II SO/Ol 13/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Ewa Osipuk Protokolant st. sekretarz sądowy Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2014r. sprawy z wniosku Stowarzyszenia A o dopuszczenie do udziału w sprawie ze skargi Wojewody na uchwałę Rady Miejskiej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie uwarunkowań i kierunków rozwoju energetyki opartej na odnawialnych źródłach energii na terenie gminy postanawia odmówić dopuszczenia Stowarzyszenia A do udziału w postępowaniu sądowym. Wojewoda Warmińsko-Mazurski, z powołaniem się na art. 93 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r, poz. 594 ze zm., dalej jako: u.s.g.), wniósł skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Olecku nr ORN.0007.70.2013 z dnia 30 grudnia 2013 r. w sprawie uwarunkowań i kierunków rozwoju energetyki opartej na odnawialnych źródłach energii na terenie Gminy Olecko. Organ nadzoru wskazał, że organ uchwałodawczy gminy jako podstawę zaskarżonej uchwały podał at. 18 ust.1 w zw. z art.7 ust.1 pkt 1 i 5 u.s.g. oraz art. 9 ust. 1 i art. 10 ust.1 pkt 3,5,6, ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz.U. z 2012 r., poz. 647 ze zm., dalej jako: u.p.z.p.). W § 1 tej uchwały zostały ustalone uwarunkowania dla planowania przestrzennego w związku z rozwojem wielkoskalowej energetyki odnawialnej, w tym: minimalne odległości turbiny wiatrowej o określonej mocy od zabudowań mieszkalnych i siedliskowych oraz brzegów zbiorników wodnych; maksymalna wysokość turbin wiatrowych; odległość posadowienia turbin od dróg gminnych. Ponadto w § 2 uchwały Rada Miejska uznała za priorytet rozwój małych i mikro instalacji opartych na odnawialnych źródłach energii, w szczególności instalacji pro konsumenckich. W ocenie organu nadzoru zaskarżona uchwała została podjęta bez podstawy prawnej a ponadto narusza art. 9 ust. 2 oraz art. 10-12 u.p.z.p. Organ stwierdził, że art. 18 ust. 1 u.s.g nie jest przepisem prawa materialnego i nie może stanowić samodzielnej postawy do wydania aktu o charakterze normatywnym. Ponadto, zdaniem Wojewody, powiązanie podstawy prawnej zaskarżonej uchwały z art. 9 i art. 10 u.p.z.p. wskazuje, iż ma być ona wiążąca i wpływać na treść studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego, co stanowi naruszenie kompetencji organu wykonawczego gminy. Z żadnego przepisu powszechnie obowiązującego nie wynika uprawnienie rady gminy do uchwalania wytycznych, które wiązałyby wójta w procesie planistycznym związanym ze sporządzaniem tego aktu. Organ stwierdził, iż w istocie postanowienia przedmiotowej uchwały są ustaleniami dotyczącymi polityki przestrzennej gminy winny być zatem ujęte w studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego, przy zachowaniu procedury określonej przepisami u.p.z.p. W dniu 18 marca 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynął wniosek Stowarzyszenia A o dopuszczenie tej organizacji do udziału w sprawie ze skargi na w/w uchwałę. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że celami stowarzyszenia są m.in. ochrona środowiska, przyrody i krajobrazu oraz rozwój małych form energetyki odnawialnej. Swoje cele stowarzyszenie realizuje poprzez przekazywanie odpowiednim władzom, instytucjom, organizacjom społecznym oraz organom administracji publicznej i samorządowej uwag, wniosków, projektów dotyczących ochrony środowiska, przyrody, krajobrazu i zabytków a także zgłaszanie wniosków mających na celu ochronę wymienionych wartości jak też ochronę interesów lokalnych społeczności. Przedstawiciel stowarzyszenia stwierdził, że zaskarżona uchwała cieszy się wśród mieszkańców bardzo dużym zainteresowaniem dlatego wnioskodawca może przedstawić Sądowi stanowisko mieszkańców gminy w tej sprawie. Do wniosku została dołączona kserokopia Protokołu ze Zgromadzenia Założycieli Stowarzyszenia Zwykłego z dnia 1 czerwca 2013 r., Regulamin tegoż Stowarzyszenia oraz informację Starosty Powiatu Oleckiego, że jest ono wpisane do prowadzonego przez ten organ rejestru stowarzyszeń zwykłych. Wojewoda Warmińsko-Mazurski wniósł o oddalenie wniosku. Podniósł, że skarga została wniesiona przez organ nadzoru. Przepis art. 33 § 1 p.p.s.a. pozwala zaś na dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w sprawie ze skargi innej osoby na akt wydany w postępowaniu administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Na postawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, może być dopuszczona do udziału w sprawie w postępowaniu sądowym w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Należało zatem w pierwszej kolejności zbadać, czy wnioskodawca posiada zdolność sądową, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że zdolność sądową mają organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Stowarzyszenie zwykłe, utworzone na podstawie art. 40 ust. 1-3 ustawy z dnia 7 kwietnia 2001 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. Nr 79, poz.855 ze zm.) jest jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej ale mającą zdolność sądową w zakresie określonym w art. 25 § 4 p.p.s.a. Z przedstawionych przy wniosku dokumentów wynika, że wnioskodawca jest organizacją społeczną powołaną zgodnie z przepisami art.40 ust.2 i 3 ustawy o stowarzyszeniach. Jej celem statutowym, zgodnie z przyjętym Regulaminem Stowarzyszenia, jest m.in. propagowanie oraz ochrona wartości takich jak ochrona środowiska, przyrody i krajobrazu, działania proekologiczne i rozwój małych form energetyki odnawialnej. Zakres działalności Stowarzyszenia pozostaje więc w związku z przedmiotem zaskarżonej uchwały ale nie daje uprawnienia do uczestniczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym zainicjowanym skargą na uchwałę organu stanowiącego gminy. Wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie nie mógł zostać uwzględniony ze względu na tryb, w jakim skarga Wojewody Warmińsko-Mazurskiego została wniesiona. Otóż postępowanie w sprawie sygn. akt II SA/Ol 268/14 toczy się na skutek skargi wymienionego organu, wniesionej na podstawie art. 93 ust. 1 u.s.g. Zgodnie z tym przepisem, po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru (w niniejszej sprawie Wojewoda Warmińsko-Mazurski) może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Po upływie terminu do podjęcia rozstrzygnięcia nadzorczego działanie Wojewody jest jednak nadal formą nadzoru nad działalnością organu gminy, sprawowanego pod względem zgodności z prawem. Postępowanie prowadzone w tym trybie nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu art. 33 § 2 p.p.s.a. Stronami takiego postępowania nadzorczego jest wyłącznie organ nadzoru oraz gmina i jej organ, którego rozstrzygnięcie dotyczy. Skoro wnioskodawca nie jest uczestnikiem postępowania nadzorczego, to nie może być też uczestnikiem postępowania przed sądem administracyjnym w sprawie ze skargi wniesionej w trybie art. 93 ust. 1 u.s.g. Odstępstwo od tej zasady przewiduje wyjątek ustanowiony w art. 98a ust. 3 u.s.g., który jednak nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. W kwestii tej niejednokrotnie wypowiadały się sądy administracyjne konsekwentnie odmawiając organizacjom społecznym udziału w postępowaniu sądowym wszczętym skargą wniesioną w trybie nadzorczym. (postanowienia NSA z dnia 15 stycznia 2013 r. II OZ 1170/12; z dnia II OZ 623/10, z dnia 23 listopada 2013 r. II OZ 1071/13). Biorąc pod uwagę specyfikę tego postępowania, stanowisko to w pełni zasługuje na aprobatę. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.