II SO/Ol 7/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A.K. o wymierzenie Wójtowi Gminy Dywity grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia 1. Wymierzyć Wójtowi Gminy Dywity grzywnę w wysokości 100 zł (sto złotych). 2. Zasądzić od Wójta Gminy Dywity na rzecz wnioskodawcy kwotę 100 zł (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/post.1 - sentencja postanowienia W piśmie z dnia 11 lipca 2022 r. A.K. (dalej jako: wnioskodawca lub skarżący) zwrócił się o wszczęcie postępowania sądowego na niepodjęcie czynności polegającej na przekazaniu odpowiedzi na skargę wraz z aktami sprawy na skargę z dnia 6 kwietnia 2022 r. na uchwałę Rady Gminy Dywity nr XXV/234//21 z 25 lutego 2021 r. Skarżący zażądał wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym w górnej granicy zagrożenia ustawowego; obligatoryjnego przyznania od organu na rzecz wnioskodawcy sumy pieniężnej w wysokości połowy określonej w art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym; zawiadomienia właściwych organów do rozpoznania petycji, skarg i wniosków; zobowiązania Rady Gminy Dywity do rozpoznania skargi z 6 kwietnia 2022 r.; zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. W treści wniosku skarżący podniósł, że w dniu 28 kwietnia 2022 r. przewodnicząca Rady zawiadomiła obwieszczeniem z 22 kwietnia 2022 r. o sesji Rady Gminy Dywity. Jednakże zgodnie z przedstawionym porządkiem obrad przewodnicząca nie zorganizowała obrad w ten sposób aby zamieścić w porządku obrad punkt o rozpatrzeniu skargi na uchwałę Rady Gminy Dywity nr XXV/234//21 z 25 lutego 2021 r. przekazaną przez WSA w Olsztynie w dniu 12 kwietnia 2022 r. W odpowiedzi na wniosek z dnia 21 lipca 2022 r. pełnomocnik organu wniósł o jego oddalenie. Wyjaśnił, że pismem z 8 kwietnia 2022 r. wniósł odpowiedź na skargę A.K. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania Rady Gminy Dywity w sprawie (nie)rozpoznania skargi na uchwałę Rady Gminy Dywity XXV/234/21 z 25 lutego 2021 r., która wpłynęła do organu 1 kwietnia 2022 r. Akta i dokumenty, których skarga dotyczyła zostały przesłane do WSA w Olsztynie wraz ze skargą wnioskodawcy wniesioną 22 lutego 2022 r., rozpoznaną w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 227/22. Podniósł, że skarżący w kwietniu 2022 r. złożył w WSA w Olsztynie tożsamy wniosek dotyczący nieprzekazania skargi na uchwałę Rady Gminy Dywity XXV/234/21 z 25 lutego 2021 r. Wniosek skarżącego z dnia 11 lipca 2022 r. dotyczy tej samej sprawy i zawiera zarzuty tożsame z wnioskiem z kwietnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Wskazać należy, że zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej jako: p.p.s.a.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie zaś do art. 54 § 2 p.p.s.a. organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w postaci papierowej lub elektronicznej w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Natomiast w razie niezastosowania się przez organ do obowiązku przekazania w terminie skargi, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (art. 55 § 1 p.p.s.a.). Z przytoczonych przepisów wynika, że przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek oraz stwierdzenie niezastosowania się do obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. Oznacza to, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi w ustawowym terminie, bez względu na przyczyny takiego stanu rzeczy. Przyczyny, które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi w zakreślonym przez prawo terminie oraz okres uchybienia mogą natomiast rzutować na wysokość wymierzonej grzywny (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 oraz postanowienia NSA: z 23 września 2014 r., sygn. akt I OZ 759/14; z 22 lipca 2014 r., sygn. akt I OZ 489/14; z 6 czerwca 2013 r., sygn. akt I OZ 429/13; z 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt OZ 278/13, dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA). Sąd orzeka o grzywnie według swego uznania, wymierzając ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przesłania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie. Przy czym rozważając zasadność grzywny i miarkując jej wysokość - może brać pod uwagę takie okoliczności, jak m.in. charakter, pozycję i sytuację organu administracji; przykład, jaki postępowanie tego organu daje innym; wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów; a wreszcie i to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a., a więc, czy grzywna spełni wymogi sprawiedliwości naprawczej (por. postanowienie NSA z 17 stycznia 2014 r. sygn. akt I OZ 1259/13, CBOSA). Podnieść także należy, że grzywna wymierzana w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny. Ukaranie organu służy zatem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (por. uchwała NSA z 3 listopada 2009r., sygn. akt II GPS 3/09; postanowienie NSA z 30 stycznia 2013 r., sygn. akt I OZ 45/13, CBOSA). W związku z tym wymierzenie grzywny może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, a może mieć jedynie – jak wskazano wyżej - wpływ na jej wysokość (por. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 232/13, CBOSA). W niniejszej sprawie należy przede wszystkim wskazać, że skarga A.K. dotyczyła uchwały rady gminy. Zgodnie zaś z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2012 r. (sygn. akt I OPS 3/12, CBOSA) w postępowaniu przed sądem administracyjnym w sprawach skarg, których przedmiotem jest uchwała rady gminy, zdolność procesową (art. 26 § 1 w zw. z art. 28 § 1 i art 32 p.p.s.a.) ma wójt (burmistrz, prezydent miasta) chyba, że w sprawie zachodzą okoliczności szczególne, których nieuwzględnienie mogłyby prowadzić do pozbawienia rady gminy prawa do ochrony sądowej. Zatem nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie obowiązki określone w art. 54 § 2 p.p.s.a. ciążyły na wójcie, a w związku z tym adresatem przedmiotowego postanowienia jest wójt, a nie rada gminy, która podjęła zaskarżoną uchwałę. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że wbrew obowiązkowi określonemu w art. 54 § 1 p.p.s.a., skarżący wniósł skargę w dniu 6 kwietnia 2022 r. bezpośrednio do sądu administracyjnego. W tej sytuacji skarga została przekazana przez Sąd do organu (w wykonaniu zarządzenia z dnia 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt II KD/Ol 20/22) i wpłynęła do organu 12 kwietnia 2022 r. Zatem, od tego dnia należy liczyć termin na wykonanie przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Bezsporną jest także okoliczność, że organ naruszył przepisy prawa przez nieprzekazanie skargi tutejszemu Sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie. Z akt sprawy wynika, że skarga na uchwałę rady gminy wpłynęła do organu 12 kwietnia 2022 r. Zatem organ był zobowiązany przekazać ją Sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia otrzymania skargi, czyli najpóźniej w dniu 12 maja 2022 r. Tymczasem skarga wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy do dnia rozpoznania wniosku o wymierzenie grzywny nie została przez organ przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Przechodząc do oceny okoliczności rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że z wyjaśnień pełnomocnika organu wynika, że pismem z 8 kwietnia 2022 r. wniósł odpowiedź na skargę A.K. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania Rady Gminy Dywity w sprawie (nie)rozpoznania skargi na uchwałę Rady Gminy Dywity XXV/234/21 z 25 lutego 2021 r., która wpłynęła do organu 1 kwietnia 2022 r. Z powyższego jednoznacznie wynika zatem, że odpowiedź organu na skargę nie dotyczyła skargi A.K. z dnia 6 kwietnia 2022 r., bowiem ta została doręczona organowi przez Sąd w dniu 12 kwietnia 2022 r. Zawinienie organu w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości. Od organu jednostki samorządu terytorialnego należy oczekiwać odpowiedniej staranności w prowadzeniu spraw urzędowych i takiej organizacji pracy urzędu, która zapewnia szybkie i sprawne załatwianie spraw, w tym nadawanie pismom obywateli dalszego prawidłowego biegu. Organ nie wykazał zaś w niniejszej sprawie, aby przekazanie do Sądu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i akt sprawy było spowodowane działaniem siły wyższej lub skutkiem innych nadzwyczajnych okoliczności, która to sytuacja mogłaby ewentualnie stanowić usprawiedliwienie dla zaniechania organu w wypełnieniu obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. i tym samym uzasadniać odstąpienie od wymierzenia grzywny. Organ administracyjny w pełni ponosi odpowiedzialność za poprawne funkcjonowanie urzędu oraz osób w nim zatrudnionych, w tym także za sprawność i terminowość wykonania zadań oraz bezpieczeństwo przekazywanych do urzędu dokumentów. W tych okolicznościach nie ma podstaw odstąpienia od wymierzenia grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Odnosząc się do wysokości wymierzonej grzywny wskazać należy, że w ocenie Sądu jest ona współmierna do stwierdzonego przez Sąd uchybienia i mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 p.p.s.a. Ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało miarkowaniu Sądu, a jedynie jej górną granicę określono do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Przy czym Sąd, określając wysokość grzywny bierze pod uwagę szereg okoliczności, w tym takie elementy, jak charakter sprawy, okres pozostawania przez organ w bezczynności, a także jej przyczyny. Sąd orzekający uznał, iż w okolicznościach niniejszej sprawy wymierzona grzywna w kwocie 100 zł będzie stanowić adekwatną dolegliwość za niewykonanie ustawowego obowiązku przekazania skargi, a także wpłynie na prawidłowe działanie podmiotu w przyszłości. Dodatkowo wskazać należy, że w postępowaniu mającym za przedmiot wymierzenie organowi grzywny sąd bada jedynie, czy organ przekazał do sądu skargę w terminie wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. W postępowaniu o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Sąd może więc orzec jedynie o wymierzeniu grzywny. Sąd nie ma natomiast uprawnień do przyznania od organu na rzecz strony sumy pieniężnej w oparciu o art. 154 § 6 p.p.s.a., czy też zobowiązania organu do rozpoznania wniesionych do niego pism procesowych. Sąd w niniejszej sprawie nie miał też uprawnień do zawiadomienia organów właściwych do rozpoznawania petycji, skarg i wniosków. Stosownie bowiem do treści art. 55 § 3 p.p.s.a. uprawnie takie przysługuje w rażących przypadkach naruszenia obowiązków, o których mowa w § 2 lub w art. 54 § 2, składowi orzekającemu (czyli rozpoznającemu merytorycznie skargę) lub prezesowi sądu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł stosownie do treści art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.