art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem lub w toku postępowania. Prawo pomocy, o którym mowa we wskazanym przepisie, jako jeden ze standardów realizacji prawa do sądu, dotyczy wyłącznie postępowania przed sądem administracyjnym. Stosownie do tego przepisu z momentem rozpoczęcia się biegu terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego strona może ubiegać się o przyznanie jej prawa pomocy w związku z zamiarem zaskarżenia aktu administracyjnego do sądu administracyjnego. Przy czym wydany akt musi w ogóle podlegać zaskarżeniu do sądu administracyjnego, to znaczy musi spełniać kryteria z art. 3 § 2 p.p.s.a., co w niniejszej sprawie nie zostało spełnione. Nie jest zatem możliwe przyznanie przez sąd administracyjny prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika do napisania pozwu i reprezentowania przed sądem powszechnym, jak tego żąda skarżący. Regulacje zawarte w Dziale V rozdział 3. oddział 2. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odnoszą się wyłącznie do postępowania sądowoadministracyjnego i nie dotyczą innych postępowań. W tym stanie rzeczy wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy do napisania pozwu i reprezentowania przed sądem powszechnym należało odrzucić jako niedopuszczalny, po myśli art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art.64 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 64 § 3 p.p.s.a do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Natomiast w myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych ( niż wymienione w pkt 1-5) przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.