II SAB/Ol 41/21

WyrokWSA w Olsztynie2021-05-18

Skład orzekający: Alicja Jaszczak-Sikora, Marzenna Glabas, Bogusław Jażdżyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o wypłatę wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w sprawie skargi na bezczynność organu, ponieważ organ wydał decyzję merytoryczną przed rozpoznaniem skargi przez sąd, co uczyniło postępowanie bezprzedmiotowym. Sąd jednocześnie stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę błędne przekonanie organu co do wystarczalności udzielonej informacji oraz szybkie podjęcie działań po postanowieniu organu nadrzędnego.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wypłatę wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Po braku reakcji organu, skarżący złożył ponaglenie, a następnie skargę na bezczynność organu. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej umorzenie, wskazując na późniejsze wydanie decyzji odmownej i zaświadczenia. Sąd rozpoznał sprawę, stwierdzając, że organ ostatecznie podjął działania, co czyni skargę bezprzedmiotową, ale ocenił również kwestię rażącego naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie
I. umarza postępowanie sądowe w zakresie bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 maja 2021 r. sprawy ze skargi K. P. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w rozpoznaniu wniosku w sprawie wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz urlop dodatkowy I. umarza postępowanie w sądowe w zakresie bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. K. P. (dalej jako: strona lub skarżący), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnioskiem z 30 listopada 2020 r., na podstawie art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity Dz.U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm., dalej jako: u.o.P.), zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. (dalej również jako: organ) o wypłatę, nie później niż w terminie 7 dni, licząc od dnia doręczenia niniejszego pisma, wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za 54 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego oraz urlopu dodatkowego w wysokości 15.349,58 zł, pomniejszoną o należny podatek dochodowy od osób fizycznych, a w razie odmowy wypłaty żądanej kwoty – wszczęcie postępowania administracyjnego na podstawie art. 61 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej jako: k.p.a.) i zakończenie go wydaniem decyzji administracyjnej ze wskazaniem dokładnej kwoty jakiej organ odmawia wypłacić. Jednocześnie strona wniosła o przeprowadzenie postępowania dowodowego mającego na celu zgromadzenie niezbędnej dokumentacji dotyczącej ilości przysługujących wnioskodawcy dni tytułem niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i urlopu dodatkowego, dopuszczenie i przeprowadzenie na potrzeby niniejszego postępowania dowodu z zaświadczenia z komórki finansowej w zakresie przedstawienia wyliczenia sposobu naliczenia świadczenia finansowego dla wnioskodawcy w dniu zwolnienia ze służby w Policji, ze szczegółowym wskazaniem na końcową kwotę należną z tego tytułu. Ponadto strona wniosła o wydanie w ustawowo określonym terminie zaświadczenia potwierdzającego wysokość wypłaconego świadczenia finansowego po zwolnieniu ze służby odnoszącego się wyłącznie do wypłaty równoważnika za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i urlopy dodatkowe oraz doręczenie go na podany adres pełnomocnika strony. W uzasadnieniu podniesiono, że w świetle orzeczeń sądów administracyjnych nie ulega wątpliwości, że w przypadku odmowy wypłaty żądanej kwoty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz urlop dodatkowy, niniejsza sprawa powinna zostać załatwiona poprzez wydanie stosownej decyzji w tym zakresie. Wskazano również, że zgodnie ze stanowiskiem Komendanta Głównego Policji organem właściwym do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie jest ta jednostka policji, która dokonała zwolnienia funkcjonariusza na podstawie wydanego rozkazu personalnego. Podano, że w chwili obecnej na rachunek strony wpłynęła kwota w łącznej wysokości 29.138,75 zł. Jednakże strona nie zgadza się z tą kwotą, gdyż uważa, że została ona zaniżona o kwotę wskazaną w petitum żądania, stąd też wnosi o wydanie decyzji. Zaznaczono przy tym, że w sytuacji, gdyby organ kwestionował wysokość wyliczonej samodzielnie kwoty wypłaty wyrównania ekwiwalentu, winien dokonać własnych wyliczeń i przedstawić je w decyzji w sposób matematyczny, co należy rozumieć jako należyte uzasadnienie prawne wydanej decyzji. Pismem z 10 lutego 2021 r. strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, na podstawie art. 37 § 1 pkt 1 oraz art. 37 § 3 pkt 1 k.p.a., skierowała do Komendanta Głównego Policji ponaglenie w sprawie rozpoznania przez organ wniosku strony z 30 listopada 2020 r. Następnie pismem z 2 marca 2021 r. strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, za pośrednictwem organu, skargę na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. w przedmiocie przekroczenia ustawowo określonego terminu do załatwienia sprawy z wniosku skarżącego z 30 listopada 2020 r. Skarżący zarzucił naruszenie art. 35 § 3 i nast. k.p.a. poprzez niezakończenie postępowania administracyjnego w sprawie przedmiotowego wniosku i wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 30 dni, licząc od dnia wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ do dnia wniesienia skargi nie wydał decyzji ani innego przewidzianego przepisami k.p.a. rozstrzygnięcia w sprawie jego wniosku z 30 listopada 2020 r. o zapłatę należności pieniężnej związanej z wypłatą ekwiwalentu, tj. wyrównania za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i urlopy dodatkowe. Wskazano także, że organ nie zawiadomił pisemnie o powodach zwłoki w działaniu. Zdaniem skarżącego określony w art. 35 § 3 k.p.a. termin do załatwienia niniejszej sprawy przez organ został znacznie przekroczony, dlatego też niniejsza skarga jest uzasadniona i dopuszczalna. Zaznaczono, że skarżący wyczerpał tryb, o którym mowa w art. 154 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi na skargę organ, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o umorzenie niniejszego postępowania. W uzasadnieniu podniesiono, że 18 listopada 2020 r. dokonano wypłaty ekwiwalentu w kwocie 35.106,75 zł, o czym poinformowano skarżącego pismem z 3 grudnia 2020 r. W ocenie organu powyższa informacja była wystarczająca. Natomiast postanowieniem z "[...]" marca 2021 r. Komendant Główny Policji, po rozpoznaniu ponaglenia złożonego przez skarżącego, uznał, że organ pozostaje w bezczynności w sprawie wniosku skarżącego z 30 listopada 2020 r., przy czym bezczynność ta nie ma miejsca z rażącym naruszeniem prawa i wyznaczył organowi termin na załatwienie sprawy do 8 kwietnia 2021 r. Mając powyższe na uwadze, organ decyzją z "[...]" marca 2021 r., na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. oraz art. 1 pkt 16 w związku z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 1610) w związku z art. 17 pkt 3 k.p.a., odmówił wypłaty skarżącemu wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy w kwocie 15.349, 58 zł. Jednocześnie, na podstawie art. 217 § 1 k.p.a. w zw. z art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., wydano stronie zaświadczenie, że organ 18 listopada 2020 r. dokonał wypłaty ekwiwalentu za 89 dni niewykorzystanego urlopu w wysokości 35.106, 75 zł brutto, tj. 29.138, 75 zł netto, z czego za 49 dni zostało wypłacone w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, a za 40 dni w wymiarze 1/21 części miesięcznego uposażenia. Do skarżącego wystosowano także pismo z datą "[...]" marca 2021 r., w którym organ wskazał, że roszczenie strony o odsetki jest niezasadne, bowiem w stosunku służbowym policjanta brakuje unormowania regulującego te kwestie, podobnie także nie wynika ono z treści art. 107 u.o.P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Kontrola sądu sprowadza się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. Uwzględniając skargę na bezczynność sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a.). Ponadto - w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. - sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala (art. 151 p.p.s.a.). Wyjaśnić należy, że przedmiotowa skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Oznacza to, że w przypadku takiej skargi w obecnym stanie prawnym skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący dopełnił wymogu formalnego, jakim jest, stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a., wniesienie ponaglenia do organu wyższego stopnia, którym w niniejszej sprawie jest Komendant Główny Policji, przy czym skuteczne wniesienie skargi nie jest uzależnione od uprzedniego rozpoznania złożonego ponaglenia. Przechodząc do meritum sprawy, należy wskazać, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, s. 86; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SAB/Wr 66/09). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 37). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Należy również zauważyć, że przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008r., sygn. akt I OPS 6/08, CBOSA). Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeżeli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej wykonania. W sytuacji wydania przez organ administracji aktu lub dokonania czynności już po wniesieniu skargi na bezczynność organu, a przed jej rozpoznaniem przez sąd, postępowanie staje się bezprzedmiotowe. Zgodnie z ogólną wytyczną zawartą w art. 35 § 1 k.p.a. sprawy administracyjne powinny być załatwiane bez zbędnej zwłoki. Organ administracji publicznej powinien zatem prowadzić postępowanie w sposób sprawny, bez nieuzasadnionego wstrzymywania i przewlekania czynności procesowych tak, by zakończenie postępowania nastąpiło w najkrótszym możliwym terminie. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że powyższy przepis należy rozumieć jako wskazówkę, by terminy załatwienia sprawy określone w art. 35 k.p.a. traktować jako terminy maksymalne, a organ prowadzący postępowanie nie tylko zachował terminy określone w k.p.a., ale także w razie możliwości załatwił sprawy w terminie krótszym (wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 września 2006 r., VII SAB/Wa 40/06, LEX nr 255859). Dążenie organu prowadzącego postępowanie do jak najszybszego załatwienia sprawy nie powinno jednak prowadzić do naruszenia zasady prawdy obiektywnej. Długość terminu załatwienia danej sprawy zależy bowiem od jej charakteru. Zgodnie z art. 35 § 2 k.p.a. niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (np. danych z ewidencji, rejestrów). Niezwłocznemu załatwieniu podlegają nie tylko sprawy proste, lecz także sprawy zawiłe i skomplikowane, w których jednakże nie trzeba prowadzić postępowania dowodowego, ponieważ albo cały materiał dowodowy jest od razu dostarczany przez stronę, albo materiał ten może być uzupełniony przez organ administracyjny poprzez podjęcie odpowiednich czynności faktycznych. Na gruncie procedury administracyjnej należy przyjąć, że użyte w art. 35 § 2 k.p.a. słowo "niezwłocznie" nie oznacza "natychmiast", organ powinien dysponować realnym – w konkretnych okolicznościach – czasem potrzebnym do przeanalizowania stanu prawnego i faktycznego sprawy oraz wydania i uzasadnienia rozstrzygnięcia w sprawie. Organ powinien więc wydać rozstrzygnięcie bez nieuzasadnionego odwlekania tej czynności. Natomiast sprawy wymagające postępowania wyjaśniającego, a więc sprawy, których załatwienie wiąże się z koniecznością zgromadzenia dowodów, wyjaśnień i informacji, powinny być załatwiane przez organ pierwszej instancji nie później niż w ciągu miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Jeżeli natomiast sprawa ma charakter szczególnie skomplikowany, organ powinien załatwić taką sprawę nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia jej wszczęcia. O szczególnie skomplikowanym charakterze sprawy możemy mówić wówczas, gdy mamy do czynienia z zawiłym stanem faktycznym sprawy, wymagającym przeprowadzenia licznych czynności dowodowych, jak i ze złożonym, niełatwym do ustalenia stanem prawnym, wymagającym wnikliwej analizy oraz wykładni przepisów prawa. W myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Przy czym, w myśl art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. bezczynnością jest sytuacja, w której nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Celem skargi na bezczynność jest zatem doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę na bezczynność bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności. Dla uznania bezczynności konieczne jest ustalenie w pierwszej kolejności, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie, a następnie czy uczyniono to w przepisanym terminie, a dalej czy ewentualne opóźnienie jest usprawiedliwione (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 1296/17, dostępne w CBOSA). Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy wnioskiem z 30 listopada 2020 r. skarżący zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. o wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za 54 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego oraz urlopu dodatkowego we wskazanej we wniosku wysokości a w razie odmowy wypłaty – wszczęcie postępowania administracyjnego i zakończenie go wydaniem decyzji administracyjnej we wskazanym zakresie. Należy w tym miejscu podkreślić, że w świetle utrwalonego już orzecznictwa sądów administracyjnych, roszczenia finansowe funkcjonariuszy Policji mogą być dochodzone przez policjantów na drodze administracyjnoprawnej i sądowoadministracyjnej (por: wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2001 r., sygn. akt II SA 2591/01, LEX nr 121906). Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku, inne rozumowanie prowadziłoby do pozbawienia funkcjonariuszy Policji ochrony prawnej w dochodzeniu ich roszczeń ze stosunku służbowego, który jest stosunkiem administracyjnoprawnym i w stosunku do którego nie stosuje się przepisów prawa pracy i nie ma możliwości realizacji takiego rodzaju roszczeń przed powszechnym Sądem Pracy. Zatem konsekwencją złożenia przez skarżącego wniosku o wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz urlop dodatkowy jest obowiązek organu jego procesowego załatwienia albo poprzez wypłatę żądanego świadczenia w drodze czynności materialno-technicznej, albo poprzez odmowę jego wypłaty w drodze decyzji administracyjnej, umożliwiającej instancyjną i pozainstancyjną kontrolę zgodności wydanego rozstrzygnięcia z prawem (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 51/12, dostępne w CBOSA). Zaznaczyć przy tym należy, że zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Natomiast w myśl art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Należy przy tym podkreślić, że ocena zasadności żądania jednostki winna być dokonana wyłącznie w formach procesowych, a więc żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego wymaga albo nadania sprawie biegu, albo wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w przypadku ustalenia, że podmiot występujący z żądaniem nie ma legitymacji w tym zakresie, czy też istnieją inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 lutego 2020 r., sygn. akt II SAB/Wa 761/19, dostępne w CBOSA). Jednocześnie zauważyć należy, że bezczynność zachodzi także wówczas, gdy organ mylnie sądzi, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu czy czynności. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana (zob. T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art.3 publ.Lex Wolters Kluwer, 2016). Należy podkreślić, że organ ma obowiązek prowadzić postępowanie w sposób sprawny, racjonalny i efektywny. Stosownie do art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia oraz, że powinny dążyć do ustalenia prawdy materialnej, podejmując z urzędu lub na wniosek stron wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Przepisy o terminach załatwiania spraw stanowią rozwinięcie wskazanej zasady i mają na celu przeciwdziałanie odwlekaniu w czasie wydania rozstrzygnięcia sprawy. Prowadzenie postępowania w sposób długotrwały może bowiem narazić stronę na różnego rodzaju negatywne konsekwencje natury faktycznej i prawnej, a także podważa zaufanie jednostki do państwa i prawa oraz autorytet władzy. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organ nie podjął jakichkolwiek działań w związku ze złożonym przez skarżącego wnioskiem o wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz urlop dodatkowy. Mianowicie, nie wypłacił żądanego świadczenia, nie wszczął postępowania w przedmiotowej sprawie, ani też skutecznie nie odmówił jego wszczęcia. Tym samym, organ pozostawał w bezczynności w załatwieniu tego wniosku, również w momencie wniesienia skargi do sądu. Jednakże w dacie rozpoznawania sprawy przez Sąd nie można już mówić o bezczynności organu, gdyż stan bezczynności ustał wraz z rozpoznaniem przedmiotowego wniosku i wydaniem decyzji z "[...]" marca 2021 r. w przedmiocie odmowy wypłaty skarżącemu wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy we wskazanej w tym rozstrzygnięciu kwocie. Jednocześnie, na podstawie art. 217 § 1 i 2 k.p.a., wydano skarżącemu zaświadczenie odnośnie wysokości wypłaconego 18 listopada 2020 r. ekwiwalentu wraz ze szczegółowym wyliczeniem jego wymiaru, a także wystosowano pismo, w którym organ wskazał, że roszczenie skarżącego o odsetki jest niezasadne, bowiem w stosunku służbowym policjanta brakuje unormowania regulującego te kwestie, podobnie także nie wynika ono z treści art. 107 u.o.P. Powyższe czynności zostały podjęte przez organ na skutek postanowienia Komendanta Głównego Policji z "[...]" marca 2021 r., wydanego po rozpoznaniu ponaglenia złożonego przez skarżącego, w którym stwierdzono, że organ pozostaje w bezczynności w sprawie wniosku skarżącego z 30 listopada 2020 r., przy czym bezczynność ta nie ma miejsca z rażącym naruszeniem prawa i wyznaczono organowi termin na załatwienie sprawy do 8 kwietnia 2021 r. Zatem mimo tego, że w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności, wobec wydania decyzji przed rozpoznaniem skargi, odpadła przesłanka wydania orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. nakazania organowi załatwienia wniosku. Jeżeli bowiem w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania organ administracji publicznej wydał akt lub dokonał czynności, chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy. Nie może bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1789/16, dostępne w CBOSA). W związku z powyższym, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie o bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego w sprawie wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz urlop dodatkowy stało się bezprzedmiotowe i Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zobowiązany był do jego umorzenia, o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. Jednocześnie należy wskazać, że w obecnym stanie prawnym podjęcie przez organ stosownego działania w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi na bezczynność, nie zwalnia sądu z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt II sentencji wyroku. Nie każde bowiem naruszenie prawa wskutek bezczynności organu będzie naruszeniem rażącym. Jak wskazuje się w orzecznictwie rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Ponadto, oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W ocenie Sądu okoliczności faktyczne stwierdzonej w niniejszej sprawie bezczynności organu nie przejawiają cech naruszenia prawa o szczególnym stopniu kwalifikacji. Należy mieć bowiem na względzie, że organ pozostawał w błędnym przekonaniu, że udzielona pismem z 3 grudnia 2020 r. informacja jest wystarczająca i nie ma podstaw do procesowego rozpoznania przedmiotowego wniosku. Natomiast, w związku z postanowieniem Komendanta Głównego Policji z "[...]" marca 2021 r. w sprawie ponaglenia złożonego przez skarżącego, organ niezwłocznie podjął stosowne działania w celu prawidłowego zakończenia niniejszego postępowania, zgodnie z wytycznymi Komendanta Głównego Policji. Należy przy tym zauważyć, że przedmiotowa sprawa została zakończona przez organ znacznie przed upływem wyznaczonego w tym postanowieniu terminu. O zwrocie kosztów postępowania (pkt III sentencji wyroku) orzeczono na podstawie o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło